Gün ışığının etkisine odaklanan araştırmalar, çalışma ortamında doğal ışık ve dış manzara erişimi iyileştirildiğinde bilişsel performansın yüzde 42’ye kadar artabildiğini gösteriyor. Farklı yapı tiplerinde kullanıcı konforunu ve mekân kalitesini etkileyen bu tablo, gün ışığının mimari planlamadaki önemini daha görünür hale getiriyor. Form Endüstri Tesisleri’nin çatı ışıklık sistemleri, farklı yapı tiplerinde gün ışığının iç mekâna dengeli biçimde taşınmasına katkı sunuyor.

Üretim tesisleri, depolar ve lojistik yapılar gibi geniş hacimli alanlarda çalışanlar günün büyük bölümünü kapalı ortamlarda geçiriyor. Benzer şekilde ofisler, oteller, hastaneler, AVM’ler, atriumlar ve villa projelerinde de gün ışığının iç mekâna taşınması, kullanıcı deneyimi ve mekân kalitesi açısından önem taşıyor. Bu nedenle gün ışığının iç mekâna taşınması, aydınlatma ihtiyacının yanı sıra dikkat düzeyi, zihinsel canlılık, uyku ritmi ve genel çalışma konforu açısından da önem taşıyor. Araştırmalar, gün ışığı ve dış çevreyle görsel temasın iyileştirildiği ortamlarda çalışanların üst düzey karar verme becerilerini ölçen bilişsel değerlendirmelerde yüzde 42’ye kadar daha yüksek sonuçlar elde ettiğini gösteriyor. Form Endüstri Tesisleri, farklı yapı tiplerine uygun çatı ışıklık sistemleriyle doğal ışığın büyük hacimli yapılara ve farklı yaşam alanlarına daha dengeli yayılmasına katkı sağlıyor. Bu yaklaşım, daha ferah, aydınlık ve kullanıcı deneyimini destekleyen iç mekânların oluşturulmasına yardımcı oluyor.

Gün Işığı Uyku Düzeni ve Yaşam Kalitesi Üzerinde Etkili Oluyor

Araştırmalar, gün ışığına erişimi olan çalışanların uyku düzeni ve yaşam kalitesi göstergelerinde daha olumlu sonuçlar verdiğini ortaya koyuyor. Pencereli alanlarda çalışanlarla penceresiz alanlarda çalışanları karşılaştıran bir çalışmada, gün ışığına erişimi olan çalışanların hafta içi toplam uyku süresinin ortalama 46 dakika daha uzun olduğu görülürken, canlılık ve fiziksel iyilik haliyle ilişkili başlıklarda da daha güçlü sonuçlar elde edildiği belirtiliyor. Aynı bulgular, gün ışığından sınırlı yararlanan çalışanlarda genel uyku kalitesi ve uyku bölünmeleri açısından daha zayıf sonuçlar görülebildiğine işaret ediyor. Bu veriler, gün ışığının ofislerden endüstriyel yapılara kadar farklı kullanım alanlarında çalışanların günlük ritmini ve genel iyilik halini de etkilediğini gösteriyor.

Çatı Işıklık Sistemleri Gün Işığını Daha Etkili Kullanmayı Destekliyor

Gün ışığının yalnızca cephelerden alınması, geniş ve derin planlı yapılarda her noktaya yeterli düzeyde ulaşmasını zorlaştırabiliyor. Çatı ışıklık sistemleri ise doğal ışığın üst kotlardan iç mekâna alınmasına olanak sağlayarak ışığın alan geneline daha dengeli yayılmasını destekliyor. Bu sayede üretim tesisleri, depolar, lojistik yapılar, ofisler, oteller, hastaneler, AVM’ler, atriumlar ve villa projelerinde daha aydınlık, ferah ve görsel konforu yüksek iç mekânlar oluşturulabiliyor. Gün ışığının daha dengeli kullanılması, kullanıcı deneyimini güçlendirirken yapay aydınlatma ihtiyacının azalmasına ve buna bağlı olarak enerji tasarrufuna katkı sunuyor. Bu yönüyle çatı ışıklık sistemleri, hem kullanıcı konforunu hem de yapı performansını destekleyen bütüncül bir çözüm olarak öne çıkıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin toplam sanayi üretici fiyat endeksi göstergelerini yayımladı.

Buna göre, endeks geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 2,81, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,33, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 8,56 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 27,29 yükseldi.

Sanayinin alt sektörlerinin yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 35,74, imalatta yüzde 31,31, elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme üretimi ve dağıtımında yüzde 14,32, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 38,25 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarında yüzde 26,98, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 33,54, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 33,91, enerjide yüzde 36,93 ve sermaye mallarında yüzde 27,56 yükseliş gerçekleşti.

Aylık değişimler

Sanayinin alt sektörlerinin aylık değişimleri incelendiğinde ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,85, imalatta yüzde 3,52, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 2,94 artış kaydedilirken, elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise yüzde 7,51 azaldı.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 2,03, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,89, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 2,13, sermaye mallarında yüzde 0,27 ve enerjide yüzde 12,86 artış kaydedildi.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 2025 sonu itibarıyla Türkiye nüfusu, 86 milyon 92 bin 168 kişiyken bunun 21 milyon 375 bin 930'unu çocukların oluşturduğu belirlendi.

Çocuk nüfusun yüzde 51,3'ünü erkekler, yüzde 48,7'sini kızlar oluşturdu.

Birleşmiş Milletlerin (BM) tanımına göre 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus, 1970'te toplam nüfusun yüzde 48,5'ini oluştururken bu oran 1990'da yüzde 41,8 ve 2025'te yüzde 24,8 oldu.

Nüfus projeksiyonlarına göre, çocuk nüfus oranının 2030'da yüzde 22,1, 2040'ta yüzde 17,9, 2060'ta yüzde 16,9, 2080'de yüzde 15,2 ve 2100'de yüzde 14,5 olacağı öngörüldü.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülke incelendiğinde, 2025'te çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 17,6 olarak kayıtlara geçti. AB üyeleri arasında en fazla çocuk nüfus oranına sahip ülkeler, sırasıyla yüzde 22,7 ile İrlanda, yüzde 20,4'er ile Fransa ve İsveç olarak kaydedildi.

Çocuk nüfus oranı en düşük ülkeler ise sırasıyla yüzde 14,5 ile Malta, yüzde 14,9 ile İtalya ve yüzde 15,5 ile Portekiz olarak belirlendi.

Türkiye'nin çocuk nüfus oranının yüzde 24,8 ile AB üyesi ülkelerden daha yüksek olduğu görüldü.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, geçen yıl en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Bunu, yüzde 39,2 ile Şırnak, yüzde 36,7 ile Mardin izledi. En düşük olduğu iller ise yüzde 15,9 ile Tunceli, yüzde 16,9 ile Edirne, yüzde 17,7 ile Kırklareli olarak belirlendi.

Geçen yıl toplam hane halkı sayısı, 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin yüzde 41,9'unda, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane halkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3 ile Tunceli olduğu tespit edildi.

Hanelerin yüzde 19,1'inde 0-17 yaş grubunda 1 çocuk, yüzde 14,1'inde 2 çocuk, yüzde 5,7'sinde 3 çocuk, yüzde 1,9'unda 4 çocuk, yüzde 1,1'inde ise 5 ve daha fazla çocuk bulunduğu kayıtlarda yer aldı.

Çocuk nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2020'de çocuk nüfusun yüzde 26,9'unun 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,7'sinin 5-9 yaş grubunda, yüzde 28,2'sinin 10-14 yaş grubunda, yüzde 16,2'sinin 15-17 yaş grubunda yer aldığı görülürken 2025'te ise yüzde 22,7'sinin 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,8'inin 5-9 yaş grubunda, yüzde 30,5'inin 10-14 yaş grubunda, yüzde 18'inin 15-17 yaş grubunda yer aldığı belirlendi.

Doğum İstatistiklerine göre, 2024'te canlı doğan bebek sayısı, 937 bin 559 oldu. Doğan bebeklerin 481 bin 825'inin erkek, 455 bin 734'ünün ise kız olduğu tespit edildi. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,7'sini tekil, yüzde 3,2'sini ikiz, yüzde 0,1'ini ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlar oluşturdu.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, hastanede gerçekleşen doğumların canlı doğumlar içindeki oranı, 2010'da yüzde 91,6 iken 2024'te yüzde 99,4 oldu. Beşli karma aşı (DPT+IPV+Hib) 3 doz ile aşılama oranının 2023'te yüzde 98,8 iken 2024'te yüzde 96 olduğu görüldü.

