İtalya olarak, geçmişte olduğu gibi, kapsamlı bir anlaşmaya ulaşılmasını amaçlayan diplomatik süreci desteklemeye hazır olduklarını vurgulayan Meloni, "İlkeler açıktır. İran nükleer silaha sahip olmamalıdır ve seyrüsefer özgürlüğü güvence altına alınmalıdır. Parlamento onayının gerekli olduğu hususunu belirterek, diğer ortaklarla, Hürmüz Boğazı'nın tam anlamıyla yeniden açılmasına eşlik edecek uluslararası bir deniz varlığına katkıda bulunmaya hazırız." ifadelerini kullandı.

Başbakan Meloni, Lübnan'a da değinerek, "Son olarak, Lübnan'da da düşmanlıkların sona ermesi gerekmektedir. İtalya, Lübnan'ın egemenliğini desteklemek için çalışmaya devam edecektir." değerlendirmesinde bulundu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, 15 Haziran'ın ilk saatlerinde, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.

Küresel ekonomide artan belirsizliklere ve zorlu dış koşullara rağmen, takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretiminin nisanda yıllık yüzde 6 arttığına dikkati çeken Şimşek, böylece ocak-nisan dönemindeki yıllık artışın yüzde 1,3 olarak gerçekleştiğini vurguladı.

Şimşek, bu dönemde sermaye malı üretiminin yıllık yüzde 8,2 artarken, orta-yüksek teknolojili ve yüksek teknolojili üretimdeki artışın sırasıyla yüzde 7,1 ve yüzde 14,6 olduğunun altını çizerek, "Yüksek katma değerli yatırım ve üretimi teşvik eden politikalarımızla, Türkiye'yi küresel bir üretim merkezi haline getirmek için çalışmalarımıza devam ediyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Hayat Şifa Hastanesi 30. Kuruluş Yıl Dönümü ve Yeni Birimlerin Açılış Töreni"nde yaptığı konuşmada, yılda 100 bin vatandaşın hizmet alacağı Hayat Şifa Hastanesinin Pendikliler için şifa dağıtacağını söyledi.

Hayat Şifa Hastanesinin 52 hasta yatağı ve 6 bin cerrahi operasyon yapma kapasitesi olduğunu kaydeden Bolat, hastanenin uluslararası sağlık turizminde iddialı bir müessese olduğunu bildirdi.

Bolat, Bakanlık olarak uluslararası sağlık turizmini bütün kaynaklarıyla desteklediklerini işaret ederek, özellikle Türkiye'ye döviz kazancı anlamında sağlık turizmini geliştirmeyi çok önemsediklerini anlattı.

Türkiye'nin sağlık alanındaki gelişim sürecine değinen Bakan Bolat, şöyle devam etti:

"Türkiye'miz, Cumhuriyet'imizin kuruluşundan beri, ondan önce Osmanlı dönemindeki şifahaneler ve Cumhuriyet dönemindeki sağlık hizmetleri ile bugünlere ulaştı ama özellikle Cumhurbaşkanımızın liderliğindeki son 23 yılda Türkiye sağlıkta adeta bir devrim yaptı ve altın çağını yaşıyor. Özellikle bütçe kaynaklarımızın, devlet bütçesi kaynaklarımızın tam yüzde 15'ini sağlık harcamalarına ayırıyoruz. İnsanımızın, vatandaşımızın birinci sınıf, yüksek kaliteli sağlık hizmeti alması konusunda gerek kamu hastaneleri ve sağlık tesisleri gerekse de özel sektörümüz vasıtasıyla Türkiye bugün dünya çapında bir şöhrete sahip. Dünyanın neresine gidersek gidelim, karşılaştığımız kişiler arasında Türkiye'de sağlık hizmeti almış kişilere rastlıyoruz. Bugün Allah'a şükürler olsun ki Türk ürünleri kaliteli, teknolojisi başarılı, yüksek ürünler olarak anılıyor."

"Son 23 yılda nitelikli hasta yatak sayısı tam 10 katı artışla 250 bine ulaştırıldı"

Ticaret Bakanı Bolat, Türkiye'nin hizmetler sektöründe başarılı bir ülke olduğunun altını çizerek, lojistik, sağlık ve eğitim hizmetleri, turizm, bilişim, yazılım, dizi ve filmler, fuarcılık ve danışmanlık hizmetleri gibi alanlarda Türkiye'nin rekabetçi ve güçlü bir ekonomiye sahip olduğunu dile getirdi.

Bolat, Türkiye'de son 23 yılda artan hastane kapasitesine değinerek, şunları kaydetti:

"Nitelikli hasta yatak sayısı tam 10 katı artışla 250 bine ulaştırıldı ve hastanelerimiz 5 yıldızlı otel konforunda modernize edildi. Eskiden koğuş düzeninde yatılan hastanelerdeki düzenden, bir-iki kişilik, içinde tuvaleti, banyosu, lavabosu olan güzel modern hizmetlere kavuştuk. Bu anlamda aile hekimliği müessesesi ve acil tıp hekimliği müessesesi kuruldu. İş yeri sağlığı ve iş güvenliği müessesesi kuruldu ve olmayan bir durum, şehir hastaneleri kavramıyla bugün 30'dan fazla şehir hastanelerimiz halkımıza çok üstün nitelikli, kaliteli hizmetler veriyor. Hatta kamudaki hastanelerin adeta özel sektörle yarışırcasına kalitelerini yükselttiğine şahitlik ettik."

Bu yılki devlet bütçesinden 1 trilyon 600 milyar liranın direkt sağlık harcamalarına ayrıldığı bilgisini paylaşan Bolat, buna üniversite hastaneleri ve Sosyal Güvenlik Kurumunun sağlık harcamalarının da ilave edildiğinde 3 trilyon 307 milyar liranın sağlığa ayrıldığını söyledi.

Bolat, sağlık çalışanı sayısının da büyük bir artış kaydettiğine dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"2002'de 257 bin olan sağlık çalışanı sayımız, Sağlık Bakanlığı'ndan bahsediyorum, özel sektörden bahsetmiyorum, tam 877 bin kişiye yükseldi. Toplam doktor sayımız 92 binden 230 bine yükseldi ve böylece Türkiye'miz hamdolsun sağlık alanında öncü, dünyada kalitenin, itibarın ve şifanın adresi haline geldi. Tabii şifanın, sağlığın adresi haline gelince yurt dışından da çok sayıda hastaların doğudan, batıdan, Avrupa'sından Orta Doğu'suna, Afrika'sından Asya'sına varıncaya kadar, Balkanlar, Kafkaslar, kuzey bölgesi Rusya-Ukrayna gibi Türkiye'ye sağlık hizmetleri almaya gelenlerin sayısı yıllık olarak 1,5 milyona ulaştı ve bunların bıraktığı ülkemize döviz geliri de yaklaşık 3 milyar dolar civarında hesaplanıyor. İşte sağlıkta devrimin sonucunda vatandaşımız için kaliteli sağlık hizmeti ve dünya vatandaşları için de bedeli karşılığında önemli sağlık hizmetleriyle Türkiye'miz sağlıkta bir çığır açtı."

"Bugüne kadar sağlık turizmi için toplam 7,5 milyar lira sağlık turizmi destekleri verdik"

Bolat, Bakanlığın 2012'de uluslararası sağlık turizmini desteklemek için hibe programları hazırladığını anımsattı.

2012'de 16 firmanın bunlardan faydalanırken, 2025'te 2 bin 56 firmanın sağlık turizmi desteklerinden faydalandığını bildiren Bolat, "Geçen yıl 2,3 milyar lira sağlık turizmi için hibe destekleri verdik ve bugüne kadar sağlık turizmi için toplam 7,5 milyar lira sağlık turizmi desteği verdik." dedi.

Bolat, sıranın artık sağlıkta ilaç, ekipman ve makine cihazlarının yapımında olduğunu vurgulayarak, şu anda çok ciddi sayıda yerli ve uluslararası yabancı ilaç firmalarının Türkiye'de üretim ve ihracat yaptığını belirtti.

Türkiye'nin yıllık ilaç ihracatının 2,5 milyar dolar, ithalatının da yaklaşık 4,5 milyar dolar olduğunu kaydeden Bolat, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Çok pahalı kanser ilaçları da tabii bunun içinde ciddi bir yekün tutuyor ama her alanda Ar-Ge çalışmalarıyla ilaçta da patentli, yerli ilaçların sayısı artmakta. Araç, ekipman, sarf malzemeleri anlamında da ciddi gelişmelerimiz var. Sağlık Bakanlığı, özellikle TÜBİTAK'la da işbirliği yaparak, Türkiye'de bundan 15-20 sene önce başlayıp da bugün dünyada 10'uncu sıraya yükseldiğimiz savunma sanayisindeki başarımızı, sağlık ekipmanları ve teknolojilerinde de göstermek için büyük bir çaba sarf ediliyor, ciddi teşvik destek programları uygulanıyor. Bunda da inşallah başarılı olacağız ve işte hastanelerimizde kullanılan sağlık cihazları, ekipmanlarının çok büyük bölümünü de önümüzdeki orta vadede yerli kaynaklardan tedarik etmeyi başaracağız ve bunda da büyük bir döviz tasarrufumuz olacak."

Buna göre şirket, düzenlemenin iptalini ve boru hattı sevkiyatlarının yasaklanmasına ilişkin maddelerin kaldırılmasını talep ederken, düzenlemenin yanlış hukuki dayanakla kabul edildiğini, yaptırımlara benzer nitelik taşıdığını ve orantılılık ilkesini ihlal ettiğini savundu.

Diğer piyasa katılımcılarına, özellikle de diğer boru hattı işletmecilerine kıyasla kendisine adil olmayan ve farklı muamele yapıldığını öne süren Nord Stream 2 AG, AB kurumlarının yaptırım hukukuna ilişkin gereklilikleri aştığını ve yetkisini kötüye kullandığını bildirdi.

Rus gazını Baltık Denizi üzerinden Almanya'ya taşıması öngörülen Kuzey Akım 2 boru hattı, Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle devreye alınmamıştı. AB, Rusya'ya enerji bağımlılığını azaltma hedefi kapsamında Rus gazı ithalatını aşamalı bir şekilde tamamen sonlandırmayı planlıyor.

Moskova Borsası (MOEX) yüzde 0,29 değer kaybederek 2.515 puana gerilerken, dolar bazlı RTS endeksi de yüzde 0,38 kayıpla 1.101 puana indi.

Rus rublesi dolar karşısında yüzde 0,56 düşerken, dolar/ruble paritesi 72,68 seviyesine yükseldi.

Rusya'nın önde gelen enerji şirketlerinden Rosneft'in hisseleri yüzde 1,06 düşerken, Gazprom’un hisseleri yüzde 1,18 ve Sber'in hisseleri yüzde 1,12 değer kazandı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, 15 Haziran'ın ilk saatlerinde, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.

Gelişmenin ardından enerji piyasalarında risk primi kısmen azalırken, Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta kapanışa göre yüzde 4,9 düştü.

Rus ekonomisi, ülkenin ana ihracat kalemi petrol ve çeşitli emtialardaki fiyat değişimlerine duyarlılığıyla ön plana çıkıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nisan ayına ilişkin sanayi üretim endeksi verilerini açıkladı. 

Buna göre, söz konusu ayda takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6 yükseldi.

Böylece, endeks yıllık bazda son 8 ayın en yüksek artışını sergiledi. Endeks, son olarak Ağustos 2025'te yüzde 7,1 artmıştı.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, nisanda madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,8 azalırken, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 6,8, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 1,8 artış gösterdi.

Arındırılmamış sanayi üretim endeksinde de yıllık bazda yüzde 9,7 artış hesaplandı.

Sanayi üretiminde aylık veriler

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi, söz konusu ayda bir önceki aya kıyasla yüzde 3,7 arttı.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, nisan ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre yüzde 0,8, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 4,4 yükselirken, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi yüzde 2,8 geriledi.

TÜİK, bazı ayların verilerinde revizyona gitti.

Buna göre sanayi üretim endekslerinin takvim etkisinden arındırılmış yıllık değişim oranları şöyle:

Orta Doğu savaşının ekonomik yansımalarının çok daha ciddi olduğunu hatırlatan Nagel, "Hürmüz Boğazı'nın ablukaya alınması, küresel enerji ticareti açısından hayati bir damarı aylardır büyük ölçüde kesmiş ve tüm dünya ekonomisini etkileyen sonuçlar doğurmuştur. Başta ham petrol olmak üzere enerji fiyatları aniden fırlamış ve bu durum genel enflasyon oranlarına yansımıştır." ifadelerini kullandı.

ABD ile İran arasında sağlanan barış mutabakatı ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden trafiğe açılması yönündeki olumlu gelişmelere değinen Nagel, küresel enerji arzındaki toparlanmanın zaman alacağını vurguladı.

Nagel, "Hürmüz Boğazı yakın zamanda yeniden tamamen gemi trafiğine açılsa bile petrol arzının normale dönmesi aylar alacaktır." uyarısında bulundu.

"Enflasyon baskısı sürebilir"

Bölgedeki bazı üretim tesislerinin hasar gördüğünü veya devre dışı kaldığını, mevcut rezervlerin ise azaldığını belirten Nagel, enerji fiyatlarını düşürmeye yönelik mali destek tedbirlerinin sona ermesiyle fiyat baskılarının daha da artabileceğine dikkati çekti.

Mayıs ayında Avro Bölgesi'nde yüzde 3,2'ye ulaşan enflasyona işaret eden Bundesbank Başkanı, "Para politikasını, enflasyonun orta vadede yüzde 2'lik hedefimizde istikrara kavuşmasını sağlayacak şekilde yönlendirmekte kararlıyız." ifadesini kullandı.

Nagel, ECB Yönetim Konseyi'nin temmuz ayındaki faiz toplantısı için tüm seçenekleri masada tuttuğunu da belirtti.

ECB, 11 Haziran'da mevduat faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,0'den yüzde 2,25'e yükseltmişti. Böylece ECB, petrol fiyatlarındaki sert yükselişe para politikasını sıkılaştırarak tepki veren ilk büyük merkez bankası olmuştu.

Avro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 3'ün üzerine çıkması ve çekirdek enflasyonun yüzde 2'lik hedefi belirgin şekilde aşması bu kararda etkili oldu.

Cuma günü ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik planlanan askeri saldırıları askıya aldığını ve kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanabileceğini açıklamasının ardından petrol fiyatları yaklaşık yüzde 5 gerilemişti.

Fiyatlardaki düşüş, anlaşmanın sağlandığının duyurulmasıyla derinleşti. Brent petrolün varil fiyatı, sabahın erken saatlerinde cuma günkü kapanışa göre yüzde 4,9 düşüşle 83,05 dolara kadar inerken, WTI petrolün varil fiyatı da yüzde 5,7 azalışla 80,01 dolara kadar geriledi.

Böylece Brent petrol 6 Mart'tan, WTI ise 10 Mart'tan bu yana en düşük seviyelerini gördü.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, "yoğun görüşmelerin ardından" ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurdu. Şerif, her iki tarafın da "Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan ettiğini" belirterek, anlaşmanın resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de düzenleneceğini bildirdi.

Trump da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın "ücretsiz olarak" açılarak ABD Donanması'nın ablukasının derhal kaldırılacağını açıkladı. Trump, 19 Haziran'da anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte boğazın açılacağını, mayınların temizleneceğini ve petrol akışının yeniden başlayacağını belirtti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti. Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını belirten Garibabadi, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını belirtti.

Öte yandan, mutabakata dair New York Times'a konuşan Trump, İran ile anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nda "kalıcı olarak ücretsiz geçiş" sağlayacağını savunarak, İran'ın ABD ile nihai bir nükleer anlaşmaya varamaması halinde ise Tahran'a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatacağını belirtti.

Brent petrolde teknik olarak 85,28 doların direnç, 82,46 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Otomobil üretimi de yüzde 20 gerileyerek 301 bin 367 oldu. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim ise 547 bin 115'i buldu.

Ocak-mayıs döneminde ticari araç grubunda üretim geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6, ağır ticari araç grubunda yüzde 8 ve hafif ticari araç grubunda ise yüzde 6 arttı.

Bu dönemde, otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 61 oldu. Araç grubu bazında kapasite kullanım oranları hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari araç) yüzde 62, kamyon grubunda yüzde 57, otobüs-midibüs grubunda yüzde 67 ve traktörde yüzde 27 seviyesinde gerçekleşti.

Yılın ilk 5 ayında 373 bin 825 adetlik otomotiv ihracatı

Mayıs ayında iş günü sayısının geçen yılın aynı ayına göre daha düşük olması otomotiv sanayisinin üretim ve ihracat rakamlarına yansıdı.

Otomotiv ihracatı ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla adet bazında yüzde 15 gerileyerek 373 bin 825 olarak kayıtlara geçti.

Bu dönemde otomobil ihracatı ise yüzde 29 gerilerken, ticari araç ihracatı yüzde 5 arttı. Aynı dönemde traktör ihracatı da yüzde 20 artarak 5 bin 149 olarak gerçekleşti.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, toplam otomotiv sanayi ihracatı ilk 5 aylık dönemde toplam ihracattan aldığı yüzde 18 pay ile sektörel ihracat sıralamasında ilk sıradaki yerini korudu. Bu dönemde toplam otomotiv ihracatı, 2025'in aynı dönemine kıyasla yüzde 2 artarak 16,6 milyar dolar oldu.

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçı Birliği (OİB) verilerine göre, aynı dönemde otomobil ihracatı yüzde 8 azalarak 4,4 milyar dolar oldu. Bu dönemde dolar bazında ana sanayi ihracatı ise yüzde 1, tedarik sanayi ihracatı da yüzde 3 arttı.

Otomobilde yerli payı yüzde 35 oldu

Yılın ilk 5 ayında toplam pazar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 daralarak 468 bin 507 düzeyinde gerçekleşti.

Bu dönemde otomobil pazarı da yüzde 10 düşüşle 356 bin 256 olarak kayıtlara geçti.

Ticari araç pazarına bakıldığında ise yılın ilk 5 ayı geçen yılın aynı dönemine paralel seyrederken, hafif ticari araç pazarında yüzde 2 büyüme, ağır ticari araç pazarında ise yüzde 11 gerileme görüldü.

Söz konusu dönemde otomobil satışlarındaki yerli araç payı yüzde 35, hafif ticari araç pazarında ise yüzde 23 olarak gerçekleşti.

France Culture radyosuna mülakat veren Lagarde, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkes mutabakatını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, bu adımın küresel enerji sevkiyatı için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına katkı sağlayacağını bildirdi.

Lagarde, “Bu gelişme önümüzdeki günlerdeki adımlarla ve iyi niyet muhtırasının imzalanmasıyla teyit edilirse son derece olumlu bir haber olacaktır. Bunu yalnızca memnuniyetle karşılayabiliriz, özellikle de Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenerek yeniden açılması anlamına geliyorsa." ifadelerini kullandı.

Yüksek enerji fiyatlarının ekonominin diğer alanlarına da sirayet etmeye başladığı uyarısında bulunan Lagarde, "Enflasyonun dolaylı etkilerini son haftalarda neredeyse her alanda net bir şekilde görmeye başladık. Özellikle ücret artışı riskleri gibi ikinci tur etkilerin su yüzüne çıktığını hissettiğimizde, kaçınılmaz olarak tedbir almak zorundayız. Bu noktada özellikle çekirdek enflasyon göstergesini yakından takip ediyoruz." dedi.

ECB, 11 Haziran'da mevduat faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,0'den yüzde 2,25'e yükseltmişti. Böylece ECB, petrol fiyatlarındaki sert yükselişe para politikasını sıkılaştırarak tepki veren ilk büyük merkez bankası olmuştu.

Avro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 3'ün üzerine çıkması ve çekirdek enflasyonun yüzde 2'lik hedefi belirgin şekilde aşması bu kararda etkili oldu.

Avrupa'da 2030'a kadar planlanan kapasite artışlarının yüzde 77'lik kısmının karasal rüzgar (onshore) projelerinden oluşacağı tahmin ediliyor.

15 Haziran Dünya Rüzgar Günü kapsamında Avrupa rüzgar enerjisi sektörünün çatı kuruluşu WindEurope verilerinden yaptığı derlemeye göre, Avrupa'da yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretiminin 2030'a kadar yüzde 60 artması öngörülüyor.

Son yıllarda rüzgar enerjisi, iklim değişikliğiyle mücadelede en etkili yenilenebilir enerji kaynaklarından biri haline geldi.

Karasal rüzgar enerjisi, yenilenebilir enerji teknolojileri arasında en olgun, ekonomik ve yaygın uygulama alanına sahip çözümlerden biri olarak öne çıkıyor.

Bu enerji kaynağı, temiz enerji üretme kapasitesi, düşük karbon ayak izi ve fosil yakıtlara bağımlılığı azaltma potansiyeli sayesinde iklim değişikliğiyle mücadelede önemli avantajlar sunuyor.

Avrupa'nın 2026-2030 döneminde 151 gigavat yeni rüzgar enerjisi kapasitesi kurması bekleniyor. Avrupa genelinde 2026-2030 döneminde yaklaşık 117 gigavatlık karasal rüzgar kapasitesinin kurulumu öngörülüyor.

Böylelikle Avrupa'da 2030'a kadar planlanan kapasite artışlarının yüzde 77'lik kısmının karasal rüzgar (onshore) projelerinden geleceği tahmin ediliyor.

AB'de yıllık ortalama artış 22 gigavat

İleriye dönük olarak, Avrupa genelinde 2026-2030 yıllarında yılda ortalama 30 gigavat yeni rüzgar enerjisi kapasitesi kurulacağı öngörülüyor.

Öte yandan, aynı dönemde ilave edilmesi hesaplanan 151 gigavat kapasitenin 112 gigavatlık kısmının 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Yıllık ortalama artışın ise AB'de 22 gigavat olacağı hesaplanıyor.

Bu durum, toplam kurulu rüzgar enerjisi kapasitesini 2030'da 439 gigavata çıkaracak, bunun 366 gigavatı karasal, 73 gigavatı ise deniz üstü (offshore) rüzgar santrallerinden oluşacak.

Öte yandan, Avrupa'da rüzgar enerjisi sektörü şu anda doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 443 bin kişiye istihdam sağlıyor. Bu sayının 2030'a kadar 607 bine ulaşacağı hesaplanıyor.

Eski rüzgar santralleri devreden çıkıyor

Öte yandan, WindEurope'a göre, 2026-2030 döneminde yaklaşık 16 gigavat kapasitenin devreden çıkarılması bekleniyor.

Bunun 8 gigavatının yenilenmesi (repowering) planlanıyor. Bu süreç sonunda toplam yenilenmiş kapasitenin 17 gigavata ulaşacağı öngörülüyor. Kalan 8 gigavatlık kapasite ise tamamen kapatılarak sistemden çıkarılacak.

Ortalama olarak, bir rüzgar santralinin yenilenmesi elektrik üretimini 3 katına çıkarırken türbin sayısını yaklaşık üçte bir oranında azaltıyor.

Yeni kurulan türbinlerin ortalama güç kapasitesi, karasal rüzgar santrallerinde 5,2 megavat, deniz üstü rüzgar santrallerinde ise 10,7 megavat olarak gerçekleşti. İlerleyen yıllarda, gelişen rüzgar enerjisi teknolojisiyle ortalamanın yükselmesi ve elektrik üretiminde verimin artması öngörülüyor.

Süleyman Demirel Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Utku Köse'nin yürütücülüğünü yaptığı "STING: Dijital İkiz Yönelimli Derin Öğrenme ile Çocukluk Çağı Akut Lösemisi için İlaç Yeniden Konumlandırma Karar Destek Sistemi Geliştirilmesi" projesi, "TÜBİTAK 1001" programı kapsamında desteklendi.

Çalışmalara ilişkin açıklamada bulunan Prof. Dr. Köse, fiziksel hastaya ihtiyaç duymadan oluşturulan sistemle, yapay hasta modelleri (sentetik hastalar) üzerinden farklı tedavi senaryolarının değerlendirilebildiğini anlattı.

Yapay zeka ve dijital ikiz teknolojilerini bir araya getiren sistemin, tedavi süreçlerinin olası sonuçlarını önceden simüle ederek önemli veriler sunduğunu belirten Köse, sistemin aktif, araştırmacıların kullanımına açık olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Köse, sentetik hastalar üzerinden elde edilen bulguların gelecekteki tedavi yaklaşımlarına yön verebileceğine işaret ederek, "Fiziksel hastalar olmadan, çocukluk çağı akut lösemisi gibi günümüzün en önemli, en kritik kanser türlerinden biri olan kanser araştırmaları odağında tedavi nasıl şekillenebilir? Çok farklı profillerde nasıl başarı veya riskler vardır? Sentetik hastalarda elde ettiğimiz bulgular yardımıyla geleceğin tedavi süreçlerini şekillendirecek bir sistem elde etmiş olduk." diye konuştu.

Çalışma kapsamında, yaklaşık 1000 sentetik hasta üzerinden analizler gerçekleştirildiğini ifade eden Köse, derin öğrenme modelleri sayesinde ALL tedavisinin olası birçok farklı hasta profilindeki yansımasına dair bulgular elde ettiklerini ve kullanılma potansiyeli taşıyan iki ilacın tespit edildiğini söyledi.

Köse, bunların farklı hastalıkların tedavisinde kullanılan ve ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmış ilaçlar olduğunu belirterek, yapılan simülasyonlarda söz konusu ilaçların mevcut tedavilere eklendiğinde olumlu sonuçlar verildiğinin görüldüğünü kaydetti.

Sistemin, hekimlerin yerine karar veren yapı olmadığını vurgulayan Köse, "Hekimler, uzmanlar, bu sistemden aldıkları bulgularla verimli bir şekilde, zamandan kazanarak yeni araştırmaları tetikleyecek bulguları da kullanarak tedavi süreçlerini daha da iyileştirmiş olacak. İnsan-yapay zeka iş birliğini çok daha üst düzeye ulaştıran, geleceğin sağlık uygulamalarına da göz kırpan bir sistem." dedi.

Beş katmanlı yapay zeka mimarisi

STING'in temelinde birbiriyle bağlantılı beş yapay zeka katmanı bulunuyor. İlk aşamada, 314 binden fazla ilaç-protein verisi üzerinde eğitilmiş derin öğrenme modeli, mevcut ilaçlar arasından ALL tedavisinde yeniden kullanılabilecek adayları tespit ediyor.

Sistem tarafından öne çıkarılan bileşikler, moleküler düzeyde güçlü bağlanma özellikleri göstermeleri nedeniyle umut vadeden adaylar arasında değerlendiriliyor.

Araştırmacılara, uluslararası standart tedavi protokolleri ve tamamen özgün tedavi protokolleri tasarlama imkanı sunan STING, farklı tedavi fazları üzerinden ilaç seçenekleri ve uygulama takvimlerinin belirlenmesine imkan sunuyor.

Hastaya özel doz hesaplaması

Sistem, oluşturulan tedavi planlarını hastanın yaşı, kilosu, genetik özellikleri, D vitamini düzeyi ve yaşam tarzı verileriyle birleştirerek "farmakokinetik (FK) simülasyon"lardan geçiriyor.

Ardından devreye giren genetik algoritma, her hasta için en uygun ilaç dozlarını hesaplayarak, kişiselleştirilmiş tedavi planlarının oluşturulmasına katkı sağlıyor.

Yapılan hesaplamalarla uygun tedavi süreçlerini öğrenen ve sentetik hasta modelleri oluşturabilen derin öğrenme modelleri, sistemin son aşamasında dijital ikiz tabanlı sentetik hastaların üretilmesini sağlıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan karara göre, söz konusu pasaport sahipleri her 180 günlük süre içinde 90 günü aşmayan bir süre için diğer tarafın ülkesine girmek, ülkesinden transit geçmek, ülkesinden çıkmak ve ülkesinde geçici olarak kalmak için vizeden muaf tutulacak.

SPK, konuya ilişkin detayların yer aldığı duyuru yayımladı.

Buna göre, açığa satış işlemlerine ilişkin yasağın yanı sıra kredili sermaye piyasası işlemleri süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına yönelik tedbirlerin 26 Haziran'a kadar devam edeceği bildirildi.

Kadınların üretimde, ticarette ve ihracatta üstlendikleri güçlü rolün, Türkiye'nin kalkınma yolculuğunun en önemli dinamiklerinden olmayı sürdürdüğünü belirten Bolat, şunları kaydetti:

"Bugün kadın girişimcilerimiz ve iş insanlarımızın katkısıyla gerçekleşen ihracat hacmi 62 milyar doların üzerine çıkarken kadın yönetici ve girişimcilerimizin ihracata sağladığı katkı her geçen yıl daha da güçlenmektedir. Ticaret Bakanlığı olarak kadın girişimcilerimizi desteklemeye, ihracatta daha güçlü şekilde yer almalarını sağlamaya ve iş dünyasında fırsat eşitliğini geliştirmeye kararlılıkla devam ediyoruz. Finansmandan ihracat desteklerine, eğitimden dijitalleşmeye, kooperatifçilikten e-ihracata kadar geniş bir alanda kadınlarımızın ekonomik hayattaki varlığını güçlendirecek politikalarımızı sürdürüyoruz."

Bolat, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde ortaya konulan Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda, üretim, yatırım, istihdam ve ihracat odaklı büyüme hedeflerine kadınlarla birlikte yürümeyi sürdüreceklerini bildirdi.

Güçlü Türkiye hedefine ulaşırken kadın girişimcilerin azmi, emeği ve başarısının en önemli dinamiklerden olacağını vurgulayan Bolat, toplantının Türkiye, iş dünyası ve kadın girişimciler için hayırlı olmasını diledi.

“Rus Davos’u” olarak anılan SPIEF (St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu) 2026 3-6 Haziran tarihlerinde düzenlendi. Ekonomi ve iş dünyası temsilcilerini bir araya getiren forum kapsamındaki enerji panelinde konuşan Rosneft Petrol Şirketi İcra Kurulu Başkanı Igor Sechin, Çin’in enerji güvenliği, altyapı yatırımları ve uzun vadeli planlama yaklaşımını, küresel enerji arzı riskleri ve Hürmüz krizi bağlamında değerlendirdi.

“Başlangıcın sonu mu, sonun başlangıcı mı: Pandora’nın kutusunun dibinde ne kaldı?” başlıklı bir konuşma yapan Igor Sechin, küresel enerji sektöründeki uzun vadeli değişimleri, artan elektrik talebini ve büyük ekonomilerin dış kaynaklı kesintilere karşı dayanıklılıklarını artırmak için attığı adımları ele aldı.

16 trilyon dolarlık yatırıma ihtiyaç var

Küresel elektrik altyapısının 2040’a kadar ciddi biçimde genişletilmesi gerektiğini belirten Igor Sechin, “Dünya genelinde yaklaşık 80 milyon kilometrelik elektrik şebekesinin modernize edilmesi ve genişletilmesi gerekebilir. Bu da yaklaşık 16 trilyon dolarlık bir yatırıma karşılık geliyor” dedi.

Enerji güvenliğine kapsamlı bir yaklaşım izleyen ülkelere örnek olarak Çin’i gösteren Igor Sechin, ülkenin kentsel ve şehirlerarası elektrikli ulaşım ağlarına büyük yatırımlar yaptığını, nispeten düşük elektrik tarifelerini koruduğunu ve fazla üretim kapasitesine sahip bölgelere veri merkezlerinin stratejik olarak yerleştirilmesi yoluyla enerji maliyetlerini yönetmek için adımlar attığını söyledi. Çin’in kapsamlı yaklaşımının, uzun vadeli elektrik tedarik anlaşmalarını da kapsadığına dikkat çekti.

Güneş ve rüzgar enerjisine 2,2 trilyon dolar

SPIEF 2026’daki konuşmasında Igor Sechin, “Çin, yaklaşık 4.000 GW kurulu gücüyle dünyanın en büyük elektrik sistemini işletiyor. Ülke, 2025’te 540 GW’tan fazla yeni üretim kapasitesini devreye aldı. Son on yılda Çin'de güneş ve rüzgar enerjisi üretimi on kat artarak 2.300 TWh'ye ulaşırken, sektördeki yatırım 2,2 trilyon dolara yaklaştı. Çin, geleneksel enerji kaynaklarını da genişletmeye devam ediyor. Geçtiğimiz yıl kömürle çalışan üretim kapasitesi 78 GW artırılırken, 161 GW'lık kömür santralı projesi de geliştirme aşamasında” ifadelerini kullandı.

Çin'in enerji depolama, nükleer enerji ve şebeke altyapısındaki rolüne de değinen Igor Sechin’in açıklamalarına göre, Çin her yıl küresel olarak devreye alınan tüm yeni batarya depolama kapasitesinin yaklaşık yarısını oluşturuyor. Ülke şu anda 61 nükleer reaktör işletiyor ve 39 tane daha inşa ediyor. Bu da dünya çapında yapım aşamasında olan tüm nükleer enerji ünitelerinin yarısından fazlasını temsil ediyor. Çin'in elektrik şebekesi altyapısına yıllık yatırımının yaklaşık 100 milyar dolar olduğu tahmin edilirken, ülkenin iletim ağı yaklaşık 1,6 milyon kilometre uzunluğunda.

Hindistan'ın küresel enerji pazarındaki rolü artıyor

Çin'in enerji güvenliği çabalarının, dış tedariklerde potansiyel büyük ölçekli aksamalara karşı direnci güçlendirmeyi ve uzun vadeli ekonomik ve teknolojik kalkınmayı desteklemeyi amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası olduğunu anlatan Rosneft Petrol Şirketi İcra Kurulu Başkanı Igor Sechin, Hindistan'ın küresel enerji pazarındaki artan rolüne dair de şunları söyledi:

“Hindistan'ın önümüzdeki 10 yılda küresel elektrik talebi artışının yaklaşık %15'ini ve küresel petrol talebi artışının yaklaşık yarısını karşılaması bekleniyor. Bu da Hindistan’ı gelecekteki enerji tüketimi artışına önemli katkılarda bulunacak ülkelerden biri haline getiriyor.”

ABD/İsrail-İran Savaşı'nda zaman zaman tırmanan gerilim, küresel piyasalarda fiyatlamaların merkezinde kalmayı sürdürdü.

Orta Doğu'da yeniden alevlenen çatışmaların gölgesinde başlayan haftada, perşembe günü ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşma sağlandığını hatta bunun düzenlenecek törenle imzalanacağını duyurması, piyasalarda barış beklentilerinin güçlenmesini ve risk iştahının artmasını sağladı.

Ancak önceki deneyimlerden ötürü net sonuç görmek isteyen yatırımcıların bir kısmı temkinli iyimserlik tarafında kaldı.

Öte yandan savaşın makroekonomik görünüme olumsuz yansımaları ABD verilerinde izlenmeye devam etti. Ülkede yıllık enflasyon yüzde 4,2 ile Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Güçlü istihdam verileri ve yükselen enflasyon nedeniyle Fed'in yıl sonuna kadar bir kez faiz artıracağına kesin gözüyle bakılırken, Trump'ın Orta Doğu'da barışın yakın olabileceğine yönelik açıklamaları bu ihtimalleri bir miktar zayıflattı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın aralık toplantısında yüzde 77 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.

Gelecek hafta piyasaların gözü, Orta Doğu'daki gelişmeler ve yeni Fed Başkanı Kevin Warsh'ın yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararlarında olacak. Bankanın faiz oranını sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh'ın ilk sözle yönlendirmelerindeki tonuna dikkat edilecek.

Analistler, para politikası metni ve Warsh'ın toplantı sonrası yapacağı açıklamalarda gelecek dönem politikalara ilişkin sinyaller aranacağını belirterek, alınacak sinyallerle birlikte piyasalarda oynaklığın artabileceğini bildirdi.

Öte yandan hisse başına 135 dolardan halka arz edilen Elon Musk'ın uzay şirketi SpaceX'in hisseleri, Nasdaq borsasında 150 dolardan işlem görmeye başladı. Gün içinde 176,52 dolara kadar tırmanan şirketin hisseleri yüzde 19,2 artışla 160,95 dolardan günü tamamladı.

Analistler, SpaceX'in başarılı bir halka arz gerçekleştirmesinin diğer büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarını da teşvik edebileceğini belirtti.

Öte yandan yarı iletken ve teknoloji hisselerine ilgi devam etse de yapay zeka tarafında son kullanıcıların bu hizmetleri pahalı bulduğuna ilişkin analizler şirket değerlemelerine yönelik endişeleri yeniden öne çıkardı.

Analistler, bu durumun yatırımcıları bir miktar temkinli kalmaya yönelten bir unsur olduğunu ifade ederek, yapay zeka alanında fiyat-maliyet tartışmalarının bir süre daha gündemdeki yerini koruyabileceğini aktardı.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 5 baz puan azalışla yüzde 4,49'da, dolar endeksi de haftalık bazda yüzde 0,3 düşüşle 99,7 seviyesinde kapandı.

ABD'de enflasyonla birlikte istihdamdaki güçlü seyrin faiz indirimlerini ötelemesiyle altının onsu haftalık bazda yüzde 2,6 değer kaybıyla 4 bin 217 dolara indi. Brent petrolün varil fiyatı da gerilimlerin sonlanacağı beklentileriyle yüzde 6,5 azalışla 86,1 dolara geriledi.

New York borsası pozitif seyretti

New York borsasında geçen hafta pozitif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,65, Nasdaq endeksi yüzde 2,34 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,66 yükseldi.

Makroekonomik veri tarafından ABD'de üretici enflasyonu mayısta beklentileri aştı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Verinin detaylarında enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeyi sürdürdüğü dikkati çekti.

Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda yüzde 4,8'den yüzde 4,6'ya gerilese de İran savaşının başlamasından önce görülen seviyenin üzerinde kalmaya devam etti.

ABD'nin dış ticaret açığı nisanda aylık yüzde 1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Gelecek hafta pazartesi sanayi üretimi, New York Fed sanayi endeksi, kapasite kullanımı, salı konut başlangıçları, inşaat izinleri, çarşamba Fed faiz kararı, Fed Başkanı Warsh'ın açıklamaları, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları, Philadelphia Fed imalat endeksi takip edilecek.

Cuma günü ABD'de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.

Avrupa'da BoE'nin para politikası kararları odakta

Avrupa borsalarında geçen hafta Almanya hariç alıcılı bir seyir izledi. Gelecek hafta İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamaları yakından takip edilecek.

Geçen hafta ECB, 21 toplantı sonra ilk kez faiz artışına gitti. Banka, 3 temel faiz oranını 25 baz puan artırdı. ECB Başkanı Lagarde, Orta Doğu'da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu’daki savaşın doğrudan sonucu olduğunu söyledi.

Toplantı sonrası açıklamalarda bulunan Lagarde, Orta Doğu'daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını belirterek, öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini dile getirdi.

Lagarde, imalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkma konusunda şirketlerin stok biriktirmeleri ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik direndiğini ifade etti.

Bölgede "stagflasyon" sesleri giderek yükselirken, bu doğrultuda gelecek hafta açıklanacak sanayi üretimi ve mayıs ayı nihai enflasyon verileri de yatırımcıların odağında bulunuyor.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da fabrika siparişleri, Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların oluşturduğu küresel belirsizlik ve talep daralması nedeniyle nisan ayında beklentilerin neredeyse iki katı hızla geriledi.

Söz konusu veri Almanya ekonomisinin 2. çeyrekte daralmaya gidebileceğine dair tahminleri öne çıkarıyor. Ülkede özellikle otomotiv endüstrisinde görülen sıkıntılar ön planda yer alıyor.

Avro Bölgesi'nde yatırımcı güven endeksi ise haziranla birlikte art arda ikinci ayda da yükselişini sürdürdü.

Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,01, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,61, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 3,22 yükselirken Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,55 düştü.

Gelecek hafta pazartesi ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, Avro Bölgesinde sanayi üretimi, salı Almanya'da Zew beklenti endeksi, çarşamba Avro Bölgesi ile İngiltere'de enflasyon, perşembe BoE faiz kararı, ILO işsizlik oranı, cuma Almanya'da üretici fiyat endeksi (ÜFE) verileri karşılanacak.

Asya borsaları Çin hariç negatif seyretti

Asya tarafında da geçen hafta Çin hariç satıcılı bir seyir öne çıkarken, gelecek hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) 1995'ten bu yana ilk kez politika faizini yüzde 1'e yükseltmesi bekleniyor.

Bölgede teknoloji odaklı hisselerde çift taraflı oynaklıklar görüldü.

Öte yandan, Japonya ve Çin'de açıklanan enflasyon verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. Çin'de açıklanan makroekonomik verilere göre ülkede yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 1,2, çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 1,1 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici enflasyonu yüzde 3,9 ile öngörülere paralel gerçekleşirken, önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.

Japonya'da üretici fiyatları ise beklentilerin üzerinde artış göstermeye devam etti. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 6,3 artış göstererek tahminleri aştı.

Analistler, Asya'nın en büyük iki ekonomisinde enflasyon ve deflasyon risklerinin sürdüğünü belirterek, Japonya'da enflasyonun beklentileri aşmasının, yıl sonuna kadar toplam iki faiz artışı beklenen BoJ'u daha fazla sıkılaşma adımı atmaya zorlayabileceğini aktardı.

Çin'de deflasyon risklerinin, Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle yükselen enerji maliyetleri nedeniyle teknik olarak azaldığını belirten analistler, buna karşın ülkedeki fiyat artışlarının güçlü talep kaynaklı olmamasının sağlıklı bir görünüme işaret etmediğini söyledi.

Ülkede açıklanan makroekonomik verilere göre mayıs ayında ihracat yüzde 19,4, ithalat ise yüzde 27,4 artarken, dış ticaret dengesi 105,4 milyar dolar fazla verdi.

Dış ticaret verilerinin iyi gelmesinde Çin'in ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlaması sonrasında alternatif pazarlar bulmasının etkili olduğu değerlendiriliyor. Buna karşın ülkede iç talep zayıf kalmaya devam etti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,09 artarken Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,45, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,98 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,85 düştü.

Gelecek hafta salı Japonya'da BoJ'un faiz kararı, Çin'de sanayi üretimi, perakende satışlar, çarşamba Japonya'da dış ticaret dengesi, cuma Japonya'da enflasyon verileri takip edilecek.

Cuma günü Çin'de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.

TCMB politika faizini değiştirmedi

Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 1,78 artışla 13.938,48 puandan kapandı.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu. Duyuruda "Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir." ifadesine yer verildi.

Bunun yanı sıra Türkiye'nin cari işlemler hesabı nisan ayında 5 milyar 695 milyon dolar açık kaydederken, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 319 milyon dolar fazla verdi.

Bu dönemde, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 6 milyar 819 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık, Eylül 2025 döneminden itibaren ilk defa düşüş göstererek nisanda yaklaşık 37 milyar dolara geriledi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,5 üzerinde 46,2690'dan tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi sanayi üretimi, bütçe dengesi, salı konut fiyat endeksi, perşembe konut satışları, cuma reel kesim güven endeksi, kapasite kullanımı verileri takip edilecek.

Savaş nedeniyle Ukrayna'nın enerji ve altyapı sistemlerinde oluşan hasar, özellikle enerji ekipmanı ve sanayi makinelerine yönelik talebi artırdı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin mayısta ihracatını değer bazında en fazla artırdığı ülke Ukrayna oldu.

Türkiye'nin geçen ay bu ülkeye ihracatı 339,6 milyon dolar arttı. İhracat artışında Ukrayna'yı, 120,8 milyon dolarla Slovakya, 98,2 milyon dolarla Fas, 71,9 milyon dolarla Norveç, 46,5 milyon dolarla Nijerya takip etti.

Mayısta Ukrayna'ya 656,6 milyon dolarlık, Slovakya'ya 248,1 milyon dolarlık, Fas'a 440,6 milyon dolarlık, Norveç'e 171,4 milyon dolarlık, Nijerya'ya 90,4 milyon dolarlık dış satım gerçekleşti.

Geçen ay Türkiye'nin en fazla dış satım yaptığı ülkeler 1,5 milyar dolarla Almanya, 1,2 milyar dolarla ABD, 1,1 milyar dolarla İtalya ve Birleşik Krallık, 994,8 milyon dolarla İspanya olarak sıralandı.

Ukrayna'ya ihracatta kimya sektörü lider

Ukrayna'ya mayısta en fazla ihracatı, 89,1 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü yaptı.

Bu sektörü, 64,3 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 52,4 milyon dolarla çelik, 18,1 milyon dolarla otomotiv endüstrisi, 12,1 milyon dolarla makine ve aksamları takip etti.

Sektörler arasında Ukrayna'ya en fazla ihracat artışını, 19,7 milyon dolarla elektrik ve elektronik sektörü gerçekleştirdi. İhracat artışında bunu, 11,4 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 1,8 milyon dolarla demir ve demir dışı metaller, 808,4 bin dolarla iklimlendirme sanayisi, 536,9 bin dolarla halı sektörü izledi.

Ukrayna'ya demir ve demir dışı metaller sektörü 10,5 milyon dolarlık, iklimlendirme sanayisi 6 milyon dolarlık, halı sektörü 1,3 milyon dolarlık ihracat yaptı.

Ülkeye, Ankara'dan 398,2 milyon dolarlık, İstanbul'dan 152,2 milyon dolarlık, Kocaeli'nden 19,4 milyon dolarlık, Hatay'dan 17,4 milyon dolarlık, Mersin'den 8,6 milyon dolarlık ihracat yapıldı.

Türkiye'nin mayısta ihracatını değer bazında en fazla artırdığı ülkeler şöyle:

Ege İhracatçı Birlikleri verilerinden derlediği bilgiye göre, Türkiye ocak-mayıs döneminde 92 bin 494 ton yumurta ihraç ederek 240 milyon 79 bin dolar gelir elde etti.

Sektörün en büyük pazarı 47 milyon 577 bin dolarlık ihracatla Irak olurken, yılın ilk 5 ayında en dikkat çekici artış Avrupa pazarında yaşandı.

Geçen yılın ocak-mayıs döneminde 2 milyon 204 bin dolar olan İtalya'ya yumurta ihracatı, bu yılın aynı döneminde 24 milyon 773 bin dolara yükseldi. İtalya'ya gönderilen yumurta miktarı 1,2 bin tondan 13,2 bin tona çıktı. Böylece İtalya'ya yapılan ihracat, değerde yüzde 1024, miktarda ise yüzde 1000 arttı.

Avrupa'nın yumurta üssü Türkiye'ye yöneldi

Avrupa'nın önde gelen yumurta üreticilerinden Polonya'da kuş gribi kaynaklı üretim kayıpları, ülkenin dış alımını artırdı.

Geçen yılın ilk 5 ayında Türkiye'den 109 bin dolarlık yumurta alan Polonya'nın ithalatı, bu yılın aynı döneminde 19 milyon 681 bin dolara yükseldi. Ülkeye gönderilen yumurta miktarı 15 tondan 11 bin tona çıktı.

İzmir Yumurta Üreticileri Birliği Başkanı Neriman Dere Çatmadaş, Türkiye'nin yıllık 20 milyar civarında yumurta ürettiğini söyledi.

Türkiye'nin üretimde ilk 10 ülke arasında bulunduğunu ve üretiminin yüzde 25'ine yakınını ihraç ettiğini ifade eden Çatmadaş, burada üretilen yumurtanın kaliteli olduğunu vurguladı.

"Tarım ve Orman Bakanlığının sıkı denetimleri başarı getirdi"

Çatmadaş, Türk üreticilerin son yıllarda yem ve üretimde ciddi tecrübe kazandığını, sektörün ham madde kalitesi ve hayvan sağlığı açısından önemli ilerleme kaydettiğini dile getirdi.

Geçen yıl bazı ülkelerde kuş gribi nedeniyle üretimde aksamalar yaşandığını anlatan Çatmadaş, şöyle konuştu:

"Polonya tavuk yumurtası üretimi konusunda Avrupa'da zirvede. Çok önemli bir oyuncu. Ama geçtiğimiz yıllarda yaşamış olduğu kuş gribi vakaları onları ciddi anlamda zor duruma düşürdü. Yaklaşık olarak 4 milyondan fazla hayvanı itlaf ettiler. Bu hem üretim anlamında ülkeyi sıkıntıya soktu hem de ihracatta ciddi aksaklıklar yaşattı. Kuş gribinde en büyük sıkıntılardan biri, kontrol altına alınmasının zor olması ama bu anlamda biyogüvenlik devreye giriyor. Ülkemizde Tarım ve Orman Bakanlığımız biyogüvenlik anlamında yeni tebliğler, genelgeler yayımladı. Türkiye olarak başarılı yol haritamız var. Bakanlığımızın işletmelere yaptığı gerekli denetimler, işin sıkı tutulması Türkiye'yi bu durumdan uzaklaştırdı."

"Tercih edilebilir olmak güzel bir sonuç"

Çatmadaş, Polonya ve diğer ülkelerde kuş gribi nedeniyle üretimde yaşanan sorunlar ve kayıpların kısa vadede toparlanmasının zor göründüğünü belirtti.

Fotoğraf : Fırat Özdemir/AA

Türkiye'nin üretimde dünyada 9, Avrupa'da ise 2. sırada yer aldığına, üretim kayıpları yaşayan ülkelerin de Türkiye'ye yöneldiğine dikkati çeken Çatmadaş, şunları kaydetti:

"İtalya yumurta üretiminde kendi kendine yetebilen bir ülke. Ama sanayide kullandığı ürünü tedarik etmek açısından Türkiye'ye yöneldi. Polonya da bu şekilde. Farklı ülkelerden de ürün talep ediyorlar ve alıyorlar. ABD'ye, Polonya'ya ve İtalya'ya bu süreç öncesinde ihracat yapılamazken talepleri var ve bunun doğrultusunda da ihracat gerçekleştiriliyor. Polonya'da yaşanan sıkıntılar Avrupa ülkelerini ülkemize yönlendirdi. Ürünlerimizin kalitesi, biyogüvenlik anlamında aldığımız sıkı tedbirler, bizi tercih edilebilir kıldı. Bu durum ihracat rakamlarının artışına destek sağladı. Tercih edilebilir olmak güzel bir sonuç. Ülkemize bu sebeple sektör olarak döviz girdisi sağlıyoruz. Bizim için bir gurur. Aynı zamanda kalitemizin, ülkemizin, işletmelerimizin tercih edilmesi gurur kaynağı. Biz de bu süreçte yol aldığımız için mutluyuz."

Ürün güvenliği kapsamında yürütülen bu çalışmalar, hem üreticiler hem de tüketiciler açısından güvenli ürün dolaşımının sağlanmasında kritik rol oynuyor.

Denetimlerin amacı standartlara uygun ürünlerin ülkeye girişini sağlamak

TSE, ithal edilen ürünlerin piyasaya giriş aşamasında teknik mevzuata ve standartlara uygunluğunu kontrol ediyor. 

Denetimler, Ticaret Bakanlığı tarafından işletilen Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) kapsamında risk analizine göre TSE'ye yönlendirilen ürünler üzerinde gerçekleştiriliyor. 

Ürünler, belge incelemeleri, laboratuvar testleri ve teknik değerlendirmelerden geçirilerek güvenlik açısından denetleniyor. Bu denetimler, insan sağlığını korumak, olası riskleri azaltmak ve piyasaya yalnızca güvenli ve standartlara uygun ürünlerin girişini sağlamak amacıyla yürütülüyor.

Bu kapsamda TSE, son 1 yıl içinde yürütülen ithalat ürün güvenliği denetimleri kapsamında 243 bin ürünü denetledi, uygun bulunmayan 5 bin 800 ürünün ülkeye girişine izin vermedi.

TSE ürün güvenliği denetimleri, ürünlerin piyasaya sunulmadan önce ilgili standartlara uygunluğunun test edilmesi ve değerlendirilmesini kapsıyor. Bu kapsamda teknik ve güvenlik kriterleri açısından incelenen ürünlerin uygunluğu kontrol ediliyor.

CE ve TSE uygunluk belgelerinin önemi

CE ve TSE uygunluk işaretleri, ürünün güvenlik ve kalite kriterlerini karşıladığını gösteren temel göstergeler arasında yer alıyor.

Bu belgeler, ürünün gerekli testlerden geçtiğini ve ilgili standartlara uygun üretildiğini ortaya koyuyor. Ayrıca risklerin azaltılmasına katkı sağlarken üreticilerin yasal sorumluluklarını yerine getirdiğini gösteriyor. Tüketiciler açısından ise güvenli ürün seçimini kolaylaştırarak, tercihlerde önemli bir referans niteliği taşıyor.

Şehir içi emisyon düzenlemeleri, işletmelerin maliyetleri düşürme çabaları, daha düşük enerji giderleri ve çevresel sürdürülebilirlik hedefleri, elektrikli araçların hem bireysel hem de ticari kullanımdaki cazibesini artırıyor.

Binek otomobillerde ivme kazanan elektrikli dönüşüm, artık hafif ticari araç segmentine de taşınarak sektörde yeni bir dönüşüm dalgası oluşturuyor. Sıfır otomobil satışlarında günden güne artan elektrikli araç payı hafif ticari araçlarda da kendini göstermeye başladı.

Hafif ticaride elektrikliye geçiş hız kazandı

AA muhabirinin Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'de otomobil ve hafif ticari araç satışları ocak-mayıs döneminde yıllık bazda yüzde 7,4 azalarak 453 bin 138'e geriledi.

Bu dönemde otomobil satışları yüzde 9,65 düşüşle 356 bin 256'ya inerken hafif ticari araç pazarı yüzde 1,94 artışla 96 bin 882'ye yükseldi. Hafif ticari araç pazarında van gövde tipi araçlar yüzde 76,7 pay ve 74 bin 355 adetlik satışla ilk sırada yer alırken kamyonetler yüzde 8,8 pay ve 8 bin 505 adetle ikinci sırada yer aldı.

Söz konusu dönemde satılan elektrikli hafif ticari araç sayısı önceki döneme göre yüzde 146,1 artışla 1174 olarak gerçekleşerek 2,5 katına yaklaştı. Geçen yılın aynı döneminde 477 sıfır elektrikli hafif ticari araç satışı yapılmıştı. Bu dönemde elektrikli hafif ticari araçların toplam hafif ticari araç satışlarındaki payı yüzde 1,2 oldu.

Verilere göre hafif ticari araç pazarında elektrikli modellerin payı hala düşük seviyede kalırken, sektörde gözlenen hızlı tercih değişimi ilerleyen dönemde daha güçlü artışların yaşanabileceğine işaret etti.

Bahsedilen dönemde model bazında pickup gövde tipindeki KG Mobility Musso EV 605 satışla elektrikli kategorisinde ilk sırada yer aldı. Onu 223 satışla Ford Custom, 108 satışla Opel Combo ve 107 satışla Ford Transit izledi.

ODMD verilerine göre, 2026'nın ocak-mayıs döneminde en çok satılan elektrikli hafif ticari araçlar şöyle:

2022'nin ocak-nisan döneminde 227 bin 760 ton ayran ve kefir üretilirken 2023'te miktar 240 bin 421 tona ulaştı.

Üretim 2024'ün aynı döneminde artış göstererek 289 bin 423 ton oldu. 2025'te 4 aylık üretimin 304 bin 803 tona, bu yıl ise 338 bin 512 tona yükseldiği görüldü.

Böylece yılın ilk 4 aylık dönemlerinde üretilen ayran ve kefir miktarı 5 yılda yaklaşık yüzde 49 artış göstererek rekor seviyeye çıktı.

Yoğurt üretiminde de rekor

Söz konusu dönemde yoğurt üretiminde de artış görüldü. 2022'nin ocak-nisan döneminde 361 bin 469 ton yoğurt üretimi gerçekleştirildi. 2023'ün aynı döneminde üretim miktarı 361 bin 89 ton oldu. Yoğurt üretimi 2024'ün ilk 4 ayında 411 bin 151 tona yükselirken geçen yıl ocak-nisan döneminde 423 bin 787 tona çıktı.

Yoğurt üretimi bu yılın 4 ayında 470 bin 828 tona yükselerek rekor seviyeyi gördü. Böylece yoğurt üretiminde 5 yıllık dönemde artış oranı yüzde 30,2 oldu.

Ayran ve kefir üretim miktarı (ton)

Yoğurt üretim miktarı (ton)

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) 2025 Yılı Faaliyet Raporu'ndan derlediği bilgiye göre, TÜRKAK tarafından akredite edilen laboratuvar, yaklaşık 5 milyon avro maliyetle kuruldu.

Laboratuvarda, numune cihazlara temel gereklilikler konusunda uygunluk testleri yapılıyor.

Testlerde, cihazlarda yıkıcı tahribata neden olabilecek düşürme, yakma, elektrostatik deşarj, gerilim değişimi, elektriksel hızlı geçişler ve gerilim dalgalanması uygulanıyor.

TÜRKSAT 6A'dan 5G testlerine kadar çalışmalar yapıldı

Rasat ve Göktürk-2 uyduları BTK'nin bu laboratuvarında bazı testlere tabi tutulmuştu. Türkiye'nin ilk yerli uydusu TÜRKSAT 6A'nın bazı modüllerinin testleri de burada yapıldı.

Laboratuvarda, AR-GE faaliyetlerine yönelik testlerin ücretlerinde yüzde 75'e kadar indirim uygulanıyor. Bu kapsamda başta ASELSAN olmak üzere AR-GE faaliyeti yürüten birçok firma ve üreticiye laboratuvar altyapısı kiralanarak ürünlerini test etme imkanı sağlanıyor.

Tüketicilerin satın aldıkları cihazları güvenle kullanmaları için imalatçı ve ithalatçı firmaların sürekli denetlenmesi gerekiyor. Kurum tarafından yayımlanan teknik mevzuata uyumluluğu da bu şekilde denetleniyor.

Türkiye'nin 1 Nisan itibarıyla resmen kullanımına başlanan 5G teknolojisinin üretim testleri de burada yapıldı.

200'e yakın test ekipmanı

Laboratuvarda, teknoloji ve altyapı anlamında yarı yansımasız, tam yansımasız ve yalıtımlı test odaları bulunuyor. Elektromanyetik dalgaların içeri girmesini ya da dışarı çıkmasını engelleyen test ortamlarında, ithalat veya yerli üretim yoluyla piyasaya arz edilen elektronik haberleşme cihazlarının uluslararası standartlara uyumu ve insan sağlığına uygun olmasına yönelik testler uygulanıyor. 200'e yakın test ekipmanının bulunduğu laboratuvarda, cihazın elektromanyetik uyumluluk içinde çalışıp çalışmadığı tespit ediliyor.

SAR Odası'nda cihazların çeşitli frekanslarda yaydığı elektromanyetik alanın beyin üzerindeki soğrulma oranı robot yardımıyla belirleniyor. Elektromanyetik dalganın Avrupa standardı limiti olan 2 vat/kilogram altında olup olmadığı burada ölçülüyor.

Robotlar vasıtasıyla insan beyninin simüle edildiği laboratuvarda, çeşitli kimyasallar birleştirilerek insan beynine en yakın sıvı oluşturulup, insan kulağına telefon yaklaştırdıktan sonra robot vasıtasıyla elektromanyetik alan değerleri ölçülüyor. Cihazın haberleşme esnasında nasıl bir elektromanyetik alan oluşturduğu tespit ediliyor. Özellikle uzun görüşmelerde telefonun başa yakın tutulması yerine kulaklıkla kullanılmasının önemi buradaki testlerde de ortaya çıkıyor. Telefon konuşmalarının kulaklıkla yapılması durumunda sıfıra yakın SAR değeri oluşuyor.

Aramalarda telefona bağlantı kurulma anı, elektromanyetik dalga açısından en yüksek değere ulaşıldığı an olarak belirleniyor. Karşıdan "Alo" sesi alındıktan sonra telefonun kulağa götürülmesi durumunda daha az elektromanyetik alana maruz kalınıyor. Burada yapılan deneyle insan vücudunun çeşitli kısımlarının maruz kaldığı elektromanyetik değer ölçülüyor.

Dayanım testinde cep telefonuna 4 bin voltluk elektrik veriliyor

Vatandaşların, aldıkları elektronik cihazların kullanım kılavuzunda ayrıntılı şekilde verilen SAR değerlerine bakmaları önem taşıyor. Laboratuvar yetkilileri, ölçümleri yapılan cihazların hiçbirinde 2 vat/kilogram görülmediğini, piyasada söz konusu SAR değerinin üzerinde henüz denetime takılan bir cihaz bulunmadığını belirtiyor. SAR değeri 2 vat/kilogramın üzerindeki cihazlarla ilgili idari para cezasının yanı sıra cihazların piyasadan toplatılmasına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanıyor.

Piyasa Gözetim Laboratuvarı'nda cihazlarda yıkıcı tahribata da neden olabilecek düşürme testleri, yakma testleri, elektrostatik deşarj, gerilim değişimi, elektriksel hızlı geçişler ve gerilim dalgalanması gibi bazı ilave testler de yapılıyor.

Elektriksel dayanım testi için 4 bin volt değerinde elektrik cep telefonuna uygulanıyor, bunun herhangi güvenlik ihlaline yol açıp açmadığı, drop testiyle yere düşen telefonun çalışıp çalışmadığı kontrol ediliyor.

Laboratuvarın faaliyetleri kapsamında geçen yıl üçüncü şahıs test ve deneylerinden 164 bin 327 lira, ithalat işlemleri kapsamındaki testlerden 57 milyon 470 bin 28 lira, altyapı kiralamadan 290 bin 378 lira, kalan numune cihaz tekrar testlerinden 157 bin lira, eğitim ve danışmanlıktan 279 bin 784 lira olmak üzere toplam 58 milyon 361 bin 517 lira gelir elde edildi.

Açıklamada, 8 ay süren kapsamlı soruşturmanın ardından Paramount ve Warner Bros. birleşmesinin pazardaki rekabete veya tüketicilere zarar vermeyeceği sonucuna varıldığı belirtilerek, "Birim tarafından incelenen geniş kapsamlı soruşturma kayıtları, işlemin etkisinin medya ve eğlence ekosistemi genelinde rekabeti artırmak yönünde olacağını, Amerikalı tüketiciler ile çalışanlara fayda sağlayacağını göstermektedir." ifadeleri kullanıldı.

Netflix'in WBD'yi satın almak üzere şirketle anlaştığı ve ardından Paramount'un tamamı nakit olan rakip bir teklif sunduğu hatırlatılan açıklamada, iki dev şirketin WBD'yi satın alma mücadelesinin ABD Adalet Bakanlığına medya sektörünün geleceğine dair farklı stratejileri ve pazar dinamiklerini kıyaslama fırsatı verdiği vurgulandı.

Açıklamada, ayrıca Bakanlığın şikayetçiler tarafından dile getirilen çok sayıda potansiyel zarar teorisini analiz ettiği ve elde edilen bulgular sonucunda bunları reddettiği kaydedildi.

Anlaşma aylarca süren mücadelenin ardından gelmişti

Paramount, 8 Aralık 2025'te WBD'nin tamamını hisse başına 30 dolar nakit karşılığında satın almak üzere, toplam 108,4 milyar dolarlık işletme değerine denk gelen bir teklif sunduğunu duyurmuştu.

Paramount'un söz konusu teklifi, Netflix'in WBD ile anlaşmaya vardığını açıklamasının ardından gelmişti.

Netflix, 5 Aralık 2025'te Warner Bros.'un film ve televizyon stüdyoları ile HBO Max ve HBO'yu da kapsayacak şekilde, 72 milyar dolarlık öz sermaye değeri ve 82,7 milyar dolarlık toplam işletme değeri üzerinden satın alma için WBD ile anlaşmaya vardığını açıklamıştı.

WBD Yönetim Kurulu'nun başlangıçta Netflix ile yapılan anlaşmayı desteklemesine karşın, Paramount teklifini şubat ayında hisse başına 31 dolara yükselterek revize etmişti.

WBD yönetiminin bu hamleyi "üstün teklif" olarak kabul etmesi üzerine Netflix, fiyat artırımına gitmeyerek çekilme kararı almıştı.

Süreç, 27 Şubat'ta Netflix ile olan anlaşmanın feshedilmesi, Paramount Skydance'in 2,8 milyar dolarlık fesih bedelini ödemesi ve WBD ile kesin bir birleşme anlaşmasına varıldığının duyurulmasıyla nihai aşamaya taşınmıştı.

Açıklamada, IMF İcra Kurulu'nun onayına bağlı olarak ülkenin yaklaşık 690 milyon dolar tutarında finansmana erişebileceği kaydedildi.

IMF'nin açıklamasında, söz konusu ödemenin onaylanması halinde program kapsamında Ukrayna'ya yapılan toplam ödemelerin 2,2 milyar dolara ulaşacağı aktarıldı.

Tüm niceliksel performans kriterleri ve gösterge hedeflerinin yerine getirildiği belirtilen açıklamada, ilk çeyrek için belirlenen yapısal ölçütlerden ikisinin gecikmeli olarak uygulandığı ve birinin gerçekleştirilemediği ifade edildi.

Açıklamada, programın rayında kalmasını sağlamak amacıyla mutabık kalınan reformlar için revize edilmiş bir takvim, sapmaları gidermeye yönelik düzeltici adımlar ve ek politika taahhütleri üzerinde anlaşmaya varıldığı aktarıldı.

Savaşın nüfus ve ekonomi üzerinde ağır bir yük oluşturmaya devam etmesi nedeniyle görünümün belirsizliğini koruduğuna işaret edilen açıklamada, zorlu koşullara rağmen programın devam eden büyük ölçekli dış destek sayesinde tamamen finanse edilmiş durumda olduğu kaydedildi.

"SPCX" koduyla işlem görmeye başlayan SpaceX hisseleri, 150 dolardan açılış yaptı.

Böylece şirketin piyasa değeri 2 trilyon doları aşarak Musk'ın 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip elektrikli otomobil şirketi Tesla'yı geride bıraktı.

SpaceX, piyasa değeriyle dünyanın en değerli halka açık şirketleri arasında yedinci sırada yer aldı.

Şirketin hisselerinin işlem görmeye başlaması dolayısıyla Nasdaq borsasında açılış zilini SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell ve Mali İşler Direktörü Bret Johnsen çaldı.

Musk ise açılış törenine Texas'taki Starbase'den video konferans aracılığıyla katıldı.

Açılış zili öncesi yaptığı konuşmada Musk, El Segundo'daki bir depoda küçük bir şirket olarak yola çıkan SpaceX'in bugün halka arz edilmesine inanmanın zor olduğunu ifade etti.

Musk, "SpaceX'in başarılı olma ihtimaline yüzde 10'dan bile az şans veriyordum." ifadesini kullandı.

Tarihin en büyük halka arzına imza attı

SpaceX, halka arz kapsamında 555,6 milyon A sınıfı hissesini hisse başına 135 dolardan satarak yaklaşık 75 milyar dolar kaynak sağladı.

Bu büyüklük, 2019 yılında Suudi petrol şirketi Aramco'nun gerçekleştirdiği 29,4 milyar dolarlık halka arzı geride bırakarak tarihin en büyük halka arzı olarak kayıtlara geçti.

SpaceX'in halka arzına yatırımcı ilgisi yüksek seviyede gerçekleşirken, arzın yaklaşık dört kat fazla talep gördüğü kaydedildi.

SpaceX'in halka arzı Musk'ı dünyanın ilk trilyoneri yaptı

Halka arzın ardından yapılan hesaplamalara göre, Musk'ın Tesla'daki hisseleri ve diğer varlıkları da dikkate alındığında toplam serveti 1 trilyon doları aştı.

Şirket, 20 Mayıs'ta halka arz sürecini başlatmak amacıyla ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) başvuruda bulunmuştu.

SEC'e sunulan belgelere göre Musk, halka arzın tamamlanmasının ardından oy haklarının yaklaşık yüzde 82,4'ünü elinde bulunduracak.

Musk, sahip olduğu yüksek oy hakkı sayesinde hissedar onayı gerektiren önemli şirket kararlarında belirleyici konumda olacak.

Uzay ve yapay zeka yatırımlarına kaynak sağlayacak

SpaceX, halka arzdan elde edilecek geliri uzay taşımacılığı, uydu internet hizmetleri, yapay zeka altyapısı ve veri merkezi yatırımları başta olmak üzere büyüme planlarının finansmanında kullanmayı hedefliyor.

Şirket, bu yıl yapay zeka girişimi xAI ile birleşerek faaliyet alanını uzay teknolojilerinin ötesine taşımıştı.

SEC'e sunulan belgelere göre, SpaceX 2025'te 4,9 milyar dolar, 2026'nın ilk çeyreğinde ise 4,28 milyar dolar zarar açıkladı.

Musk tarafından 2002 yılında kurulan SpaceX, yeniden kullanılabilir roket teknolojileri geliştirme ve insanlığın uzayda kalıcı varlık göstermesini sağlama hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor.

BIST 100 endeksi, en düşük 13.567,35 puanı ve en yüksek 14.125,84 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 1,78 üzerinde 13.938,48 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,66 azalışla 6 bin 232 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,64 düşüşle 42 bin 6 lira oldu.

Geçen hafta sonu 10 bin 836 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,66 azalışla 10 bin 439 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,2650 liradan, avro yüzde 0,39 yükselişle 53,5740 liradan tamamladı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,13, emeklilik fonları yüzde 1,20 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,77 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) tarafından Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfelya eyaletinde düzenlenen "Avrupa ve Balkanlar Genişletilmiş İstişare Kurulu" toplantıları kapsamında, “Türkiye’ye Yatırımda Yeni Dönem: Türk Şirketleri İçin Yeni Vergi ve Yapılanma Fırsatları” başlıklı bir panel gerçekleştirildi.

Panele katılarak iş dünyası temsilcilerine hitap eden Ticaret Bakan Yardımcısı Gürcan ile MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, Türkiye'nin küresel vizyonu ve yeni yatırım imkanlarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

"Almanya en büyük ihracat pazarımız"

Almanya'nın Türkiye için taşıdığı stratejik öneme değinen Mahmut Gürcan, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2002 yılında 13 milyar dolar seviyesindeyken 52 milyar doların üzerine çıktığını söyledi.

Gürcan, Almanya'nın, 22 milyar doları aşan payıyla Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı konumunda bulunduğunu belirterek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hedef gösterilen 60 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmak için var güçleriyle çalıştıklarını kaydetti.

Karşılıklı yatırımların da çok güçlü olduğunu ifade eden Gürcan, Almanya'nın Türkiye'deki yatırım stokunun 26 milyar doları aştığını, Türkiye'de faaliyet gösteren 8 bin 600'den fazla Alman şirketinin ise yatırım ortamına duyulan güvenin somut bir göstergesi olduğunu dile getirdi.

"Türkiye küresel ekonomide güvenli bir liman"

Küresel ekonominin jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirindeki değişimlerle büyük bir dönüşümden geçtiğini belirten Bakan Yardımcısı Gürcan, "Türkiye, son yıllarda karşı karşıya kaldığı tüm küresel ve bölgesel zorluklara rağmen adeta bölgenin en güvenli limanı haline gelmiştir." diye konuştu.

Gürcan, küresel risklere rağmen Türkiye ekonomisinin büyümesini sürdürdüğünü vurgulayarak şu verileri paylaştı:

"Türkiye, 1,6 trilyon dolarlık milli geliri ve yüzde 3,6'lık büyüme oranıyla dünyanın en büyük 16'ncı ekonomisi konumundadır. Son 20 yılda ülkemize gelen uluslararası doğrudan yatırım miktarı 290 milyar dolara ulaşmış olup sadece geçtiğimiz yıl ülkemize yönelen doğrudan yatırım tutarı 13 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. İhracatımızın yaklaşık yüzde 43'ünü Avrupa Birliği ülkelerine yapıyoruz. Balkan ülkeleriyle olan ticaret hacmimiz de 37 milyar doları aşmış durumdadır."

İmalat sanayisinin katma değerinin son 21 yılda 41 milyar dolardan 240 milyar dolara çıktığını aktaran Gürcan, HİT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile 2030 yılına kadar yüksek teknoloji yatırımlarına 30 milyar dolarlık destek sağlanmasının hedeflendiğini sözlerine ekledi.

"Cumhurbaşkanımızın elinden anlamlı bir ödül aldık"

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir de derneğin küresel vizyonu, finansal açılımları ve gelecek projelerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

MÜSİAD’ın insani yardım ve dayanışma faaliyetlerinin takdir edildiğini belirten Özdemir, "Geçtiğimiz günlerde MÜSİAD ailemiz için çok kıymetli özel bir ödülü Sayın Cumhurbaşkanımızın elinden aldık. Bu ödül, MÜSİAD'ın Türk Kızılay aracılığıyla gerek mazlum coğrafyalara ulaştırdığı yardımların gerekse Kahramanmaraş merkezli depremlerde sergilediği güçlü dayanışmanın bir nişanesidir. Sayın Cumhurbaşkanımız da bu vesileyle, tüm MÜSİAD üyelerine özel selam ve teşekkürlerini iletti." ifadelerini kullandı.

Toplantının geniş bir katılımla yapıldığına dikkati çeken Özdemir, "Bugün burada Avrupa’nın 34 farklı ülkesinden temsil ediliyoruz ve 30 şube başkanımız aramızda bulunuyor. Yeni yatırım teşvikleri ve vergi avantajlarına yönelik bu paneli son derece önemsiyoruz." diye konuştu.

Küresel finans merkezleriyle iş birliği ve kredi müjdesi

MÜSİAD'ın finans alanındaki açılımlarını ve yurt dışındaki üyelerine yönelik projelerini aktaran Özdemir, şunları kaydetti:

"Nisan ayında Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Mehmet Şimşek ile birlikte New York’ta, JP Morgan genel merkezinde çok verimli bir program gerçekleştirdik. Savunma sanayisi, tersane ve kimya sektörlerinde faaliyet gösteren halka açık 15 lider şirketimizi ABD'li yatırımcılarla buluşturduk ve somut ortaklık adımları atıldı. 28-29 Kasım tarihlerinde Avrupa Genel İdare Kurulu toplantımızı Londra’da gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Benzer bir finans programını Riyad’da Kamu Yatırım Fonu (PIF) ve HSBC iş birliğiyle yapmayı, ardından Hong Kong veya Singapur hattında yeni adımlar atmayı hedefliyoruz."

Özdemir, Ziraat Katılım ve KGF iş birliğiyle yurt içinde sunulan 15 milyar TL’lik finansman paketinin ardından, yurt dışındaki MÜSİAD üyelerine de müjde vererek "Yurt dışındaki üyelerimizin Türkiye’den yapacakları alımları desteklemek amacıyla Türk Eximbank ile imtiyazlı bir kredi limiti ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler (DVS) benzeri bir sistem üzerinde çalışıyoruz. Bu adım, yurt dışı şubelerimize ihtiyaç duydukları finansman desteğini sağlama noktasında tarihi bir dönüm noktası olacaktır." dedi.

Kurumun internet sitesinden yapılan açıklamada, konuya ilişkin bilgi verildi.