Hayat Tabloları 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresinin Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl, kadınlar için 80,7 yıl olduğu kaydedildi. Türkiye'de, 7 yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresinin ortalama 72,1 yıl, erkek çocuklar için 69,5 yıl ve kız çocuklar için 74,7 yıl olduğu görüldü. Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki çocuklar için bu süre, 64,3 yıl olarak kayıtlara geçti. Erkek çocuklar için bu süre 61,7 yıl iken, kız çocuklar için 66,9 yıl oldu. Bu yaş için kız ve erkek çocuklar arasındaki beklenen yaşam süresi farkının, 5,2 yıl olduğu belirlendi.

En popüler bebek isimleri Alparslan ve Alya

Geçen yıl doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Alparslan, Göktuğ ve Metehan, en popüler kız bebek isimleri ise Alya, Defne ve Gökçe oldu. Doğan erkek bebeklerin 7 bin 527'sine Alparslan, 6 bin 36'sına Göktuğ, 5 bin 393'üne Metehan, kız bebeklerin 8 bin 751'ine Alya, 7 bin 731'ine Defne, 7 bin 603'üne ise Gökçe ismi verildi. Türkiye'de 2025'te 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Ömer, kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Ecrin olduğu görüldü.

Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, 2019'da yüzde 34,1 iken, bu oran 2025'te yüzde 29,7'ye düştü. Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre, çocuk bağımlılık oranının 2030'ta yüzde 25,5, 2040'ta yüzde 22,1, 2060'ta yüzde 23,3, 2080'de yüzde 23,4, 2100'de yüzde 21,5 olacağı öngörüldü.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2024'te ilk kez özel gereksinim raporu alan çocukların sayısı, 96 bin 83 oldu. İlk kez özel gereksinim raporu alan çocukların yüzde 62,6'sını erkek çocuklar, yüzde 37,4'ünü ise kız çocuklar oluşturdu.

5 yaşındaki çocukların net okullaşma oranı yüzde 82,5

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, okul öncesi eğitim seviyesinde 5 yaş net okullaşma oranının, 2024-25 öğretim yılında yüzde 82,5 olduğu görüldü. 5 yaş net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklar için yüzde 82,8, kız çocuklar için yüzde 82,3 oldu.

İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı, 2024-25 öğretim yılında yüzde 95,4, ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 89,1, ortaöğretim seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 82,9 olarak kayıtlara geçti.

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre, eğitim kademesi ve cinsiyete göre okul tamamlama oranları incelendiğinde, ilkokul tamamlama oranının 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,6 olduğu tespit edildi. Ortaokul tamamlama oranı, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde, yüzde 96,6 oldu. Ortaöğretim tamamlama oranının da yüzde 81,3 olduğu belirlendi. Ortaöğretim okul tamamlama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde bu oranın erkek çocuklar için yüzde 79,2, kız çocuklar için yüzde 83,5 olduğu görüldü.

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, Türkiye genelinde 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı, 17 milyon 956 bin 523 oldu. Bu öğrencilerin yüzde 51,3'ünü erkek öğrenciler, yüzde 48,7'sini ise kız öğrenciler oluşturdu.

Özel eğitim gerektiren bireylere (işitme, görme, ortopedik ve hafif düzeyde zihinsel engelli) hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumlarında örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı 602 bin 729 oldu. Özel eğitim alan öğrenciler, örgün eğitimdeki öğrencilerin yüzde 3,4'ünü oluşturdu. Özel örgün eğitime devam eden öğrencilerin yüzde 62,7'sinin erkek öğrenciler, yüzde 37,3'ünün ise kız öğrenciler olduğu belirlendi.

Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre, geçen yıl toplam nüfusun yüzde 27,9'unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında iken, çocuk nüfus için bu oranın yüzde 36,8 olduğu görüldü. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan çocuk nüfus cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklarında yüzde 36, kız çocuklarında ise yüzde 37,8 olarak kayıtlara geçti.

Resmi kız çocuk evlilikleri azaldı

Evlenme İstatistiklerine göre, 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 7,3 iken bu oran 2025'te yüzde 1,5'e düştü. Diğer taraftan, aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 0,5 iken bu oran 2025'te yüzde 0,1 oldu.

ADNKS sonuçlarına göre, geçen yıl 21 milyon 375 bin 930 çocuk nüfusun içinde sadece babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, sadece annesi vefat etmiş çocuk sayısının 79 bin 214, hem annesi hem de babası vefat etmiş çocuk sayısının ise 4 bin 907 olduğu görüldü.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2025'te Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu tespit edildi. Mevcut koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı, geçen yıl 681 olarak kayıtlara geçti.

Boşanma İstatistiklerine göre, geçen yıl boşanan çiftlerin sayısı 193 bin 793 oldu. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda, 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 74,6'sının anneye, yüzde 25,4'ünün ise babaya verildiği görüldü.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2024'te 1-17 yaş grubunda çocuk ölümleri en fazla dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Söz konusu nedenle hayatını kaybeden 1-17 yaş grubundaki çocuk sayısı, 2024'te 1538 oldu. Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 765 çocuk, iyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle 666 çocuk, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle 413 çocuk hayatını kaybetti.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2009'da bebek ölüm hızı binde 13,9 iken, 2024'te binde 9,0 oldu. Doğumdan sonraki 5 yıl içinde ölme olasılığını ifade eden 5 yaş altı ölüm hızının, 2009'da binde 17,7 iken, 2024'te binde 11,1 olduğu tespit edildi.

Türkiye, Antalya

Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olarak yer aldığı, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen Antalya Diplomasi Forumu 2026 kapsamında "Küresel Enerji Haritasının Yeniden Çizilmesi: Güvenlik ve Belirsizlik" başlıklı panel düzenlendi.

Bakan Bayraktar, panelde yaptığı konuşmada, enerji krizinin Türkiye'yi de etkilediğini söyledi.

Türkiye'de enerji piyasalarının oldukça dirençli olduğunu ifade eden Bayraktar, Türkiye'nin geçmiş dönemlerde krizler yaşadığını, etrafında belirsizlikler, bölgesinde savaşlar olduğunu, pandemiyle tedarik zincirinde bir dönem belirsizlik yaşandığını, emtia fiyatlarının dalgalandığını anlattı.

Fotoğraf : Abdullah Güçlü/AA

Bayraktar, bütün bunların Türkiye'yi dirençli hale getirdiğini, Türkiye'nin krizle mücadele etmeye oldukça alışkın bir ülke olduğunu belirtti.

Türkiye'de ortaya konulan vizyon politikaların bu tür krizlerle mücadele etme konusunda ülkeyi daha dirençli ve güvenli hale getirdiğine dikkati çeken Bayraktar, "Son 25 yıldır Türkiye'deki enerji piyasaları büyük bir dönüşümden geçti. Enerji sektöründe piyasa yapısı değişti. Kendi piyasalarımızı özel yatırımlara, girişimlere açtık. Bu anlamda bir dönüşüm yaşadık. Bölgesel olarak işbirlikleri gerçekleştirdik. Enerjide çok büyük altyapılar inşa ettik. Çeşitlendirmeyi enerji stratejimizin kalbine yerleştirdik." diye konuştu.

Bayraktar, Azerbaycan ve komşu ülkelerle çok başarılı projeler yürüttüklerini, uzun vadeli enerji ihtiyacını bu strateji ile karşılamayı başardıklarını dile getirdi.

"Yapay zekaya dayanan merkezler, elektrikli araçlar enerji ihtiyacını artırıyor"

Türkiye'de enerji talebinin istikrarlı bir şekilde arttığını, bu talepteki büyümenin de önlerindeki on yıllar boyunca devam edeceğini beklediklerini ifade eden Bayraktar, şunları kaydetti:

"Yapay zekaya dayanan merkezler, elektrikli araçlar enerji ihtiyacını artırıyor. İthalat bağımızı azaltmak istiyoruz. Türkiye ekonomisinin cari açığını ithalat tetikliyor. Kasım ayında Antalya'da düzenleyeceğimiz COP 31 ile iklim hedeflerimiz var. Cumhurbaşkanımızın açıkladığı gibi Türkiye 2053 yılına kadar karbon nötr hedefine sahip. Enerji kaynaklarımızı çeşitlendirmek bizler için oldukça önemli. Yakıt, ekonomi, teknoloji açısından yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanmak istiyoruz. Bu teknolojileri geliştirmek, rüzgar ve güneşten faydalanmak istiyoruz."

Fotoğraf : Abdullah Güçlü/AA

"Türkiye'de her gün 22 milyon hanenin yemek ve ısınmak için doğal gaza ihtiyacı var"

Fosil yakıtlara sırtlarını dönmeden enerji kapasitelerini arttırmak istediklerine işaret eden Bayraktar, şöyle devam etti:

"Doğal gaz, petrol boru hatlarımız işlevselliğini sürdürüyor. Bir enerji mimarisine ihtiyacımız var. Türkiye'de önemli güneş enerjisi yatırımı yapıyoruz. Bu enerji dönüşümü kesinlikle engellenemez. Fakat burada akıllı enerji dönüşümünden bahsetmeliyiz. Akıllı enerji dönüşümü dediğimiz zaman kriz anında müdahale edilebilir olmalı. Evet fosil yakıt kriziyle karşı karşıyayız ama petrol ya da doğal gaz sadece Hürmüz Boğazı'ndan geçmiyor. Karbonsuz enerji ihtiyacımız var tabi ki ama Türkiye'de her gün 40 milyon araç yollarda. Dolayısıyla bizim onlara ciddi bir yakıt arzı sağlamamız gerekiyor. Türkiye'de her gün 22 milyon hanenin yemek ve ısınmak için doğal gaza ihtiyacı var. 86 milyon insanın elektriğe ihtiyacı var bu ülkede. Bu sayıları aklımızda tutarak çok daha rasyonel planlar gerçekleştirmek gerekiyor."

Bayraktar, petrol ve doğal gazı kullanmaya devam ederken Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynakları ile nükleer enerji varlıklarını arttıracağını vurguladı.

Türkiye olarak Güney Gaz Koridoru gibi birçok uluslararası projeye yatırım yaptıklarını anımsatan Bayraktar, bu projelerin çok yüksek bir politik ve ekonomik irade gerektiğinin altını çizdi.

"Ekonomimizde anahtar kelime yenilenebilir enerji"

Türkiye olarak bağlantısallık kapasitelerini artırmaları gerektiğini ifade eden Bayraktar, bu konuda Suudi Arabistan gibi farklı ülkelerle projeler geliştirdiklerini, güzergahları çeşitlendirdiklerini, alt yapıya daha fazla yatırım yaptıklarını söyledi.

İlerleyen yıllarda da enerji krizleriyle karşılaşmaya devam edeceklerine değinen Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu krizlerden derslerimizi almalı, Türkiye olarak yapmamız gerekenleri yapmalıyız. Çok güçlü bir hedefimiz var. 2050 yılına kadar karbon nötr bir ekonomiye sahip olmak istiyoruz. 30 yıl bir zamanımız kaldı. Ulaşım, alt yapı, tarım tüm bunlarda bir değişim göreceğiz. Ekonomimizde anahtar kelime yenilenebilir enerji. Karşı karşıya olduğumuz her bir kriz, bağımlılığın çözülmesi bu yenilenebilir enerjilerin kullanımından geçiyor. Kapasitelerinin artırılması, güvenliğinin sağlanması, depolanması ile yenilenebilir enerjinin kullanılması bu hedeflerin gerçekleşmesi noktasında anahtar rol olacaktır. Yakında çok büyük bir ilanımız olacak. Bu 2050 hedefimizi 2035'e çekeceğiz. Bu henüz kesinleşmedi. Enerji verimliliği artırmak alanında hem özel hem de kamu sektörü oyuncuları ile çalışıyoruz."

"Türkiye ile enerji güvenliğine çok büyük katkı sağlıyoruz"

Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov ise enerji güvenliğin ulusların güvenlik portföyünün önemli bir unsuru haline geldiğini dile getirdi.

Dünya tarihinin en önemli enerji krizlerinden birisiyle karşı karşıya olduklarını belirten Şahbazov, "Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün bir kısmı Avrupa'ya aktarılıyordu. Bu aktarım olmadığı için Avrupa enerjide kırılgan hale geldi. Azerbaycan olarak arz güzergahlarımızı çeşitlendirdik. Yaklaşık 20 ülkeye 40 milyon varil arz gerçekleştiriyoruz. Yakın zamanda Avrupa'daki 16 ülkeye doğal gaz tedarik etmeye başladık." dedi.

Hem doğal gaz hem de petrol anlamında üretici ülke olarak bu krizin sonuçlarından çok da etkilenmeyen bir ülke olduklarını aktaran Şahbazov, üretici ülkelerin bu krizden çok fazla para kazanıyor algısının da gerçeği yansıtmadığını dile getirdi.

Dengeli petrol fiyatını önemsediklerini anlatan Şahbazov, "Türkiye ile olan işbirliği iki dost, kardeş ülkenin enerji güvenliğine katkı sağlamasının çok güzel bir nişanesi. Bu işbirliği ile oluşan projeler sayesinde enerji sektörünün direncini temin ediyoruz. Türkiye ile enerji güvenliğine çok büyük katkı sağlıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Slovenya Çevre, İklim ve Enerji Bakanı Bojan Kumer ise Slovenya'nın Körfez ülkelerindeki çatışmalardan enerji anlamında etkilendiğini söyledi.

Ülkede hem fiyatların arttığını hem de miktar açısından azalma olduğunu dile getiren Kumer, "Petrolümüzün yüzde 100'ünü ithal ediyoruz. Yüzde 100 dışarıya bağımlıyız. Ülkemizde fiyatlar oldukça düşük seyrediyordu. Avusturya'dan İtalya'dan sınırımıza kadar gelip bizden petrol temin ediyorlardı. Sadece Slovenya'nın değil diğer ülkelerin de petrol ihtiyacını gideriyorduk. Bu çatışmalar yaşandıktan sonra fiyatlar arttı. Kriz bizi doğru zamanda bulmadı. Tarım ve çiftçiliğin başladığı bir dönemde bu krizle karşı karşıya kalmanın sıkıntısını yaşıyoruz." diye konuştu.

"Türkiye, jeotermal, güneş ve rüzgar enerjilerine daha fazla yatırım yapıyor"

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı Genel Direktörü Francesco La Camera, krizin enerji olarak değil fosil yakıt krizi olduğunu kaydetti.

Bu durumun dünyayı yenilenebilir enerjiye daha fazla kaydıracağına inandığını belirten La Camera, "Yenilenebilir enerji dünyada büyük bir atakta. Enerji güvenliğinin fosil yakıtlar üzerinden yönetilmesi başarısızlık getiren bir durum. Fosil yakıtlı enerji sisteminin alt yapısı yeterli değil. İspanya sistemlerinin yüzde 60'ını yenilenebilir enerji yaptı. Türkiye de aynı şeyi yapıyor. Türkiye, jeotermal, güneş ve rüzgar enerjilerine daha fazla yatırım yapıyor. Yenilenebilir enerjiye yatırım yapmak bizi enerji sektöründe krizlere karşı dirençli hale getirecek. Depolanmasını da çözersek fosil yakıtlara karış daha fazla rekabet edebileceğiz." ifadelerini kullandı.

Bu dönemde motorin türleri ithalatı ise yüzde 30,93 azalarak 702 bin 189 ton oldu. İthalatın kalan kısmını, benzin ve fuel-oil türleri, havacılık ve denizcilik yakıtları ile diğer ürünler oluşturdu.

Böylece toplam ithalat, şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,84 azalarak 3 milyon 512 bin 919 ton olarak kayıtlara geçti.

En fazla ham petrol ve petrol ürünleri ithalatı, 1 milyon 508 bin 282 tonla Rusya’dan yapılırken, bu ülkeyi 645 bin 346 tonla Irak ve 550 bin 184 tonla Kazakistan izledi.

Yurt içi benzin satışları şubatta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 17,73 artarak 417 bin 803 ton oldu. Petrol ürünleri satışları yüzde 3,71 artarak 2 milyon 378 bin 526 ton, motorin satışları yüzde 1,11 artarak 1 milyon 834 bin 490 ton olarak gerçekleşti.