Soruşturma kapsamında yürütülen çalışmalara işaret edilen açıklamada, "Netflix ekonomik bütünlüğünün Netflix platformunda yayımlanacak orijinal Türk içeriklerinin ürettirilmesinde çalıştığı bağımsız yapımcıların seçim sürecinde ayrımcı davranıp davranmadığı, Türk yapımcılarla akdettiği sözleşmelerde haksız sözleşme şartlarının yer alıp yer almadığı incelendi. Ayrıca, Netflix, BluTV, Disney+, Amazon Prime, Exxen ve GAIN'in faaliyetlerini yerine getirirken yapımcı, dağıtıcı gibi içerik sahipleri ve hak sahipleri ile sanatsal katkı sağlayan oyuncu, senarist gibi yetenek kadrosuyla akdettikleri sözleşmelerde yer alan münhasırlık hükümleri incelenmiştir." ifadesi kullanıldı.

Tarafların sunduğu taahhütlerin Rekabet Kurulu kararıyla kabul edilerek bağlayıcı hale getirildiği ve soruşturmanın taahhütle sonlandırıldığı bildirilen açıklamada, platformların artık oyuncu, senarist, yönetmen ve yapımcılara "Sadece benimle çalışacaksın" şartı getiremeyeceği belirtildi.

Platformların, Türkiye'de yayımlanacak yerli yapımlar için yetenek kadrosuyla doğrudan veya dolaylı olarak münhasır sözleşmeler yapamayacağına dikkatin çekildiği açıklamada, böylece oyuncular, senaristler ve yönetmenlerin tek bir dijital platforma bağlı kalmadan farklı projelerde özgürce yer alabileceği ifade edildi.

Platformlar, bağımsız yapımcıların oyunculara fiilen gizli kısıtlamalar dayatmaması için gerekli özeni gösterecek

Açıklamada, platformların bir yapımcının ürettiği tüm içerikleri kendilerine bağlayan ya da başka mecralarda çalışmasını engelleyen anlaşmalardan kaçınacağı belirtilerek şunlar kaydedildi:

"Türkiye'deki yapım şirketleri ve dağıtıcılarla rekabet etmeme yükümlülüğü içeren sözleşmeler de platformlarca yapılamayacak. Ayrıca platformlar, bağımsız yapımcıların oyunculara fiilen gizli kısıtlamalar dayatmaması için gerekli özeni gösterecek. Netflix, BluTV, Disney+, Amazon Prime, Exxen ve GAIN tarafından yayımlanan markalı ve markasız içeriklerin yalnızca kendi platformlarında yer almasını öngören münhasırlık süreleri sınırlandırılacak. Yerli dizi, film ve içerikler uzun süre tek bir dijital platforma ait olmayacak. Üstelik belirli koşullarda, gelir paylaşımı yapılması ve maliyetin bir kısmının geri ödenmesi karşılığında münhasırlık sürelerinin daha da kısaltılması mümkün olacak. Bu düzenlemelerle oyuncu seçimi, yapım süreçleri ve içerik üretiminde çok daha özgür ve dengeli bir yapı hedefleniyor."

Ticaret Bakanlığınca emlak sektöründe tüketici mağduriyetinin önlenmesi ve kayıt dışılıkla mücadele amacıyla hayata geçirilen EİDS, kiralık taşınmaz ilanları için 1 Ocak 2025'te uygulanmaya başladı. Sistemin ikinci aşamasına 15 Şubat'ta geçilerek, satılık taşınmaz ilanları için de doğrulama zorunlu hale getirildi.

Sistem kapsamında taşınmaz sahibi, kendisi veya yetki vereceği birinci derece yakını aracılığıyla mülkünü ilana koyabiliyor. Ayrıca e-Devlet üzerinden kendisine ait taşınmazı seçerek satış ilanı vermesi için emlak işletmelerini yetkilendirebiliyor.

Doğrulama yapılarak yayımlanan ilanlarda, EİDS yetki doğrulamasının yapıldığını gösteren logo veya ibareye yer veriliyor. Taşınmaz sahibi tarafından en fazla 3 aylığına verilen yetkinin süresi daha sonra uzatılabiliyor.

Yetkisiz kişilerce açılan satış ilanları, sahte hesaplar üzerinden yapılan fiyat manipülasyonları ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerinin önüne geçmeyi amaçlayan uygulama, ilan piyasasında etkisini göstermeye başladı.

İlan sayısındaki düşüş 415 bin 618 oldu

Yapay zeka destekli gayrimenkul değerleme ve piyasa analizi alanında faaliyet gösteren Endeksa verilerine göre, EİDS'in satılık ilanlar için zorunlu hale geldiği 15 Şubat'tan 9 Haziran'a kadar geçen sürede Türkiye'deki tüm platformlarda yer alan satılık konut ilanı sayısı 1 milyon 618 bin 875'ten 1 milyon 203 bin 257'ye geriledi.

Böylece ilan sayısı 415 bin 618 azalırken, düşüş oranı yüzde 26 olarak gerçekleşti. Son bir yıllık dönemde ise satılık taşınmaz ilan sayısının yüzde 25,4 azaldığı görüldü.

"Mükerrer ve gerçeği yansıtmayan ilanlar önemli ölçüde temizlendi"

Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

"EİDS uygulamasıyla birlikte yetkisiz, mükerrer ve gerçeği yansıtmayan ilanlar önemli ölçüde temizlendi. Şubatta EİDS'in satılık konut ilan stokunda yüzde 20 seviyesinde bir normalleşme sağlayacağını öngörmüştük. Haziran verileri, düşüşün beklentimizin üzerinde gerçekleştiğini gösteriyor. EİDS sayesinde ilan stokunun daha sağlıklı ve gerçek piyasa koşullarını yansıtan bir yapıya kavuştuğunu görüyoruz. Bu durum hem tüketicilerin daha güvenilir ilanlara ulaşmasını sağlıyor hem de sektörün daha şeffaf ve güvenilir bir yapıya kavuşmasına katkı sunuyor."

Öğüt, haziran ayının ilk günlerinden itibaren ilan adetlerinde kısmi bir yukarı yönlü hareket başladığını belirterek, "Yaz dönemine girilmesiyle piyasadaki mevsimsel hareketliliğin ilan girişlerine yansıması normal." dedi.

"Sosyal medya hesaplarından fiyat belirtmeden paylaşılıyor"

Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman da satılık taşınmaz ilanlarındaki düşüşün temel nedeninin EİDS uygulaması olduğunu söyledi.

Düşüşte, tapuda konutun gerçek değerinin gösterilmesine yönelik düzenlemelerin de etkili olduğunu belirten Büyükduman, şu değerlendirmede bulundu:

"Hem satıcılar hem de alıcılar zaman zaman daha düşük vergi ödemek amacıyla tapuda konutun satış bedelini düşük gösterebiliyor. Burada satılık duyurularının fiyat belirtilmeden sosyal medya hesaplarından yapılması gibi yeni yöntemlere başvurma, daireye branda asılması ve ilana çıkmadan muhtemel alıcılara ulaşmaya çalışmak gibi eski yöntemlere dönüş var. Her satış için değerleme raporu alınırsa bu problemin de aşılabileceğini düşünüyorum."

Açıklamada, AB Komisyonu'nun çiftçilerin hasatlarını garanti altına almak için gübre satın alımlarına yönelik 540 milyon avroluk kaynak sağlayacağı, buna ilave olarak AB üyesi ülkelerin ulusal fonlarından yüzde 200'e kadar ek katkı sunabileceği ve toplam desteğin 1,5 milyar avroya kadar çıkabileceği belirtildi.

AB Komisyonu'nun, Ortak Tarım Politikası'nda (CAP) hedefli değişiklikler yapılmasını önererek üye ülke çiftçilerine daha hızlı ve esnek destek verme imkanı sunmayı amaçladığı ifade edilen açıklamada, kırsal kalkınma fonları kapsamında kriz desteği için yeni bir likidite mekanizmasının oluşturulması, doğrudan tarım desteklerinin çiftçilere daha erken ödenebilmesi ve üye ülkelerin 2027 yılı doğrudan ödeme bütçelerinde düzenleme yapabilmesinin öneriler arasında yer aldığı bilgisi verildi.

Açıklamada, üye ülkelerin, çiftçilere yapılacak doğrudan ödemelerin avanslarını normal tarih olan 16 Ekim'den önce ve daha yüksek oranlarda verebileceği ifade edildi.

Söz konusu düzenlemelerin yürürlüğe girmesi için Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi'nin onayı gerekiyor.

Orta Doğu'daki çatışmalar, Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlikler, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Rusya ile Belarus'tan gübre ithalatına getirilen kısıtlamalar, Avrupa'da gübre maliyetlerini önemli ölçüde artırdı.

AB, gübrede dışa bağımlı durumda. Birlik, azotlu gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 30'unu, fosfat bazlı gübre ihtiyacının ise yaklaşık yüzde 70'ini ithalat yoluyla karşılıyor. Bu durum, kriz dönemlerinde Avrupa'yı dış kaynaklı şoklara karşı daha kırılgan hale getiriyor.

Akdeniz Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Veysel Memiş, yaptığı yazılı açıklamada, Birliğin ihracatının mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4 arttığını bildirdi.

Mayıs ayında 151,3 milyon dolarlık ihracat yaptıklarını ifade eden Memiş, dış satımda bakliyat grubunun 31,6 milyon dolarla ilk sırada yer aldığını belirtti.

Memiş, şunları kaydetti:

"En büyük pazarımız, 14 milyon dolarlık ihracatla Irak oldu. Irak'ı 13,6 milyon dolarla Umman, 12,1 milyon dolarla İran takip etti. Körfez bölgesinde Türk gıda ürünlerine yönelik talebin artması, firmalarımızın pazardaki etkinliğinin güçlenmesi ve ticari ilişkilerimizin gelişmesi bu başarıda önemli rol oynadı. Orta Doğu pazarlarının yanı sıra Afrika ülkelerinde de dikkat çekici sonuçlar elde ettik. Filistin'e ihracatımız yüzde 378 artışla 7,6 milyon dolara, Libya'ya yüzde 541 artışla 5,8 milyon dolara, Sudan'a ise yüzde 55 artışla 6,4 milyon dolara ulaştı. Kenya, Tanzanya ve Somali gibi ülkelerde kaydedilen yüksek artış oranları, Afrika kıtasının sektörümüz açısından giderek daha stratejik bir konuma geldiğini ortaya koyuyor. Avrupa pazarında da varlığımızı korumayı sürdürüyoruz."

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Türkiye, yerli ve yabancı hiçbir firmanın ayrımcılığa tabi tutulmadığı, kuralların herkes için adil şekilde uygulandığı, değer oluşturacak her yatırımın desteklendiği bir ülkedir. Türkiye'ye güvenenler, Türkiye'ye yatırım yapanlar hem kendileri kazanır hem Türkiye'ye kazandırır." dedi.

Kacır, Oyak Renault Otomobil Fabrikaları'nda düzenlenen Renault Boreal Banttan İnme Töreni'nde, ülke sanayisinin kalbi Bursa'da hayata geçirilen yatırımın, sektöre, şehre, ülkeye ve millete hayırlı olmasını temenni etti.

Dünyanın çok katmanlı bir değişim ve dönüşüm sürecinden geçtiğini belirten Kacır, liberal ticaretin temel kurallarının terk edildiğini, yerinde üretimi, yakından ve dostlardan tedariki esas alan korumacı ticaret politikalarının öne çıktığını anlattı.

Kacır, teknolojinin farklı sahalarında yaşanan gelişmelerin küresel üretim haritasını yeniden şekillendirdiğine dikkati çekerek, "Yenilikçi teknolojiler, ülkelerin kalkınma yolculuğuna yön veriyor. Pek çok ülkenin yeni yeni idrak edebildiği bu kritik eşiği, daha en başından müşahede ederek başarıyla aşmış bir ülkeyiz." diye konuştu.

Türkiye'nin 23 yılda AR-GE ve katma değerli üretimde dünyanın sayılı ülkeleri arasına taşındığını dile getiren Kacır, şöyle devam etti:

"İmalat sanayimizin öncülüğünde, ihracatımızı 23 yılda 36 milyar dolardan 276 milyar dolara ulaştırdık. Türkiye bugün, Çin'den sonra Orta Avrupa'ya kadar uzanan geniş kuşakta ürün ve ihracat pazarlarının çeşitliliği açısından en önde gelen ihracatçıdır. Üretim gücüyle küresel tedarik zincirlerinin güvenilir ve dayanıklı oyuncusudur. Ana sanayide 60 bine yakın, tedarik sanayi ile birlikte 250 bini aşkın nitelikli istihdam sağlayan otomotiv sanayimiz, yatırım, istihdam, üretim, icat ve ihracat odaklı kalkınma yolculuğumuzun öncü sektörü. Geçen 23 yıl içinde, sektör paydaşlarımızın gayreti, alın ve akıl teriyle otomotiv üretimimiz yıllık 357 binden 1,5 milyona yükseldi. Sektörümüz geçtiğimiz yıl gerçekleştirdiği 41,5 milyar dolar ihracatla bir rekora imza attı."

"Milli Teknoloji Hamlesi'ni destekleyecek yatırımlara sunduğumuz teşviklerin ölçeğini büyüttük"

Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak, otomotiv sektörünün üretim gücünü, teknoloji geliştirme kapasitesini ve uluslararası rekabetçiliğini perçinleyecek program ve projeleri hayata geçirdiklerini dile getirdi.

Bu program ve projelere değinen Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Otomotiv sanayisinin teknoloji geliştirme kabiliyetini derinleştirmek ve yüksek katma değerli üretim kapasitesini artırmak için 206 AR-GE ve tasarım merkezi ile teknoparklarda faaliyet gösteren 132 firmanın projelerini destekledik. TÜBİTAK eliyle otomotiv teknolojilerinde yürütülen 3 bin 205 projeye ve bu alanda çalışma yürüten 3 bin 200'den fazla bilim insanı ve gence son 23 yılda toplam 33 milyar lira kaynak sağladık. 2002'den günümüze, yatırım teşviklerimizle otomotiv ana ve yan sanayi firmalarının toplam 1,4 trilyon lira yatırım büyüklüğüne sahip 3 bin 861 projesinin önünü açtık. Geçtiğimiz yıl küresel göstergeler ve ülkemizin stratejik öncelikleri kapsamında, yeniden güncellediğimiz yatırım teşvik sistemimizle sektörümüzde hayata geçirilecek ve Milli Teknoloji Hamlesi'ni destekleyecek yatırımlara sunduğumuz teşviklerin ölçeğini büyüttük."

Kacır, otomotiv sektörü için de öncelikli ve önemli gördükleri ikiz dönüşüm projelerinin gerçekleşmesi için "Yeşil" ve "Dijital Dönüşüm" programlarını devreye aldıklarını belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Sektör oyuncularımız tarafından gerçekleştirilen ve toplam 57,3 milyar liralık yatırım büyüklüğüne sahip 5 projeyi, ülkemizin yüksek teknoloji ve katma değer odaklı kalkınma yolculuğunu destekleyen yatırımlara uygun koşullarda finansman sunan Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı'na dahil ettik. Türkiye'yi uluslararası yeni nesil mobilite yatırımlarının merkez üssü haline getirmek üzere, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı'nın mobilite ve batarya üretimine yönelik çağrılarıyla sektörün dönüşümünü hızlandıracak stratejik yatırımlara kapsamlı destekler sunuyoruz."

"Kesintisiz ve güvenli şarj ağına sahibiz"

Batarya teknolojilerinde yaşanan ilerleme, karbon nötr hedefleri, dijitalleşme ve yeni nesil mobilite beklentileri neticesinde, kullanıcıların elektrikli ve bağlantılı araçlara yöneliminin her geçen gün arttığına dikkati çeken Kacır, şunları kaydetti:

"Dünyada tam elektrikli araç satışı, son 5 yılda 5 milyondan 14 milyona, hibrit araçların satışı ise 5 milyondan 13 milyona yükseldi. Tam elektrikli ve hibrit araçların küresel otomotiv pazarındaki payı, yüzde 15'ten yüzde 35'e çıktı. Aynı dönemde Türkiye otomobil pazarında, tam elektrikli ve hibrit araçların payı yüzde 9,3'ten yüzde 51'e yükseldi. Yani toplam pastaya baktığımızda, biz dünya ortalamasının önüne geçtik. Milli Teknoloji Hamlesi'ni gerçekleştirmeyi ve ihracatını daha yüksek katma değerli ürünlerle artırmayı hedefleyen bir ülke olarak, otomotiv sektörünün mobilite ekosistemine dönüşümüne liderlik etme vizyonuyla hareket ediyoruz. Bu vizyonun en somut adımlarından biri olarak, milletimizin 60 yıllık yerli ve milli otomobil hayalini, Togg ile elektrikli ve akıllı otomobil olarak gerçeğe dönüştürdük. Hayata geçirdiğimiz Hızlı Şarj Altyapısı Destek Programı'nın katkısıyla yurt genelinde hızlı şarj bağlantı noktası sayısını 3 yılda 8 katına çıkardık. Bugün, 19 bin 300'ü hızlı şarj olmak üzere 44 bin 400 şarj bağlantı noktasıyla ülke sathında kesintisiz ve güvenli şarj ağına sahibiz."

"Yatırımların en isabetli adresi olmayı sürdüreceğiz"

Bakan Kacır, Türkiye'deki otomotiv üreticilerinin yeni yatırımlarını elektrikli ve hibrit araç üretimine yönlendirmesini memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.

Türkiye otomotiv sanayisinin dönüşüm yolculuğunda kıymetli bir eşiği temsil eden "Renault Boreal Banttan İnme Töreni"nde bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Kacır, şöyle konuştu:

"Renault, 55 yıldan bu yana Türkiye'de üretiyor, Türkiye'de kazanıyor, Türkiye'ye kazandırıyor. Yatırımlarını teşviklerimizle desteklediğimiz OYAK Renault, Türkiye'deki üretimini, 2002'den bu yana yıllık 100 binden 387 bine yükseltti. Burada 5 binden fazla çalışana istihdam sağlayan Renault Bursa tesisleri, yıllık 390 bin araç üretim kapasitesiyle, bugün ülkemizin yüksek katma değerli üretim vizyonunun öncü merkezlerinden biri. Üretiminin yüzde 80'ini ihraç eden Renault, geçtiğimiz yıl gerçekleştirdiği 4 milyar dolarlık ihracatla kalkınma yolculuğumuza değer kattı. Bundan böyle 30'u aşkın ülkeye ihraç edilecek Boreal, Renault'un Bursa'dan dünyaya uzanan başarı hikayesine yeni ve çok değerli bir sayfa ekleyecek."

Renault'un Boreal modelinin Türkiye'de üretilecek olmasının ülkenin yeni nesil mobilitedeki güçlü vizyonunu ve iddiasını kuvvetlendiren stratejik bir adım ve Türk mühendisliğine, üretim kapasitesine, küresel rekabet gücüne duyulan güvenin ve inancın sembolü olduğunu vurgulayan Kacır, şunları kaydetti:

"Türkiye, yerli ve yabancı hiçbir firmanın ayrımcılığa tabi tutulmadığı, kuralların herkes için adil şekilde uygulandığı, değer oluşturacak her yatırımın desteklendiği bir ülkedir. Türkiye'ye güvenenler, Türkiye'ye yatırım yapanlar, hem kendileri kazanır hem Türkiye'ye kazandırır. Jeostratejik konumumuz, siyasi ve ekonomik istikrarımız, Avrupa değer zincirleriyle güçlü bağlarımız, sağlam sanayi ve teknoloji altyapımızla yerli ve uluslararası yatırımların en isabetli adresi olmayı sürdüreceğiz."

Daha sonra protokol üyeleri ve Renault çalışanlarıyla fotoğraf çektiren Kacır, ardından Renault Boreal'i inceledi.

Renault Group Türkiye CEO'su ve Oyak Renault Yönetim Kurulu Başkanı Lionel Jaillet, Bakan Kacır'a hediye takdim etti.

Buna göre ihracat birim değer endeksi, nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 13,7 artış gösterdi.

Endeks, Nisan 2025'e göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 11,5, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 16,1, yakıtlarda yüzde 49,1, imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 11,1 arttı.

İthalat birim değer endeksi, nisanda yıllık bazda yüzde 11,3 yükseldi.

Endeks geçen yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 3,2 azalırken yakıtlarda yüzde 38,9, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 2,9, imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4,3 artış gösterdi.

Miktar endeksleri

İhracat miktar endeksi, nisanda geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 7,6 yükseldi. Endeks bu dönemde gıda, içecek ve tütünde yüzde 9,1, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 18,1, imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 10,8 artarken yakıtlarda yüzde 33,6 düşüş kaydetti.

İthalat miktar endeksi nisanda yıllık bazda yüzde 7,3 azaldı. Endeks geçen yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 37,5, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 1,2 artarken yakıtlarda yüzde 7,6, imalat sanayisinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 3,3 azalış gösterdi.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış veriler

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi, martta 132,1 iken nisanda yüzde 9,9 artarak 145,2 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi, Nisan 2025'te 139,6 iken Nisan 2026'da yüzde 3,4 artışla 144,3 olarak gerçekleşti.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi, martta 131,1 iken nisanda yüzde 5,1 azalışla 124,4 olarak kayıtlara geçti. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre endeks, geçen yıl nisanda 139,1 iken bu yılın aynı ayında yüzde 10,1 azalışla 125 oldu.

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve Nisan 2025'te 88,2 olarak elde edilen dış ticaret haddi, 1,9 puan artışla, Nisan 2026'da 90,1 olarak kayıtlara geçti.

Bu dönemde, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 6 milyar 819 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık, Eylül 2025 döneminden itibaren ilk defa düşüş göstererek nisanda yaklaşık 37 milyar dolara geriledi.

Ayrıca, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 74,8 milyar dolar açık verdi. Aynı dönemde hizmetler dengesi 62,8 milyar dolar fazla verirken, birincil ve ikincil gelir dengesi sırasıyla 23,8 milyar dolar ve 1,2 milyar dolar açık kaydetti.

Bu dönemde, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 9 milyar 515 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere göre, nisanda cari açık yaklaşık 39,7 milyar dolar olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesinde 77,8 milyar dolarlık açık oluştu.

Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler, nisan ayında 3 milyar 670 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu kalem altında taşımacılık hizmetleri ve seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler sırasıyla 1 milyar 685 milyon dolar ve 2 milyar 882 milyon dolar oldu.

Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezerv azalışı ise 15,5 milyar dolar oldu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, nisan ayında portföy yatırımlarından kaynaklı 4 milyar 53 milyon dolarlık net giriş gerçekleşti.

TCMB tarafından açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, nisan ayı itibarıyla yıllıklandırılmış cari açığın finansmanına net doğrudan yatırımlar 2,9 milyar dolar, net portföy yatırımları 11,7 milyar dolar, krediler 48,2 milyar dolar ve ticari krediler 700 milyon dolar katkı sağlarken, net efektif ve mevduatlar 12,6 milyar dolar negatif yönlü etki yaptı.

Merkez Bankasının döviz cinsinden net rezerv azalışı ise 15,5 milyar dolar oldu.

Nisan ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler 447 milyon dolar olarak kaydedildi.

Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye yaptıkları doğrudan yatırımlar 1 milyar 87 milyon dolar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları ise 640 milyon dolar arttı.

Gayrimenkul yatırımları incelendiğinde, yurt içi yerleşiklerin yurt dışında 187 milyon dolarlık gayrimenkul alımı yaptığı, yurt dışı yerleşiklerin ise Türkiye'de 164 milyon dolarlık net gayrimenkul alımı gerçekleştirdiği görüldü.

Nisan ayında portföy yatırımlarından kaynaklı 4 milyar 53 milyon dolarlık net giriş gerçekleşti.

Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi ve yatırım fonu piyasasında 4 milyar 267 milyon dolarlık, DİBS piyasasında ise 382 milyon dolarlık net alış yaptığı görüldü.

Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak yurt dışı yerleşiklerin, bankalar ve Genel Hükümet ihraçlarında sırasıyla 492 milyon dolar ve 2 milyar 91 milyon dolarlık net alış yaptığı, diğer sektör ihraçlarında ise 111 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdiği belirlendi.

Yurt dışından kredi kullanımlarında bankalar 1 milyar 445 milyon dolarlık, Genel Hükümet 172 milyon dolarlık ve diğer sektörler 3 milyar 345 milyon dolarlık net kredi kullanımı gerçekleştirdi.

Diğer yatırımlar kalemi altında, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları Türk lirası ve yabancı para cinsinden sırasıyla 2 milyar 245 milyon dolar ve 1 milyar 790 milyon dolar artarken, toplam net artış 4 milyar 35 milyon dolar oldu.

Resmi rezervler ise nisan ayında 12 milyar 19 milyon dolarlık net artış kaydetti.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (SEDDK) "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar" başlıklı tebliği, Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı.

Değişiklikle, genel şartlara "kalıcı veri saklayıcısı" tanımı eklendi. Kısa mesaj, elektronik posta, internet, mobil uygulama, disk, CD, DVD, hafıza kartı ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi veya e-Devlet üzerinden kurulacak sistemler bu kapsamda değerlendirilecek.

Tebliğe göre, Maddi Zararlar Teminatı kapsamında kaza yapan araçtaki değer kaybı, SEDDK tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gördüğü kısımlar, geçmiş hasar durumu ve aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile onarılmasından sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilecek.

Sigorta eksperi, raporunda değer kaybı tutarına ilişkin tespitine de yer verecek.

Bu teminat kapsamında yapılacak başvurular, araçta meydana gelen hasar bedelini ve değer kaybını kapsayacak. Araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilecek.

Sigortacı, hesaplanan değer kaybı tutarını yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde hak sahibine bildirecek.

Tedavi süresince ortaya çıkan giderler ile sürekli bakıcı giderleri Sağlık Giderleri Teminatı kapsamında olacak

Sağlık Giderleri Teminatı, üçüncü kişinin trafik kazası dolayısıyla bedenen eski haline dönmesini teminen protez organ bedelleri de dahil olmak üzere yapılan tüm tedavi giderlerini içerecek.

Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan giderler ile sürekli bakıcı gideri bu teminat kapsamında olacak.

Kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı giderleri ile sürekli sakatlık oranının belirlenmesinden sonra ortaya çıkan ve tıbben gerekli olan sürekli bakıcı giderleri sigorta şirketleri veya güvence hesabı tarafından Sağlık Giderleri Teminatı kapsamında karşılanacak.

Trafik kazası nedeniyle mağdurun geçici iş göremezliği ve sürekli sakatlığı ise Sakatlanma Teminatı kapsamında olacak.

Bu kapsamda tazminat ödemesinde, ilgili kurum ve kuruluşlarca tanzim edilecek trafik kazasına ilişkin belgelerde illiyet bağı ile ilgili tespitin yer alması durumunda bu tespitin aksini ispat sigorta şirketine ait olacak.

Sigortacı, söz konusu rapor konusunda ilgili mevzuat uyarınca itiraz usulüne başvurduğunda mağdurun itiraz üzerine yaptığı belgelenmiş harcamalarını bu teminat kapsamında karşılamakla yükümlü olacak.

Söz konusu tazminat miktarlarının tespitinde sakat kalan kişi esas alınacak.

Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı ise üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere 6098 sayılı kanunun haksız fiillere ilişkin hükümlerine göre belirlenen tazminatları içerecek.

Söz konusu tazminat miktarının tespitinde ölen kişi esas alınacak. 

Tebliğ, 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, "nöbetçi bakan" uygulaması kapsamında geldiği Meclis'te, AA muhabirinin "mevsimlik tarım işçilerine" yönelik sorularını yanıtladı.

Mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik tedbirlerin etkin şekilde uygulanması amacıyla 81 il valiliğine yazı gönderildiğini belirten Işıkhan, şunları söyledi:

"Valilikler koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından mevsimlik tarım işçilerinin ücret, ulaşım, barınma, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimlerinin iyileştirilmesini istedik. Bununla birlikte çocuk işçiliğiyle mücadele çalışmalarının güçlendirilmesi ve çocukların eğitime yönlendirilmesi, tarım iş aracılarının kayıt altına alınması ve denetlenmesi, Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi (METİP) uygulamalarının etkin şekilde yürütülmesi, e-METİP sistemine doğru ve güncel veri girişlerinin sağlanması, geçici koruma sağlanan yabancılar ile uluslararası koruma kapsamındaki kişilerin kayıtlı istihdamına yönelik bilgilendirme faaliyetlerinin yürütülmesi, mevsimlik tarım işçileri için iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı gerekli koruyucu ve önleyici tedbirlerin alınması hususlarında gerekli hassasiyetin gösterilmesi talep edildi."

Tarım sektöründe çalışan mevsimlik işçilerin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine, çocuk işçiliğiyle mücadeleye ve iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının güçlendirilmesine verdikleri önemi vurgulayan Işıkhan, özellikle iş sağlığı ve güvenliği, güvenli ulaşım, barınma, sağlık, eğitim, güvenlik, sosyal hizmetler ve sosyal güvenlik alanında dikkat edilmesi ve yapılması gereken hususlara da dikkati çektiklerini ifade etti.

Mevsimlik tarım işçileri ve aileleri için METİP alanlarının etkin şekilde işletilmesi ve imkanların geliştirilmesinin de son derece önemli olduğunu dile getiren Bakan Işıkhan, "Bunun için de gerekli denetimlerin yapılması ve hizmetlerin geliştirilmesini yakından takip ediyoruz. Tüm tarım işçilerimize hayırlı, bereketli hasat dönemleri diliyor, bütün imkanlarımız ile kendilerinin yanlarında olduğumuzu bir kez daha ifade etmek istiyorum." dedi.

Telsiz ekipmanlarına yönelik bu faaliyetler, 12 Mart 2021'de yürürlüğe giren Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu'nun yanı sıra Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği ile Telsiz ve Telekomünikasyon Terminal Ekipmanlarının Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik kapsamında yürütülüyor.

Bu çerçevede, başta mobil cihazlar olmak üzere kablosuz sabit telefonlar, telsiz cihazları (kara, deniz, hava), alçak güçlü telsiz cihazları, kablosuz erişim cihazları (modemler, kablosuz fare ve klavyeler, bluetooth ve uzaktan kumanda benzeri), navigasyon cihazları, telemetri cihazları, tablet bilgisayarlar, bebek monitörleri, DECT telefon cihazları, giyilebilir cihazlar, insansız hava araçları (dron) ve bataryalar gibi çok sayıda ürün grubu denetleniyor.

Can ve mal güvenliği hassasiyeti

BTK de telsiz ekipmanları ve ürünlerinin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerini yürütüyor. Bu kapsamda başta insan sağlığı, can ve mal güvenliği, hayvan ve bitki sağlığı ile çevre ve tüketicinin korunması açısından asgari güvenlik koşullarını sağlamaya yönelik çalışmalar gerçekleştiriliyor.

Kurum, 2025'te telsiz ekipmanlarına ilişkin ithalat-imalat denetimleri ve piyasa gözetimi faaliyetleri çerçevesinde 407 firmaya ait 411 marka ve 842 model cihaza ilişkin 3 bin 570 denetim yaptı. 1310 numune cihaz üzerinde çeşitli testler uygulandı ve bunların 182'sinde aykırılık tespit edildi.

Denetimlerde 40 firmaya ait 55 türde cihaz için 8 milyon 244 bin 157 lira idari para cezası uygulandı.

Denetleme sonuçları

Kurum tarafından 2025 yılında 10 planlı ve 2 plan dışı inceleme ile 2 ön inceleme başlatıldı, devam eden denetimlerle toplam 43 planlı ve 6 plan dışı inceleme ile 10 ön inceleme gerçekleştirildi.

Geçen yıl sonuçlandırılan 37 denetim kapsamında 41 işletmeci nezdinde 94 denetim çalışması için 260 idari para cezası, 108 uyarı, 43 abonelere iade, 5 yetkilendirme iptali ve 1 internet alan adı iptali işlemi tesis edildi. 3 işletmecinin ihlaline ilişkin yaptırım uygulanmasına gerek olmadığı kararı alınırken, 9 işletmecinin denetimlere konu faaliyetlerinde de aykırılık görülmedi.

Tüm Emlak Danışmanları Birliği (TEDB) Genel Başkanı Hakan Akçam, AA muhabirine, Hazine ve Maliye Bakanlığının, e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlanan kira sözleşmelerinin 4 Kasım 2024 itibarıyla vatandaşların, 9 Mayıs 2025 itibarıyla da emlak danışmanı ve yetkili kişilerin kullanımına sunulduğunu söyledi.

Hem vatandaşların hem de emlakçıların resmi kurumlarla işlemlerini güvenli, hızlı ve şeffaf şekilde yürüttüğünü vurgulayan Akçam, e-Devlet e-Kira Sözleşmesi hizmetinde 3'üncü fazın devreye alındığını bildirdi.

"Karşı taraf onaylamadıkça sözleşme yasal geçerliliğini koruyacak"

Akçam, yeni düzenlemelere ilişkin şöyle konuştu:

"Hizmet üzerinden oluşturulan kira sözleşmeleri için vatandaşların bu yöndeki yoğun talepleri üzerine 'Hata Düzelt' ve 'Güncelle' fonksiyonu eklendi. Hazırlanan sözleşmelerde onay verilmesinin ardından geçen 15 günlük süre içinde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi yanlışlıklar giderilebilecek. 'Güncelle' fonksiyonu ile de sözleşmede yer alan tarafların iletişim bilgileri, kira tutarı ve ödenmesine ilişkin bilgiler sürekli güncel tutulabilecek."

Güncelleme işlemlerinin, barkodlu belgenin oluşturulmasını takip eden 15'inci günden itibaren sözleşme süresi boyunca gerçekleştirilebileceğini vurgulayan Akçam, güncelleme sonrasında oluşturulan yeni belgenin, ana sözleşmeye bağlı "ek protokol" olarak düzenlenebileceğini anlattı. Karşı tarafça onaylanmayan güncelleme taleplerinde ise mevcut sözleşmenin yasal geçerliliğini korumaya devam edeceğine işaret eden Akçam, sistemle ilgili güncellemelerin de sürdüğünü dile getirdi.

Sektör temsilcilerine uzmanlarca eğitim verilecek

Akçam, emlakçıların da uygulamaya geçişte herhangi bir sorun yaşamadığını hem vatandaşların hem de sektör temsilcilerinin e-kira sözleşmesini kullandığını belirterek, "Uygulamanın daha da sorunsuz ilerlemesi için sektör temsilcilerimize Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanlarınca eğitim verilecek. Yakında tüm sektör için zorunlu olacak uygulamanın detayları uzmanlarca anlatılacak." dedi.

Açıklamada, "Son dönemde, kendilerini SPK yöneticileri, çalışanları veya bunların yakınları olarak tanıtan, ayrıca kurul başkanımızın, yöneticilerimizin ve çalışanlarımızın isim ve unvanlarını kullanarak kişi ve kuruluşlardan çeşitli gerekçelerle para, bağış veya çeşitli taleplerde bulunulduğuna ilişkin bildirimler alınmaktadır." denildi.

Kurulun ve personelinin telefon, kısa mesaj, elektronik posta, sosyal medya kanalları ya da iletişim araçları üzerinden para, bağış veya herhangi bir maddi talepte bulunmasının söz konusu olmadığı bildirilen açıklamada, "5237 sayılı Türk Ceza Kanunu uyarınca dolandırıcılık suçu kapsamında değerlendirilebilecek nitelikteki bu ve benzeri girişimlere kesinlikle itibar edilmemelidir. Bu tür yöntemlerle mağdur edilen kişiler, yetkili adli mercilere suç duyurusunda bulunabilir ve uğradıkları zararların tazmini konusunda yasal haklarını kullanabilirler." ifadelerine yer verildi.

Emtia piyasasında mayıs ayında, jeopolitik fiyatlamalar, ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin şahin beklentilerle yön arayışı görülürken, kakao üretiminin azalacağına yönelik endişelerle kakao fiyatlarında sert yükselişler görüldü.

ABD ile İran arasında şubat ayının son günü başlayan ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına yol açan savaş, varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olmayı sürdürüyor. Bu süreçte taraflardan gerilimi azaltıcı yönde gelen ya da risklerin artmasına neden olan açıklamalar ise piyasalardaki oynaklığın artmasına yol açıyor.

Boğazın kapanması sonucu yükselen enerji fiyatları ise önde gelen merkez bankalarının faiz politikalarına yönelik tüm beklentilerin değişmesine neden oldu.

Savaştan önce bu yıl faiz indirmesi beklenen Fed'e ilişkin beklentiler savaşın başlamasıyla beraber tersine döndü. Fed'in politikasına yönelik değişen beklentiler ise emtia piyasasının yönü üzerinde belirleyici oldu.

Bu gelişmelerle, emtia piyasasında, jeopolitik fiyatlamalar, Fed'e ilişkin şahin beklentiler, arz endişeleri, üretim tahminleri ve iklimsel faktörlerle yön arayışı görülürken, kakao üretiminin azalacağına yönelik endişelerle kakao fiyatlarında sert yükselişler görüldü.

Değerli metallerde sadece gümüş pozitif ayrıştı

Değerli metallere bakıldığında fiyatlar mayıs ayında ons bazında altında yüzde 1,8, platinde yüzde 3,5, paladyumda yüzde 11,4 azalırken, gümüşte yüzde 2,1 arttı.

ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının geçen ay tekrar başlaması petrol fiyatlarını yükseltirken, bu durum ABD'de enflasyon endişelerinin artmasına yol açtı. Enflasyon endişelerinin artmasıyla faiz politikasına yönelik görünümün belirsizleşmesi ise altın başta olmak üzere kıymetli maden fiyatlarını baskıladı.