Petrol piyasasında ihracat yüzde 18,62 azaldı

Aynı dönemde petrol piyasasında toplam ihracat yüzde 18,62 düşüşle 910 bin 559 ton oldu.

Türkiye'nin havacılık yakıtları ihracatı yüzde 30,07 artarak 401 bin 899 ton olurken, motorin türleri ihracatı yüzde 83,43 azalarak 86 bin 439 ton olarak kayıtlara geçti.

Denizcilik yakıtları ihracatı yüzde 29,96 azalarak 52 bin 538 ton, benzin türleri ihracatı ise yüzde 36,90 artarak 7 bin 224 ton oldu

Rafineri petrol ürünleri üretimi yüzde 2,80 arttı

Aynı dönemde toplam rafineri petrol ürünleri üretimi yüzde 2,80 artışla 2 milyon 972 bin 124 ton olarak gerçekleşti.

Havacılık yakıtları üretimi şubatta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17,55 artarak 488 bin 28 ton, benzin türleri üretimi yüzde 9,57 artarak 398 bin 990 ton oldu. Motorin türleri üretimi ise yüzde 9,72 azalarak 1 milyon 203 bin 133 ton olarak kaydedildi.

Diplomatik kaynaklardan alınan bilgiye göre ADF2026, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayesinde ve Dışişleri Bakanlığının ev sahipliğinde yapılacak.

İlki 2021'de düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu'nun bu yılki teması, "Yarını Tasarlarken Belirsizliklerle Baş Etmek" olacak.

Foruma 150'den fazla ülkeden 20'yi aşkın devlet ve hükümet başkanı, yaklaşık 15 devlet ve hükümet başkan yardımcısı, 40'tan fazlası dışişleri bakanı olmak üzere 50'nin üzerinde bakan, 75'i uluslararası kuruluş temsilcisi olmak üzere 460'ı aşkın üst düzey zevatın yanı sıra aralarında akademisyen ve öğrencilerin de bulunduğu 5 bine yakın konuğun katılması bekleniyor.

Devlet başkanı düzeyindeki katılımcıların yaklaşık yarısının Afrika ve Avrupa'dan, dışişleri bakanı düzeyindeki katılımcıların yüzde 40'ının Afrika, yüzde 35'inin Avrupa ve yüzde 22'sinin Asya'dan olması öngörülüyor.

ADF2026 kapsamında lider panelleri dahil olmak üzere 40'tan fazla etkinlik ve oturumun düzenlenmesi planlanıyor.

Oturumlarda küresel sistemde derinleşen belirsizlikler ve dönüşüm süreçleri ile bölgesel gelişmelerin geniş yelpazede ele alınacağı, siyasal, ekonomik, çevresel ve teknolojik eksenlerde şekillenen başlıca gündem maddelerinin de tartışmaların odağını oluşturacağı belirtildi.

ADF2026'daki faaliyetler, forumun resmi internet sitesi ve sosyal medya hesaplarından eş zamanlı izlenebilecek, ayrıca oturumların önemli bir kısmı TRT aracılığıyla canlı yayımlanacak.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, ADF2026 kapsamında Balkan Barış Platformu Üçüncü Dışişleri Bakanları Toplantısı, Gazze Konulu Sekizli Toplantı, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Dışişleri Bakanları Konseyi Gayriresmi Toplantısı ve Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan-Mısır Toplantısı'na katılması planlanıyor.

Şirketin 100'üncü kuruluş yıl dönümüne denk gelen iş bırakma eylemleri, son on yılın en uzun süreli iş uyuşmazlığı olarak kayıtlara geçti.

Pazartesi günü pilotların başlattığı ve bugün de devam eden grev, Lufthansa, Lufthansa Cargo ve CityLine operasyonlarını etkilemeyi sürdürüyor. Kriz, UFO sendikasının 15-16 Nisan tarihlerini kapsayan 48 saatlik yeni grev ilanıyla daha da derinleşti.

Çarşamba günü TSİ 01.00’de başlayacak kabin grevi, özellikle Frankfurt ve Münih kalkışlı seferleri hedef alıyor.

Grev süreci, Lufthansa'nın resmi 100. yıl töreniyle aynı zamana denk getirildi. UFO sendikası, Başbakan Friedrich Merz’in de katılımının beklendiği tören sırasında Frankfurt’taki şirket genel merkezi önünde büyük bir miting düzenleyeceğini duyurdu.

Pilot sendikası VC de üyelerine bu protestoya destek verme çağrısında bulunarak yönetim üzerindeki baskıyı artırdı.

Müzakereler çıkmazda

Sendikalar, iki yıldır belirsizliğini koruyan çalışma koşulları, emeklilik hakları ve ücret artışı konularında somut adımlar atılmasını talep ediyor.

Yaklaşık 5 bin pilotu temsil eden VC sendikası, işveren katkı paylarının artırılmasını talep ediyor. Sendika, yüksek enflasyon ve şirketin maliyet kısıcı programlarının pilotların emeklilik güvenliğini zedelediğini savunarak, yönetimin "uzlaşmaz" tavrının grevi kaçınılmaz kıldığını ifade etti.

UFO sendikası da yaklaşık 19 bin kabin görevlisi için maaş artışı, vardiya planlamasında öngörülebilirlik ve CityLine personelinin tazminat haklarında iyileştirme talep ediyor.

UFO Başkanı Joachim Vazquez Bürger, yönetimin "çalışanların sırtından" kutlama yaptığını savunurken; Lufthansa İnsan Kaynakları Direktörü Michael Niggemann, taleplerin şirketin rekabet gücünü ve geleceğini tehdit ettiğini ileri sürdü.

Grevlerin bilançosu ağırlaşıyor

Lufthansa pilotlarının bu yıl içindeki üçüncü büyük iş bırakma eylemi olan mevcut grev, hava yolu üzerindeki mali baskıyı artırıyor. Geçen hafta kabin görevlilerinin gerçekleştirdiği eylemlerin ardından pilotların da sürece dahil olmasıyla şirketin ana hatlarındaki uçuş trafiği durma noktasına geldi.

Almanya’nın en büyük havacılık merkezlerinden Frankfurt Havalimanı'nda dün iptal edilen 570 iniş-kalkışın büyük çoğunluğunu Lufthansa uçuşları oluşturdu. Sadece bu merkezde 50 binden fazla yolcu iptal ve yeniden rezervasyon süreçlerinden etkilendi.

Almanya’nın en büyük ikinci havalimanı olan Münih Havalimanı'nda ise çoğunluğu Lufthansa’ya ait yaklaşık 720 uçuş iptal edildi.

Ana merkezler Frankfurt ve Münih’te bugün de yapılması planlanan yüzlerce kalkış- iniş iptal edildi.

Frankfurt Havalimanı işletmecisi Fraport, gün boyu ciddi gecikme ve iptallerin süreceği konusunda yolcuları uyardı.

Dolandırıcılar mağdurların peşini bırakmıyor

Siber güvenlik alanında dünya lideri olan ESET, kurtarma dolandırıcığına dikkat çekerek dolandırıcıların ağına düşmemek için alınabilecek önlemlerle ilgili bilgilendirmelerde bulundu. 

Dolandırıcılık kurbanı olduktan sonra yapabileceğiniz en kötü şey gardınızı düşürmektir. Çevrimiçi dolandırıcılar tek bir şeyi önemser: Para kazanmak. Bu yüzden, bunu yapmak için yeni fırsatlar ortaya çıktığında, bunları kaçırmazlar. Bunun, zaten dolandırılmış birini tekrar mağdur etmek, sahte umutlar yaratmak ve çalınan paralarını geri almak için çaresizliğini sömürmek anlamına gelmesi önemli değildir. Tüm bunlar olurken onlardan daha da fazla para çalarlar. Geri kazanım veya geri ödeme dolandırıcılıklarının çoğu aynı şekilde işliyor. Kurtarma dolandırıcılığı, hepsi ortak bir hedefi paylaşan çeşitli yırtıcı taktiklerin genel adıdır; ikinci darbe.

Kurtarma dolandırıcılığı nasıl işler?

Bu dolandırıcılıklar genellikle denenmiş ve test edilmiş bir kalıbı izler. Dolandırıcılar ya diğer suçlulardan mağdur listeleri satın alırlar ya da az önce dolandırdıkları kurbanları hedef alırlar. Uzman geri kazanım hizmeti sağlayıcıları, tüketici koruma kurumları, devlet yetkilileri, kolluk kuvvetleri, düzenleyiciler vb. gibi kimlikleri taklit ederler.  Davanız hakkında çok şey bilirler ve peşin bir ücret karşılığında parayı geri almayı araştıracaklarına söz verirler. Ya da paranın zaten ellerinde olduğunu ve bunu memnuniyetsiz müşterilere yeniden dağıttıklarını veya hükümet ya da kurum adına geri ödeme fonlarını serbest bırakmak için evrak işlerini tamamladıklarını iddia edebilirler.

Bu temelde bir tür ön ödeme dolandırıcılığıdır. 2024 yılında ABD'de (rakamların mevcut olduğu en son yıl) 7 binden fazla vaka bildirildi ve dolandırıcılar 102 milyon dolardan fazla para kazandı. Bu rakamlar bile muhtemelen buzdağının sadece görünen kısmını temsil ediyor. Karşı çıkıp dolandırıcılardan, geri kazandıklarını (veya kazanacaklarını) iddia ettikleri paradan ücretlerini almalarını isterseniz genellikle bunun neden mümkün olmadığına dair bahaneler uydururlar. Bu dolandırıcılık yönteminin daha da tehlikeli bir varyasyonunda, iade edilecek parayı yatırmak için banka hesabı veya kripto para bilgilerinizi de isteyebilirler. Bu bilgiler daha sonra daha ciddi hesap ele geçirme ve finansal dolandırıcılık amaçlarıyla kullanılabilir.

Mağdur listeleri nedir?

Siber suçlular ve dolandırıcılar, açgözlü planlarında başarılı olmak için genellikle bilgi ve deneyimlerini paylaşırlar. Mağdur listeleri bunun harika bir örneğidir. Bu listeler, pazarlama potansiyel müşteri listeleri gibi çalışır ancak potansiyel müşteriler yerine, olası kurbanların iletişim bilgilerini içerir.

Listelerin kalitesi değişebilir ancak genellikle geçmişte dolandırıcılık kurbanı olmuş veya daha önce spam mesajlara yanıt vermiş kişilerin adlarını ve iletişim bilgilerini içerir. Hatta potansiyel hedefin demografik bilgileri ve belirli dolandırıcılık veya taktiklere kanma eğilimi gibi ayrıntıları da içerebilir. 

Dikkat edilmesi gereken kurtarma dolandırıcılığı işaretleri

Kurtarma dolandırıcılığından uzak durmak için şu klasik uyarı işaretlerine dikkat edin:

• Cesur iddialar: Genellikle ya paranızın kendilerinde olduğunu ve iade etmek için beklediklerini söylerler ya da paranızı geri alabileceklerini "garanti" ederler,
• İstenmeyen iletişim: Dolandırıcılar, e-posta, sosyal medya mesajı, kısa mesaj veya hatta telefon görüşmesi yoluyla aniden sizinle iletişime geçerler,
• Ön ödeme: Çalınan paranızı geri almak/iade etmek için ön ödeme talep ederler. Buna "avans ücreti", "işlem ücreti", "idari ücret" veya vergiyle ilgili bir isim verebilirler,
• Sosyal mühendislik: Size baskı uygulayarak, aceleyle ödeme yapma kararı vermenizi sağlamaya çalışırlar. Örneğin, paranın geri ödenmesi için sınırlı bir süre olduğunu iddia edebilirler,
• Kimlik sahtekârlığı: Dolandırıcılar, güven oluşturmak amacıyla bir devlet kurumu veya kolluk kuvveti, uzman bir geri kazanım şirketi, bir bankanın dolandırıcılık departmanı veya başka bir "resmî" kuruluş için çalıştıklarını iddia ederler,
• İzlenemeyen ödemeler: İzlenmesi veya geri ödemesinin alınması daha zor olan kripto para, hediye kartları veya nakit uygulamaları gibi alışılmadık yöntemlerle ödeme yapmanızı isteyebilirler,
• Web posta: Size meşru bir kurumsal e-posta adresi yerine, normal bir Gmail adresi veya benzeri bir adres kullanarak e-posta gönderebilirler.

Dolandırıcıları nasıl uzak tutabilirsiniz?

Kurtarma dolandırıcılığının uyarı işaretlerini fark etmek zor değildir. Ancak kararları veren her zaman beynimizin rasyonel tarafı olmuyor. Dolandırıcıların ustalıkla yaptığı şey de budur: İrrasyonel düşüncelerimizi ve paramızı geri alma arzumuzu istismar etmek. Sizi ilk kez başınızı belaya sokan, mağdur olmaya yatkın aynı duygusal ve psikolojik eğilim, yine etkili bir şekilde hedef alınmaktadır. Onların sizi ikinci kez alt etmemelerini sağlamak için asla peşin ücret ödemeyin – özellikle de size aniden ulaşarak geri ödeme hizmetleri sunan kişilere. Her zaman, çevrimiçi olarak iletişim bilgilerini arayarak, kim olduklarını bağımsız olarak doğrulayın.  Çevrimiçi dolandırıcılıkla ilgili kişisel bilgilerinizi paylaşmaktan kaçının çünkü dolandırıcılar potansiyel ikinci kez hedef alacak kişileri bulmak için sürekli olarak internette arama yaparlar.

Dolandırıldım, şimdi ne yapmalıyım?

Kurtarma dolandırıcılarının kurbanı olduysanız kullanabileceğiniz sınırlı sayıda seçenek vardır. Olayı bildirmek her zaman iyi bir fikirdir –bulunduğunuz bölgedeki yetkili kuruma bildirin. Bu, yetkililerin dolandırıcılık ortamını takip etmesine ve mağdurlara sunduğu desteği iyileştirmesine yardımcı olacak ayrıca başkalarının da aynı tuzağa düşmemesi için farkındalığı artıracaktır. Bankanız aracılığıyla ödeme yaptıysanız bunu en kısa sürede bildiriniz. Hesabınızı olağan dışı hareketler açısından dikkatle izleyin ve ilgili kartları dondurun. Dolandırıcıya daha fazla kişisel bilgi verdiyseniz ilgili hesapların parolalarını değiştirin, güvenliği artırmak için çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) ekleyin ve gelecekte potansiyel olarak ikna edici kimlik avı saldırılarına hazırlıklı olun.

Kamu ve iletişim alanında uzun yıllara dayanan tecrübesi bulunan Dr. Feyzullah Tecirli’nin, yeni görevinde Türk Telekom’un kurumsal müşteri yönetimi ve satış stratejilerinden sorumlu olacağı öğrenildi.

Kamu ve Medya Alanında Deneyim

Tecirli, RTÜK’te Başkan Yardımcılığı görevinde bulunarak medya denetimi, yayın politikaları ve düzenleyici süreçlerde aktif rol üstlenmişti. Yeni göreviyle birlikte kamu tarafındaki tecrübesini özel sektöre taşıyacak.

Dr. Feyzullah Tecirli Kimdir?

Dr. Feyzullah Tecirli, Kahramanmaraş’ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini devlet okullarında tamamladı. Lisans eğitimini Süleyman Demirel Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Bölümü’nde tamamladı. Aynı üniversitenin İşletme Yönetimi Anabilim Dalı’nda tezli yüksek lisans derecesini aldı. Doktora eğitimini ise Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi İktisat Anabilim Dalı’nda tamamladı.

Çalışma hayatına Süleyman Demirel Üniversitesi Gönen Meslek Yüksekokulu’nda öğretim görevlisi olarak başladı. Ardından Gençlik ve Spor Bakanlığı’nda üç yıl bilişim uzmanı olarak görev yaptı. Bir süre özel sektörde yönetici olarak ticari faaliyetlerini sürdürdü. Daha sonra Mersin Üniversitesi’nde öğretim elemanı olarak akademik çalışmalarına devam etti. Ayrıca Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) bünyesinde “yeni medya, dijital platformlar ve dezenformasyon” alanlarında araştırma ve raporlama faaliyetlerinde bulundu.

Tecirli, lise ve üniversite yıllarında yerel ve bölgesel televizyon kanalları ile radyolarda gençlik temalı çok sayıda program hazırlayıp sundu. Toplumsal katılım ve gençliğin sürece dahil edilmesi konularında, görsel ve işitsel medya platformlarında çeşitli çalışmalar gerçekleştirdi.