Altının onsu, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceğine yönelik endişeler ve bu endişelerin Fed'e yönelik "şahin" beklentileri artırmasıyla üst üste üç ay değer kaybetti. Gümüş hem değerli hem de endüstriyel metal olma özelliklerinden faydalanmaya devam ediyor ve bakırdaki sert yükseliş, gümüşte de talep beklentilerini güçlendiriyor.

Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler, gümüşte zaten daralan küresel arz görünümünün daha da belirsiz olmasına neden oldu.

Baz metallerde sahne bakır ve alüminyumun oldu

Tezgah üstü piyasada geçen ay fiyatlar, libre bazında bakırda yüzde 6,7, alüminyumda yüzde 5,8, çinkoda yüzde 4,6, kurşunda yüzde 3,4 artarken, nikelde yüzde 2,2 azaldı.

Orta Doğu'daki gerginliklerin küresel ekonomik aktivite üzerinde risk oluşturmasıyla ABD/İsrail-İran savaşı başladıktan sonra bakır fiyatlarında geri çekilmeler görülmesine karşın bu ürünün tedarikine ilişkin sıkıntıların ve talebin devam etmesi fiyatların tekrar toparlanmasını sağladı.

ABD/İsrail-İran savaşının başlaması sonrasında petrol tedarikine ilişkin bozulmaların yenilenebilir enerjiye ilgiyi artırması da bakır fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu. Özellikle Asya ve Avrupa ülkelerinin fosil yakıtlara ulaşımının sınırlı hale gelmesiyle bu ülkeler, yenilenebilir enerji tarafına tekrar yoğunlaştı.

Petrol arzının belirli bir coğrafyada yoğunlaşması, bölgesel gerilimlerin küresel enerji fiyatları üzerinden hızla yayılmasına neden olurken enerji ithalatçısı ülkeler açısından maliyet enflasyonunun kolayca tetiklenmesine yol açıyor.

Öte yandan, enerji arz güvenliğine ilişkin belirsizlikler, sadece kısa vadeli fiyatlamaları değil, orta-uzun vadede tedarik zincirinde çeşitlendirme, enerji dönüşümü ve stratejik rezerv politikalarının önemini de artırıyor.

Son zamanlarda Hürmüz Boğazı kaynaklı sıkıntılardan dolayı kükürt tedarikinin olumsuz etkilenmesi bakır fiyatlarındaki yükselişte önemli rol oynadı. Özellikle Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki bakır üretim hatları, cevher ayrıştırma için gereken sülfürik asit üretiminde bu kükürde bağımlı.

Tedarik zincirindeki sorunların artmasıyla alüminyum, baz metaller sektöründe yükselişe öncülük etti. Fiyatlar, Orta Doğu'dan gelen tedarikte devam eden aksaklıklardan destek buldu.

Çin'de nikel stoklarının yükselmesi ise nikel fiyatlarını baskıladı. Kazakistan'daki Kazzinc çinko tesisindeki patlama ve Peru'daki Cajamarquill çinko tesisinde yaşanan yangın çinkoda arz endişelerine neden oldu.

Enerji grubuna bakıldığında Brent petrolün varil fiyatı yüzde 17 gerilerken, Hollanda merkezli TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları yatay seyretti.

Enerji grubundaki fiyat hareketlerinde geçen ay ABD ve İran'ın barış anlaşması imzalayacağına yönelik haber akışı etkili oldu.

Tarım grubunda satış baskısı öne çıktı

Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar geçen ay buğdayda yüzde 4,1, mısırda yüzde 5,9, soya fasulyesinde yüzde 0,7 azaldı.

Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 7, şekerde yüzde 3,8, pamukta yüzde 3,2 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise yüzde 9,9 arttı.

ABD'de yağışların artmasıyla azalan kuraklık endişeleri buğday ve mısır fiyatlarının gerilemesine neden oldu.

Brezilya'da soya üretiminin artacağına yönelik tahminler soya fasulyesi fiyatlarında gerilemeye yol açtı.

Brezilya'da kahve hasadının rekor seviyelere ulaşacağına yönelik beklentiler ve Brezilya realinin dolar karşısında gerilemesi kahve fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Petrol fiyatlarındaki gerileme şeker fiyatlarında da düşüşü tetikledi. Şeker kamışı, etanol üretimi için kullanılan ham maddelerden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle petrol fiyatlarındaki değişim, üreticilerin şeker veya etanol üretimini tercih etmesine neden oluyor.

Hindistan'da pamuk ekim alanlarının artabileceğine yönelik öngörüler fiyatları aşağı yönlü etkiledi.

Kakaoda rekolte endişeleri arttı

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede "Kakao fiyatlarındaki artışın son dönemde özellikle El Nino etkisiyle gerçekleştiğini söyleyebiliriz." dedi.

Bu sene içerisinde yaz mevsiminde özellikle El Nino gerçekleşme ihtimalinin yüzde 90'ın üzerine çıktığını belirten Ergezen, bu sebepten dolayı kakao fiyatlarında da yukarı yönlü bir artış görüldüğünü ifade etti.

Ergezen, dünya kakao üretiminin yüzde 60'tan fazlasının Batı Afrika'da gerçekleştiğini, burada özellikle Fildişi Sahili ve Gana'nın öne çıktığını bildirdi.

Bu ülkelerde El Nino etkisinin özellikle hava sıcaklığındaki değişimle birlikte kakao rekoltesini düşüreceğine dair endişeler olduğunu söyleyen Ergezen, söz konusu hava olayının daha önceki yıllarda da görüldüğünü ve o zaman da kakaoda yukarı yönlü fiyatlamalar olduğunu kaydetti.

Ergezen, benzer bir beklenti olduğunu belirterek, "Özellikle bu bölgede hava sıcaklıklarındaki değişimi bir miktar daha kurak bir hava olacağı beklentisi burada rekolte endişelerini artırdı. O yüzden de kakao fiyatlarında yukarı yönlü seyir görüyoruz." ifadelerini kullandı.

Özellikle navlun fiyatlarındaki ve taşımacılık maliyetlerindeki artışın tarım ürünlerinde yukarı yönlü etkiler yaptığına dikkati çeken Ergezen, kakao tarafında da bu etkinin görüldüğünü belirtti.

Buna göre, küresel ekonomi daha temiz enerji sistemleri, elektrifikasyon ve dijital teknolojilere doğru hızlı bir dönüşüm geçiriyor. Bu dönüşüm, söz konusu teknolojilerde yoğun şekilde kullanılan bakır, nikel, lityum, kobalt ve nadir toprak elementleri başta olmak üzere kritik minerallere yönelik talebin hızla artmasına yol açıyor.

Dünyada lityum talebinin 2040'a kadar yüzde 350, grafit talebinin yüzde 130'dan fazla yükselmesi bekleniyor.

Ancak kritik mineral ve tedarik zincirleri, kısıtlı sayıda ülkede yoğunlaşmış durumda. Demokratik Kongo Cumhuriyeti küresel kobalt maden üretiminin yüzde 74'ünü oluştururken, Çin dünyadaki doğal grafitin yüzde 78'ini üretiyor. Avustralya, Şili ve Çin küresel lityum üretiminin yüzde 70'ini birlikte karşılıyor.

Kritik minerallerde talep artıp tedarik riskleri büyüdükçe, hükümetler ticaret politikalarını kritik mineral arzını güvence altına almak, maden çıkarmada ulusal kapasiteler geliştirmek ve küresel tedarik zincirlerinde pozisyonlarını güçlendirmek için kullanıyor.

UNCTAD verileri, 2020'den beri kritik minerallerde ihracata yönelik yaklaşık 100 farklı önlemin devreye alındığını gösteriyor.

Bu kapsamda giderek daha fazla ülke kritik mineraller için rekabet ettikçe, "parçalanmış bir sistem" riski artıyor. Dünyada kritik mineral anlaşmaları, kuralları ve standartları açısından yaşanabilecek bu parçalanmış sistemin fiyatları yükseltebileceği, yatırım kararlarını zorlaştırabileceği ve gelişmekte olan ülkeler üzerinde çeşitli baskılar oluşturabileceği öngörülüyor.

UNCTAD, kritik mineral ticaretini açık, öngörülebilir ve kalkınma odaklı sürdürebilmek için bu alandaki kararlar ve yatırımlarla ilgili "daha koordine bir yaklaşım" geliştirilmesi önerisinde bulunurken, bu yaklaşımın kritik minerallerin "parçalanmış bir sistem" veya "dayanıklılık ve küresel kalkınmanın temeli" olup olmayacağını belirleyeceğini öngörüyor.

Buna göre, İngiltere ekonomisi nisanda aylık bazda yüzde 0,1 küçüldü. Bu, ekonomide Ağustos 2025'ten beri görülen ilk daralma olarak kayıtlara geçti. Ekonomi Ağustos 2025'te yüzde 0,2 küçülmüştü.

Nisandaki küçülmede hizmetler sektöründeki yüzde 0,2'lik düşüş etkili olurken imalat üretimi yatay seyretti, inşaat sektörü yüzde 0,1 büyüdü.

İngiltere ekonomisi şubat-nisan aylarını kapsayan üç aylık dönemde önceki çeyreklik döneme göre yüzde 0,7 büyüme kaydetti. Bu dönemde hizmet sektörü yüzde 0,8, inşaat sektörü yüzde 1,6 büyüdü. İmalat sektörü ise bu dönem yüzde 0,1 daraldı.

Deutsche Bank İngiltere Başekonomisti Sanjay Raja, verilere ilişkin paylaştığı piyasa notunda, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın etkilerinin yavaşça İngiltere ekonomisinde görülmeye başlandığını belirtti.

Nisan ayına ilişkin ekonomik büyüme verilerinin "bekleneni teyit ettiğini" kaydeden Raja, ekonominin yılın ikinci çeyreğine hafif bir daralmayla girdiğini aktardı.

Raja, Orta Doğu'daki gerilim devam ettikçe enerji şokunun İngiltere haneleri ve işletmelerini daha fazla etkileyebileceğini dile getirdi.

Trump, İran'la anlaşma belgesinin son halinin hazırlandığını belirterek, "Belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçiyoruz. Bu süreç önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek." dedi. İran lideri Mücteba Hamaney'in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığına ilişkin soruya Trump, "Anladığım kadarıyla cevap evet." yanıtını verdi.

Ancak İran basını, Trump'ın iddiasının aksine ABD ile muhtemel anlaşmaya ilişkin herhangi bir mutabakat metninin Tahran tarafından henüz onaylanmadığını duyurdu.

Orta Doğu'da uzlaşı sürecine ilişkin çelişkili açıklamalara rağmen bölgede gerilimlerin diplomatik yollarla sona erebileceğine yönelik iyimserlik, petrol fiyatları ve tahvil faizlerinde sert hareketleri beraberinde getirdi.

ABD Başkanı Trump'ın imzalar atılınca Hürmüz Boğazı'nın açılacağını söylemesiyle Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 5,6 düşüşle 17 Nisan'dan bu yana ilk kez 90 doların altına sarktı.

Gerileyen petrol fiyatlarının halihazırdaki enflasyon risklerini bir miktar törpülemesiyle ABD tahvil piyasasında alımlar güç kazandı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 10 baz puan düşerek yüzde 4,47'ye çekildi.

Analistler, Trump'ın açıklamalarının kesin bir ton taşımasına rağmen yatırımcıların anlaşmaya ilişkin somut gelişmeleri görmek istediğini ve temkinli iyimserlikle hareket ettiğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerin ardından para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar faiz artıracağına yönelik beklentiler zayıflarken, bankanın aralık toplantısında yüzde 77 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.

Öte yandan ABD'de üretici enflasyonu mayısta beklentileri aştı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Verinin detaylarında enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeyi sürdürdüğü dikkati çekti.

ABD'de tüketici enflasyonunun ardından üretici fiyatlarındaki artışın da enerji maliyetleri kaynaklı sürmesi, enflasyonist baskıların kısa vadede güçlü kalabileceğine işaret etti.

Bununla birlikte iş modellerinde giderek yaygınlaşan yapay zekanın, şirketlerde verimliliği artırarak maliyetler üzerinde aşağı yönlü etki yaratabileceği değerlendiriliyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD'de büyük şirketlerin halka arz süreçleri yakından takip ediliyor. ABD'li milyarder iş insanı Elon Musk'ın kurucusu olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), 75 milyar dolar kaynak toplayarak küresel finans tarihinin en büyük halka arzını gerçekleştirecek.

Şirketten yapılan açıklamada, hisselerin bugün Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında "SPCX" koduyla işlem görmeye başlamasının beklendiği, halka arz işlemlerinin ise olağan kapanış koşullarına bağlı olarak 15 Haziran'da tamamlanmasının öngörüldüğü belirtildi.

Analistler, SpaceX'in başarılı bir halka arz gerçekleştirmesinin diğer büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarını da teşvik edebileceğini ve bunun uzay teknolojileriyle bağlantılı şirket hisselerine yönelik talebi artırabileceğini ifade etti.

Petrol fiyatları düşmeye devam ediyor

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,46'de, dolar endeksi de 99,7'da yatay seyrediyor.

Dün yüzde 3,4 artışla 4 bin 211 dolara çıkan altının ons fiyatı, yeni günde yüzde 0,7 azalışla 4 bin 183 dolardan alıcı buluyor. Brent petrol yeni işlem gününde de düşüşünü sürdürerek yüzde 0,8 azalışla varil başına 87,7 dolardan işlem görüyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,75, Nasdaq endeksi yüzde 2,54 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,86 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

ECB, 21 toplantı sonra sıkılaşma adımı attı

Avrupa borsaları dün pozitif seyrederken, Orta Doğu'daki gelişmelerin bölge gündeminin odağını oluşturuyor.

Dün Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki savaş kaynaklı enflasyonist baskılar doğrultusunda, piyasa beklentilerine paralel olarak Eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti. Banka 21 toplantının ardından bu adımı atmış oldu.

ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu'da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu’daki savaşın doğrudan sonucu olduğunu söyledi.

Orta Doğu'daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını belirten Christine Lagarde, öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini dile getirdi.

Lagarde, imalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkma konusunda şirketlerin stok biriktirmeleri ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik direndiğini ifade etti.

Yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefini korumayı amaçlayan ECB, makroekonomik tahminlerini de revize etti. Petrol şoku ve tedarik belirsizlikleri nedeniyle bu yıl için ortalama enflasyon tahmini (mart ayındaki yüzde 2,6'lık öngörüden) yüzde 3,0'e yükseltildi.

Enflasyonun 2027'de yüzde 2,3 olması beklenirken yüzde 2'lik hedefe ancak 2028 yılında ulaşılabileceği öngörüldü.

Söz konusu gelişmelerin ardından avro/dolar paritesi yüzde 0,3 artışla 1,1580'e çıktı.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel de "Temmuz toplantısı için tüm seçeneklerimizi açık tutuyoruz; gerekirse yeniden harekete geçmeye hazırız." dedi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,48, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,06, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,48 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya borsalarında risk iştahı yükseldi

Orta Doğu'da çatışma ikliminin sonlanacağına yönelik beklentiler yeni günde Asya borsalarında da öne çıkıyor. Güney Kore'de Kospi endeksindeki hızlı yükseliş dikkati çekerken, bölge genelinde alıcı seyir izleniyor.

Öte yandan Japonya'da sanayi üretimi nisanda yavaşlama eğilimi gösterdi. Ülkede sanayi üretimi nisanda yıllık bazda yüzde 2, aylık bazda yüzde 0,5 artış gösterirken, önceki aya kıyasla ivme kaybetti. Ülkede ayrıca aynı ayda kapasite kullanım oranı da yüzde 0,8 azaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,9, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 yükseldi.

Yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek

Dün yatay seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,01 düşüşle 13.743,50 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 1,69 yükseldi.

Öte yandan yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini öngördü.

Dolar/TL dünü 46,1860'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,2510'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise İngiltere'de büyüme, sanayi üretimi, Almanya'da enflasyon ile ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu, vize randevu hizmeti sunan 6 aracılık firmasına tüketicileri aldatıcı ve yanıltıcı nitelikteki reklamları dolayısıyla 3 aya kadar tedbiren durdurma cezası verdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, söz konusu hizmeti sunan bazı firmaların, randevu alma sürecine ilişkin internet ortamında tüketicileri aldatıcı ve yanıltıcı paylaşımlar yaptığı iddiaları üzerine harekete geçildiği belirtildi.

Bu kapsamda Reklam Kurulu tarafından iddiaların odağındaki 6 firma hakkında resen inceleme başlatıldığı aktarılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Gerçekleştirilen Reklam Kurulu toplantısında, tüketicilere yönelik 'vize randevu garantisi, vize garantisi, hızlı başvuru, kesintisiz destek, garanti çözüm, yüzde 100 onay garantisi, hızlı sonuç garantisi' gibi taahhütler içeren reklamlar nedeniyle incelemeye alınan 6 şirkete ilişkin dosyalar değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, söz konusu reklamlar hakkında 3 aya kadar tedbiren durdurma cezası uygulanmasına karar verilmiştir."

İnceleme sürecinin tamamlanmasının ardından dosyalara ilişkin nihai kararın verileceği vurgulanan açıklamada, Bakanlığın tüketicileri aldatmaya yönelik ticari reklamlar ve haksız ticari uygulamalara karşı inceleme ve denetim faaliyetlerini aralıksız sürdürdüğü kaydedildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Bakan Şimşek'e atfen yayımlanan emekli maaşlarına dair haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirterek, "Haberlerde kendisine atfedilen sözler tarafımızca teyit edilmemiş ve dedikodu niteliği taşımaktadır" ifadesini kullandı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, bazı gazetelerde emekli maaşlarına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e atfen haberler yayımlandığı belirtildi.

Bu haberlerin gerçeği yansıtmadığı vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu ifadeler Sayın Bakanımıza ait değildir. Sayın Bakanımızın milletvekillerimizle gerçekleştirdiği toplantılar basına kapalı olarak yapılmıştır. Dolayısıyla, haberlerde kendisine atfedilen sözler tarafımızca teyit edilmemiş ve dedikodu niteliği taşımaktadır. Kamuoyunun, özellikle vatandaşlarımızı yakından ilgilendiren bu tür hassas konularda, yalnızca resmi açıklamalara itibar etmesi oldukça önem arz etmektedir."

Böylelikle şirket belirlenen hisse fiyatı üzerinden yaklaşık 75 milyar dolar brüt gelir elde ederken, tüm zamanların en büyük halka arzı gerçekleştirilmiş oldu. Halka arz fiyatına göre SpaceX'in piyasa değeri de 1,77 trilyon dolar olarak hesaplandı.

Açıklamada, şirketin hisselerinin 12 Haziran'da Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında "SPCX" sembolüyle işlem görmeye başlamasının beklendiği, halka arz işlemlerinin ise olağan kapanış koşullarına tabi olarak 15 Haziran'da tamamlanmasının öngörüldüğü kaydedildi.

Ayrıca açıklamada, SpaceX'in aracı kurumlara, halka arz fiyatından 83,3 milyon adede kadar ek hisse senedi satın alma konusunda 30 günlük bir opsiyon tanıdığı aktarıldı.

SpaceX, şirketin halka arz sürecini başlatmak ve hisselerini borsada işleme açmak amacıyla hazırladığı belgeyi mayıs ayında SEC'e sunmuştu.

Halkbank’tan Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamada, bankanın uzun vadeli yabancı para ve uzun vadeli yerel para notlarının "BB-", ilgili notların görünümlerinin ise "Durağan" olarak teyit edildiği bildirildi.

ECB'den para politikası kararına ilişkin yapılan açıklamada, refinansman faizinin yüzde 2,40’a, mevduat faizinin yüzde 2,25’e ve marjinal fonlama faizinin ise yüzde 2,65’e çıkarıldığı belirtildi. Böylece haziran ayı toplantısıyla birlikte Eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırım kararı alınmış oldu.

Avro Bölgesi'nde yükselen enflasyon nedeniyle yatırımcılar ve analistler de uzun süredir bu kararın gelmesini bekliyordu.

Küresel merkez bankaları arasında ilk hamle ECB'den geldi

ECB’nin bu kararı, para politikasında bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti. Bankanın, Orta Doğu'daki savaş ortamının tetiklediği enerji maliyetlerindeki artışa ve petrol şokuna karşı büyük merkez bankaları arasında ilk harekete geçen kurum olması dikkati çekti.

Avro Bölgesi'nde ocak ayında yüzde 1,7 olan enflasyonun mayısta yüzde 3,2’ye yükselmesi, uzun süredir faiz artırmayan bankayı harekete geçirdi. ECB, bu kararla yüzde 2'lik orta vadeli fiyat istikrarı hedefini korumayı amaçlıyor.

“Yönetim Konseyi, belirli bir faiz patikası için önceden taahhütte bulunmamaktadır”

Bankanın açıklamasında, küresel piyasalardaki belirsizliğe işaret edilerek, Avro Bölgesi'nde enflasyonda yukarı yönlü, ekonomik büyümede ise aşağı yönlü risklerin devam ettiği belirtildi.

Faiz kararının arkasındaki duruşa ilişkin açıklamada, "Orta Doğu'daki savaş enflasyonist baskılar yaratmaktadır. Faiz artırımı kararı, şokun nasıl gelişebileceğini ve Avro Bölgesi'nin orta vadeli görünümünü nasıl etkileyebileceğini haritalandıran bir dizi senaryo karşısında güçlü bir duruşu temsil etmektedir." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, Orta Doğu'daki savaşın orta vadeli enflasyon ve büyüme üzerindeki net etkilerinin, enerji fiyatlarındaki şokun şiddetine, süresine ve bu durumun dolaylı "ikinci tur" etkilerine bağlı olacağı vurgulandı.

Gelecek dönem para politikasına ilişkin ipuçları verilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Görünüm, enflasyon için yukarı yönlü ve ekonomik büyüme için aşağı yönlü risklerle birlikte belirsizliğini korumaktadır. Bugün alınan kararla Yönetim Konseyi, savaşın neden olduğu belirsizlik ortamını yönetecek şekilde konumlanmıştır. Konsey, durumu yakından izleyecek, uygun para politikası duruşunu belirlemek için verilere dayalı ve toplantıdan toplantıya değişen bir yaklaşım izleyecektir. Yönetim Konseyi, belirli bir faiz patikası için önceden taahhütte bulunmamaktadır.”

Büyüme tahminleri aşağı yönlü revize edildi

ECB, Avro Bölgesi'nin 2026 yılı ekonomik büyüme tahminini üç ay önceki yüzde 0,9 seviyesinden yüzde 0,8'e düşürdü.

Gelecek yıl için ise yalnızca yüzde 1,2'lik bir büyüme öngören banka, ekonomik büyümeyi zora sokmadan fiyat beklentilerini dengeleme konusunda hassas bir çizgide ilerlemek zorunda olduğunu ortaya koydu.

“ECB geçmişin hayaletleriyle savaşıyor”

ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski, yayımladığı analizde, ECB’nin kararını "Geçmişin hayaletleriyle savaşmak" olarak nitelendirdi.

Brzeski, bankanın 2021 ve 2022 yıllarındaki enflasyon şokuna çok geç tepki verdiğini hatırlatarak, "O dönemde ECB, arz şoklarının tetiklediği enflasyon dalgasının 'geçici' olduğu fikrine çok uzun süre sığındı. Eğer 2022 tecrübesi olmasaydı, bugün yaşananlar için de rahatlıkla 'geçici' ifadesi kullanılabilirdi." değerlendirmesinde bulundu.

Mevcut enflasyon eğiliminin agresif faiz artışlarını doğrudan zorunlu kılmadığına işaret eden Brzeski, şunları kaydetti:

“Manşet enflasyondaki artış şimdiye kadar sınırlı kaldı ve anket bazlı enflasyon beklentileri bir miktar geriledi. Dolayısıyla bu karar, eylemsiz kalma ve eğrinin gerisine düşme riskini önlemeye yönelik bir nevi 'sigorta faiz artırımı' niteliğindedir. Ancak ECB, 2022'deki hatasından kaçınmaya çalışırken bu kez başka bir geçmiş hatayı tekrarlama riskiyle karşı karşıya kalabilir. Banka, 2011 yılında da borç krizinin bittiğini ve enflasyonun yükseleceğini düşünerek faiz artırmış, ancak birkaç ay sonra ekonominin deflasyonun eşiğine gelmesiyle bu kararları hızla geri çekmek zorunda kalmıştı. Dışsal bir şokun büyüme üzerindeki etkisini hafife alma hatası daha önce de yapıldı.”

Brzeski ayrıca, 2022 yılındaki ilk faiz artışının eksi yüzde 0,5 seviyesinden ve yüzde 8'i aşan bir enflasyon ortamında yapıldığını, bugünkü ilk artışın ise yüzde 2'lik bir politika faizinden başlandığını belirterek, iki dönemin kıyaslanmasının finansal koşullar açısından tam olarak doğru olmadığını vurguladı.

Merkezi Münih’te bulunan Ekonomik Araştırma Enstitüsü (Ifo) Başkanı Clemens Fuest de ECB’nin faiz artırımı kararını memnuniyetle karşıladığını aktararak, "Avro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 3'ün üzerinde seyretmesi ve Orta Doğu’daki savaşın yatışacağına dair umutların yetersiz olması nedeniyle faiz oranlarının artırılması şu aşamada doğru bir adımdır. ECB, bu kararıyla piyasaların halihazırda fiyatladığı beklentileri takip etmiştir.” ifadelerini kullandı.

Dün 95 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 93,10 dolardan tamamladı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 20.57 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,4 azalarak 89,93 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87,13 dolardan alıcı buldu.

Brent petrolün varili Trump'ın İran ile anlaşmanın "onaylanma" aşamasına geldiğini açıklaması ve bugün yapılması planlanan saldırıları iptal ettiğini duyurmasının ardından 90 doların altına geriledi.

Trump ayrıca aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bölge ülkelerinin katılımıyla İran ile anlaşmaya son şeklinin verilmekte olduğunu ve imza töreninin tarihini yakında açıklayacaklarını bildirdi.

Piyasalarda, İran ile anlaşmaya varılması halinde Orta Doğu kaynaklı arz risklerinin azalabileceği ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatlarına ilişkin endişelerin hafifleyebileceği beklentileri fiyatları aşağı çekti.

Bunun yanı sıra, ABD'de beklentilerin üzerinde gelen üretici enflasyonu verileri de fiyatlardaki düşüşte etkili oldu.

ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak piyasa beklentilerini aştı. Böylece üretici enflasyonu Kasım 2022'den bu yana en yüksek yıllık seviyesine ulaştı.

Beklentilerin üzerinde gelen enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine ilişkin beklentilerin ötelenebileceğine işaret ederken, yüksek faizlerin ekonomik aktivite ve petrol talebi üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendirmelerini güçlendirerek petrol fiyatlarını baskıladı.

Bildiride, "Avro Bölgesi ekonomisi, Orta Doğu'daki savaştan ve bunun sonucunda ortaya çıkan enerji fiyatı artışlarından kaynaklanan yeni ters rüzgarlarla karşı karşıya." ifadesine yer verildi.

Küresel görünümün daha da parçalandığı bir dönemde bu zorlukların Avrupa'nın uzun süredir devam eden nüfus yaşlanması ve zayıf verimlilik artışı gibi yapısal sorunlarının üzerine eklendiği belirtilen bildiride, "Makroekonomik politikaların kısa vadeli hedefleri, enflasyon beklentilerini hedefte tutmak ve ekonomik faaliyet üzerindeki olumsuz etkiyi mali açıdan ihtiyatlı bir şekilde hafifletmektir. Aynı zamanda Avrupa'nın enerji güvenliğini, ekonomik direncini ve potansiyel büyümesini güçlendirmek amacıyla yapısal gündemde ilerleme kaydetmek, daha da acil bir hal almıştır." değerlendirmesinde bulunuldu.

Büyüme beklentileri savaş öncesine kıyasla düştü

Bildiride, Avro Bölgesi'nde büyüme görünümünün zayıfladığına işaret edilerek, Orta Doğu'daki savaşın, güveni zayıflatan, finansal koşulları sıkılaştıran ve enflasyon üzerinde geçici etkiler yaratan büyük ancak geçici olumsuz arz şokunu temsil etmesinin beklendiği bildirildi.

Enerji arzındaki kesintilerin kalıcı hale gelmesiyle, Avro Bölgesi için 2026 yılı büyüme tahmininin yüzde 0,9'a, 2027 tahmininin ise yüzde 1,2'ye çekildiği kaydedilen bildiride, bu oranların savaş öncesine kıyasla sırasıyla 0,5 ve 0,2 puan daha düşük olduğunun altı çizildi.

Bildiride manşet enflasyonun ise 2026 ve 2027 için sırasıyla savaş öncesi tahminlerin 0,8 ve 0,4 puan üzerinde gerçekleşerek yüzde 2,8 ve yüzde 2,3'e yükseleceğinin öngörüldüğü belirtildi.

Risklerin daha düşük büyüme ve daha yüksek enflasyon yönünde ağırlık kazandığına işaret edilen bildiride, şu ifadelere yer verildi:

"Daha da kalıcı bir enerji şoku, güven kaybı veya finansal stres talebi zayıflatabilecek olsa bile enflasyonu ve enflasyon beklentilerini daha da artırabilir. Orta Doğu'daki çatışmaların yeniden alevlenmesi veya enerji altyapısının onarılmasındaki gecikmeler, Ukrayna'da şiddetlenen çatışmalar ve daha fazla ticaret politikası ayarlaması, aşağı yönlü ek riskler oluşturmaktadır."

"Daha sıkı para politikasına ihtiyaç duyulabilir"

Politika tavsiyelerine de yer verilen bildiride, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve enerji maliyetlerinin genel fiyat artışlarına dönüşmesini engellemek adına Avrupa Merkez Bankasının (ECB) daha sıkı politika duruşuna ihtiyaç duyabileceği vurgulandı.

Bildiride, geniş tabanlı ve hedef gözetmeyen enerji desteklerinin verimsizlik yarattığı belirtilerek, mali yardımların yalnızca kırılgan haneleri kapsayacak şekilde daraltılması istendi.

Avrupa'nın enerjide dışa bağımlılığını azaltmak için yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması çağrısı yapılan bildiride, Avrupa'nın nüfus yaşlanması ve düşük verimlilik gibi kronik sorunlarına eklenen bu yeni şoku atlatabilmesi için üye ülkelerin ortak ve kararlı mali disiplin uygulamaları gerektiğinin altı çizildi.

Rekabet Kurumunca, Netflix'in orijinal Türk içeriklerinin bir bölümünü, daha önce çalışmadığı yapım şirketleriyle hayata geçireceği, markalı Türk içeriklerin seçiminin objektif kriterler dikkate alınarak yapılacağı bildirildi.

Kurumun internet sitesinden konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, Netflix'in daha önce çalışmadığı yapımcılara platformunu açacağı belirtilerek, "Netflix, orijinal Türk içeriklerinin bir bölümünü daha önce çalışmadığı yapım şirketleriyle hayata geçirecek." ifadeleri kullanıldı.

Her yıl senarist, yönetmen ve yapımcıların katılacağı en az bir "Proje Sunum Günü" etkinliğinin düzenleneceği aktarılan açıklamada, buna en az 80 katılımcının davet edileceği bildirildi.

Açıklamada, içerik seçim kriterlerinin de değişeceğine işaret edilerek, şu bilgiler verildi:

"Markalı Türk içeriklerin seçimi, Netflix küresel içerik yöneticilerinin aktif katılımı ve onayı ile objektif kriterler dikkate alınarak yapılacak. Netflix, artık kendisine yapılan projelere ilişkin başvuruları belirli sürelerde değerlendirerek, başvurulara yazılı dönüş yapmak zorunda. Türk dizilerini, filmlerini ve müzik eserlerini uzun süre yalnızca Netflix'te tutan uygulamaların süresi kısalacak. Böylece yapımlar belirli koşullarda farklı mecralarda da yer alabilecek."

Netflix'in oyuncu, senarist ve yönetmenlerle "Yalnızca benimle çalışacaksın" anlamına gelen münhasır sözleşmeler yapamayacağı vurgulanan açıklamada, Netflix tarafından yapımcılara, dizilerin yurt dışı dağıtımından gelir paylaşımı ve bölüm başı bonus gibi ek imkanlar sağlanacağı da belirtildi.

Açıklamada, yapımcıların projeleri için devlet teşviklerine başvurması ve bu teşviklerden faydalanmasının da artık Netflix'in ön onayına bağlı olmayacağı kaydedildi.

Dünya Bankası, Orta Doğu'daki çatışmanın etkisiyle küresel büyümenin 202

Raporda, 2025'te yüzde 2,9 seviyesinde olan küresel büyümenin, 2026'da yüzde 2,5'e gerileyeceğinin tahmin edildiği aktarıldı.

Ocak ayına kıyasla ekonomilerin 3'te 2'sine yönelik büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize eden Banka, söz konusu ayda küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörmüştü.

Raporda, küresel büyümenin 2027'de yüzde 2,8'e yükselmesinin beklendiği ancak bu oranın 2010'lu yılların ortalamasının 0,4 puan daha altında kalacağı vurgulandı.

Gelişmekte olan ekonomilerdeki zayıf büyümenin, gelişmiş ekonomilerin gelir seviyelerine ulaşma yolundaki ilerlemelerini durdurduğu ifade edilen raporda, Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte olan ekonomilerin, gelişmiş ekonomilerle aralarındaki kişi başına düşen gelir farkını kapatma konusunda 2028 yılına kadar kolektif olarak neredeyse on yıllık bir duraklama dönemi yaşamış olacağı belirtildi.

Brent petrolün varili için ortalama 94 dolar beklentisi

Raporda, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji piyasalarını ciddi şekilde sekteye uğrattığına dikkat çekilerek, aksamaların temmuz ayında hafifleyeceği varsayımıyla Brent petrolün varil fiyatının bu yıl ortalama 94 dolar ile 2025 seviyelerinin yüzde 36 üzerinde olmasının beklendiği bildirildi.

Gübre fiyatlarının bu yıl önemli ölçüde artacağı ve bunun gıda fiyatları üzerinde zincirleme etkiler yaratacağının tahmin edildiği kaydedilen raporda, "Tüm bu baskılar, küresel enflasyonu yukarı çekiyor ve enflasyonun 2025'te yüzde 3,3 olan seviyesinden bu yıl yüzde 4'e çıkması bekleniyor." değerlendirmesi yapıldı.

Raporda, aşağı yönlü risklerin oldukça ciddi olduğu vurgulanarak, enerji arzındaki kesintilerin şu anda tahmin edilenden daha şiddetli olması ve buna büyük bir finansal sıkışıklığın eşlik etmesi durumunda küresel büyümenin 2026'da yüzde 1,3'e kadar gerileyebileceği ve enflasyonun yüzde 4,4'e yükselebileceği belirtildi.

"Dünya Bankası ülkeleri desteklemekte kararlı"

Bu yıl, gelişmekte olan ekonomilerdeki büyümenin 2025'teki yüzde 4,4 seviyesinden salgın sonrası en düşük seviye olan yüzde 3,6'ya gerilemesinin beklendiği aktarılan raporda, 2027'de ise yüzde 4,2'ye çıkmasının öngörüldüğü bildirildi.

Raporda, çatışmadan doğrudan etkilenen Körfez ekonomilerinin büyümesinin 2025'teki yüzde 3,9 seviyesinden 2026'da 0'a yaklaşmasıyla en büyük darbeyi almasının öngörüldüğü kaydedildi.

Bu ekonomilerdeki büyümenin ticaretin toparlanması ve yeniden yapılanma harcamalarının başlamasıyla 2027-2028 yıllarında yaklaşık yüzde 5'e geri dönmesinin beklendiği ifade edildi.

Raporda, Dünya Bankasının krizlerle mücadele eden tüm gelişmekte olan ülkeleri desteklemekte kararlı olduğunun altı çizilerek, şunlar kaydedildi:

"Orta Doğu'daki çatışmaya yanıt olarak kurum, 25 milyar dolarlık önceden düzenlenmiş finansman dahil olmak üzere, mevcut araçlar aracılığıyla 50 ila 60 milyar dolara kadar kaynağı derhal kullanıma sunuyor. Bu kaynak, en savunmasız kesimler için sosyal güvenlik ağlarını destekleyebilir, mali kapasiteyi artırabilir ve şirketler ile tarım işletmelerine işletme sermayesi ve likidite desteği sağlayabilir. Bugüne kadar 30'dan fazla ülke, bu müdahale planı kapsamında krize hazırlığı artırmak ve hızlı aksiyon alabilmek için Dünya Bankası ile aktif olarak çalışmaktadır. Çatışmanın ve ekonomik yansımalarının devam etmesi halinde, Dünya Bankası desteğini 15 ay boyunca 80 ila 100 milyar dolara çıkarabilir."

Körfez ülkeleri büyümesinde aşağı yönlü revizyona gidildi

Ülkelerin büyüme tahminlerine de yer verilen raporda, ABD ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme beklentisi yüzde 2,2'de korunurken, 2027 için yüzde 1,9'dan yüzde 2,1'e revize edildi.

Bu yıla dair büyüme beklentisi Japonya için yüzde 0,8'den yüzde 0,7'ye, Avro Bölgesi için yüzde 0,9'dan yüzde 0,8'e, Çin için yüzde 4,4'ten yüzde 4,2'ye düşürüldü.

Türkiye için büyüme tahmini 2026 için yüzde 3,7'den yüzde 2,8'e, 2027 için yüzde 4,4'ten yüzde 3,7'e çekildi. Türkiye'nin 2028'de ise yüzde 4,3 büyüyeceği öngörüldü.

Çatışmalardan etkilenen Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesi için bu yıla dair büyüme beklentisi 2,7 puan azalışla yüzde 1,6'ya revize edildi. Suudi Arabistan için büyüme tahmini yüzde 4,3'ten yüzde 3,1'e ve Birleşik Arap Emirlikleri için yüzde 5'ten yüzde 2,4'e indirildi.

6'da yüzde 2,5'e gerileyeceğini tahmin ederken, enerji arzındaki aksamaların şiddetlenmesi durumunda yüzde 1,3'e kadar düşebileceği uyarısında bulundu.

İngiltere’de yapılan araştırma, GLP-1 türü zayıflama ilaçlarını kullananların bulunduğu hanelerin, ilaçlara başladıktan sonraki bir yılda market harcamalarının 780 milyon sterlin azaldığını ortaya koydu.

The Guardian gazetesinin haberine göre, Worldpanel by Numerator adlı araştırma şirketi tarafından 11 bin 600'den fazla haneyle yapılan araştırmada, Mounjaro ve Wegovy gibi zayıflama ilaçlarının kullanımındaki artışın, hanelerin gıda alışverişlerine de yansıdığı gündeme geldi.

Araştırmada, GLP-1 ilaçlarını kullanan en az bir kişinin bulunduğu hanelerin, ilaçlara başladıktan sonraki bir yılda, benzer hanelere kıyasla beklenenden 780 milyon sterlin daha az market harcaması yaptığı belirtildi.

Bu tutarın, zayıflama ilacı kullananların bulunduğu hanelerde, kullanıcı bulunmayan hanelere kıyasla yıllık 418 sterlinlik düşüş anlamına geldiği kaydedildi.

Araştırmaya göre, İngiltere'deki hanelerin yüzde 6,3'ünden fazlasında en az bir GLP-1 kullanıcısı bulunuyor. Bu oran 2025'te yüzde 4,1, 2024'te ise yüzde 2,3 olarak kaydedilmişti.

Eskiden sevdikleri yiyecek veya içeceklerden artık keyif almıyorlar

Araştırmanın yapıldığı şubat ayında, zayıflama iğnesi kullananların bulunduğu hanelerde 299 milyon daha az ürün satın alındığı belirtildi.

Kullanıcıların yüzde 52'si yeme yaklaşımlarını "bilinçli" olarak tanımlarken gıda tüketimlerinin alışkanlık, rutin veya kısıtlamadan ziyade açlık hissine göre şekillendiğini ifade etti.

Zayıflama iğnesi kullananların yüzde 54'ü daha az iştah ve yemek yeme düşüncesi taşıdığını, yüzde 11'i ise eskiden sevdikleri yiyecek veya içeceklerden artık keyif almadığını belirtti.

Kullanıcıların yüzde 75'i daha az çikolata, yüzde 72'si ise daha az cips tükettiğini bildirdi.

İlaçlar insanların gıdaya ilişkisini temelden değiştirdi

Worldpanel by Numerator Kamu Sektörü ve Beslenme Bölümü Başkanı Chantel Kennaugh, zayıflama iğnelerine ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti:

"Bir zamanlar öncelikle tip 2 diyabet için reçete edilen özel bir tedavi olan bu ilaçlar, yalnızca birkaç yıl içinde ana akım bir güç haline geldi. Artık kullanıcıların yüzde 68'i GLP-1'leri özellikle kilo vermek için kullanıyor ve bu da onları çok daha geniş bir kitleye açıyor."

Bu ilaçların, insanların yiyecek ve içecekle ilişkisini temelden değiştirdiğine işaret eden Kennaugh, etkilerinin, market ve yaşam tarzı alanlarında şimdiden hissedildiğini, markaları ve işletmeleri hızla uyum sağlamaya zorladığını dile getirdi.

Global Echo Litigation Center'ın raporu, İsrail'in Filistin ve Suriye topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerinde üretilen gıda ürünlerinin, AB ve Birleşik Krallık yasalarını ihlal edecek şekilde Avrupa pazarlarına girdiğini ortaya koydu.

Global Echo Litigation Center, dört yıllık araştırmaya dayanan "İşgali İthal Etmek: Avrupa'nın yerleşim bölgeleri tarım ürünleri ticaretiyle Filistinlilerin mülksüzleştirilmesindeki suç ortaklığı" başlıklı raporunu yayımladı.

Raporda, 30 binden fazla ihracat belgesinin incelenmesi, tarım arazilerine ilişkin resmi verilerle yapılan çapraz kontroller, kapsamlı saha araştırmaları ve İsrailli ihracatçılar, paketleme tesisleri ile üreticiler ve üst düzey sektör temsilcileriyle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen bulgulara yer verildi.

İşgal altındaki Filistin ve Suriye topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerinde üretilen gıda ürünlerinin Avrupa pazarlarına ulaşmasını sağlayan karmaşık sistemin ele alındığı raporda, söz konusu ürünlerin İsrail mallarına tanınan tercihli vergi statüsünden yararlanıyormuş gibi beyan edildiği, "İsrail ürünü" etiketiyle satıldığı ve geçersiz organik ile bitki sağlığı sertifikalarıyla dolaşıma sokulduğu, bunun da AB ve Birleşik Krallık yasalarını ihlal ettiği aktarıldı.

Avrupa'ya giden İsrail ürünlerinin yüzde 17'sinden fazlası yerleşim bölgeleri kaynaklı

Raporda, 2017-2026 döneminde Avrupa'ya ihraç edilen narenciye, hurma, tahin ve diğer tarım ürünlerini içeren 5 bin 900'den fazla İsrail sevkiyatının yüzde 17,2'sinin yasa dışı yerleşimlerden kaynaklandığı belirtildi.

AB üyesi ülkelere yapılan sevkiyatlarda bu oranın yüzde 19,2 olduğuna işaret edilen raporda, menşe bilgisinin yaygın şekilde gizlenmesi nedeniyle tarım ürünleri ihracatındaki gerçek boyutun daha yüksek olabileceği kaydedildi.

Raporda, ihracat belgelerine yönelik 2 binden fazla faturanın analizine göre, incelenen belgelerin yüzde 16,7'sinin tercihli tarife uygulamasından yararlanmak amacıyla yerleşim ürünlerini "İsrail menşeli" olarak gösterdiği, bunun yaklaşık 13,1 milyon avro değerindeki yerleşim kaynaklı tarım ürününü kapsadığı bildirildi.

Yerleşim bölgelerinin ürünlerine yönelik tercihli tarife uygulaması reddedildiğinde bile İsrail hükümetinin ihracatçılara geri ödeme yaparak yerleşim ürünlerine uygulanan tarifeleri fiilen etkisiz hale getirdiğine işaret edilen raporda, 2005-2024 yılları arasında İsrail hükümeti tarafından yerleşim bölgeleri ihracatçılarına en az 63 milyon avro ödeme yapıldığı belirtildi.

Tüketiciler ürünlerin menşei konusunda sistematik olarak yanıltılıyor

Raporda, yerleşim bölgelerinin ürünlerine yönelik organik ve bitki sağlığı sertifikalarının da hukuka aykırı şekilde düzenlendiği, bu durumun AB düzenleyici sistemlerinin bütünlüğünü ve kamuoyunun bu sistemlere olan güvenini zedelediği ve kamu sağlığı açısından risk oluşturduğu aktarıldı.

Yerleşim bölgelerinin ürünlerinin Avrupa'ya İsrail ürünü olarak gizlenerek girmesine izin verildiği için tüketicilerin bu ürünlerin gerçek menşei konusunda sistematik olarak yanıltıldığı vurgulanan raporda, AB ve Birleşik Krallık yasalarının, tercihli tarife uygulaması, organik ve bitki sağlığı sertifikaları ile tüketicinin korunması alanlarında ihlal edildiği savunuldu.

Raporda, menşe gizlemek için kullanılan yöntemlere değinilerek, ihracatçıların işgal altındaki topraklardaki gerçek üretim yerini belirtirken ürünün menşe ülkesini "İsrail" olarak gösterdiğinin, işgal altındaki topraklardaki gerçek yerleşim adresi yerine İsrail'in uluslararası olarak tanınan sınırları içindeki sahte bir adres kullandığının ve İsrailli paketleme tesislerinin yerleşim bölgelerinden gelen ürünleri İsrail'de üretilen ürünlerle karıştırarak ihraç ettiğinin tespit edildiği aktarıldı.

Öte yandan, Global Echo Litigation Center, söz konusu hukuki ihlallere karşı yetkililerin harekete geçmesi için Birleşik Krallık'ta hukuki süreç başlattığını ve yeni davalar açmayı planladığını duyurdu.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu'da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu’daki savaşının doğrudan sonucu olduğunu söyledi.

Lagarde, ECB Yönetim Konseyinin, haziran toplantısında piyasa beklentileri doğrultusunda 3 temel faizini 25 baz puan artırmasının ardından Frankfurt’ta basın mensuplarına açıklama yaptı.

Konuşmasına para politikası kararlarını açıklayarak başlayan Lagarde, ekonomik büyüme ve Orta Doğu’da savaş sonrası enflasyon eğilimlerine ilişkin kapsamlı sunum yaptıktan sonra soruları yanıtladı.

Faiz artırımı kararının arka planına dair net mesajlar veren Lagarde, bazı medya organlarında yer alan iddiaların aksine bu hamlenin bir "koruma veya sigorta" adımı olmadığını, doğrudan İran Savaşı'nın sonucu olduğunu vurguladı.

Lagarde, “Orta Doğu'daki çatışmaların enflasyonist etkileri, Avro Bölgesi'nin orta vadeli ekonomik görünümüne dair belirsizlikleri artırıyor. Bu durum, faiz artırımı kararlarının farklı senaryolar altında dayanıklı ve sağlam bir strateji olarak değerlendirilmesini zorunlu kılıyor.” dedi.

Savaşın seyrine ilişkin "hafif, orta ve şiddetli" olmak üzere 3 farklı makroekonomik senaryo hazırladıklarını belirten Lagarde, "En hafif senaryoyu bile dikkate almış olsaydık bu faiz artışı yine de gerçekleşecekti. Enerji piyasasındaki şokun çok belirgin etkileri oldu ve yeni senaryolar karşısında başka seçeneğimiz kalmadı. Karar, Yönetim Konseyinde oy birliğiyle alındı, diğer seçenekler tartışılmadı bile." ifadelerini kullandı.

Lagarde, ücret artışlarının enflasyonu körükleyip körüklemediğine yönelik soru üzerine, "Şu an için ücret kaynaklı bir ikinci tur etkisi görmüyoruz ancak bu durumun yakın zamanda değişmeyeceğini garanti edemeyiz.” cevabını verdi.

Avro Bölgesi'nde ücretlerin makul çizgide ilerlemesini beklediklerini kaydeden Lagarde, buna karşın yüksek enerji maliyetlerinin şirketleri satış fiyatlarını artırmaya zorlayacağını ve enflasyonun en az 2027'nin ilk yarısına kadar yüzde 2'lik hedefin oldukça üzerinde kalacağını öngördüklerini dile getirdi.

Lagarde, tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentilerinin önemli ölçüde arttığına dikkati çekerek, buna rağmen hane halkı, işletmeler ve piyasaların uzun vadede enflasyonun yüzde 2'lik hedefe döneceğine inanmayı sürdürdüğünü söyledi.

"Anketler, yavaşlamaya işaret ediyor, iş gücü piyasası dirençli"

Orta Doğu'daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını belirten Christine Lagarde, öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini anlattı.

Christine Lagarde, imalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkma konusunda şirketlerin stok biriktirmeleri ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik direndiğini ifade etti.

İş gücü piyasasının genel olarak güçlü kalmaya devam ettiğini belirten Lagarde, nisan ayında işsizlik oranının yüzde 6,3 ile tarihi düşük seviyelere yakın seyrettiğini anlattı.

Lagarde, yılın ilk çeyreğinde istihdam artışının sürdüğünü ancak bu hızın 2025'in son çeyreğine kıyasla yavaşladığına dikkati çekerek, iş gücü talebinin soğumaya devam ettiğini, şirketlerin ve hane halklarının iş gücü piyasasında zayıflama beklediklerini sözlerine ekledi.

Dijital avro

ECB Başkanı Lagarde, Avrupa'nın finansal geleceğine ilişkin stratejik adımlara da değinerek, "Dijital avronun kurulmasına ilişkin yönetmeliğin hızla kabul edilmesi, hayati önem taşımaktadır." vurgusunu yaptı.

Son yapay zeka gelişmelerinin büyük bir teknolojik inovasyon dalgasının yalnızca başlangıcı olduğunu öngördüğünü belirten Lagarde, bu durumun Avro Bölgesi'ndeki hem merkez bankalarını hem de ticari bankaları doğrudan etkileyeceğini söyledi.

Yapısal reform ve kamu maliyesi uyarısı

Kamu maliyesini sağlıklı tutarken Avro Bölgesi ekonomisini güçlendirecek politik adımların aciliyetine dikkati çeken Christine Lagarde, mali politikalara ilişkin, "Kamu maliyesini sağlıklı tutarken Avro Bölgesi ekonomisini güçlendirmeliyiz. Enerji fiyat şokuna karşı uygulanan mali destekler, bütçeye aşırı yük bindirmemek adına geçici, hedefli ve amaca yönelik kalmalıdır. Fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmak, enerji dönüşümünü hızlandırmak ve verimliliği artırmak, her zamankinden daha hayati bir önem taşımaktadır." uyarısında bulundu.

Enflasyon tahmini yükseldi, büyüme beklentisi düştü

ECB, Orta Doğu ve İran kaynaklı savaşın tetiklediği enerji krizi nedeniyle piyasa beklentilerine paralel olarak Eylül 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırdı.

Banka, refinansman faizini yüzde 2,40’a, mevduat faizini yüzde 2,25’e ve marjinal fonlama faizini de yüzde 2,65’e yükseltti. Yaklaşık 3 yıl sonra gelen bu karar, Avro Bölgesi'nde mayıs ayında yüzde 3,2'ye ulaşan enflasyon nedeniyle yatırımcılar ve analistler tarafından uzun süredir bekleniyordu.

Fiyat istikrarı hedefi 2028 yılına ertelendi

Yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefini korumayı amaçlayan ECB, makroekonomik tahminlerini de revize etti. 

Petrol şoku ve tedarik belirsizlikleri nedeniyle bu yıl için ortalama enflasyon tahmini (mart ayındaki yüzde 2,6'lık öngörüden) yüzde 3,0'e yükseltildi. Enflasyonun 2027'de yüzde 2,3 olması beklenirken yüzde 2'lik hedefe ancak 2028 yılında ulaşılabileceği öngörüldü.

Savaşın reel gelirler ve güven endeksi üzerindeki baskısıyla ekonomik görünümün zayıfladığı tespitinde de bulunan Banka, ilk çeyrekte hafif daralma kaydeden Avro Bölgesi ekonomisi için 2026 büyüme tahminini yüzde 0,9'dan yüzde 0,8'e, 2027 beklentisini ise yüzde 1,3'ten yüzde 1,2'ye düşürdü.

TCMB Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu.

TCMB'den faiz oranlarına ilişkin yapılan duyuruda, "Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir. İlk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini gösterirken öncü veriler iç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etmektedir." denildi.

AA Finans analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Para Politikası Kurulu'nun makroihtiyati çerçeve ve likiditeye yönelik mesajlarının yine değişmediğini ve bu alanlarda temkinli duruşun korunmaya devam edileceğini düşündürdüğünü belirtti.

Karar öncesi gerçekleştirilen çeşitli anketlerde medyan beklentinin politika faizinin değişmeyeceği yönünde olduğunu, sınırlı sayıda ekonomistin politika faizinde 300 baz puan artırım beklentisini dile getirdiğini ifade eden Bürümcekçi dolayısıyla TCMB’nin risklere karşı koridor üst sınırı genişliğini asimetrik olarak yüksek tutmaya devam ettiği görülürken beklentiler paralelinde bir adım ile devam etmesinin Türk lirası açısından nötr bir gelişme olduğunu dile getirdi.

Bürümcekçi, Para Politikası Kurulu'nun iç talepteki zayıf seyrin dezenflasyon sürecini desteklediği mesajı verirken enflasyon ana eğiliminin hazirandaki seyri için bir sinyal vermediğini belirtti.

Kurulun para politikası duruşuna ilişkin ana mesaj cümlesini tekrarlayarak bir süre daha mevcut duruşun korunacağına işaret ettiğini söyleyen Bürümcekçi, şunları kaydetti:

“İlk ve ikinci çeyrekte ekonomik aktivite ve iç talepte yavaşlama görülmesi, yerleşik döviz talebinin gözlenmemesi ve TCMB’nin kredi büyüme sınırlarını 23 Mayıs’ta tekrar aşağı yönde güncellemesi, mevcut sıkı finansal koşullar korunarak geçici sıkılaşma adımlarının sürdürülmesini daha olası senaryo haline getiriyor. Yılın kalan döneminde, TCMB’nin daha olumlu senaryolarda bile oldukça sınırlı bir politika faizi indirim alanı olduğunu, küresel koşullarda iyileşme olması durumunda ise ilk adımı geçici sıkılaşmayı sona erdirerek fonlama maliyetini yüzde 37’ye çekme şeklinde atacağını düşünüyoruz. Son haber ajansları anketlerinde de yıl sonu politika faizi medyan beklentisi yüzde 34,75’e yükselmiş görünüyordu.”

"Faiz indirim döngüsü eylül toplantısında yeniden başlayabilir"

Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör de karar metninin, para politikasında "temkinli şahin" duruşun sürdürüldüğüne işaret ettiğini belirtti.

Kurulun, enflasyonun ana eğiliminde mayıs ayında bir miktar iyileşme olduğunu kabul etmekle birlikte, enerji fiyatlarındaki oynaklık ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin enflasyon görünümü üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü baskıya dikkat çekildiğini takip ettiklerini söyleyen Gözgör, "Öte yandan, ilk çeyreğe ilişkin verilerin iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın sürdüğünü göstermesi ve öncü göstergelerin iç talepteki zayıf seyrin sürdüğünü göstermesi, uygulanan sıkı para politikasının talep tarafında etkili olmaya başladığını teyit ediyor." dedi.

Gözgör, buna rağmen TCMB'nin faiz indirimine ilişkin herhangi bir yönlendirme vermemesi ve "enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır" ifadesini korumasının erken gevşeme konusunda ihtiyatlı davrandığını gösterdiğini dile getirdi.

Gözgör, özetle piyasa beklentileriyle uyumlu gerçekleşen PPK kararının piyasa fiyatlamaları üzerindeki etkisinin dengeli olmasını tahmin ettiklerini aktararak, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Mevcut görünüm altında TCMB’nin yaz aylarında politika duruşunda önemli bir değişikliğe gitmeyerek bekle-gör yaklaşımını sürdürmesini bekliyoruz. Bu kapsamda, 23 Temmuz tarihli toplantıda 1 Mart’ta ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlanmasının likidite yönetiminin normalleşmesi açısından ilk adım olabileceğini değerlendiriyoruz. Faiz indirim döngüsünün ise enflasyondaki iyileşmenin kalıcılık kazanması ve beklentilerdeki düzelmenin devam etmesi koşuluyla 10 Eylül toplantısında yeniden başlayabileceği görüşündeyiz. Bu doğrultuda yıl sonu enflasyon beklentimiz olan yüzde 28,8 ile yıl sonu politika faizi beklentimiz olan yüzde 34 seviyelerini korumaya devam ediyoruz."

Wizz Air, 31 Mart 2026 ile biten mali yıla ilişkin finansal sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, hava yolu şirketinin bu dönemde toplam geliri önceki mali yıla göre yüzde 8 artışla 5,7 milyar avro olurken, yolcu sayısı yüzde 10 yükseldi.

Ancak Wizz Air'in dönem faaliyet karı yüzde 16,6 azalarak 139,7 milyon dolara ve net karı yüzde 99,4 düşüşle 1,3 milyon dolara indi.

Wizz Air, son bir yıl içinde bir dizi olumsuz etkiyle karşılaştıklarını, bunlar arasında 2025 yaz sezonunun en yoğun döneminde Tel Aviv ve Orta Doğu'ya birçok seferin iptal edilmesi ve Mart 2026'da bölgeye yönelik diğer hatların iptal edilmesinin yer aldığını bildirdi.

Şirket, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın kazançlarını 50 milyon avro azalttığını ancak bunun "çatışma öncesinde yapılan yakıt hedge işlemleri sayesinde büyük ölçüde telafi edildiğini" açıkladı.

Wizz Air, devam eden gerilim ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler nedeniyle 31 Mart 2027'ye kadar devam edecek mali yıl için faaliyetlerine yönelik öngörü paylaşmadı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 75 milyar 397 milyon lira artarak 29 trilyon 558 milyar 376 milyon liradan 29 trilyon 633 milyar 774 milyon liraya yükseldi.

Tüketici kredileri 3 trilyon 288 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 44 milyar 662 milyon lira artarak 3 trilyon 287 milyar 809 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 788 milyar 284 milyon lirası konut, 43 milyar 544 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 455 milyar 981 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 31 milyar 947 milyon lira artarak 4 trilyon 54 milyar 664 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 0,5 azalışla 3 trilyon 157 milyar 533 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 174 milyar 643 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 982 milyar 890 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 5 Haziran itibarıyla önceki haftaya göre 14 milyar 668 milyon lira artışla 738 milyar 524 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 559 milyar 819 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 38 milyar 556 milyon lira artarak 5 trilyon 678 milyar 639 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 1,3 milyon lira azalarak 311,2 milyon liraya düştü.

Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının da yüzde 35,5’te sabit tutulduğu bildirilen duyuruda, şu ifadelere yer verildi:

“Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir. Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir. İlk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini gösterirken, öncü veriler iç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etmektedir.”

Duyuruda, jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiği belirtildi.

Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceği vurgulanan duyuruda, Kurulun politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceği kaydedildi.

Duyuruda, şu değerlendirmelere yer verildi:

“Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır. Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir.”

Kurulun politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyeceği ve kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacağı belirtilen duyuruda, Para Politikası Kurulu Toplantı Özetinin beş iş günü içinde yayımlanacağı bildirildi.

ALTIN KÜLAH ÖDÜL TÖRENİ İÇİN

KAHRAMANMARAŞ – Farklı sektörlerden isimleri, iş dünyasını, sanat camiasını, medya temsilcilerini ve sivil toplum kuruluşlarını aynı çatı altında buluşturacak organizasyonun, ulusal çapta ses getirmesi hedefleniyor.

Altın Külah Ödülleri, yalnızca başarı hikâyelerini ödüllendiren bir platform olmanın ötesinde, Kahramanmaraş'ın marka değerini artırmayı ve şehrin sahip olduğu zenginlikleri daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaçlıyor. Organizasyon komitesi tarafından hazırlanan programda, kırmızı halı seremonisinden ödül törenlerine, kültürel gösterilerden özel performanslara kadar birçok etkinlik yer alacak.

Kahramanmaraş'ın Vitrini Olacak

Organizasyonun en önemli hedeflerinden biri, Kahramanmaraş'ın sadece dondurmasıyla değil; sanayisi, tekstili, kuyumculuğu, gastronomisi, girişimcileri, kültür ve sanat hayatıyla da ulusal gündemde yer almasını sağlamak.

Ödül gecesinde, şehir tanıtımından ekonomiye, girişimcilikten eğitime, spordan kültürel çalışmalara kadar geniş bir yelpazede ödüller sahiplerini bulacak. Ayrıca Ahde Vefa Ödülleri ile topluma katkı sunmuş isimler de onurlandırılacak.

İş Dünyası ve Medya Aynı Çatıda

Altın Külah Ödül Töreni, iş dünyası ile medya arasında yeni iş birliklerine kapı aralayacak önemli bir buluşma noktası olmayı da hedefliyor. Organizasyonda sponsor firmalar, yalnızca marka görünürlüğü elde etmekle kalmayacak; aynı zamanda Kahramanmaraş'ın geleceğine katkı sunan sosyal sorumluluk paydaşları olarak yer alacak.

Gece boyunca yapılacak canlı yayınlar, röportajlar ve dijital içeriklerle Kahramanmaraş'ın hikâyesinin ulusal ölçekte anlatılması planlanıyor.

Şeffaf ve Bağımsız Değerlendirme

Organizasyonun dikkat çeken yönlerinden biri de ödül sürecinin şeffaf bir değerlendirme sistemi üzerine kurulması. Jüri üyeleri; akademisyenler, sektör temsilcileri, medya profesyonelleri ve bağımsız gözlemcilerden oluşacak. Bazı kategorilerde halk oylaması da değerlendirme sürecine katkı sağlayacak.

Adayların toplumsal katkısı, başarı hikâyesi, özgünlüğü ve sürdürülebilir etkisi gibi kriterler dikkate alınarak seçim yapılacak.

Bir Ödül Gecesinden Daha Fazlası

Altın Külah Ödülleri, yalnızca bir gece sürecek organizasyon olarak değil, Kahramanmaraş'ın uzun vadeli tanıtım stratejisinin önemli bir parçası olarak görülüyor. Şehrin yatırım potansiyelini, girişimcilik ruhunu ve kültürel mirasını ön plana çıkaracak etkinliğin, her yıl düzenlenerek geleneksel bir marka haline gelmesi hedefleniyor.

9 Eylül'de gerçekleştirilecek organizasyonun, Türkiye'nin dört bir yanından davetlileri bir araya getirerek Kahramanmaraş'ın başarı hikâyesini yeni bir vizyonla ülke gündemine taşıması bekleniyor.

Altın Külah Ödülleri, bu yıl sadece ödülleri değil; bir şehrin hafızasını, emeğini, üretimini ve geleceğe dair iddiasını da sahneye taşıyacak.

Organizasyonun mimarı ve Altın Külah Ödülleri Genel Koordinatörü Alper Taşlıalan, projenin yalnızca bir ödül töreni olmadığını belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Altın Külah Ödülleri'ni planlarken hedefimiz sadece başarılı kişi ve kurumlara ödül vermek değildi. Biz, Kahramanmaraş'ın sahip olduğu kültürel, ekonomik ve sosyal zenginlikleri ulusal ve uluslararası platformlarda daha güçlü bir şekilde tanıtacak kalıcı bir marka oluşturmak istedik. Bu organizasyon, şehrimizin ortak değerlerine sahip çıkan herkesi aynı çatı altında buluşturan bir vizyon projesidir."

Taşlıalan, Kahramanmaraş'ın geçmişten gelen güçlü birikimine dikkat çekerek, "Bu şehir sadece tarihiyle değil; girişimcileriyle, sanayicileriyle, sanatçılarıyla, sporcularıyla ve yetiştirdiği değerlerle Türkiye'nin önemli merkezlerinden biridir. Altın Külah Ödülleri, bu başarı hikâyelerini görünür kılacak ve gelecek nesillere ilham verecek bir platform olacaktır" dedi.

9 Eylül'de düzenlenecek organizasyonun her yıl daha da büyüyerek geleneksel hale gelmesini hedeflediklerini ifade eden Alper Taşlıalan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bizim en büyük arzumuz, Altın Külah'ın sadece Kahramanmaraş'ın değil, Türkiye'nin saygın ödül organizasyonlarından biri haline gelmesidir. Bu gece, ödül alanların olduğu kadar şehrimizin de kazandığı bir gece olacak. Kahramanmaraş'ın birlik, üretim ve başarı ruhunu tüm Türkiye'ye göstermek istiyoruz."

ALTIN KÜLAH ÖDÜL TÖRENİ İÇİN

Buna göre, TMSF'ye kayyum olarak atanan Assan Group Makine Savunma Sanayi Anonim Şirketi'ne ait mal, hak ve varlıklar ile sözleşmelerden Fon Kurulu kararıyla oluşturulan Assan Group Ticari ve İktisadi Bütünlüğü satışa çıkarıldı.

İhale, 8 Temmuz 2026 tarihinde saat 11.00'de Fon'un Büyükdere Caddesi No:143 Esentepe/İstanbul adresindeki konferans salonunda yapılacak. İhale, kapalı zarfla verilen mali tekliflerin açılmasıyla başlayacak. Açık artırmaya katılmaya hak kazananların listesinin (kısa liste) oluşturulmasının ardından açık artırma aşamasına geçilecek.

İhale kapsamında Assan Group Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'nün muhammen bedeli 416 milyon 500 bin dolar olarak belirlenirken ihaleye katılabilmek için sunulması gereken teminat tutarı 41 milyon 650 bin dolar olacak.

Halkbank, ABD Güney New York Bölge Mahkemesi'nin kısa süre içerisinde müşterek talep dilekçesini dikkate alarak ceza davasının düşürülmesini onaylamasıyla banka aleyhine açılan ve 9 yıldır devam eden ceza davasının tamamıyla sona ereceğini bildirdi.

Halkbank tarafından, Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) ABD'de banka aleyhinde açılan ceza davası ve ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Dairesi (OFAC) süreçlerine ilişkin açıklama yapıldı.

ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile banka arasında imzalanarak 11 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe giren Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması (DPA – Deferred Prosecution Agreement) kapsamında öngörülen Uyum Raporu'nun uzman kuruluş tarafından hazırlanarak ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile OFAC'a zamanında teslim edildiği bildirilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Uyum Raporu'nun teslim edilmesi sonrasında uzlaşma anlaşması uyarınca Halkbank ve ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı, ceza davasının düşürülmesine dair müşterek imza edilen dilekçeyi, ABD Güney New York Bölge Mahkemesi'ne 10 Haziran 2026 tarihinde sunmuştur. ABD Güney New York Bölge Mahkemesi'nin kısa süre içerisinde müşterek talep dilekçesini dikkate alarak ceza davasının düşürülmesini onaylaması ile birlikte 9 yıldır devam eden ceza davası tamamıyla sona erecektir."

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), tarafından hazırlanan "Elektronik Haberleşme Sektöründe Başvuru Sahibinin Kimliğinin Doğrulanma Süreci Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile "Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlandı.

Buna göre, BTK, dolandırıcılıktan teröre kadar pek çok suçun işlenmesinde kullanılan açık hat olarak da bilinen başkaları adına kayıtlanan sahte hatların önlenmesine yönelik düzenleme yaptı.

Elektronik olarak doğrulanmayan belgelerle abonelik kurulamayacak

BTK tarafından alınan ilave tedbirlere göre, geçerliliği elektronik ortamda teyit edilemeyen, elektronik kimlik doğrulama kabiliyeti bulunmayan sürücü belgesi, nüfus cüzdanı, meslek kartı gibi kartlar ile elektronik haberleşme hizmeti almak üzere abonelik kurulamayacak.

Kişilerin kimlik belgelerinin geçerli olduğu ve başvuruda bulunan kişinin de kimlik belgesinin gerçek sahibi olduğu, işletmeciler tarafından kimlik belgesi ile birlikte yüz, parmak izi özeti ya da ulusal makamlarca verilmiş e-Devlet şifresi, Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı gibi şifreler ile doğrulanacak. Kimlik kartının kaybı ya da değişimi gibi hallerde, geçici kimlik belgesi ile birlikte yüz gibi verilerin alınması suretiyle abonelik tesis edilebilecek.

Yabancıların aboneliklerinde de elektronik kimlik doğrulama kabiliyetli ulusal veya uluslararası makamlarca verilen kimlik belgeleri ile güvenli şekilde kimlik doğrulaması yapılacak. Elektronik kimlik doğrulama kabiliyetli kimlik belgesi bulunmayan yabancıların kimlikleri, Göç İdaresi Başkanlığı mobil uygulaması Göç-Bil üzerinden biyometrik veriler ile doğrulanacak, diplomatların kimlikleri ise e-Devlet üzerinden Dışişleri Bakanlığınca teyit edilecek.

25 Haziran'da yürürlüğe girecek

İşletmeciler tarafından 3 ayda bir mevcut abonelerin aktifliği kontrol edilerek, ölüm, faaliyet izni iptali, fesih gibi sebeplerle teyit edilemeyen abonelerin hatları kapatılarak sahipsiz hatların yasa dışı kullanımı engellenecek.

Operatörler bir kişi adına, Türk vatandaşları için 6, yabancılar için 3, turistler için ise 1'den fazla hat açamayacak. Bu sayıdan fazla hattı olan gerçek ve tüzel kişilere hatlarını 6 ay içerisinde devretme veya feshetme imkanı verilecek, aboneler bu işlem için herhangi bir ücret ödemeyecek. Yabancı gerçek kişi abonelerin kimlikleri yeniden doğrulanacak ve doğrulanamayan sahte hatların 6 ay içerisinde kapatılması sağlanacak.

Sahte hatların önlenmesine yönelik alınan tedbirler 25 Haziran'da yürürlüğe girecek.

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk İskender, ülkeden yılın ilk 5 ayında 3 bin 97 ton bal ihraç edildiğini söyledi.

Söz konusu ihracattan 13 milyon 520 bin 730 dolar kazanç sağlandığını belirten İskender, bölgeden bu dönem 35 ülkeye bal dış satımı yapıldığını ifade etti.

ABD, Birleşik Krallık ve Almanya'nın bu dönem en fazla bal ihraç edilen 3 ülke olduğunu aktaran İskender, "Türkiye'den ocak-mayıs döneminde ABD'ye 4 milyon 408 bin 892 dolarlık, Birleşik Krallık'a 1 milyon 999 bin 247 dolarlık, Almanya'ya da 1 milyon 395 bin 404 dolarlık bal ihraç edildi." dedi.

İskender, ihracatı ve ülke çeşitliliğini artırmanın gayretinde olduklarını belirterek, her geçen gün ihracat yapılan ülke çeşitliliğinin arttığına işaret etti.

İskender, bal ihracatından umutlu olduklarını, ilerleyen aylarda da ihracatın artacağına inandıklarını sözlerine ekledi.

Bankanın Türkiye ile ilişkileri ve AB genelindeki faaliyetlerine ilişkin sorularını yanıtlayan AYB Başkan Yardımcısı de Groot, ilk olarak AYB'nin Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (TKYB) ve Türk Eximbank ile imzaladığı finansman anlaşmalarını değerlendirdi.

Anlaşmaların odağındaki yeşil enerji ve enerji verimliliği konularının önemine işaret eden de Groot, "Enerji verimliliği, bugün jeopolitik gelişmeler nedeniyle belirli ölçüde bağımlı olduğumuz enerjiye olan ihtiyacın daha az tüketimle azaltılması anlamına geliyor. Şirketler enerji tüketimlerini düşürmenin ve yenilenebilir enerji kullanımını en üst düzeye çıkarmanın yollarını arıyor. Bu nedenle, ister Türkiye'de ister Avrupa'nın başka bir yerinde olsun, konuştuğunuz hemen her iş insanının gündeminde enerji verimliliği önemli bir yer tutuyor." şeklinde konuştu.

De Groot, deprem bölgesine yönelik olarak 2023'te sağladıkları kredinin sahadaki yansımalarına ve bu kapsamda gelinen noktaya da değinerek, Hatay ziyaretindeki gözlemlerinden bahsetti.

İl genelinde içme suyu hizmetinin yeniden sağlanması için yürütülen çalışmalardan ve altyapının yeniden inşasında ulaşılan yüksek teknik standartlardan etkilendiğini ifade eden de Groot, "Gelecekte meydana gelebilecek depremlere de dayanabilecek bir sistem kurmaya çalışıyorlar. 'Yeniden Daha İyisini İnşa Et' (Build Back Better) anlayışıyla hareket ediyorlar." dedi.

De Groot, şöyle devam etti:

"İnsanlar çok büyük acılar yaşadı, yaşamaya devam ediyor. Bu durum beni derinden etkiledi. Bununla birlikte Antakya ve Hatay'ı yeniden inşa etme konusundaki kararlılıkları da beni etkiledi. Bir şehrin yeniden inşası kolay değil, mutlaka çeşitli zorluklar yaşanıyor. Ancak, AYB'nin sorumluluk üstlendiği, insanların yeniden içme suyuna kavuşmasını amaçlayan çalışmalarda gelinen noktayı görmekten memnuniyet duydum."

Hatay, Ankara ve İstanbul'a gerçekleştirdikleri ziyaretleri AYB ile Türkiye arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı olarak gördüğünü dile getiren de Groot, bu kapsamda güçlü bir proje havuzunun kısa sürede oluşturulmasını umduklarını ifade etti.

De Groot, İstanbul'daki temsilciliklerinin AYB'nin finansman sağlayabileceği yeni projelerin belirlenmesi için çalışacağını kaydederek, gelecekteki işbirliği alanlarına ilişkin, "Türkiye'nin demir yolu altyapısını genişletme ve modernize etme yönünde büyük planları olduğunu biliyorum. AB içinde de aynı alanda çalışmalar yürütüyoruz. Bu konuda önemli bir uzmanlığa sahibiz. Dolayısıyla demir yolu altyapısı, ileride katkı sağlayabileceğimiz alanlardan biri olabilir." diye konuştu.

"AB'ye sağladığımız finansmanın önemli bölümü savunma altyapısına yönelik"

De Groot, Türkiye'deki faaliyetlerin yanı sıra AYB'nin AB genelindeki çalışmalarına değinerek, AB ülkelerinin özellikle savunma alanındaki yatırımları artırma ihtiyacına ve NATO ülkelerinin savunma harcamalarını yükseltmeye yönelik taahhütlerine dikkati çekti.

AB liderlerinin AYB'den savunma alanında finansman desteği sağlamasını talep ettiğini anlatan de Groot, "Biz de bu doğrultuda çalışmalarımızı sürdürüyoruz. AB'ye sağladığımız finansmanın önemli bir bölümü, uzun yıllardır yeterince yatırım yapılmayan altyapıya yönelik. Kendimizi savunabilmek için bu altyapıyı güçlendirmemiz gerekiyor." diye konuştu.