Gençlik faaliyetlerine lise yıllarından itibaren aktif olarak katılan Tecirli; Gençlik Meclisi Başkanlığı, Üniversite Öğrenci Konseyi Başkanlığı ve Yükseköğretim Kurulu bünyesindeki Ulusal Öğrenci Konseyi’nde Başkan Vekilliği görevlerinde bulundu. Ayrıca çeşitli spor federasyonları ile sivil toplum kuruluşlarının yönetim kurullarında görev aldı.

Uluslararası eğitim ve gençlik faaliyetleri kapsamında Model NATO, Birleşmiş Milletler (BM), Y20, İslam İşbirliği Gençlik Teşkilatı, Avrupa Parlamentosu, Avrupa Konseyi ve Türk Dünyası Gençlik Birliği gibi platformlarda Türkiye’yi temsil etti ve bu kapsamda çok sayıda projede yer aldı.

Akademik ve proje bazlı çalışmaları çerçevesinde, yurt içinde ve yurt dışında; özellikle Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere birçok ülkede “yeni medya, dijital platformlar, yasal düzenlemeler, dezenformasyon ve medya okuryazarlığı” konularında araştırma ve proje faaliyetleri yürüttü.

İyi derecede İngilizce bilen Tecirli, evli ve bir çocuk babasıdır.

Gaziantep, Adıyaman, Kilis, Hatay, Osmaniye, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Mersin ve Mardin olmak üzere 11 ilde, İpekyolu, Doğu Akdeniz, Karacadağ, Çukurova ve Dicle Kalkınma Ajansları ile birlikte sahada aktif yürütülen proje kapsamında; yerel yönetimler, valilikler ve kamu kurumlarıyla iş birliği yaparak eğitimler, buluşmalar ve kapasite geliştirme çalışmaları düzenleniyor. 

SEECO Proje Yöneticisi Hande Kara: 2021 yılının Nisan ayında başlayan projemizin amacı, misafir ve ev sahibi topluluklardaki kadın ve gençlerin geçim kaynaklarını iyileştirmek, sosyal girişimciliği destekleyerek yerel toplulukların refahına katkı sunmak. Anadolu kültüründen ilham alarak paylaşımı, imeceyi ve dayanışmayı merkeze alıyor, sosyal girişimcilik yoluyla çevresel ve sosyal sorunlara çözümler üretiyoruz. Kadınlar, gençler ve engelliler gibi dezavantajlı grupları desteklemek, onların potansiyellerini açığa çıkararak ekonomik hayata daha güçlü bir şekilde katılmalarını sağlamak, SEECO’nun öncelikli hedeflerinden biri. Anadolu’nun gizli kahramanlarını keşfetmek için çıktığımız bu yolda, kadınların ve gençlerin kendi potansiyellerini görmelerine rehberlik ediyoruz. Henüz kendi gücünü keşfetmemiş girişimcilerin hikayelerine tanıklık ediyor, onların ilham verici adımlarını destekliyoruz” dedi. 

Proje ile oluşturulan Sosyal Girişimcilik Merkezleri hakkında da bilgi veren Kara: “Bu merkezlerde; bireysel ve ortak çalışma alanları, girişimcilik atölyeleri, iş geliştirme atölyeleri, eğitim salonları, kreş, sosyal girişimcilik kütüphanesi gibi kullanım alanları bulunuyor. Yine bu kapsamda oluşturulan Geçim Kaynağı Tesisleri ile de kadınlar ve gençlerin gelir getirici faaliyetlerde bulunmaları ve ekonomik olarak güçlenmeleri için yerel kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılıyor. Bölgenin ihtiyacına göre çeşitlenen ve iş birlikleriyle sürdürülebilirliği sağlanan tesisler, tekstil, dikiş, gıda işleme gibi sektörlerde çeşitli atölye ve tesisleri içeriyor” açıklamasında bulundu.

Uluslararası ticaretin can damarı olan tedarik zinciri, 2026’nın ağır jeopolitik gerilimleri gölgesinde tarihinin en köklü dönüşümünü yaşıyor. ABD-İsrail ittifakı ve İran arasındaki savaş Mart 2026 itibarıyla Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin %90 oranında azalmasına yol açtı, Basra Körfezi'nden gelen yakıt, ham petrol ve doğal gaz akışı neredeyse tamamen kesildi. Savaş öncesinde dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda, mart ayı boyunca gerçekleşen toplam gemi geçişi, normal şartlarda tek bir günde ulaşılan seviyeye kadar geriledi.

Enerji şoku ve 348 trilyon dolarlık borç kıskacı

Küresel piyasalardaki enerji baskısını değerlendiren Dr. Mehmet Sarıdoğan, güncel jeopolitik krizlerin enerji maliyetleri üzerinde kurduğu baskının tedarik zincirlerinde bir domino etkisi yarattığını vurguluyor. Sarıdoğan konuya ilişkin şu analizi paylaşıyor: Petrol fiyatlarındaki her ani yükseliş, sadece nakliye maliyetlerini değil, petrokimyadan plastiğe, tekstilden gıdaya kadar binlerce kalem girdinin birim maliyetini yukarı çekiyor. IMF Ocak 2026 güncellemelerine göre küresel büyüme yüzde 3,3 bandına çekilirken, IIF verilerine göre 348 trilyon dolar ile rekor kıran küresel borç stoku, bu maliyet artışlarını finanse etmeyi her zamankinden daha zor hale getiriyor. Faiz ve likidite şoklarının tedarik finansmanı üzerinde kurduğu bu baskı, şirketlerin nakit akışını yönetmek için satınalma birimlerini bir finansal kalkan olarak kullanmasını zorunlu kılıyor.

Ticaret normalleşmiyor, mal ticareti yüzde 0,5’e geriledi

Dünya ticaretindeki yapısal değişime dikkat çeken Dr. Mehmet Sarıdoğan, Dünya Ticaret Örgütü verilerinin küresel ticaretin rotasını kökten değiştirdiğini kanıtladığını belirtiyor. Sarıdoğan, sanayi şirketlerini bekleyen yeni dönemi şu sözlerle özetliyor: 2026 için mal ticareti hacim büyümesi beklentisinin yüzde 0,5’e kadar düşmesi, buna karşılık hizmet ticaretinin yüzde 4,4 ile dirençli kalması, sanayi şirketleri için yeni bir devrin ilanıdır. Mal ticaretindeki bu durgunluk ve lojistik hatlardaki tıkanıklıklar, özellikle ithalata bağımlı üretim yapan Türk sanayicisi için teslimat sürelerinde ve maliyetlerde öngörülemez sapmalar yaratıyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla kalıcı hale gelen Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ise bu tabloya ek bir vergi ve raporlama yükü getirerek satınalma performans göstergelerini hiç olmadığı kadar zorluyor.

Bu fırtınalı ortamda iş dünyası önemli bir dayanıklılık testinden geçerken, şirketler artık yalnızca maliyet avantajına dayalı değil, riskleri öngörebilen ve hızlı uyum sağlayabilen tedarik zinciri modellerine yöneliyor. Dr. Mehmet Sarıdoğan’a göre bu modelin merkezinde, akıllı stok yönetimi ve yapay zekanın iş modellerine entegre edilmesinin en ileri aşamalarından biri olan dijital ikiz teknolojisi bulunuyor. 

Dr. Sarıdoğan, satın alma dünyasına yıllardır hâkim olan ‘Tam Zamanında’ (Just-in-Time- JIT) üretim ve tedarik modelinin artık sürdürülebilirliğini kaybettiğini vurgulayarak şunları söylüyor: 

“Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık ve Kızıldeniz'deki saldırılar, lojistik sürelerini uzattı ve öngörülebilirliği ortadan kaldırdı. Bu durum, şirketleri ‘Her İhtimale Karşı’ (Just-in-Case -JIC) modeline, yani stratejik stoklamaya yöneltti. Eskiden depoda bekleyen her ürün bir 'maliyet yükü' olarak görülürken; bugün üretim hattının durmasının maliyeti, stok tutma maliyetinin katbekat üzerine çıktı. Ancak burada kritik bir ayrım var. Başarılı şirketler sadece 'depoyu ağzına kadar dolduranlar' değil, dijital ikizleri sayesinde hangi üründen ne kadar stoklaması gerektiğini bilen 'akıllı stok yönetimi yapanlar' (smart yards) olacak.”