De Groot, "Yeni teknolojilere yönelik AR-GE çalışmalarına yatırım yapıyoruz. Avrupa'daki savunma sanayisi üretim kapasitesinin artırılmasını destekliyoruz. Ayrıca büyük Avrupa savunma şirketlerinin tedarik zincirinde yer alan KOBİ'lere destek vermeye çalışıyoruz." ifadelerini kullandı.

Banka Türkiye'ye de kaynak sağlıyor

Avrupa Birliği'nin (AB) bankası olarak faaliyet gösteren AYB, dünyanın en büyük çok taraflı kalkınma bankalarından biri olarak 1958'den bu yana 160'tan fazla ülkede binlerce projeye kredi ve teknik destek sunuyor.

Türkiye'deki faaliyetlerine ise 1965'te başlayan banka, bugüne kadar ülkede ulaştırma, kentsel altyapı, iklim eylemi, enerji, tarım ve özel sektörün gelişimi başta olmak üzere çeşitli alanlarda 263 projeye toplam 30,86 milyar avro finansman sağlamış bulunuyor.

Banka ile Türkiye arasındaki öne çıkan anlaşmalar arasında Türkiye'de 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından bölgedeki su ve atık su altyapısının onarılmasına yönelik imzalanan 400 milyon avroluk kredi sözleşmesi yer alıyor.

Bununla birlikte bankanın kaynaklarından sağlanmak üzere 200 milyon avro tutarında iki ayrı finansman anlaşması ise dün imzalandı. Böylece, TKYB aracılığıyla sürdürülebilir sanayi yatırımlarına 100 milyon avro, Türk Eximbank aracılığıyla da Türk ihracatçıların yeşil finansman projelerine 100 milyon avro kaynak sağlanacak.

Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'dan oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülke, temmuz için toplam petrol üretimini günlük 188 bin varil artırma kararı aldı. Bu, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlangıcından bu yana dördüncü üretim artışı olarak kayıtlara geçti.

Daha önce Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) de dahil olduğu grup, toplam üretimde nisan için günlük 206 bin varil, mayıs için günlük 206 bin varil ve haziran için günlük 188 bin varil üretim artışı kararı almıştı. Böylece nisan-haziran döneminde kağıt üzerinde günlük yaklaşık 600 bin varil üretim artışı yapılmış oldu.

Söz konusu ülkeler Nisan 2023'te duyurdukları günlük 1,65 milyon varillik gönüllü üretim kesintisini kademeli olarak geri alma süreci kapsamında üretimi artırıyor.

Körfez bölgesi üyelerdeki arz kesintisi

ABD ile İsrail'in İran'a yönelik 27 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin durması küresel petrol piyasasında arz krizine yol açtı. Bu süreçte, bazı kilit OPEC+ grubu üyesi ülkeler tam kapasite tedarik sağlayamadı. OPEC+ grubu açısından bu kriz BAE'nin 1 Mayıs'ta yaklaşık 60 yıl sonra OPEC'ten ayrılmasıyla daha da derinleşti.

OPEC'in son yayımlanan petrol piyasası raporuna göre, OPEC+ grubunun günlük ham petrol üretimi martta 34 milyon 929 bin varil, nisanda 33 milyon 190 bin varil olarak gerçekleşti. Bu miktar şubatta 42 milyon 772 bin varil olarak kayıtlara geçmişti.

Martta ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle Körfez bölgesindeki OPEC+ grubu üyesi ülkelerin günlük ham petrol üretiminde şubat ayına göre sert düşüşler yaşandı. Irak'ta 2 milyon 509 bin varil, Suudi Arabistan'da 2 milyon 386 bin varil, BAE'de 1 milyon 527 bin varil, Kuveyt'te 1 milyon 422 bin varil, İran'da 176 bin varil ve Bahreyn'de 81 bin varil düzeyinde arz kaybı yaşandı.

Nisanda da benzer şekilde ham petrol arzındaki düşüşler devam etti. Günlük üretimin mart ayına göre en fazla Suudi Arabistan'da 958 bin varil, ardından Kuveyt'te 561 bin varil, Irak'ta 291 bin varil, İran'da 211 bin varil, Bahreyn'de 26 bin varil gerilediği görüldü. BAE ise 131 bin varille üretimde bir miktar toparlanma görülen tek ülke oldu.

Bölgede 8 Nisan'da sağlanan ateşkesten bu yana ABD ile İran arasında bir anlaşma sağlanacağına yönelik beklentiler sürerken, son günlerde ABD'nin İran’a yönelik yeni saldırılarının ardından dün Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığını açıklaması, halihazırda devam eden arz krizine ilişkin endişeleri artırdı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik başlatılan ek "meşru müdafaa" saldırılarının tamamlandığını açıklasa da uluslararası basında yer alan haberlere göre ABD Başkanı Donald Trump, İran'la anlaşmaya varılmaması halinde saldırıların "şiddetli" şekilde süreceğini bildirdi.

"Arzın normale dönmesi en az 2027'nin ilk çeyreğine kadar sürecektir"

Bağımsız petrol piyasası analisti Gaurav Sharma, OPEC+ grubunun Orta Doğu'daki bazı üyelerinin bölgedeki gelişmeler nedeniyle seyirci konumunda kaldığını söyledi.

Sharma, "Şu anda OPEC+ grubu ya da en azından grubun Orta Doğu'daki üyeleri, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların petrol sevkiyatlarını zorlaştırdığı ve BAE'nin OPEC'ten ayrıldığını açıkladığı bir dönemde yalnızca seyirci konumunda. Burada amaç, İran savaşı sona erdikten sonra normalleşme süreci başlarsa, OPEC+ grubunun üretim hacmini artırmaya hazır olduğunu piyasaya göstermek." dedi.

ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan bu yana açıklanan günlük yaklaşık 600 bin varil üretim artışının uygulanabilirliğine ilişkin ise Sharma, "Normalleşmenin büyük bir kısmı, ABD/İsrail-İran arasında barış sağlanmasına ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına bağlı. Ancak şunu belirtmek gerekir ki, yarın barış sağlansa bile, OPEC'e bağlı Orta Doğu tedarikçilerinden gelen arzın normale dönmesi en az 2027'nin ilk çeyreğine kadar sürecektir. Daha geniş kapsamlı OPEC+ bünyesinde ise kota veya üretim hacmine uyum büyük ölçüde sembolik kalmakta. Çünkü Kazakistan örneğinde olduğu gibi üretimi artırmakta hala zorluklarla karşılaşılmakta." değerlendirmesinde bulundu.

OPEC+ grubu üretim kararlarının petrol fiyatlarına etkisine de değinen Sharma, "Bu karar kısa vadede pek bir fark yaratmayacak, ancak Orta Doğu'da barış sağlanırsa 2027'de önemli sonuçlar doğurabilir. Piyasadaki durum, OPEC+ grubu ve BAE gibi eski üyelerin de ABD, Kanada, Brezilya, Norveç ve Guyana'ya dahil olarak küresel petrol piyasasına daha yüksek miktarda petrol sürmesiyle yeniden arz fazlasına dönebilir." ifadelerini kullandı.

"Kararın fiziksel etkisi neredeyse sıfır olacaktır"

Norveç merkezli araştırma kuruluşu Rystad Energy Jeopolitik Analiz Başkanı Jorge Leon da "Hürmüz Boğazı kapalıyken, asıl mesele OPEC+ grubunun kağıt üzerindeki kotaları artırıp artırmaması değil, ilave varillerin gerçekten piyasaya ulaşıp ulaşamayacağı." dedi.

Leon, günlük 188 bin varillik üretim artışına devam etme kararının grubun gönüllü kesintilerin ilk aşamasını eylüle kadar, hatta daha erken bir tarihte geri almaya devam edeceğine işaret ettiğini belirterek, "Mevcut piyasa koşullarında bu kararın fiziksel etkisi neredeyse sıfır olacaktır." şeklinde konuştu.

Bunun sadece Körfez bölgesindeki ülkelere özgü bir ihracat sorunu olmadığının da altını çizen Leon, şunları kaydetti:

"Rusya da giderek artan bir baskı altında. Yeni kotası günlük yaklaşık 9,82 milyon varile çıkacak olsa da, ülke mayıs ayında yalnızca günlük yaklaşık 9,2 milyon varil üretim yaptı. Bunda petrol altyapısına yönelik artan dron saldırıları da etkili. Yeni kotanın günlük yaklaşık 600 bin varil altında kalan bu üretim açığı, hem altyapıya yönelik saldırıların oluşturduğu hasarı hem de mevcut çatışmadan önce başlayan yapısal üretim kapasitesindeki yıpranmayı yansıtıyor. Son artış, OPEC+ hedefleri ile Rusya'nın fiili üretim kapasitesi arasındaki farkın daha da açığa çıkmasına yol açacaktır."

Orta Doğu'daki gerginliklerin petrol fiyatlarını yukarı taşımasıyla enflasyonist baskılar ekonomiler üzerinde olumsuz etkiler oluştururken Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla yaşanan tedarik sıkıntıları, şirketlerin ekonomik aktivitesini olumsuz şekilde etkilerken ülkeler üzerinde büyümeye yönelik risklerin artmasına neden oldu.

ABD/İsrail-İran Savaşı başladığında çatışmaların kısa süreceğine ilişkin beklentiler, Avrupa'nın ekonomik görünümüne ilişkin öngörüleri fazla etkilememiş hatta bölgede büyümenin enflasyonun önüne geçebileceği tahmin edilmişti.

Ancak çatışmaların şiddetlenmesi ve savaşın beklenenden daha uzun süreceğine ilişkin endişeler ve enerji fiyatlarından kaynaklı enflasyonist baskıların artması özellikle Avro Bölgesi'nde stagflasyon endişelerinin artmasına neden oldu.

Makroekonomik verilere bakıldığında, Avro Bölgesi'nde enflasyon, mayısta yüzde 3,2 artarak Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yüzde 2 enflasyon hedefinin çok üzerinde yer aldı. Bölgede yılın 1. çeyreğine ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), önceki çeyreğe göre yüzde 0,1 azaldı. Bölgede perakende satışlar ise nisanda aylık bazda yüzde 0,4 azaldı.

Savaş kaynaklı ekonomik etkiler en fazla Alman ekonomisinde görüldü.

Almanya'da nisan ayına ilişkin sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 0,5 azaldı. Ülkede, nisan ayına ilişkin fabrika siparişleri aylık bazda yüzde 3,8 gerilerken yıllık yüzde 1,6 ile ılımlı bir artış kaydetti.

Söz konusu verilerle Alman ekonomisinin 2. çeyrekte daralmaya gidebileceğine dair tahminler öne çıkıyor. Ülkede özellikle otomotiv endüstrisinde görülen sıkıntılar ön planda. Ülkede perakende satışlar nisanda aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,7 azaldı.

Öte yandan ECB’nin bugünkü toplantısında faiz artırımına kesin gözüyle bakılırken bankanın faiz indirim beklentileri 2027 mart ayından yılın ortalarına ötelendi. ECB’nin yeni ekonomik projeksiyonlarında büyüme ve enflasyonda aşağı yönlü revizyonlar yapması bekleniyor.

Diğer taraftan piyasalarda Avrupa’da ekonomik aktivitenin zaten kötü olduğu, bu sebepten dolayı faiz artırımı için erken olabileceğine yönelik görüşler de öne çıkıyor.

"Risklerin varlığına rağmen tam anlamıyla bir stagflasyon ilan etmek için henüz erken"

Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, Avro Bölgesi ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde daralması ve lokomotif konumundaki Almanya sanayisinde yaşanan ivme kaybının, büyüme dinamiklerinin zayıfladığına işaret ettiğini belirtti.

Diğer taraftan nisan ayında enflasyonun yüzde 3 seviyesine tırmanması ve mayıs öncü verilerinde yüzde 3,2'ye yükselerek artış eğilimini sürdürmesinin, tipik bir arz şoku tablosunu gözler önüne serdiğini söyleyen Gözgör, AB Komisyonu'nun büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etmesinin de bu yapısal yavaşlamanın resmi makamlarca kabul edildiğini gösterdiğini kaydetti.

Gözgör, şu değerlendirmeleri yaptı:

"Ancak makroekonomik dengeler açısından bakıldığında, risklerin varlığına rağmen tam anlamıyla bir stagflasyon ilan etmek için henüz erken. Bölgede istihdam piyasasının dayanıklılığını koruması ve işsizlik oranlarında kitlesel bir bozulma yaşanmaması, ekonomiyi en kötü senaryodan koruyan en önemli kalkandır. Riskler masada güçlü bir şekilde kalmaya devam etse de mevcut durum, kalıcı bir ekonomik çöküşten ziyade dış şokların tetiklediği geçici bir dengelenme süreci olarak da okunabilir."

"Bölge ekonomisi stagflasyonist bir baskı hissediyor fakat bu sarmaldan çıkabilir"

Kutay Gözgör, mevcut konjonktürde yaşanan gelişmeleri, klasik ve derin bir stagflasyonun doğrudan başlangıcı olarak tanımlamak yerine çok güçlü bir "uyarı sinyali" veya öncü dalga olarak değerlendirmenin daha isabetli olacağını bildirdi.

Büyümenin negatife dönmesi ve sanayi üretiminin gerilemesinin maliyet enflasyonu ile birleştiğinde stagflasyonun teorik zeminini hazırladığına dikkati çeken Gözgör, "Yine de bu durumun kalıcı bir karaktere bürünmesi, enerji krizinin derinleşmesine ve şirketlerin üretim kapasitelerini uzun vadeli olarak düşürmelerine bağlıdır." dedi.

Gözgör, ekonomi yönetimlerinin elindeki mali ve küresel ticaret araçlarının, bu süreci yönetilebilir kılmak adına hala devreye sokulabileceğine değinerek, şunları kaydetti:

"Tüketici güvenindeki zayıflamaya karşın hizmet sektörünün belirli alanlarındaki canlılık, stagflasyon ayak seslerinin yapısal bir krize dönüşmesini engelleyebilecek tampon mekanizmalar sunuyor. Dolayısıyla bölge ekonomisi stagflasyonist bir baskı hissetmektedir fakat bu sarmaldan çıkış kapıları tamamen kapanmış değildir."

"Yılın geri kalanında sıkılaştırıcı adımlarına devam eden şahin bir ECB profili görebiliriz"

Kutay Gözgör, yıl sonuna kadar ECB'nin para politikası konumlanmasına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

ECB'nin şu an para politikasında oldukça kritik bir ikilemle karşı karşıya bulunduğunu dile getiren Gözgör, bir yanda küçülen bir ekonomi verisi dururken diğer yanda Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin tetiklediği enerji maliyetleri nedeniyle bankanın yüzde 2'lik orta vadeli hedefinden uzaklaşan bir enflasyon gerçeğine dikkati çekti.

Bu şokun talep kaynaklı değil arz kaynaklı olmasının, faiz silahının etkinliğini sınırlandırsa da bankanın kredibiliteyi koruma arzusunun öne çıktığını ifade eden Gözgör, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Piyasalardaki güncel fiyatlamalar ve vadeli kontratlar, enflasyon beklentilerindeki bozulmayı engellemek adına ECB'den yeni faiz artışlarının gelebileceğine yönelik beklentileri belirgin şekilde artırmış durumda. Ekonomideki yavaşlamaya rağmen enflasyonun mayıs ayında da yükselişini sürdürmesi, bankanın sıkı duruşu gevşetmesini imkansız kılıyor. Yılın geri kalanında, ekonomik büyümeyi ikinci plana atma pahasına fiyat istikrarına odaklanan, faiz artırım seçeneğini masada tutarak sıkılaştırıcı adımlarına devam eden şahin bir ECB profili görebiliriz."

Sektör, 2020'de yurt dışında yaklaşık 18 milyar dolar tutarında 386 proje yürüttü. Türk firmalarının yurt dışında üstlendiği projelerin tutarı 2021'de 32 milyar dolara çıktı. Söz konusu yılda 463 proje üstlenilirken elde edilen tutar, o dönemde ulaşılan en yüksek proje bedeli olarak hesaplandı.

Proje tutarı, Kovid-19 salgınının da etkisiyle 2022'de 20,1 milyar dolara gerilerken, proje sayısı 2021'e göre artış kaydetti. Söz konusu yılda proje sayısı 513 olarak kayıtlara geçti.

Yurt dışı müteahhitlik sektörünün 2023'te üstlendiği projelerin tutarı 28,8 milyar dolar, proje sayısı da 449 oldu. Sektörün 2024'te üstlendiği proje tutarı, küresel ekonomik sorunlar ve Rusya-Ukrayna savaşının etkisine rağmen 29,9 milyar doları buldu. Bu dönemde 386 proje üstlenildi.

Sektörün geçen yıl üstlendiği proje sayısı 309 olurken, bunların toplam bedeli 22,5 milyar dolar olarak belirlendi.

Türk müteahhitlik sektörü bu yılın mayıs sonuna kadar 15 ülkede tutarı 2,3 milyar dolar olan 40 proje üstlendi.

Sektör, 1972'den bu yana da 138 ülkede 562,6 milyar dolar tutarında 12 bin 901 proje yürüttü.

Sektörün üstlendiği işlerde ortalama proje bedelindeki seyir de dikkati çekti. Sektör, son olarak 2015'te 83,7 milyon dolarlık ortalama proje bedeline ulaşırken 2021'de bu rakam 69,1 milyon dolar oldu.

Ortalama proje değeri, 2022'de 39,2 milyon dolar, 2023'te 64,4 milyon dolar ve 2024'te 77,5 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu değer, geçen yıl 72,9 milyon dolar olarak kayıtlara geçerken, bu yıl üstlenilen projelerde de ortalama tutar 59,2 milyon dolar olarak tespit edildi.

Projelerin yüzde 42,7'si Bağımsız Devletler Topluluğu'nda

Türk müteahhitleri, halihazırda Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Orta Doğu ve Afrika'da büyük projelere imza atıyor.

Bugüne kadar üstlenilen projelerin bölgesel dağılımında, yüzde 42,7'lik payla BDT ilk sırada yer aldı.

BDT'yi yüzde 25,4'lük payla Orta Doğu ülkeleri takip ederken, Afrika yüzde 18,1'lik pay ile üçüncü sırada dikkati çekti. Bu bölgeleri yüzde 10,4 ile Avrupa ve yüzde 2,6 ile Asya izledi.

Öte yandan, bugüne kadar en çok proje üstlenilen ilk 5 sektöre bakıldığında, "kara yolu, tünel ve köprüler" ilk sırada öne çıktı. Bu sektörün ardından, "konut ve rezidans projeleri", "enerji santralleri", "demir yolu projeleri" ve "ticaret merkezleri" geldi.

Bu süreçte elektrifikasyonun hızlandırılması için değişken yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik sistemine güvenli entegrasyonunun önemine işaret eden Bağ, artan değişken üretimin ise elektrik sistemini daha dağıtık ve dijital bir yapıya dönüştürdüğünü, bunun da elektrik piyasalarının güvenilir ve uygun maliyetli elektriğe erişimdeki rolünü artırdığını dile getirdi.

Bağ, bölgeler arasında üretim, talep ve şebeke koşulları açısından farklar bulunduğunu, yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve batarya depolamanın artışıyla bu farkların belirginleşeceğini vurgulayarak, elektrik fiyatlarının bölge veya düğüm (trafo merkezi) bazında oluşmasını öngören konumsal fiyatlandırma yaklaşımlarına dikkati çekti.

Bu yaklaşımların 2035 yılı elektrik sistemi ve piyasa yapısına olası etkilerini ele aldıkları "Enerji Dönüşümünde Şebeke ve Piyasa Uyumu için Konumsal Marjinal Fiyatlama" başlıklı rapora değinen Bağ, konumsal detay sayesinde şebeke kısıtlarının ve bölgesel dinamiklerin fiyatlara yansıtılabildiğini ifade etti.

Bağ, "Böyle bir yaklaşım, elektrik sisteminin fiziksel gerçekleri ile piyasa sinyalleri arasındaki uyumu güçlendirerek hem sistem işletme verimliliğinin artmasını sağlar hem de yeni üretim yatırımlarının sistem açısından en yüksek faydayı sağlayacak lokasyonlarda geliştirilmesini teşvik eder." değerlendirmesinde bulundu.

"Uluslararası örnekler Türkiye için referans sağlıyor"

Bölgesel fiyatlandırma uygulamasında piyasanın her birinin kendi içinde fiyatlandırıldığı belirli sayıda bölgeye ayrıldığını, bölgeler arası fiyatların arz-talep dengesi ve iletim bağlantılarının kapasitesine göre farklılık gösterdiğini anlatan Bağ, "Bölgesel uzlaştırma yöntemi kullanan piyasalara örnek olarak Avustralya Ulusal Elektrik Piyasası (NEM) ve İtalya'nın yanı sıra Norveç, İsveç, Finlandiya, Danimarka ve Baltık ülkelerini kapsayan İskandinav NordPool sistemi verilebilir." dedi.

Bağ, konumsal çözünürlüğün en yüksek olduğu düğüm bazlı fiyatlandırma modelinde ise iletim şebekesindeki her bir düğüm (trafo merkezi) için fiyatların ayrı ayrı hesaplandığını, bu fiyatların üretim maliyetleriyle birlikte şebeke kısıtları ve kayıpları da yansıttığını belirterek, "Bu tasarım, Yeni Zelanda ve Singapur gibi ülkelerde ve ABD'deki neredeyse tüm organize elektrik piyasalarında kullanılıyor." bilgisini paylaştı.

Uluslararası deneyimlerin bölgesel ve düğüm bazlı fiyatlandırmanın işletme verimliliği, şebeke kısıtlarının yönetimi ve yatırım kararlarının sistem ihtiyaçlarıyla uyumu üzerinde olumlu etkiler sağlayabileceğini gösterdiğini kaydeden Bağ, bu tür mekanizmaların uygulandığı ülkelerde toplam sistem maliyetlerinde düşüş ve piyasa sinyallerinde güçlenme gözlemlendiğini söyledi.

Bağ, Türkiye'deki mevcut yapının, özellikle bölgesel fiyatlandırmaya geçiş için kurumsal ve teknik altyapı sunduğunu belirterek, "Uluslararası uygulamalar, Türkiye'nin elektrik piyasası tasarımının geleceğine ilişkin önemli referanslar ve öğrenme fırsatları sağlıyor. Ancak her ülkenin şebeke yapısı, üretim portföyü ve piyasa koşulları farklı olduğundan, olası reformların Türkiye'nin kendine özgü koşulları dikkate alınarak tasarlanması gerekiyor." diye konuştu.

Enerji dönüşümüne üç temel katkı

Konumsal marjinal fiyatlandırmanın Türkiye'nin enerji dönüşümünü destekleyecek stratejik bir mekanizma olarak da değerlendirilebileceğini dile getiren Bağ, "Uygun politika ve düzenlemelerle desteklendiğinde, yenilenebilir enerji entegrasyonunu kolaylaştırabilir, yatırım verimliliğini artırabilir ve bölgesel enerji işbirliklerini derinleştirebilir." dedi.

Bağ, şebeke kısıtları ve bölgesel koşulların fiyatlara yansımasıyla yenilenebilir enerji üretiminin sistem ihtiyaçlarıyla daha uyumlu hale gelebileceğini belirterek, "Böylece üretim kesintilerinin azaltılması, mevcut şebeke altyapısının daha verimli kullanılması ve sistem dengeleme maliyetlerinin düşürülmesi mümkün olabilir. Ayrıca konumsal verilerin yenilenebilir enerji planlama ve izin süreçlerine entegre edilmesiyle birlikte, yeni projelerin hem üretim potansiyelini hem de sistem değerini maksimize eden bölgelerde konumlandırılması sağlanabilecektir." ifadelerini kullandı.

Konumsal fiyatlandırma sonuçlarının uzun vadeli iletim ve üretim planlamasında karar destek aracı olarak da kullanılabileceğini vurgulayan Bağ, "Karar vericiler düğüm veya bölge bazlı fiyat projeksiyonlarını yatırım teşvik programlarına ve şebeke genişleme planlarına dahil edebilirler. Böylelikle, özel sektör yatırımcıları şebeke yeterliliğini destekleyen ve kısıtları azaltan bölgelere yönlendirilebilir. Piyasa sinyalleri ile altyapı planlaması arasındaki bu koordinasyon, geçiş sürecinin genel maliyet etkinliğini de önemli ölçüde artıracaktır." diye konuştu.

Bağ, bu yaklaşımın Türkiye'nin Avrupa elektrik piyasalarıyla entegrasyonu açısından da önemli fırsatlar sunabileceğine dikkati çekerek, "Özellikle sınır bölgelerinde oluşan fiyat sinyalleri, bölgesel ticaret mekanizmalarında referans olarak kullanılarak sınır ötesi elektrik ticaretinin ve bölgesel piyasa entegrasyonunun geliştirilmesine katkıda bulunabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Buna göre İstanbul, geçen ay 4 milyar 495 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 13,7 azaldı.

İstanbul'u, 3 milyar 60 milyon dolarla ve yüzde 15,6 azalışla Kocaeli izlerken 2 milyar 79 milyon dolar ve yüzde 1 yükselişle İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 856 milyon 380 bin dolarla İstanbul'un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 413 milyon 529 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları, 407 milyon 442 bin dolarla kazanlar, makineler izledi.

Kocaeli'de motorlu kara taşıtları 1 milyar 37 milyon 908 bin dolarla en fazla dış satım yapın sektör oldu. Bu faslı, 463 milyon 920 bin dolarla mineral yakıtlar ve yağlar, 268 milyon 950 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar takip etti.

İzmir'in ihracatında, mineral yakıtlar ve yağlar, 603 milyon 396 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından 237 milyon 81 bin dolarla demir ve çelik, 153 milyon 245 bin dolarla kazanlar, makineler geldi.

İlk 3 ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul'un ihracatında 452 milyon 558 bin dolarla ABD ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi 399 milyon 746 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri ve 273 milyon 216 bin dolarla Almanya izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 271 milyon 427 bin dolarla Almanya'ya yaptı. Bu ülkenin ardından 230 milyon 110 bin dolarla İngiltere ve 216 milyon 117 bin dolarla İspanya geldi.

İzmir'in en fazla ihracat yaptığı ülke 212 milyon 319 bin dolarla İspanya oldu. Bu ülkeyi, 176 milyon 938 bin dolarla ABD, 170 milyon 754 bin dolarla İtalya takip etti.

İhracatını tutar bazında en çok artıran iller

Mayısta yıllık bazda ihracatını en fazla artıran iller sıralamasında Ankara 300 milyon dolarlık artışla ilk sırada geldi. Başkenti 29 milyon dolarla Osmaniye, 26 milyon dolarla Şırnak izledi.

Böylece ocak-mayıs döneminde 21 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 40 il de ihracatını artırdı.

Orta Doğu gerilimlerinde yeni perde, piyasalarda belirsizliği artırarak yatırımcıların karar almasını güçleştiriyor.

Bölgede ABD ve İran unsurlarının çatışma iklimine geri dönebileceği ve savaşın yeni aşamasında tarafların daha sertleşebileceği korkuları piyasalarda risk fiyatlamalarının sürmesine yol açıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla 10 Haziran'da İran'daki çeşitli hedeflere yönelik başlatılan ek "meşru müdafaa" saldırılarının tamamlandığını açıkladı. ABD Başkanı Trump, anlaşma olmazsa İran'a yönelik saldırıların "şiddetli" şekilde süreceğini belirtti.

İran devlet televizyonu ise Ürdün'de ABD güçlerinin konuşlandığı Muvaffak Salti askeri üssünün füze saldırılarıyla hedef alındığını bildirdi.

İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahının, ABD'nin ülkenin güneyine saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri tamamen kapattığını bildirmesini takiben boğazdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışan iki geminin vurulduğu aktarıldı.

Bölgede gerilim giderek şiddetlenirken, savaşın makroekonomik etkileri de yakından takip ediliyor.

Fed'e yönelik şahinleşme ihtimalleri artıyor

Dün ABD'de açıklanan enflasyon verileri ülkede fiyat artışlarının hızlandığını gösterdi. Ülkede yıllık enflasyon yüzde 4,2 ile Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. ABD'de aylık enflasyon ise yüzde 0,5 ile beklentilere paralel gerçekleşti.

Analistler, artan jeopolitik riskler ve enflasyonla mücadelenin beklenenden uzun sürebileceğine yönelik beklentilerin güçlendiğini belirterek, para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin kuvvetlendiğini ifade etti.

Kurumsal tarafta, Fed'e yönelik sıkılaşma endişeleri ile yapay zeka şirketlerinin yüksek harcama planlarının değerlemeler üzerindeki etkisine ilişkin soru işaretleri sürerken, teknoloji hisselerinde satış baskısı devam etti.

Broadcom'un hisseleri yüzde 5,1, AMD'nin hisseleri yüzde 4,9, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 4,7, Nvidia'nın hisseleri yüzde 3,7, Alphabet ile Amazon'un hisseleri yüzde 2,5, Microsoft'un hisseleri yüzde 1,5 ve Intel'in hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.

Altının onsu yaklaşık son 7 ayın düşük seviyesini gördü

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,54 seviyesinde, dolar endeksi de düşüşle 99,9'da dengeli hareket ediyor.

Orta Doğu'daki gerilimlerin enflasyon risklerini artırmasıyla altının ons fiyatı dün 4 bin 71 dolara gerileyerek 24 Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Ons altın yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 artışla 4 bin 84 dolardan alıcı buluyor.

Brent petrolün varil fiyatı, İran'ın ABD'nin ülkeye yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'nı kapattığını açıklamasının etkisiyle dün yüzde 2,9 artışla 93,7 dolara yükselirken, yeni günde ise yüzde 0,7 azalışla 93,1 dolarda işlem görüyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,62, Nasdaq endeksi yüzde 1,98 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,87 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa'da ECB'nin faiz kararı bekleniyor

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç negatif seyrederken, ECB'nin bugün alacağı para politikası kararları ve sonrasında ECB Başkanı Christine Lagarde'ın yapacağı sözle yönlendirmeler yatırımcıların odağında olacak.

Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji maliyetlerini artırabileceğine yönelik süregelen endişelerle bölge piyasalarında endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.

ECB'nin bugünkü toplantısında faiz artırımına kesin gözüyle bakılırken, bankanın faiz indirim beklentileri 2027 mart ayından 2027'nin ortalarına ötelendi. ECB'nin yeni ekonomik projeksiyonlarında büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlar yapması bekleniyor.

Öte yandan Avrupa'da ekonomik aktivitenin zayıf seyretmesi nedeniyle faiz artırımının zamanlamasına ilişkin soru işaretleri de gündemdeki yerini koruyor.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,27 yükselirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,97, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,51 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,46 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları karışık seyrediyor

Söz konusu gelişmeler Asya borsalarına da yansıdı. Bölge piyasalarında karışık bir görünüm hakimken, teknoloji odaklı hisselerde gözlenen toparlanma ise risk iştahını destekliyor.

Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix'in üretim hacmini artırma planını duyurması bölgede yarı iletken sektörüne yönelik alımları artırdı.

Öte yandan bölgede enflasyon riskleri sürerken, gelecek hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı öncesinde Başkan Kazuo Ueda'nın tıbbi tedavi amacıyla hastaneye kaldırıldığı bildirildi. Ueda'nın, 15-16 Haziran toplantısına katılamayabileceği belirtiliyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düştü.

Yurt içinde gözler TCMB'nin faiz kararında

Dün yatay seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,02 artışla 13.744,64 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,45 geriledi.

Öte yandan yurt içinde TCMB'nin faiz kararı takip edilecek. AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, haziran ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Dolar/TL dünü 46,1290'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,1530'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB'nin faiz kararının yanı sıra haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ECB faiz kararı, ECB Başkanı Lagarde'ın basın toplantısı, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik ham petrol stokları da 7 milyon 900 bin varil azalarak 349 milyon 200 bin varil seviyesine düştü.

Bu dönemde ABD'nin benzin stokları ise yaklaşık 200 bin varil artışla 215 milyon 100 bin varil olarak kayıtlara geçti.

Petrol üretimi arttı

ABD'nin günlük ham petrol üretimi 30 Mayıs-5 Haziran haftasında 92 bin varil artarak 13 milyon 799 bin varile yükseldi.

Öte yandan, ülkenin ham petrol ithalatı, geçen hafta önceki haftaya göre günlük 509 bin varil azalışla 5 milyon 888 bin varil, ham petrol ihracatı da günlük 1 milyon 34 bin varil azalışla 4 milyon 840 bin varil oldu.

EIA'nın "Haziran 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu"na göre, ABD'nin günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 720 bin varil olması bekleniyor.

Özellikle İstanbul’un yeniden önemli bir biniş limanı olarak öne çıkması ve Ege limanlarının yoğun ilgi görmesi, Türkiye’nin Doğu Akdeniz kruvaziyer rotalarındaki stratejik rolünü daha da pekiştiriyor.

Sektör temsilcileri, güçlü rezervasyon performansı ve artan uluslararası talebin etkisiyle 2026 sezonunun hem Türkiye hem de İstanbul açısından önemli bir büyüme ve yatırım dönemi olacağını değerlendiriyor.

MSC Cruises Türkiye Ülke Müdürü Işın Hekimoğlu, yaptığı değerlendirmede, MSC Cruises olarak yaz ve kış sezonları boyunca kesintisiz olarak İstanbul, İzmir ve Kuşadası hareketli operasyonlarını artırmaya devam ettiklerini söyledi.

Hekimoğlu, 2026 sezonunu Türkiye kruvaziyer pazarı açısından son derece stratejik ve güçlü bir büyüme dönemi olarak değerlendirdiklerini belirterek, Türkiye’ye olan talebin yükselmesiyle birlikte bölgedeki kapasitelerini ve sefer çeşitliliklerini daha da geliştirmeyi hedeflediklerini aktardı.

İstanbul'un yeniden güçlü bir biniş limanı olarak konumlanmasının Kuşadası’nın ise en popüler limanlardan biri olmasının Doğu Akdeniz operasyonları açısından büyük önem taşıdığına işaret eden Hekimoğlu, "Şehrin merkezindeki limanlar aracılığıyla misafirlerimize biniş kolaylığı sağlayan bu limanlar sayesinde Türkiye’de kruvaziyer tatiline olan ilginin her yıl daha fazla arttığını görüyoruz." diye konuştu.

Hekimoğlu, doluluk oranları açısından oldukça pozitif bir tablo öngördüklerini anımsatarak, "Özellikle Doğu Akdeniz rotalarında yüksek doluluk seviyelerine ulaşmayı bekliyoruz. Türkiye’nin yeniden kruvaziyer haritasında güçlü bir şekilde konumlanması bu büyümeyi destekleyen en önemli faktörlerden biri." değerlendirmesinde bulundu.

"Türkiye hareketli çıkışlı seferlere yönelik ciddi bir uluslararası talep mevcut"

Işın Hekimoğlu, Avrupa, Orta Doğu ve Amerika pazarlarından Türkiye hareketli çıkış seferlerine yönelik ciddi bir uluslararası talebin mevcut olduğuna dikkati çekti.

Bu sezon hedeflerinin kruvaziyer seyahatinin alternatif tatil seçeneklerine kıyasla ne kadar uygun fiyatlı, biniş limanları sayesinde kolayca erişilebilir bir keşif yolculuğu olduğunu vurgulamak olduğunu kaydeden Hekimoğlu, "Böylece her geçen gün artan Türk misafir sayımızı daha da büyütmek ve limanlarımızı Doğu Akdeniz programlarının en önemli merkezlerinden biri haline getirmeyi hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

Hekimoğlu, Türkiye'nin coğrafi avantajı, kültürel zenginliği ve güçlü hava yolu bağlantılarının büyümeyi destekleyen en önemli unsurlar arasında yer aldığına işaret ederek, "İstanbul, tarih, kültür, gastronomi ve ulaşım altyapısını bir arada sunabilen dünyadaki sayılı destinasyonlardan biri. Bu nedenle özellikle Avrupa ve uzun mesafe pazarlarında yeniden çok yüksek bir ilgi görüyor." diye konuştu.

Rezervasyon trendlerine bakıldığında 2026 sezonu için erken rezervasyon performansının oldukça güçlü ilerlediğine dikkati çeken Hekimoğlu, "Özellikle yaz sezonuna yönelik talepte ciddi bir ivme mevcut. Fakat diğer yandan mevsim fark etmeksizin kruvaziyer seyahatindeki yükseliş, durdurulamaz şekilde devam ediyor. Deneyim arayışında olan yeni nesil yolcular, kruvaziyer yolculuğunu sadece bir tatil değil, aynı zamanda çok destinasyonlu premium bir deneyim olarak görüyor." dedi.

"Her yıl 120 bin uluslararası kruvaziyer yolcusu limanlarımıza geliyor"

Celestyal Cruises Türkiye Direktörü Özgü Alnıtemiz de Türkiye limanlarına düzenli ve aralıksız olarak gelen kruvaziyer firması Celestyal'in bu yıl da aynı bağlılıkla programlarında Türkiye limanlarını konumlandırmaya devam ettiğini ifade etti.

Her yıl 140 ülkeden çoğunluğu Amerikalı, Avrupalı olmak üzere toplam 120 bin uluslararası kruvaziyer yolcusunun gemileriyle Türkiye limanlarına geldiğini kaydeden Alnıtemiz, "Ege programlarının vazgeçilmez durağı Kuşadası, yabancı misafirlerimizin buraya ilgisi yüksek. Kuşadası çıkışlı Yunan Adaları programlarımız ekim sonuna kadar sürecek." dedi.

Alnıtemiz, 2025'i rekor sayıda kruvaziyer gemisinin limanlara geldiği parlak bir yıl olarak yaşadıklarını dile getirerek, (Türkiye'de) bir önceki yıla kıyasla yüzde 15’lik artışla 2 milyon seviyesinin üzerinde uluslararası kruvaziyer yolcusunun limanlara geldiğini anımsattı.