Dr. Sarıdoğan, dijital ikiz teknolojisini iş süreçlerine entegre etmenin avantajlarını ise şu şekilde sıralıyor:

“Bir şirketin tüm tedarik ağının sanal bir kopyasını oluşturan bu sistemler, ‘Hürmüz Boğazı 3 ay daha kapalı kalırsa ne olur?’ veya ‘Lojistik maliyetleri %50 artarsa hangi tedarikçiyi değiştirmeliyim?’ gibi sorulara saniyeler içinde yanıt verebiliyor. 2026 itibarıyla bu sistemler temsilci (agentic) nitelik kazanarak, liman kapanması durumunda rotaları otonom olarak değiştirebilir veya navlun fiyatlarını yeniden müzakere edebilir hale geldi. Şirketlerin gelecekteki başarısı, eski teknolojileri yenileriyle değiştirebilme ve tedarikçi tabanlarını hızla genişletebilme yeteneklerine bağlı olacak.”

“Şirketlerimizi artık manuel süreçlerle yönetemeyiz”

“Satın alma bir savunma hattıdır” diye konuşan Dr. Sarıdoğan sözlerini şöyle tamamlıyor: “Bir fabrikanın durması, sadece o şirketin kaybı değil, Türkiye'nin üretim gücünün zayıflamasıdır. Bizler, İran'dan gelen kritik bakır, alüminyum ve plastiklerin alternatiflerini oluştururken, aslında ekonomik bağımsızlığımızı tahkim ediyoruz. 2026'nın jeopolitik fırtınalarında artık şirketlerimizi sadece manuel süreçlerle yönetemeyiz. TÜSAYDER olarak üyelerimizi, 'Dijital İkizler' ve 'Otonom Tedarik Ajanları' ile donatarak, krizleri oluşmadan önce tespit eden birer 'Jeopolitik Analist'e dönüştürüyoruz” 

Mindzie CEO’su James Henderson 11 Nisan’da Wyndham Grand İstanbul’da

Yapay zekanın bu devrimsel etkisi, 11 Nisan 2026 tarihinde Wyndham Grand İstanbul Levent’te düzenlenecek olan “Satın Almanın Yeni Çağı” temalı, XIII. Satın alma ve Tedarik Yönetimi Zirvesi’nde tartışılacak. Zirvenin teknoloji odaklı en dikkat çekici oturumu olan “Agentic Procurement: AI Süreç Madenciliği ile Otonom Satınalma” panelinde; otonom süreçlerin dünyadaki öncülerinden Mindzie CEO’su James Henderson konuk olacak oturumun moderatörlüğünü ise TÜSAYDER Yönetim Kurulu Üyesi Şenol Altuntaş yapacak. Oturumda, bir talebin (PR) teklife (RFQ) ve ardından siparişe (PO) dönüşme sürecinin yapay zekâ ajanları tarafından nasıl "insansızlaştırıldığı" ve bu sayede hata payının nasıl düşürüldüğü canlı akışlar üzerinden katılımcılara aktarılacak.

Satın almanın bu "Yeni Çağı"na tanıklık etmek ve 2026’nın ekonomi-teknoloji haritasında yerini almak isteyen tüm profesyoneller, Türkiye'nin en büyük satın alma buluşmasında bir araya gelecek. Tedarik zinciri ve satın alma alanında çalışan profesyoneller için yenilikleri takip etme, sektör liderleriyle ağ kurma ve geleceğin iş modellerini keşfetmefırsatı sunan bu zirve, değişime öncülük etmek isteyenler için kaçırılmayacak bir etkinlik olacak. Kayıtlar ücretsiz olarak https://tusayder.org adresi üzerinden yapılabilecek.

Toplantıda konuşan KMTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Buluntu, 6 Şubat depremlerinin ardından bölge ekonomisinin yeniden ayağa kaldırılması sürecinde iller arası iş birliğinin hayati önem taşıdığını belirtti. Buluntu, “Bölgemizin yeniden güçlü bir üretim ve ihracat merkezi haline gelmesi için ortak hareket etmek zorundayız. Bu platform, sadece sorunların konuşulduğu değil, aynı zamanda çözüm odaklı adımların atıldığı önemli bir iş birliği zemini sunuyor.” dedi.

Bölgesel kalkınmanın ancak ortak akıl ve koordinasyonla mümkün olacağını vurgulayan Başkan Buluntu, kamu, özel sektör ve sivil toplumun birlikte hareket etmesinin sürdürülebilir büyüme açısından kritik rol oynadığını ifade etti.

Katılımcı oda başkanları da bölgesel iş birliklerinin güçlendirilmesi, yatırım fırsatlarının artırılması ve sanayi altyapısının geliştirilmesine yönelik görüş ve önerilerini paylaştı. Toplantıda ayrıca, bölge illerinin rekabet gücünü artıracak ortak projeler üzerine değerlendirmelerde bulunuldu.

Akaryakıt istasyonlarına yönelik şikayetlerin son 3 haftada yüzde 71 arttığını açıklandı. 

Şikayetvar verilerine göre, akaryakıt istasyonlarına yönelik şikayetler aylık bazda yüzde 26 artarken, son üç haftada artış oranı yüzde 71’e ulaştı. Yıllık artış ise yüzde 8 seviyesinde gerçekleşti.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

En çok şikayet edilen konular neler?

Zam beklentisiyle satış yapılmaması: İstasyonların fiyat artışı öncesinde yakıt satışını durdurduğu veya müşterileri beklettiği, satışın ise zamlı tarifeden yapıldığı ifade ediliyor.

Fiyat dalgalanmaları ve istasyonlar arası farklar: Aynı gün ve aynı bölgede dahi litre fiyatlarında ciddi farklılıklar görülmesi, tüketicilerde güven sorununa yol açıyor.

Ani ve sık fiyat değişimleri: Fiyatların gün içinde hızlı ve öngörülemez şekilde değişmesi, kullanıcıların planlama yapmasını zorlaştırıyor.

Yakıt olmasına rağmen satış yapılmaması: Bazı istasyonlarda depoda yakıt bulunmasına rağmen satış yapılmadığı yönünde şikayetler öne çıkıyor.

Yakıt bulunamaması ve bilgilendirme eksikliği: İstasyona giden kullanıcıların yakıt olmadığı gerekçesiyle geri çevrildiği ve bu durumun önceden bildirilmemesi mağduriyet yaratıyor.

Şeffaflık eksikliği: Fiyatlandırma politikalarının açık olmaması ve fiyat değişimlerinin gerekçesinin paylaşılmaması tüketici memnuniyetini olumsuz etkiliyor.

Hizmet kalitesinde düşüş: Yoğunluk, operasyonel sorunlar veya personel kaynaklı nedenlerle hizmet kalitesinde dalgalanmalar yaşanıyor.”

Konuyla ilgili platforma yansıyan şikayetlerden bazıları ise şöyle sıralandı:

“Ankara Yenimahalle’deki benzin istasyonunda yakıt almak için durduğumda, pompa görevlisi aracımı önce 200 TL’lik yakıtla doldurdu, ardından aracımın yakıt pompasının arızalı olduğunu söyleyerek devamında yakıt vermeyi reddetti. Daha sonra aynı istasyonda, 28.03.2026 gecesi mazota gelecek 6 TL’lik zam nedeniyle yakıt verilmediğini ve ‘pompa arızalı’ bahanesinin bu gerekçeyle öne sürüldüğünü öğrendim. Bu durumun hem müşteriyi yanıltıcı hem de keyfi bir uygulama olduğunu düşünüyorum.”

“09.03 tarihinde Kocaeli Körfez’de bir akaryakıt istasyonunda yakıt almak istediğimde, saat 23.45 sonrası görevliler zam beklendiğini söyleyerek beni araçta bekletti. Zamlı fiyat yürürlüğe girdikten sonra yakıt verildi ve bu nedenle daha yüksek fiyattan işlem yapıldı. 00.06’da yaklaşık 4 bin 400 TL tutarında motorin aldım. Hesaplamama göre yaklaşık 325 TL fazladan ödeme yaptım. Müşterinin bilinçli şekilde bekletilerek fiyat artışına maruz bırakılmasının haksız ve etik dışı olduğunu düşünüyorum.”