"Türkiye, kruvaziyer pazarında fark yaratıyor"

Özgü Alnıtemiz, 2026 yılında da kruvaziyer yolcu sayısında sıçrayışın artarak devam edeceğini ifade ederek, özellikle pazara yeni oyuncuların girmesiyle sefer sayılarının arttığını, daha büyük kapasiteli gemilerin gelmesiyle yolcu sayılarının daha da artacağını söyledi.

Türkiye'nin kültürü, tarihi, doğası ile bir cazibe merkezi olduğunu, limanlarıyla da kruvaziyer pazarında fark yarattığına dikkati çeken Alnıtemiz, "Galataport’u düşünün, sadece modern yapısı ile değil konumuyla da çok cezbedici. Bu muhteşem coğrafyanın içine tarihin, kültürün içine iniyor kruvaziyer yolcuları. Yürüyerek dünyanın en güzel şehirlerinden birini keşfedebiliyorlar." değerlendirmesinde bulundu.

Alnıtemiz, bir kruvaziyer gemisinin tek seferde tek programında Türkiye’den birden çok limana uğradığını belirterek, şunları kaydetti:

"İstanbul’dan çıkıyor, İzmir’e Marmaris’e Bodrum’a uğruyor, tüm dünyadan kaliteli turisti limanlarımıza taşıyor. Sadece yolcular değil, gemilerin 3'te birini oluşturan uluslararası mürettebat da indikleri limanda döviz bırakıyor. Gidiyorlar ülkelerine anlatıyorlar. Kruvaziyerin ekonomimize sağladığı çarpan etki bu. Türkiye kruvaziyer pazarı küresel pazarda bir yıldız olarak parlıyor, daha çok sayıda dev gemi rotasını limanlarımıza çevirmeye devam edecektir."

Bir süredir yatırımda öngörülen ilerleme kaydedilmediği için, firmanın teşviklerden yararlanma süreci 2026 yılı başında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından askıya alınmıştı.

Firmanın yatırımının ilerlememesine ilişkin sürece dair Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından edindiği bilgiye göre, firma ile yapılan yatırım anlaşması, yatırım anlaşmasındaki koşullar, firmanın yükümlülükleri ve devlete sunduğu teminatlar geçerliliğini koruyor.

Bakanlık tarafından tüm süreçler ise resmi usüllere uygun olarak yürütülmeye devam ediyor.

Yatırımların tamamlanmaması durumunda, firmalar elde ettikleri teşvikleri, ilgili yasal düzenlemeler ile sundukları taahhüt ve teminatlar kapsamında geri ödemekle yükümlüler.

Bakanlık yetkilileri, yerli ve yabancı hiçbir firmanın herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulmadığını, kuralların herkes için geçerli olduğunu, tüm süreçlerde kamunun çıkarlarının güçlü şekilde teminat altına alındığını ifade etti.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 2,75 puan artarken, toplam işlem hacmi 151,5 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,50, holding endeksi ise yüzde 0,19 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 1,93 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,97 ile spor oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı ve ABD'de yıllık enflasyonun mayısta hızlandığını gösteren verilerle negatif bir seyir izleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın dün İran'ın son saldırılarına karşılık verileceğini açıklaması ve bu açıklamanın kısa süre içinde sahada askeri adımlarla desteklenmesi, Orta Doğu'da halihazırda kırılgan olan ateşkes sürecine ilişkin endişeleri derinleştirdi.

Trump, bugün de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın anlaşmaya varmak konusunda "çok fazla zaman harcadığını" ve bu nedenle "bedelini ödemek zorunda kalacağını" ifade etti.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 ile beklentilere paralel arttı. Yıllık enflasyon, Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de Orta Doğu'daki gelişmelere ve küresel piyasalara karşın, yarın açıklanacak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) faiz kararı öncesinde yatay bir seyirle günü tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde TCMB'nin faiz kararının yanı sıra haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesinde Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı, ECB Başkanı Christine Lagarde'ın basın toplantısı, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Üretici Fiyat Endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, haziran ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Birliğin 2027 yılı bütçesinin yaklaşık 200 milyar avro olmasını teklif etti.

AB Komisyonu, 2027 yılı bütçe taslağı teklifini kamuoyuyla paylaştı.

Bütçede, Ukrayna'ya yönelik mali desteklerin sürdürülmesi, güvenlik ve savunma yatırımlarının yükseltilmesi, ekonomik rekabet gücünün artırılması ve göç yönetiminin desteklenmesi öncelikli alanlar arasında yer aldı.

Bütçe taslağında en büyük pay 75,8 milyar avroyla uyum, dayanıklılık ve değerler politikalarına ayrılırken, bunu 57,2 milyar avroyla doğal kaynaklar ve çevre, 21,9 milyar avroyla tek pazar, inovasyon ve dijital dönüşüm, 15,5 milyar avroyla komşuluk ve dış politika, 13,7 milyar avroyla Avrupa kamu yönetimi, 5,8 milyar avroyla göç ve sınır yönetimi ile 3,1 milyar avroyla güvenlik ve savunma alanları izledi. Ayrıca, Ukrayna Destek Kredisi için 1,15 milyar avro ve tematik özel araçlar için 5,9 milyar avro kaynak öngörüldü.

AB Komisyonunun hazırladığı taslak bütçe, bu aşamadan sonra AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu (AP) arasında yapılacak müzakerelerin ardından gerekli onayların alınmasıyla yürürlüğe girecek.

Bu arada, AB bütçesinde gelir kalemleri, büyük ölçüde üye ülkeler tarafından sağlanan kaynaklardan oluşuyor. AB bütçesinin denetimini, merkezi Lüksemburg'da bulunan Avrupa Sayıştayı yapıyor.

Buna göre, Amerikalı tüketicilerin yaşam maliyeti mayısta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,5 yükseldi.

Piyasa beklentileri doğrultusunda yükselen TÜFE, nisanda yüzde 0,6 artmıştı.

Yıllık enflasyon 3 yılın en yüksek seviyesinde

Ülkede TÜFE mayısta yıllık bazda ise yüzde 4,2 arttı.

Art arda 3 ay hızlanan yıllık enflasyon, Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.

Mayısta yıllık bazda da piyasa beklentileri dahilinde gerçekleşen enflasyon, nisanda yüzde 3,8 olmuştu.

Enerji maliyetleri enflasyonu körükledi

Enerji maliyetleri mayısta aylık yüzde 3,9 ve yıllık yüzde 23,5 arttı.

Böylece enerji endeksi, enflasyondaki aylık yükselişin yüzde 60'tan fazlasını oluşturdu.

Barınma maliyetleri mayısta aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,4 yükselirken, gıda endeksi aynı dönemde aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 3,1 arttı.

Çekirdek enflasyon aylık bazda beklentilerin altında

Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise mayısta aylık yüzde 0,2 ve yıllık yüzde 2,9 arttı.

Çekirdek enflasyon aylık bazda yüzde 0,3 olan piyasa beklentilerinin altında kaydedilirken, yıllık bazda beklentilere paralel gerçekleşti.

Çekirdek TÜFE nisanda aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 2,8 artmıştı.

Buna göre, 6 Körfez ülkesinin çatışma öncesi toplam günlük arzı 24,2 milyon varil seviyesindeyken mevcut üretimin 12,4 milyon varile gerilediği kaydedildi.

Kuruluş, arz kayıplarının ülke bazlı etkilerine de yer verirken, Suudi Arabistan'da günlük yaklaşık 3,8 milyon varillik arzın etkilenmesinin toplam kesintilerin yaklaşık yüzde 32'sine karşılık geldiğini belirtti. Buna rağmen yüksek petrol fiyatları ve Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı üzerinden Yenbu Limanı'na yapılan sevkiyatlar sayesinde ülkenin ihracat gelirlerinin martta 24,6 milyar dolara ulaşarak 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördüğü aktarıldı.

Irak'ta da güneydeki büyük sahaların büyük ölçüde Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan deniz yolu ihracatına bağımlı olması nedeniyle günlük yaklaşık 2,8 milyon varillik arzın etkilendiği belirtildi. Ülkenin şubatta 6,8 milyar dolar olan ihracat gelirlerinin nisanda 1 milyar dolara gerilediği ifade edildi.

Kuveyt'in günlük arz kaybının ise yaklaşık 2 milyon varil seviyesinde hesaplandığı bildirildi.

Ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin düşük seviyelerde seyrettiği kaydedildi. 27 Şubat'ta günlük yaklaşık 120 gemi olan geçiş trafiğinin martta 5-10 gemiye kadar gerilediği, nisan-mayıs döneminde ise çatışma öncesi seviyelerin yüzde 20 altında kaldığı belirtildi.

Kuruluş, Suudi Arabistan'daki Yenbu ile Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki (BAE) Füceyre limanlarının alternatif çıkış rotaları olarak öne çıktığını ancak Hürmüz Boğazı'nın yerini tam anlamıyla dolduramadığını kaydetti.

Kademeli toparlanma beklentisi

Rystad Energy, üretim ve ticaret akışlarında toparlanmanın ani bir artış yerine "S-eğrisi" şeklinde kademeli bir süreç izleyeceğini öngördü. Tankerlerin yeniden konumlandırılmasının sürecin ilk darboğazını oluşturacağı, Hürmüz Boğazı yeniden açılsa bile üretim ve lojistik akışın normale dönmesinin 2-3 hafta gecikmeli gerçekleşeceği ifade edildi.

Kaybedilen hacimlerin yaklaşık yüzde 85'inin ekime kadar geri kazanılabileceği, tam normalleşmenin ise Irak ve Kuveyt'teki üretim sahalarındaki kısıtlar nedeniyle Ocak 2027'yi bulabileceği tahmin edildi.

Kuruluş, yıl sonuna kadar kümülatif arz kaybının iyimser senaryoda dahi 2 milyar varile ulaşacağını tahmin etti.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Rystad Energy Orta Doğu ve Kuzey Afrika Araştırma Direktörü Aditya Saraswat, şunları kaydetti:

"Kümülatif kayıplar 1 milyar varile ulaştı ve haziranda dar kapsamlı bir ABD-İran anlaşması ile temmuz ortasından itibaren Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılacağını varsayan 'temel senaryo' altında bile yıl sonuna kadar bu miktarın iki katına çıkması bekleniyor. Çatışmanın devam ettiği her ay kümülatif kayıplara kabaca 350 milyon varil ekliyor. Özellikle Irak ve Kuveyt'teki eski sahaların yeniden üretime geçme sürelerinin piyasa beklentilerinden daha uzun olması nedeniyle bu kayıpların bir kısmının asla geri dönmeyeceği düşünülüyor. Altı Körfez üreticisinde günlük 11,8 milyon varillik üretimin durması, bu çatışmayı modern petrol döneminin en şiddetli arz kesintisi haline getirdi."

Türk Hava Yolları (THY) Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker, THY'nin uluslararası marka değerlendirme kuruluşu Brand Finance tarafından hazırlanan "Türkiye'nin En Güçlü ve En Değerli Markaları-Türkiye 125" raporunda bir kez daha zirvede yer almasının, istikrarlı büyümenin ve güçlü marka stratejisinin önemli bir göstergesi olduğunu belirtti.

THY İletişim Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, şirket 2018 yılından bu yana kesintisiz olarak koruduğu "Türkiye'nin en değerli markası" ünvanını bu yıl da sürdürdü.

Marka değerini bir önceki yıla göre yüzde 27 artırarak 2,9 milyar dolara yükselten THY, Türkiye'nin en değerli markası ünvanını üst üste dokuzuncu kez korurken, küresel hava yolu markaları sıralamasında da yükselişini sürdürerek dünyanın en değerli hava yolları arasında 15'inci sıraya yerleşti ve bugüne kadarki en başarılı derecesini elde etti.

"Bayrağımızı gökyüzünde gururla taşımaya devam edeceğiz"

Açıklamada görüşlerine yer verilen THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Murat Şeker, Türkiye'yi dünyanın dört bir yanında temsil eden bayrak taşıyıcı marka olmanın sorumluluğunu taşıdıklarını belirterek, "Dokuz yıldır aralıksız şekilde Türkiye'nin en değerli markası olarak gösterilmek ve marka değerimizi yüzde 27 artırarak 2,9 milyar dolar seviyesine yükseltmek, ortaya koyduğumuz istikrarlı büyümenin ve güçlü marka stratejimizin önemli bir göstergesidir. Türk Hava Yolları olarak hizmet kalitesine ve sürdürülebilir büyümeye odaklanarak ülkemize değer katmaya ve bayrağımızı gökyüzünde gururla taşımaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Dünyanın önde gelen bağımsız marka değerleme ve danışmanlık şirketi olan Brand Finance, 1996 yılından beri pazarlama ile finans arasında köprü kurma amacını taşıyor. 30 yıldan bu yana markaların finansal değerini hesaplayan şirket, her yıl dünyanın en büyük 6 bin markasını değerlendiriyor ve markaları ülke ve sektör bazında sıralayarak kamuoyu ile bu bilgileri paylaşıyor.

Küresel LNG ticareti, Avrupa talebindeki güçlü toparlanma ve Atlantik Havzası'ndaki yeni arz dalgasıyla piyasanın yeniden şekillenmesiyle 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 5 artarak 428 milyon tona yükseldi.

Avrupa'nın LNG ithalatı 2025'te önceki yıla göre yüzde 29 artışla 126 milyon tona ulaşarak LNG ticaretinde büyümenin ana motoru oldu. Orta Doğu ve Afrika'nın ithalatı ise bir önceki yıla göre yüzde 69 artarak 18,2 milyon tona ulaştı. Söz konusu dönemde Asya'nın yıllık ithalatı yüzde 4 düşerek 271 milyon tona geriledi. Kuzey ve Güney Amerika'nın ithalatı da 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 17 azalışla 12,3 milyon tona düştü.

Küresel LNG ithalatında, talebin yüzde 63'ünü Asya, yüzde 30'unu Avrupa, yüzde 4'ünü Orta Doğu ve Afrika, yüzde 3'ünü ise Güney ve Kuzey Amerika bölgeleri oluşturdu.

Avrupa'nın LNG ithalatı, boru gazı tedarikindeki azalma, düşük depolama seviyeleri ve elektrik sektöründeki yüksek talepten kaynaklı olarak, LNG'nin birincil gaz kaynağı olma rolünün güçlenmesiyle geçen yıl 28 milyon ton arttı. Orta Doğu ve Afrika, büyük ölçüde Mısır'ın LNG ithalatına hızlı dönüşünün etkisiyle en hızlı büyümeyi kaydetti.

Asya'da ise LNG ithalatı 2025'te 11 milyon ton azaldı. Söz konusu gerilemede Çin kaynaklı etkenler öne çıktı. Çin'in Rusya'dan artan boru gazı ithalatı ve yerel üretimdeki yükselişin etkisiyle LNG ithalatı geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 15 düştü. Japonya'da LNG ithalatı yüzde 0,5, Hindistan'da yüzde 6,3 azalırken Güney Kore'de yüzde 4 arttı.

Amerika kıtasındaki ithalat, hidroelektrik enerjideki toparlanma ve boru hattı gazı mevcudiyetinin LNG ihtiyacını azaltmasıyla geriledi. Tedarikte büyümeye, Plaquemines LNG ve Corpus Christi Aşama 3 projelerinin devreye girmesiyle ihracatta büyük artış yakalayan ABD öncülük ederken Kanada, Moritanya, Senegal'deki projelerden de piyasaya yeni arzlar eklendi.

Küresel sıvılaştırma ve yeniden gazlaştırma kapasitesi büyümeyi sürdürdü

Küresel sıvılaştırma kapasitesi 2025'te 3 yeni tesis ve bir kapasite artışıyla toplam 524 milyon tona ulaşırken, yeniden gazlaştırma kapasitesi de 9 yeni terminalin faaliyete geçmesiyle 1 milyar 247 milyon tona yükseldi.

Yeni terminaller, kapasite artırımları, yeniden işletmeye almalar ve FSRU (Yüzer Depolama ve Yeniden Gazlaştırma Ünitesi) kurulumları Asya, Avrupa ve Orta Doğu'da piyasa büyümesini destekledi.

Terminal işletmecileri de hizmetlerini gemi yakıtı ikmali, bio-LNG, yeniden sıvılaştırma ve küçük ölçekli LNG dağıtımını kapsayacak şekilde giderek çeşitlendirirken özellikle ABD'de yeni projelere yönelik nihai yatırım kararları hız kazandı.

Küresel LNG taşıma filosu yüzde 8 büyüdü

Rapora göre, LNG gemi inşa sektörü 2024'te 67 gemilik teslimat performansının üzerine çıkarak 2025'te ortalama taşıma kapasitesi 175 bin 586 metreküp olan 79 yeni LNG taşıma gemisini denizlerle buluşturdu.

Bu yoğun teslimat trafiğiyle birlikte küresel filodaki gemi sayısı 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 8,8 büyüme kaydederek 899 gemiye ulaştı.

Bununla birlikte filonun LNG taşıma kapasitesi de geçen yıl sonu itibarıyla 136 milyon metreküpe yükselirken aktif filo kapasitesi ise 131 milyon metreküpe ulaştı.

Küresel LNG filosu, 54 FSRU gemisiyle 30 bin metreküp kapasiteli 82 gemiyi de kapsıyor.

Söz konusu ihracattan 59 milyon 878 bin 937 dolar kazanç sağlandığını belirten Kuzuoğlu, bölgeden bu dönem 13 ülkeye Türk somonu dış satımı yapıldığını ifade etti.

Kuzuoğlu, Doğu Karadeniz'den ocak-mayıs döneminde yapılan Türk somonu ihracatında Rusya'nın ilk sırada yer aldığına işaret ederek, "Rusya'ya bu dönem 35 milyon 271 bin 343 dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Rusya'yı 19 milyon 95 bin 959 dolarla Belarus ile 2 milyon 992 bin 477 dolarla Japonya takip etti." dedi.

Bölge ihracatının yüzde 75'inin Trabzon'dan gerçekleştirildiğini vurgulayan Kuzuoğlu, kentten söz konusu dönemde 12 ülkeye 6 bin 418 ton Türk somonu ihraç edildiğini aktardı.

Kuzuoğlu, söz konusu ihracattan 44 milyon 834 bin 826 dolar kazanç elde edildiğini, Rusya, Belarus ve Vietnam'ın Trabzon'dan en fazla Türk somonu dış satımı yapılan 3 ülke olduğunu kaydetti.

Türk somonundan beklentilerinin yüksek olduğunun altını çizen Kuzuoğlu, "Bölge ihracatımızda geçen yılın aynı dönemine göre hem miktar hem de değer bazında yüzde 6 artış yaşandı. Trabzon ihracatımızda da hem miktar hem de değer bazında bu artış yüzde 10 oldu. İhracatı daha da artırmak için özveriyle çalışıyoruz." diye konuştu.

Kuzuoğlu, Türk somonu ihracatının ilerleyen günlerde çok daha iyi seviyelere gelmesini beklediklerini sözlerine ekledi.

Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD'ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesinin ardından taraflar arasındaki tansiyon yeniden yükselirken, bu gelişmeler piyasalarda fiyatlamaları daha da zorlaştırıyor.

Dün ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın son saldırılarına karşılık verileceğini açıklaması piyasalarda yeni bir satış baskısı oluşturdu. Bu açıklamanın kısa süre içinde sahada askeri adımlarla desteklenmesi, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan ateşkes sürecine ilişkin endişeleri derinleştirdi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), misilleme kapsamında Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran'a ait hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radar tesislerinin vurulduğunu açıkladı. CENTCOM, ABD'ye ait helikopterin düşürülmesine yanıt olarak başlatılan operasyonların tamamlandığını da bildirdi.

Analistler, yarı iletken ve teknoloji hisselerine ilginin devam ettiğinin altını çizerken, yapay zeka tarafında son kullanıcıların bu hizmetleri pahalı bulduğuna ilişkin analizlerin şirket değerlemelerine yönelik endişeleri yeniden öne çıkardığını kaydetti.

Bu durumun yatırımcıları temkinli kalmaya yönelten bir başka unsur olduğunu ifade eden analistler, yapay zeka alanında fiyat-maliyet tartışmalarının bir süre daha gündemdeki yerini koruyabileceğini aktardı.

Dikkatler ABD'nin enflasyon verilerinde

Öte yandan savaşın gölgesinde gözler ABD'de açıklanacak mayıs ayı enflasyon verilerine çevrildi.

Piyasa beklentileri, mayıs ayında ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 4,2 artacağı yönünde şekilleniyor.

Analistler, geçen aya ilişkin yıllık enflasyon tahminlerinin Nisan 2023’ten bu yana en güçlü hızlanmaya işaret ettiğini belirtirken, söz konusu verilerde Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle artan enerji maliyetlerinin ülkedeki fiyat artışlarına etkisinin dikkatle inceleneceğini bildirdi.

Buna ek olarak enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına yönelik önemli sinyaller verecek.

Makroekonomik veri tarafında da ABD'nin dış ticaret açığı nisanda aylık yüzde 1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

ABD'de ikinci el konut satışları ise mayısta yüzde 3,2 artarak piyasa beklentilerinin üzerine çıktı.

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesindeki yatay seyrini korurken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,9'da bulunuyor.

Orta Doğu'daki gerilimlerin enflasyon risklerini canlı tutmasıyla altının ons fiyatı yeni işlem gününde yüzde 2 düşüşle 4 bin 174 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,1 artışla 91,2 dolarda işlem görüyor.

Analistler, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülkenin temmuzda petrol üretimini günlük 188 bin varil artırması kararı almasının arz endişelerini sınırladığını kaydetti.

Kurumsal tarafta çip şirketlerinden Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 7,6, Qualcomm'un hisseleri yüzde 5,7, AMD'nin hisseleri yüzde 3 ve Intel'in hisseleri yüzde 2,1 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,26, Nasdaq endeksi yüzde 0,97 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,17 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki gelişmeler ve yapay zeka şirketlerinin değerlemelerine ilişkin soru işaretleri bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili oldu.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta "kırılgan duraksama" yaşandığını belirterek, "Tam ölçekli savaşa geri dönülmesi tüm bölge için son derece ağır bedel doğuracaktır." dedi.

Öte yandan AB, teknoloji şirketi Meta'nın rakip yapay zeka asistanlarının WhatsApp'a erişimini engellemesinin rekabete zarar verebileceği gerekçesiyle, şirketin bu hizmetlere yeniden ücretsiz erişim sağlamasını istedi.

Dün açıklanan verilere göre, Almanya'da sanayi üretimi nisanda bir önceki aya göre yüzde 0,4 artış gösterdi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ise ABD/İsrail-İran Savaşı'nın etkileri nedeniyle bu yıla ilişkin küresel ekonomi sektör görünümünü "nötr"den "kötüleşiyor" seviyesine düşürdü.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yarınki toplantısı yatırımcıların odağında yer alıyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyor.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,41 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,75 düşerken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,05 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,11 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları negatif seyrediyor

Mevcut gelişmelerle Asya borsalarında satıcılı bir görünüm hakim olurken, Japonya ve Çin'de açıklanan enflasyon verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.

Buna göre, Çin'de açıklanan makroekonomik verilere göre ülkede yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 1,2, çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 1,1 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici enflasyonu yüzde 3,9 ile öngörülere paralel gerçekleşirken, önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.

Japonya'da üretici fiyatları ise beklentilerin üzerinde artış göstermeye devam etti. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 6,3 artış göstererek tahminleri aştı.

Analistler, Asya'nın en büyük iki ekonomisinde enflasyon ve deflasyon risklerinin sürdüğünü belirterek, Japonya'da enflasyonun beklentileri aşmasının, yıl sonuna kadar toplam iki faiz artışı beklenen Japonya Merkez Bankasını (BoJ) daha fazla sıkılaşma adımı atmaya zorlayabileceğini aktardı.

Çin'de deflasyon risklerinin, Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle yükselen enerji maliyetleri nedeniyle teknik olarak azaldığını belirten analistler, ülkedeki fiyat artışlarının güçlü talep kaynaklı olmamasının sağlıklı bir görünüme işaret etmediğini söyledi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düştü.

BIST 100 endeksi günü düşüşle kapattı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,86 değer kaybederek 13.741,89 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,06 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,1240'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,1330'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ABD'de enflasyon ve federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Artış büyüklüğü geçen yıl deniz üstü rüzgar enerjisi tarihinde yeni kurulumlar açısından üçüncü en yüksek yıl olarak kayıtlara geçti.

Geçen yıl dünya genelinde 9,3 gigavat yeni deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesi elektrik şebekesine bağlandı. Böylece toplam kurulu deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesi, 2025 sonunda 92,5 gigavata ulaştı.

Çin, deniz üstü rüzgar kapasitesinde açık ara lider

Rapora göre, Çin, üst üste sekizinci defa dünyanın en fazla yeni deniz üstü rüzgar enerjisi kurulumu gerçekleştiren ülkesi oldu.

Ülkede devreye alınan 6,6 gigavatlık yeni kapasiteyle toplam deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesi aynı dönemde 48,4 gigavata ulaştı.

Çin'de 2021'den bu yana uygulanan elektrik alım garantisi tarifelerinin (feed-in tariffs) sona ermesinden bu yana, deniz üstü rüzgar enerjisi piyasasının gelişimi "şebeke paritesi (grid parity)" mekanizmasıyla destekleniyor. Karasal rüzgar enerjisinde olduğu gibi, şebeke paritesi de geçen yıl yerini piyasa odaklı yenilenebilir enerji fiyatlandırma sistemine bıraktı.

Geçen yılki 6,6 gigavatlık yeni deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesinin şebekeye bağlanmasıyla, Çin'de kurulumlar açısından 2025 ikinci en yüksek yıl olarak kayıtlara geçti. Buna rağmen yeni kapasite ilaveleri beklentilerin altında kaldı.

Avrupa'da geçen yıl 2 gigavat deniz üstü rüzgar devreye girdi

Avrupa, geçen yıl 3 farklı pazarda yer alan 5 rüzgar santralinden yaklaşık 2 gigavat yeni deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesini devreye aldı.

Bu miktar, dünya genelinde şebekeye bağlanan deniz üstü rüzgar enerjisi kapasitesinin yaklaşık beşte birine karşılık geldi.

Öte yandan Amerika kıtasında işletmedeki deniz üstü rüzgar enerjisi santraline sahip tek ülke olma özelliğini sürdüren ABD'de, 806 megavat kapasiteli Vineyard Wind 1 projesinin devreye alınması gecikmeli olarak gerçekleşti.

Proje, ABD İçişleri Bakanlığına bağlı Okyanus Enerjisi Yönetim Bürosu'nun (BOEM) geçen yıl aralık ayında ulusal güvenlik gerekçesiyle verdiği iş durdurma kararı nedeniyle 2026'nın ilk çeyreğine ertelenmişti. Rapora göre, gecikmeye rağmen proje yakın zamanda faaliyete geçti.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgiye göre, Türkiye'nin uygun koşullu dış finansman temin çalışmaları sürüyor.

Bu kapsamda, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası AŞ (TKYB) aracılığıyla sürdürülebilir sanayi yatırımlarına 100 milyon avro, Türkiye İhracat Kredi Bankası AŞ (Türk Eximbank) aracılığıyla da Türk ihracatçıların yeşil finansman projelerine 100 milyon avro kaynak sağlanacak.

Türkiye'nin küresel iklim hedefleri ve yeşil büyüme vizyonu doğrultusunda temin edilen finansmanla reel sektörün ve ihracatçıların yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ile yeşil ve sürdürülebilir sanayi alanlarındaki yatırımlarının desteklenmesi hedefleniyor.

Söz konusu kredilerle birlikte bu yıl sağlanan uygun koşullu dış finansman tutarı 4,9 milyar dolara ulaştı.

"Türkiye'ye destek artarak devam ediyor"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek konuya ilişkin değerlendirmesinde, AYB ile yakın işbirliği sonucu Türkiye'nin kalkınma odaklı projelerine yönelik desteğin artarak devam ettiğini belirtti.

Bakan Şimşek, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilere dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Ülkemizin AB ile olan ilişkilerindeki pozitif ivmenin olumlu etkileri, dış finansman alanında somut olarak görülmeye başlandı. Bu çerçevede, AYB ülkemizin kalkınma önceliklerine destek vermek amacıyla uygun koşullu finansman olanaklarını 2023 yılında deprem sonrası imar çalışmaları için verilen kredi hariç olmak üzere 8 yıl aradan sonra tekrar harekete geçirdi."

Onikişubat’ın yükselen değeri olmaya hazırlanan Kale Gençlik Merkezi, kapılarını açarak gençlerin hayallerine, hedeflerine ve başarı yolculuklarına ev sahipliği yapacak.

Başkan Hanifi Toptaş’ın öncülüğünde Kale Mahallesi’ne kazandırılan merkez, eğitimden sosyal yaşama, kültürel faaliyetlerden kişisel gelişime kadar birçok alanda gençlere yeni fırsatlar sunacak.

Gençlerin geleceğine yapılan yatırım anlayışıyla hayata geçirilen Kale Gençlik Merkezi, modern mimarisi, fonksiyonel kullanım alanları ve çok yönlü sosyal donatılarıyla bölgenin yeni cazibe merkezi olmaya hazırlanıyor. Açılış törenine protokol üyeleri, vatandaşlar, gençler ve eğitim camiasının yoğun katılım göstermesi bekleniyor.

GENÇLER İÇİN SADECE BİR BİNA DEĞİL, GELECEĞE AÇILAN BİR KAPI

Onikişubat Belediyesi tarafından gençlerin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak tasarlanan Kale Gençlik Merkezi, yalnızca fiziki bir yapı olmanın ötesinde; eğitim, üretim, sosyalleşme ve gelişim odaklı bir yaşam alanı olarak dikkat çekiyor.

Özellikle Onikişubat Belediyesi’nin başarıyla sürdürdüğü Üniversite Hazırlık Kursları ve sınavlara yönelik eğitim programları için önemli bir merkez olacak tesis, gençlerin eğitim süreçlerine daha aktif ve verimli şekilde katılmalarına imkân sağlayacak.

Merkez bünyesinde yer alan kütüphane, etüt salonları, atölye sınıfları, dinlenme alanları ve sosyal etkinlik bölümleri sayesinde gençler hem akademik hem de kişisel gelişimlerine katkı sağlayacak ortamlarla buluşacak.

KALE’DEN TÜM BÖLGEYE HİZMET VERECEK

Kale Mahallesi’nde yükselen Gençlik Merkezi, yalnızca mahalle sakinlerine değil, çevre mahallelerde yaşayan gençlere de hizmet verecek. Eğitim ve sosyal yaşamı aynı çatı altında buluşturan merkez, gençlerin ders çalışabilecekleri, araştırma yapabilecekleri, proje geliştirebilecekleri ve nitelikli vakit geçirebilecekleri modern bir buluşma noktası olacak.

Tamamlanan yapısıyla bölgenin en önemli gençlik yatırımlarından biri haline gelen Kale Gençlik Merkezi, Onikişubat’ın genç odaklı şehir vizyonunun somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

BAŞKAN TOPTAŞ: “GENÇLİĞE ATILAN HER ADIM, GELECEĞE YAPILAN EN DEĞERLİ YATIRIMDIR”

Gençliğe yönelik yatırımları bir hizmetten öte gelecek vizyonu olarak değerlendirdiklerini ifade eden Onikişubat Belediye Başkanı Hanifi Toptaş, Kale Gençlik Merkezi’nin gençlerin hayallerine ulaşma yolculuğunda önemli bir durak olacağını belirtti.

Gençlerin her zaman öncelikleri arasında yer aldığını vurgulayan Başkan Toptaş, “Onikişubat’ta genç olmak bir ayrıcalıktır. Çünkü burada gençleri merkeze alan, onların hayallerine değer veren, onları anlayan ve destekleyen bir yönetim anlayışı vardır. Kale Gençlik Merkezi, gençlerimizin kendilerini geliştirebilecekleri, üretebilecekleri ve geleceğe güçlü adımlarla hazırlanabilecekleri bir merkez olacaktır. Biz her zaman gençlerimizin yanında olmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Ulusal basında yer alan haberlere göre, Changzhi Hanhai adı verilen özel yatırım fonu, 3,91 milyar yuan (577 milyon dolar) sermaye ile Şanghay Pudong Özel Bölge'de kuruldu.

CXMT'ye bağlı iştiraki Changxin Xinju'nun yüzde 30'una sahip olduğu özel yatırım fonunda, Guangdong merkezli fon şirketi Dongguan Trust'ın yüzde 29,4, Şanghay yerel yönetimine bağlı Shanghai SSCI yatırım fonu yüzde 20, Alibaba'nın bağlı iştiraki Hangzhou Haoyue yüzde 10,2 ve çip donanımları üreticisi Advanced Micro-Fabrication Equipment (AMEC) yüzde 7,7 paya sahip bulunuyor.

Özel yatırım fonunun, çip sektöründe kısa vadeli girişim sermayesi ile finanse edilmesi mümkün olmayan derin teknolojik araştırma geliştirme faaliyetleri için uzun vadeli sermaye desteği sağlaması amaçlanıyor.

Araştırma ve geliştirmeye odaklı sermaye fonunun kurulması, Çin'in ABD'nin ihracat ve yatırım kısıtlamalarına karşı çip sektöründeki kendine yeterliliği geliştirme hedefinin uzantısı olarak görülüyor.

Çin hükümeti de son yıllarda ileri teknoloji çip üretiminin kamuya ait yatırım fonları ve halka arz gibi araçlarla uzun dönemli finanse edilmesini destekliyor.

Kurum, savaşın yayılma etkilerini yansıtacak şekilde 5 bölgesel sektör görünümünü de "nötr"den kötüleşiyor" seviyesine aşağı yönlü revize etti. Görünümü iyileştirilen tek bölge, güçlü ihracatın büyümeyi desteklemesi nedeniyle "nötr" seviyesine yükseltilen Çin oldu. Ham petrol stokları, yerel rafineri kapasitesi ve çeşitli enerji kaynaklarının Çin'i enerji şokuna karşı koruması bekleniyor.

Öte yandan, yapay zeka bağlantılı güçlü ihracat, Asya-Pasifik bölgesindeki birçok ülkeyi destekliyor ancak bölge ekonomileri enerji yoğun yapıları ve Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlılıkları nedeniyle kırılgan durumda bulunuyor.

Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin çoğu, alternatif ihracat kanallarıyla desteklenen güçlü bilançoları veya ilave destek alma potansiyelleri sayesinde avantajlı konumda yer alıyor. Bununla birlikte, çatışmanın güvenlik ve iş ortamı üzerindeki etkilerinin kalıcı olacağı tahmin ediliyor.

Doğu Avrupa'da ise Rusya-Ukrayna savaşı, ABD ve diğer NATO üyeleri arasındaki gerilimler nedeniyle jeopolitik riskler yüksek kalmaya devam ediyor.

Analize göre, yükselen enerji fiyatları, gelişmiş ekonomilerde büyüme ve enflasyon görünümünü olumsuz etkilerken, kamu maliyesi üzerindeki baskıları da artırıyor.

ABD-İran savaşının hızlı bir şekilde sona ermesi halinde küresel sektör görünümü yeniden "nötr" seviyesine dönebilir.

Bölge ekonomilerinden gelen yavaşlama sinyalleri ile yükselen enflasyon risklerinin aynı anda gündemde olması, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) para politikası kararlarını daha zorlu bir ortamda almak durumunda kalacağına işaret ediyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın perşembe günkü toplantısında 3 temel faiz oranında 25 baz puanlık artışa gidebileceğine kesin gözüyle bakılırken yıl sonuna kadar ilave iki "şahin" adım daha atacağı tahmin ediliyor.

Analistler, büyüme görünümündeki zayıflama ve fiyat baskıları arasında sıkışan ECB'nin gelecek dönemde enflasyon-resesyon ikilemiyle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.

"2027'nin ilk ve ikinci çeyreğinde birer faiz indirimi bekliyoruz"

ABN AMRO Hollanda ve Avro Bölgesi Kıdemli Ekonomisti Jan-Paul van de Kerke,  yaptığı değerlendirmede, ECB'nin sıkılaşma eğilimine geçtiğini belirterek "Haziran ile temmuz toplantılarında faiz artırımlarının devam etmesini, mevduat faizinin yüzde 2,50 seviyesine yükselmesini bekliyoruz. Lagarde’ın kendisi de haziran ayının politika ayarlaması için uygun bir dönem olduğuna dair güçlü bir sinyal verdi." dedi.

Sıkılaşma eğiliminin, son dönemde uzun vadeli enflasyon beklentilerindeki artışla da desteklendiğini ifade eden Kerke, nihayetinde, enflasyonda ikincil etkilerin sınırlı kalacağını ve 2027'nin başlarına gelindiğinde ECB'nin enflasyon görünümüne yeterince güven duyarak faizleri kademeli şekilde nötr politika seviyesine geri çekebileceğini öngördüklerini kaydetti.

Kerke, "2027’nin ilk ve ikinci çeyreğinde birer faiz indirimi bekliyoruz. Bu indirimlerle birlikte mevduat faizinin tekrar yüzde 2 seviyesine gerilemesini tahmin ediyoruz." ifadesini kullandı.

"Yıl genelinde 3. faiz artışı ihtimali düşük"

Commerzbank Kıdemli Ekonomisti Marco Wagner, ECB'nin bu hafta yapacağı toplantıda temel faiz oranlarını artırmasının beklendiğini belirtti.

Söz konusu enflasyon riskleriyle eylül ayına kadar 25 baz puanlık faiz artışının daha gelmesinin muhtemel olduğunu belirten Wagner, "Ancak piyasaların şu anda fiyatladığı şekilde yıl sonuna doğru 3. faiz artışı ihtimalinin düşük olduğu değerlendiriliyor." dedi.

Wagner, Avro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 3,2'ye yükselmesi ve özellikle çekirdek enflasyonun sürpriz şekilde yüzde 2,5'e çıkmasıyla ECB'nin şahin adım atacağı ihtimallerinin arttığını kaydetti.

"Enflasyon tahminlerimiz artık ECB’nin olumsuz senaryosuna yakın"

Rabobank ECB ve Avro Bölgesi Makro Strateji Başkanı Elwin de Groot ise kendi enflasyon tahminlerinin, ECB'nin enflasyon projeksiyonlarını belirgin şekilde yukarı revize edeceğini gösterirken büyümenin de banka yetkililerinin martta öngördüğünden daha zayıf olabileceğine işaret ettiğine dikkati çekti.

Bu nedenle ECB’nin risk yönetimi amaçlı birkaç faiz artışına gitmesini beklediklerini aktaran Groot, tam kapsamlı faiz artırım döngüsü öngörmediklerini dile getirdi.

Aynı zamanda modellemelerin ekonomik büyümenin de önemli ölçüde daha düşük olacağını gösterdiğini ifade eden Groot, Hürmüz Boğazı'na ilişkin güncellenen zamanlama doğrultusunda daha güçlü bir stagflasyonist şok öngördüklerini belirtti.

Groot, "Enflasyon tahminlerimiz artık ECB’nin olumsuz senaryosuna yakın, hatta bazı noktalarda hafifçe üzerinde seyrediyor." dedi.

Natixis Avrupa Makro Araştırmalar Başkanı Alain Durre de ECB'nin politika faizlerini 25 baz puan artıracağı öngörüsünde bulundu.

Durre, "ECB Başkanı Christine Lagarde'ın uzun süreli bir faiz artırımı döngüsü beklentilerini tetiklemekten kaçınmasını, verilere dayalı ve toplantıdan toplantıya değişen ECB'nin politika yaklaşımını güçlendirmek için bundan sonraki faiz patikası konusunda ılımlı bir güvercin tonu benimsemesini bekliyoruz." ifadelerini kullandı.

Mevcut enerji fiyat şokunun geçici niteliği ve zayıf büyüme ivmesinin, ECB'yi ihtiyatlı bir faiz artırım yaklaşımına yönlendireceği öngörüsünde bulunan Durre, mevcut zayıf ekonomik büyüme ivmesi göz önüne alındığında, bu tedbir amaçlı faiz artırımının uzun süreli bir artırım döngüsüne yol açmayacağını söyledi.

Durre, "Öte yandan, Hürmüz Boğazı ablukasının süresine bağlı olarak, temmuzda yüzde 35 olasılıkla ya da eylül ayında yüzde 55 olasılıkla ikinci bir faiz artırımı mümkün olabilir." diye konuştu.

Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsünün "AB'nin depoları yeniden doldurmak için ne kadar LNG'ye ihtiyacı var?" başlıklı çalışmasından derlediği verilere göre, AB'nin gaz depolarındaki toplam gaz miktarı 1 Mayıs itibarıyla geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 17,1 azaldı.

Depolardaki gaz miktarı 1 Mayıs'ta 35 milyar metreküp seviyesinde gerçekleşirken, bu miktar geçen yıl aynı tarihte 42,2 milyar metreküp olarak kayıtlara geçmişti.

Geçen yıl 1 Mayıs-1 Kasım döneminde depolara 46,5 milyar metreküp gaz ilave edilmiş ve toplam stok 88,6 milyar metreküpe ulaşmıştı. Bu yıl aynı miktarda gaz depolansa dahi toplam stokun geçen yılın gerisinde kalacağı ve 81,5 milyar metreküp seviyesinde olacağı hesaplanıyor.

Geçen yılki seviyenin yakalanabilmesi için ise bu yıl 1 Mayıs-1 Kasım döneminde yaklaşık 53,6 milyar metreküp ilave gazın depolanması gerekiyor.

Katar ve BAE kaynaklı kayıp diğer arzlarla dengelenmeye çalışılıyor

Rapora göre, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması halinde küresel LNG piyasasında Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) kaynaklı aylık yaklaşık 8,6 milyar metreküp, mayıs-ekim döneminde ise 51,5 milyar metreküplük arz kaybı oluşuyor.

Bu kaybın, başta ABD, Kanada ve Rusya olmak üzere Hürmüz dışındaki üretici ülkelerden gelen arz artışıyla kısmen dengelenmeye çalışıldığı belirtilirken, mayıs-ekim döneminde küresel LNG arzında yaklaşık 26 milyar metreküplük ilave kapasite beklendiği ifade edildi.

Öte yandan, Çin, Güney Kore ve Japonya başta olmak üzere Asya piyasalarında talebin zayıflaması Avrupa için sınırlı rahatlama sağlasa da Avrupa'ya yönlendirilebilecek LNG miktarının normal beklentilerin aylık ortalama 2 milyar metreküp altında kalacağı hesaplanıyor.

Boru hattı gazındaki artış Avrupa'ya avantaj sağlıyor

Avrupa açısından olumlu gelişmeler arasında yerli üretim ve boru hattı ithalatındaki artış öne çıkıyor.

Norveç ve Kuzey Afrika'dan, özellikle de Cezayir'den gelen boru hattı gaz arzının mayıs-ekim döneminde geçen yıla kıyasla 3,1 milyar metreküp artacağı öngörülüyor.

Kış sezonunun ardından Ukrayna'nın Avrupa'dan gaz ithalatını büyük ölçüde durdurması nedeniyle Avrupa'nın birlik dışına yaptığı yeniden ihracatın (re-export) azalması da depolama sürecine katkı sağladı.

Bu gelişmeyle Avrupa'nın yaklaşık 2,9 milyar metreküplük ilave gazı kendi tüketimi ve depoları için kullanabileceği belirtilirken, boru hattı arzındaki artış ve yeniden ihracattaki azalışın toplamda yaklaşık 6 milyar metreküplük ek avantaj oluşturduğu hesaplanıyor.

Depolarda yüzde 90 hedefi risk altında

AB'nin üye ülkeler için 1 Kasım itibarıyla belirlediği yasal doğal gaz depo doluluk hedefi yüzde 90 seviyesinde bulunuyor. Toplam 106,8 milyar metreküplük depolama kapasitesi dikkate alındığında bu hedef yaklaşık 96,1 milyar metreküpe karşılık geliyor.

Ancak Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsünün temel senaryosuna göre, Hürmüz Boğazı çevresindeki kesintilerin ekim sonuna kadar sürmesi ve küresel LNG piyasasındaki sıkışıklığın devam etmesi halinde Avrupa'nın 1 Kasım itibarıyla ancak yüzde 70 doluluk seviyesine, yani yaklaşık 74,3 milyar metreküp stoka ulaşabileceği öngörülüyor.

Avrupa ekonomisinde belirgin bir yavaşlama ve doğal gaz talebinde güçlü düşüş yaşanması halinde doluluk oranının yüzde 80 seviyesine çıkma ihtimali bulunsa da mayıs ayına ilişkin öncü veriler talepte düşüşten ziyade sınırlı artışa işaret ediyor. Bu nedenle Avrupa'nın kış dönemine yüzde 70 doluluk seviyesinde girme riskinin yüksek olduğu değerlendiriliyor.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki Gümrük Birliği'nin iki ülke ekonomileri ve sanayileri arasında çok güçlü, yakın bağlar oluşturması ve karşılıklı entegrasyon, Türkiye ve Fransa'nın ilişkilerinin gelişmesine büyük katkı sağladı.

Türkiye, Fransa ile dış ticaret hacminin 2030'a doğru 30 milyar dolara çıkmasını hedefliyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye, Fransa'ya 4 milyar 340,5 milyon dolarla tüm zamanların en yüksek ocak-mayıs ihracatını yaptı.

Türkiye'nin Fransa'ya dış satımı, yılın 5 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,9 arttı. Türk ihracatçılar, Fransa'ya 2025 yılının ocak-mayıs döneminde 4 milyar 138,7 milyon dolarlık ihracat yapmıştı.

Fransa, ocak-mayıs döneminde Türkiye'nin en fazla dış satım yaptığı altıncı ülke oldu.

Aynı dönemde Türkiye'nin en fazla ihracat yaptığı ülkeler, 8,3 milyar dolarla Almanya, 5,7 milyar dolarla ABD ve Birleşik Krallık, 5,6 milyar dolarla İtalya ve 4,5 milyar dolarla İspanya olarak sıralandı.

Fransa'ya ihracatta lider otomotiv sektörü

Sektörler özelinde bakıldığında, yılın 5 ayında Fransa'ya en fazla ihracatı 2,1 milyar dolarla otomotiv endüstrisi yaptı.

Bu sektörü 321,8 milyon dolarla hazır giyim ve konfeksiyon, 308,8 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 292,7 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 276,3 milyon dolarla demir ve demir dışı metaller sektörleri takip etti.

Otomotiv sektörü Fransa'ya ihracat artışında da lider konumda. Sektörün bu ülkeye dış satımı yılın 5 ayında geçen yılın aynı dönemine göre 297,7 milyon dolar arttı. İhracat artışında bu sektörü 66,7 milyon dolarla gemi, yat ve hizmetleri, 50 milyon dolarla demir ve demir dışı metaller, 9,6 milyon dolarla mobilya, kağıt ve orman ürünleri ile madencilik ürünleri izledi.

Fransa'ya yılın 5 ayında gemi, yat ve hizmetleri sektörü 69,3 milyon dolarlık, mobilya, kağıt ve orman ürünleri sektörü 112,5 milyon dolarlık, madencilik ürünleri sektörü 60,4 milyon dolarlık ihracat yaptı.

İl bazında bakıldığında ise Fransa'ya İstanbul'dan ve Bursa'dan 1,1 milyar dolarlık, Kocaeli'den 586,2 milyon dolarlık, Sakarya'dan 374,7 milyon dolarlık ve İzmir'den 197,4 milyon dolarlık satış yapıldı.

TİM verilerine göre, bu yılın ocak-mayıs döneminde Fransa'ya en fazla ihracat (bin dolar) yapılan sektörler şöyle:

Mayısta 105,4 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, nisandaki 84,8 milyar dolarlık fazlaya kıyasla belirgin artış kaydetti. Bu dönemde Çin'in en büyük ticaret ortaklarından ABD'ye ihracatı yüzde 35,4, Güneydoğu Asya Uluslar Birliğine (ASEAN) yüzde 7,6 ve Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yüzde 24,3 arttı.

Çin'den ABD'ye yapılan ihracat 2021'den bu yana en hızlı artışını kaydetti

ING Group Çin Başekonomisti Lynn Song, yaptığı değerlendirmede ülkede dış ticaret dengesinin mayıs ayında son 4 ayın en yüksek seviyesine ulaştığını bildirdi.

İhracat büyümesinin ithalattan daha fazla olmasıyla birlikte, Çin'in mayıs ayı ticaret fazlasının 105,4 milyar dolar ile beklentileri aştığını söyleyen Song, "Bu, ocak ayından bu yana kaydedilen en yüksek aylık seviye oldu. Dış talep Çin'in en önemli itici güçlerinden biri olmaya devam ediyor. Bununla birlikte, iç talep geride kalmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı.

Song, Çin'in ticaret hacminin teknoloji sektöründeki yükseliş ve ABD'deki toparlanma sayesinde tahminleri geride bıraktığını kaydetti.

Çin'in mayıs ayı ticaret verilerinin piyasa beklentilerini genel olarak geçtiğini belirten Song, özellikle ABD'ye yapılan sevkiyatların, baz etkisinden kaynaklanan güçlü bir sıçrama gösterdiğine dikkati çekti.

Song, dış talebin, bu yıl Çin'in en önemli büyüme motorlarından biri olmaya devam ettiğini söyleyerek "Ancak artan ithalat ilerleyen dönemlerde ticaret fazlasını azaltabilir. Çin'in ihracatı mayıs ayında yıllık bazda yüzde 19,3 arttı. Bu da nisan ayındaki yüzde 14,1'lik yıllık artıştan daha yüksek. Bu, piyasa tahminlerinden daha güçlü olmakla birlikte, tahminimizle de uyumlu." dedi.

Artışın, son 3 ayın en yüksek seviyesini işaret ettiğine ve yıl başından bu yana ihracat büyümesini yıllık bazda yüzde 15,5'e çıkardığını bildiren Song, mayısta ihracat destinasyonlarına bakıldığında, en önemli gelişmenin ABD'ye yapılan ihracatın yıllık bazda yüzde 35,4'e yükselerek 2021'den bu yana en yüksek büyüme seviyesine ulaşması olduğunu kaydetti.

"Çin'in büyük petrol rezervleri, ithalatı stratejik olarak ayarlama konusunda daha fazla esneklik sağlıyor"

Lynn Song, teknolojiye olan talebin ithalatı güçlü tuttuğunu, enerji sektörünün ise ilerleyen dönemde potansiyel bir faktör olabileceğini dile getirdi.

Çin'in ithalat büyümesinin enerji sektöründen ziyade teknoloji sektöründen kaynaklandığını aktaran Song, "Çin'in yüksek teknoloji ithalatı mayıs ayında yıllık bazda yüzde 46,8 artarken yarı iletken ithalatı yüzde 68 ve otomatik veri işleme makinesi ithalatı yüzde 80,1 yükseldi." dedi.

Song, Çin'in dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olduğunu anımsatarak ABD/İsrail-İran Savaşı patlak verdiğinde nisan verilerinden başlayarak ithalat hacimlerinin keskin bir şekilde düştüğünü, ithalat değerlerinin ise daha yüksek fiyatlar nedeniyle sınırlı bir şekilde arttığını kaydetti.

Mayısta ham petrol ithalat hacimlerinin yıllık bazda yüzde 29 düştüğünü, ithalat değerlerinin ise yıllık bazda yüzde 10 arttığını söyleyen Song, şu değerlendirmeleri yaptı:

"Çin'in büyük petrol rezervleri, ithalatı stratejik olarak ayarlama konusunda daha fazla esneklik sağlıyor. Ancak Orta Doğu'da bir çözüm bulunamazsa ve arz kesintileri ve yüksek enerji fiyatları devam ederse, Çinli ithalatçıların piyasaya daha düzenli seviyelerde geri dönmesini beklemek makul olacaktır. Politika yapıcılar, enerji güvenliği nedenleriyle stratejik rezervlerin belirli bir noktanın ötesinde tükenmesine izin vermekten muhtemelen kaçınacaklardır."

Mikro ihracat, ağırlığı 600 kilogramı ve fatura değeri 30 bin avroyu geçmeyen yurt dışı satışlarının, geleneksel gümrük prosedürlerine takılmadan Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) ile hızlı ve düşük maliyetle yapılması olarak uygulanıyor.

Bu kapsamda 2015 yılında 257 milyon dolar olan mikro ihracat değeri, 2025 sonu itibarıyla 2,25 milyar dolara ulaştı. Söz konusu dönemde en dikkati çeken büyüme Romanya pazarında gerçekleşti.

2024 yılında 5,1 milyon paket olan Romanya yönlü mikro ihracat trafiği, 2025 yılında yüzde 188 artışla 14,7 milyon adede yükseldi. Romanya'ya yapılan ihracatın finansal değeri ise yüzde 117'lik artışla 233,8 milyon dolara ulaştı.

Bu performansla Romanya, Azerbaycan ve Suudi Arabistan gibi geleneksel büyük pazarları geride bırakarak Türkiye'nin e-ihracattaki en stratejik merkezlerinden biri haline geldi.

Komşularla mikro ihracat trafiği

Yunanistan ve Bulgaristan gibi komşu ülkeler de performanslarıyla öne çıktı.

Yunanistan'a 2024'te gönderilen paket sayısı 301 bin iken 2025'te yüzde 1075 artışla 3,5 milyona yükseldi. Yunanistan'a yönelik mikro ihracatın finansal değeri yüzde 453 artarak 12,2 milyon dolardan 67,5 milyon dolara çıktı.

Benzer bir yükseliş Bulgaristan hattında da görüldü. Söz konusu ülkede 2024'te yalnızca 19 bin olan paket sayısı, 2025'in sonunda 1,6 milyona dayandı. Bulgaristan'a yapılan ihracatın değeri ise yaklaşık 5 kat artarak 33,7 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

ABD liderliğini korudu

ABD, Türkiye'nin mikro ihracatında 2024'teki liderliğini 2025'te de sürdürdü. Ancak ABD'nin gümrük muafiyet sınırlarına getirdiği kısıtlamalar tutarlara olumsuz yansıdı.

ABD'ye gönderilen paket sayısı geçen yıl 2024'e göre 4,1 milyona yükselse de ihracatın toplam tutarı 539 milyon dolardan 487 milyon dolara geriledi ve böylece yüzde 10'luk daralma yaşadı.

Türkiye'nin mikro ihracatta ana rotalarından biri olan Suudi Arabistan'a yönelik ihracatın değeri yüzde 61 azalarak 492 milyon dolardan 192 milyon dolara geriledi.

Hava yolundan kara yoluna geçiş ivmelendi

Maliyet yönetimi, e-ihracatta taşıma modellerinde de değişikliğe sebep oldu. 2024 yılında mikro ihracatın yüzde 88'ini sırtlayan hava yolu taşımacılığı, 2025'te yüzde 62'ye geriledi.

Bu dönemde kara yolu taşımacılığı (TIR-Kamyon), paket sayısındaki payını yüzde 11'den yüzde 37'e çıkararak hava yoluna en güçlü alternatif oldu.

Kara yolu üzerinden yapılan ihracatın değeri bir yılda 158 milyon dolardan 366 milyon dolara yükselerek e-ihracatın yeni "operasyonel motoru" haline geldi.

Uzman ekipler tarafından yürütülen çalışmalar, 5 gün kesintisiz sürdü. Gerçek yakıt yüklemesinin bire bir provası olan ve Nükleer Düzenleme Kurumunun (NDK) gözetimi altında uluslararası güvenlik gerekliliklerine uyumlu şekilde yürütülen operasyonla tesisin mekanik, hidrolik, termal sistemleri ile yapısal dayanıklılığı test edildi.

Temsili yakıt yükleme operasyonunun tamamlanmasının ardından reaktörün üst kısmına ait ekipmanların montaj çalışmalarına geçilecek. Bu çalışmaların tamamlanmasıyla 1. güç ünitesini devreye alma sürecindeki aşamalardan biri olan reaktör tesisinin soğuk ve sıcak testleri yapılacak.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, Akkuyu NGS'nin 1. ünitesinde devreye alma takviminin en önemli aşamalarından birinin daha başarıyla tamamlandığını belirterek şunları kaydetti:

"Yıl sonuna kadar santralden ilk elektrik üretimini gerçekleştirerek Türkiye'nin nükleer enerjide yeni bir döneme geçmesini hedefliyoruz. Sıfır emisyonlu, kesintisiz ve çevre dostu nükleer enerjiyi, ülkemizin enerji sepetindeki en güçlü kaynaklardan biri haline getireceğiz. Bu güçlü vizyonla yalnızca Akkuyu ile kalmayarak Sinop ve Trakya'da planladığımız yeni santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörleri de üretim portföyümüze ekleyeceğiz. 2050 yılına kadar nükleer kapasitemizi 20 bin megavata ulaştırarak enerjide tam bağımsız Türkiye hedefine kararlılıkla yürüyeceğiz."

Son hazırlık adımlarından biri tamamlandı

Akkuyu Nükleer AŞ’den yapılan açıklamaya göre, işlem kapsamında, tasarım özellikleri, ağırlıkları ve boyutları gerçek nükleer yakıt demetleriyle tamamen aynı olan, ancak nükleer malzeme içermeyen 163 adet temsili yakıt demeti reaktöre sırasıyla yüklendi.

Akkuyu NGS'nin 1. güç ünitesi için kullanılan nükleer yakıt ve temsili nükleer yakıt demetleri Rosatom'un Yakıt Bölümü'ne bağlı tesiste üretildi.

Temsili yakıt demetlerinin yüklenmesi, reaktörün fiziksel devreye alma aşamasından önce gerçekleştirilecek soğuk ve sıcak testler öncesindeki son hazırlık adımlarından biri olma niteliğini taşıyor. Bu operasyon sayesinde, uzmanlar reaktör tesisinin hidrolik özelliklerini test etme ve yakıt yükleme makinesi kullanılarak gerçekleştirilecek taşıma ve yerine yerleştirme operasyonları uygulamalı olarak değerlendirme imkanı elde ediyor.

Rosatom açıklamasında görüşlerine yer verilen Akkuyu Nükleer AŞ Genel Müdürü Sergei Butckikh, temsili yakıt demetlerinin yüklenmesinin nükleer yakıt yükleme sürecine yönelik kapsamlı bir hazırlık ve test aşamasını temsil ettiğini belirterek, "Temsili demetler sayesinde, nükleer yakıtla ilgili işlemleri gerçek işletme koşullarına mümkün olduğunca yakın şartlarda test ediyor, ekipmanların ve personelin bir sonraki devreye alma aşamasına hazır olduğuna emin oluyoruz." ifadesini kullandı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayına ilişkin "finansal yatırım araçlarının reel getiri oranları"nı açıkladı.

Buna göre, mayısta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 0,35, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 1,38 oranlarıyla mevduat faizinde görüldü.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından BIST 100 endeksi yüzde 0,31 ile yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 1,23, dolar yüzde 1,24, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yüzde 1,60 ve külçe altın yüzde 3,78 yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise BIST 100 endeksi yüzde 1,34 yatırımcısına reel getiri sağladı, avro yüzde 0,22, dolar yüzde 0,23, DİBS yüzde 0,59 ve külçe altın yüzde 2,79 yatırımcısına kayba yol açtı.

Mevduat faizi (brüt) üç aylık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 0,61, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 1,01 yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak hesaplandı.

Aynı dönemde külçe altın Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 14,86, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 14,53 yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık değerlendirmeye göre BIST 100 endeksi Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 15,37 TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 12,67 yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak öne çıktı.

Dolar ise Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 6,49, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 8,68 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı olarak görüldü.

Yıllıkta en yüksek reel getiri külçe altında

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde külçe altın Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 26,18, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 22,68 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yatırım araçlarından BIST 100 endeksi yüzde 19,11, DİBS yüzde 7 ve mevduat faizi yüzde 2,9 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 5,91 ve dolar yüzde 9,18 yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise BIST 100 endeksi yüzde 15,81, DİBS yüzde 4,03 ve mevduat faizi (brüt) yüzde 0,05 yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 8,52 ve dolar yüzde 11,7 oranlarında yatırımcısının kayba uğramasına yol açtı.

Almanya ve Fransa'nın, Avrupa’nın en iddialı ortak savunma girişimi olan 100 milyar avroluk Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) Projesi'ni iptal etme konusunda anlaştığı bildirildi.

Alman Haber Ajansının (DPA), Almanya hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ'da düzenlenen Avrupa Birliği (AB)-Batı Balkanlar Zirvesi kapsamında bir araya geldi.

Liderler, aylardır süren tıkanıklığın ardından savaş uçağı projesini sonlandırma kararı aldı.

Askeri ihtiyaçlar ve şirketler arası rekabet süreci tıkadı

Savunma analistleri, yaklaşık 100 milyar avro bütçeye sahip projenin başarısızlıkla sonuçlanmasının, Avrupa’nın onlarca yıldır süregelen yetersiz yatırımların ardından askeri kapasitesini yeniden inşa etme sürecinde karşılaştığı kronik zorlukları bir kez daha gözler önüne serdiğini belirtti.

Söz konusu proje, yalnızca yeni nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi değil, bu uçağa eşlik edecek silahlı ve silahsız insansız hava araçlarından (İHA) oluşan entegre bir muharebe ağı kurmayı hedefliyordu.

Sistemin, 2040 yılından itibaren Fransa’nın Rafale, Almanya ve İspanya’nın Eurofighter jetlerinin yerini alması planlanıyordu. Ancak projenin geleceğine; teknik özellikler, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle bir türlü karar verilemiyordu.

Savunma analistleri, Merz ve Macron’un, Almanya ile İspanya'yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus ile Fransa'nın savunma devi Dassault Aviation arasındaki derin fikir ayrılıklarını gidermek için aylarca çaba sarf ettiğini hatırlatıyor. Buna rağmen teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü ve patent hakları konusundaki ticari rekabetin, siyasi iradenin önüne geçtiği vurgulanıyor.

Şirketler arasındaki krizin yanı sıra iki ülkenin askeri ihtiyaçlarının taban tabana zıt olması da süreci tamamen kilitledi.

Fransa, kendi stratejik caydırıcılığı için yeni nesil uçağın, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine uyumlu tasarlanmasını şart koştu.

Buna karşın farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanan Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin, Berlin için mantıklı olup olmadığını açıkça sorgulayarak, Almanya'nın bu özelliklere ihtiyacı olmadığını net şekilde ifade etti.

Avrupa ülkeleri alternatif çözümlere yöneliyor

FCAS Projesi'ndeki takvim sapmaları ve stratejik belirsizlikler, birçok Avrupa ülkesini savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere halihazırda alternatif çözümlere itiyor.

Süreçteki belirsizlik nedeniyle pek çok Avrupa ülkesinin, ABD yapımı F-35 gibi mevcut ve rüştünü ispatlamış platformlara yönelmeye devam etmesi dikkati çekiyor.

Alman basınındaki haberlere göre, gelinen noktada, artık aynı çatı altında iki farklı uçağın üretilmesi bekleniyor.

Fransız Dassault firmasının kendi üretimi olan Rafale uçağını, yeni nesil teknolojilerle tek başına geliştirmeye odaklanacağı; Airbus'ın Gripen savaş uçaklarını üreten İsveçli savunma sanayisi şirketi Saab ile ortaklığa gidebileceği ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü rakip savaş uçağı projesine (GCAP) dahil olabileceği belirtiliyor.

ABD'li hava yolu şirketlerinin toplam yakıt harcaması nisanda yıllık bazda yüzde 78 artarak 6,5 milyar dolara yükseldi.

Buna göre, tarifeli sefer gerçekleştiren ABD'li hava yolu şirketlerinin toplam yakıt harcaması nisanda 6,47 milyar dolar olarak kaydedildi.

Söz konusu tutar, mart ayına göre yüzde 26,2, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 78 arttı.

ABD'li hava yolu şirketleri nisanda toplam 1,57 milyar galon yakıt tüketti.

Yakıt tüketimi mart ayına kıyasla yüzde 2,6, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 0,2 azaldı.

Böylece, yakıt tüketimindeki düşüşe rağmen Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı yakıt fiyatlarındaki artışın etkisiyle hava yolu şirketlerinin toplam yakıt harcamaları yükseldi.

Nisan ayında yakıtın galon başına maliyeti 4,11 dolar olarak gerçekleşirken, bu rakam mart ayına göre yüzde 29,6, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 78,2 artış gösterdi.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Yapay Zeka Politikaları Derneğince (AIPA) düzenlenen ve Anadolu Ajansının global iletişim ortağı olduğu "AI Tomorrow Summit 2026" etkinliğinde, yapay zeka tüm boyutlarıyla ele alındı.

Ankara'da gerçekleştirilen etkinlik, kamu ve özel sektörden birçok katılımcıyı ağırladı.

Bu yıl 11'incisi düzenlenen zirvede yapay zeka sistemlerinin nasıl çalışması gerektiğinden kime hizmet edeceğine, sürdürülebilirlik hedeflerinden küresel yönetişim gerekliliklerine kadar birçok başlık masaya yatırıldı.

Binance TR Genel Müdürü Mücahit Dönmez, zirvede gerçekleştirilen "Yapay Zeka ve Blokzincir ile Geleceği Şekillendirmek" başlıklı oturumda konuşma yaptı.

Açıklamada oturumdaki görüşlerine yer verilen Dönmez, dünyada ekonomik ve siyasi dengelerin yeniden kurulduğuna dikkati çekerek, yapay zekanın artık yalnızca bir teknoloji değil, çağın dili, düzeni ve yönü olduğunu vurguladı.

Dönmez, yeni dönemde ilerlemenin yalnızca zekayla değil, küresel sorumluluk bilinciyle anlam kazanacağının altını çizdi.

Yapay zekanın küresel stratejik rekabetin ana odağı haline geldiğini belirten Dönmez, teknolojik dönüşümün felsefi ve etik boyutlarına da değinerek, şunları kaydetti:

“Dünyada ekonomik ve siyasi dengelerin yeniden kurulduğu çok kritik bir dönemden geçiyoruz. Yapay zeka artık sadece bir teknoloji değil, çağın dili, düzeni ve yönüdür. İçinde bulunduğumuz bu yeni dönem, daha hızlı öğrenen sistemlerin, kendi kararlarını veren makinelerin ve insan-makine etkileşiminin sınırlarının yeniden tanımlandığı bir zamanı işaret ediyor. Ancak biliyoruz ki ilerleme, yalnızca zeka ile değil, sorumlulukla anlam kazanır.”

Dönmez, Binance TR olarak teknolojinin merkezinde yer alan söz konusu platformu desteklemekten memnuniyet duyduklarını vurguladı.

AI Tomorrow Summit'in vizyonuna işaret eden Dönmez, "Yalnızca dönüşüme uyum sağlamak değil, dönüşümü şekillendiren özne olmak. Bugün yapay zeka çağının tam kalbinde yer alıyoruz. Bu çağ yalnızca algoritmaları değil, aynı zamanda etik değerleri, insan haklarını, veri adaletini ve küresel sorumluluğu hepimize bir görev olarak çağırıyor." ifadelerini kullandı.

Teknolojinin daha adil, kapsayıcı ve bilinçli bir gelecek için nasıl kullanılabileceğine yönelik değerlendirmelerin ardından etkinlik sona erdi.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 31 Aralık 2025 tarihli ve 2025/68 sayılı bülteniyle, kripto varlık hizmet sağlayıcılar (KVHS) için belirlediği asgari kuruluş sermayesi, %25,49 yeniden değerleme oranı uygulanarak 250 milyon TL olarak güncellenmişti. Aralık 2024 itibarıyla 250 milyon TL olan ödenmiş sermayesini 807 milyon TL'ye çıkaran OKX TR, o dönemde kripto sektöründe faaliyet gösteren ve odağı yalnızca kripto olan şirketler arasında en yüksek sermayeye sahip platform unvanını elde etmişti. OKX TR, gerçekleştirdiği %148’lik son sermaye artışıyla, ödenmiş sermayesini 2 milyar TL’ye çıkardı. Bu hamleyle kripto para borsasının ödenmiş sermayesi, asgari gereksinimin 8 katına ulaştı.

“Türkiye’ye yurt dışından doğrudan yatırım sağlıyoruz”

OKX TR’nin ülkemize özel ürünlerini ve platformunu Şubat 2024’te kalıcı olma taahhüdüyle tanıttığını hatırlatan OKX TR Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Çamır, “Türkiye’de faaliyet göstermeye başladığımız günden bu yana, sektörde çıtayı belirleyen, regülasyonun öngördüğü asgari sermaye şartının daima önünde giden bir sektör paydaşı olduk. Her zaman, güçlü bir sermayeye sahip olma prensibiyle hareket ediyoruz. Son sermaye artışımızı da Türkiye pazarına bağlılığımızın göstergesi olarak değerlendiriyoruz. Ülkemizin bu alanda önemli uluslararası yatırımlar çekebileceğini istikrarlı bir biçimde kanıtlayarak, yine sektöre liderlik ediyoruz. Aynı zamanda devletimizin yabancı yatırımları teşvik adına son dönemde attığı adımların iyi bir örneğini teşkil ediyoruz. Gücünü küresel bir yapıdan alan OKX TR olarak, istikrarlı sermaye artışlarıyla ülkemize doğrudan yabancı yatırım sağlamanın gururunu yaşıyoruz” ifadelerini kullandı.

“İstikrarlı yatırımlarımız, kullanıcı güvenine verdiğimiz önemi teyit ediyor”

Düzenli sermaye artışlarının OKX Grubu’nun Türkiye pazarına inancını temsil ettiğini vurgulayan Mehmet Çamır, değerlendirmelerini şu ifadelerle sonlandırdı: “OKX, blokzinciri sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olmanın ötesinde, küresel bir finans kuruluşu vizyonuyla hareket ediyor. Bu vizyonu, hem dünya çapında hem de ülkemizde attığımız her adımda görünür kılıyoruz. OKX'in yakın zamanda New York Borsası’nın (NYSE) çatı şirketi ICE’den aldığı 25 milyar dolarlık yatırım da bu küresel vizyonun en güçlü göstergelerinden biri. Aynı yaklaşım, OKX TR’nin Türkiye’de finans kuruluşu sorumluluğu ve disipliniyle hareket etme kararlılığına da doğrudan yansıyor. Finans kuruluşları için güven vazgeçilmezdir, güvenin temelinde ise güçlü sermaye yapısı yer alır. Gerçekleştirdiğimiz sermaye artışı, kullanıcı ve iş ortaklarımıza karşı yükümlülüklerimizi sağlam bir finansal yapıyla karşılama kapasitemizi güçlendirdiğimizi ortaya koyuyor. Aynı zamanda ülkemizde devam eden lisanslama ve regülasyon süreçlerinde bizi güçlü bir konuma taşıyor.

Başta ABD, Avrupa Birliği ve Singapur olmak üzere, faaliyet gösterdiği pazarlarda lisanslı yapısı, yasal gerekliliklere uyumu ve güçlü sermaye yaklaşımıyla öne çıkan OKX’in küresel kültürünü Türkiye’de temsil ediyoruz. Kendi alanında ülkesine en çok yatırım yapan şirketlerden biri olarak gerçekleştirdiğimiz bu sermaye artışı, hem OKX Grubu'nun Türkiye'ye inancının, hem de Türkiye’de kalıcı olmaya yönelik taahhüdümüzü destekleyen güçlü kaynaklara sahip olduğumuzun en güncel kanıtı. Bu güvenceyle, OKX TR olarak Türkiye'deki kullanıcıları yeni nesil finansal deneyimlerle tanıştırmayı sürdüreceğiz.”

“Gayrimenkul artık sadece metrekare hesabı değil”

Küresel ekonomide yaşanan değişimlerin Türkiye’deki yatırım tercihlerine de yansıdığını belirten Ceran, yatırım kararlarının artık yalnızca fiyat ve lokasyon üzerinden verilmediğini söyledi.

Ceran, “Bugün yatırımcılar bir bölgenin nüfus hareketlerini, ulaşım projelerini, sanayi yatırımlarını, kira getirilerini ve gelecekteki gelişim potansiyelini analiz ediyor. Gayrimenkul artık yalnızca metrekare hesabı yapılan bir alan olmaktan çıktı. Veriyle, analizle ve stratejik öngörüyle yönetilen bir yatırım aracına dönüştü” ifadelerini kullandı.

“Türkiye üretim ve lojistikte yeni bir döneme giriyor”

Son yıllarda üretim ve lojistik yatırımlarındaki artışın gayrimenkul piyasasını da etkilediğini belirten Ceran, özellikle organize sanayi bölgeleri çevresindeki yatırımların dikkat çektiğini söyledi.

“Türkiye yalnızca bir tüketim pazarı değil, aynı zamanda üretim ve lojistik merkezi olma yolunda ilerliyor. Bu dönüşüm; depoları, lojistik tesisleri, sanayi arsalarını ve ticari gayrimenkulleri daha stratejik hale getiriyor. Önümüzdeki dönemde yatırımcılar sadece konutun değil, ekonominin büyüme alanlarının da peşinden gidecek.”

“Yatırımcı artık daha bilinçli hareket ediyor”

Geçmişte birçok yatırım kararının kulaktan dolma bilgilerle verildiğini ifade eden Ceran, günümüzde yatırımcı profilinin de değiştiğini belirtti.

“Bugün yatırımcılar daha fazla araştırıyor, daha fazla veri kullanıyor. Kira çarpanı, amortisman süresi, bölgesel gelişim planları ve ekonomik göstergeler yatırım kararlarında belirleyici hale geliyor. Bu da sektörü daha profesyonel ve daha analitik bir noktaya taşıyor.”

Yapay zekâ yatırım kararlarını etkilemeye başladı

Teknolojinin gayrimenkul sektöründe yeni bir dönemi başlattığını belirten Ceran, yapay zekâ destekli analizlerin yatırım süreçlerinde giderek daha fazla kullanılacağını söyledi.

“Yapay zekâ artık sadece teknoloji şirketlerinin konusu değil. Gayrimenkulde fiyat analizlerinden yatırım öngörülerine kadar birçok alanda kullanılmaya başlandı. Önümüzdeki yıllarda veriyi doğru kullanan yatırımcı ile yalnızca sezgileriyle hareket eden yatırımcı arasındaki fark daha da açılacak.”

“Kazanan doğru segmenti seçenler olacak”

Önümüzdeki dönemde yatırımcıların daha seçici davranması gerektiğini vurgulayan Ceran, her gayrimenkulün aynı performansı göstermeyeceğini belirtti.

“Yeni dönemde sadece mülk sahibi olmak yeterli olmayacak. Doğru lokasyonu, doğru segmenti ve doğru zamanı okuyabilen yatırımcılar öne çıkacak. Gayrimenkulde yeni dönemin kazananı yalnızca konut yatırımcısı değil; ekonomideki dönüşümü okuyabilen yatırımcı olacak.”

Ceran, Türkiye’nin genç nüfusu, şehirleşme dinamikleri, üretim kapasitesi ve stratejik konumu nedeniyle gayrimenkul sektörünün uzun vadede önemini koruyacağını belirterek, sektörün önümüzdeki yıllarda daha fazla teknoloji, veri ve uzmanlık odaklı bir yapıya dönüşeceğini sözlerine ekledi.