“08 Mart 2026’da Gaziantep Şahinbey’de bir akaryakıt istasyonunda LPG almak istedim. Görevli, depoda LPG olmasına rağmen maliyetler nedeniyle satış yapmadıklarını söyleyerek beni geri çevirdi. Yakıt bulunmasına rağmen satış yapılmaması nedeniyle başka istasyona gitmek zorunda kaldım; bu durum zaman kaybına yol açtı ve ailemle birlikte mağduriyet yaşamama neden oldu.”

“27.03.2026 akşamı saat 19.49’da bir akaryakıt istasyonundan aracımı 69,98 TL/L fiyatla motorin ile doldurdum. Aynı gün başka bir istasyonda aynı ürünün 68,47 TL/L’den satıldığını öğrenince durumu sorguladım. Müşteri hizmetlerinden, bayilerin serbest piyasa koşullarında farklı fiyat belirleyebildiği bilgisi verildi. Ancak aynı ürün için bu kadar fiyat farkı olması güven sarsıcı ve tüketici açısından rahatsız edici bir durum. Bu fiyat farklılıklarının nedenine dair kamuoyunun bilgilendirilmesini ve müşterileri mağdur etmeyecek daha şeffaf bir fiyat politikası uygulanmasını talep ediyorum.”           

“29.03.2026 saat 22.20 civarında bir akaryakıt istasyonuna motosikletimle yakıt almak için gittim. Yolda benzinin bitmesi nedeniyle yaklaşık 2 km motoru iterek ulaştım ancak istasyonda benzin olmadığı söylenerek yakıt verilmedi. Yakıt bulunmaması ve önceden herhangi bir bilgilendirme yapılmaması nedeniyle mağdur oldum. Bu istasyona güvenerek güzergâhımı planlamışken yakıt bulamamak ciddi bir sorun yarattı.”

“27 Mart gecesi 23.45 civarında Manisa Salihli’de bir akaryakıt istasyonunda mazot almak istedim. Görevli, zam beklendiğini söyleyerek yaklaşık 20 dakika beklemem gerektiğini belirtti ve yakıt satışı yapılmadı. İstasyondan ayrıldıktan sonra yakın bir başka istasyondan kısa sürede sorunsuz şekilde mazot alabildim. Zam beklentisiyle müşteriye yakıt verilmemesinin kabul edilemez olduğunu ve mağduriyet yarattığını düşünüyorum.”

“24 Mart akşamı saat 23:30 civarında Ankara bir akaryakıt istasyonunda motorin almak istedim. Zam beklentisi nedeniyle yakıt satışı durduruldu ve benimle birlikte birçok kişi mağdur edildi. Görevliler önce nöbet değişimini gerekçe gösterdi, ardından talimat gereği motorinin sadece saat 00.00’dan sonra verileceğini ifade etti. Ödeme yöntemi fark etmeksizin yakıt almak istememe rağmen satış yapılmadı. Zam gerekçesiyle satış yapılmamasının kabul edilemez olduğunu düşünüyor, konunun incelenmesini ve benzer mağduriyetlerin önlenmesi için gerekli önlemlerin alınmasını talep ediyorum.”

“22 Mart gecesi 23.50 civarında İstanbul Sancaktepe’de bir akaryakıt istasyonuna benzin almak için gittim ancak ‘gün sonu’ gerekçesiyle satış yapılmayacağı, 00.05’te başlanacağı söylenerek yakıt alamadım. Gece saatlerinde acil ihtiyaca rağmen satış yapılmaması mağduriyete neden oldu. Bu uygulamanın standart bir prosedür mü yoksa istasyona özel bir durum mu olduğunun açıklanmasını istiyorum.”

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, vesvese ve takıntı konusunu değerlendirdi.

Vesvese yalnızca düşünce değil

Halk arasında vesvese olarak bilinen obsesyonların (takıntıların), insan beyninin doğal düşünce üretme mekanizmasının kontrolden çıktığı durumlar olduğunu söyleyen Prof. Dr. Tarhan, vesvesenin yalnızca düşünce değil, aynı zamanda istenmeyen duygularla da birlikte ortaya çıktığını belirtti.

“Bu tür obsesyonlarda kişi, aklına gelen düşünceleri onaylamaz. 'Bu düşünce benim aklıma nasıl gelir?' diye kendine şaşırır. Bu duruma ‘zihinsel gevezelik’ de deniliyor. Nasıl ki biri gereksiz yere sürekli konuştuğunda 'çok saçmalıyor' deriz, beynimiz de bazen kendi kendine gereksiz düşünceler üretebilir. Bu, beynin doğal işlevinin bir sonucudur ama dozu kaçarsa kişiyi rahatsız eden vesvese halini alır.” dedi.

Her vesvese hastalık mı?

Her vesvese ya da takıntının hastalık olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizerek, “Karaciğerin görevi safra üretmekse, beynin görevi de duygu ve düşünce üretmek ve davranışa karar vermektir. İnsan beyni diğer canlılardan farklı olarak soyut düşünme yeteneğine sahiptir. Bu yetenek sayesinde insan, sadece mevcut durumu değil, olasılıkları ve anlamları da sorgular.” diye konuştu.

Yalom’un dört temel korkusu!

İnsanın diğer canlılardan farklı olarak varoluşsal düzeyde dört temel korkuya sahip olduğunu hatta bunun Yalom'un dört temel anksiyetesi diye geçtiğini vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, “Bunların dozu kaçarsa vesvese oluyor. Bu korkunun bir tanesi kişinin anlam arayışı. Mesela, yalnızlık duygusu... Yalnız kalmaya dair duyulan korku ve kaygı, dört temel anksiyeteden biridir. Diğer bir temel anksiyete ise özgürlük ihtiyacıdır. Özgürlük isteğinin bastırılması da insanda derin kaygılara neden olabilir. Dördüncü temel korku ise ölüm bilincidir, yani ölümün farkında olmak ve bu gerçekle yüzleşmek. İnsan bu dört temel korkuyu fark edip yönetmeyi öğrenmelidir.” şeklinde konuştu. 

Obsesyonlar kişinin duygusal yatırım yaptığı alanlardan besleniyor

Obsesyonların (takıntıların) kişinin duygusal yatırım yaptığı alanlardan beslendiğini belirterek, "Bir insan duygu yatırımını neye yaparsa en çok, obsesyon oradan giriyor. Kimi çocuğunu çok seviyorsa, 'çocuğuma tapıyorum' derecede seviyorsa, 'çocuğuma bir şey olacak' kaygısı başlıyor. Bu kaygı kuruntuya, kuruntu da obsesyona dönüşüyor." dedi.

Obsesyonların çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. "Bir insan cinsel konuya çok yatırım yapıyorsa oradan, dini konuya yapıyorsa oradan takıntılar gelişebiliyor. Anlamı önemsemeyen kişilerde ise temizlik veya düzen gibi farklı konularda obsesyonlar görülebilir." diye ekledi.

Kuşku obsesyonları da yaygın…

"Kuşku obsesyonu olan bir kişi, uzaktan iki üç kişinin bir şeye baktığını görse, 'Acaba benim hakkımda mı konuşuyorlar?' diye senaryolar yazmaya başlar. Bu durum, insanlardan korkmasına, kaygılanmasına, içine kapanmasına ve kaçınmasına yol açabilir." dedi. 

Bu tür obsesyonların altında genellikle "emin olamama" duygusunun yattığını ifade ederek, "Arabanın kapısını kitler, 'Oldu mu olmadı mı?' diye döner bakar, bir daha döner. Bu, emin olamamayla ilgilidir." şeklinde örnek verdi.

Vesveseler bir nevi "düşünce tiki"…

Takıntılı düşüncelerin (vesveselerin) bir nevi "düşünce tiki" dir. "Tikleri olan bir insan, bir hareketi yapmakta zorlandığında dikkatini başka bir konuya vererek beynindeki devreyi kısa devre yaptırır ve normal hareketine geçer. Düşünce yönetiminde de aynı kural geçerlidir." diye konuştu.

IQ seviyesi ve vesvese ilişkisi

IQ seviyesi düşük olan bireylerde vesvesenin daha az görüldüğünü dile getirerek, “Normal IQ'sü 70'in altında olan insanlarda vesvese pek yoktur. Çünkü fazla düşünmüyorlar, yüksek fikirleri, yüksek anlamları düşünmüyorlar, sorgulamıyorlar. Onlar için yemek, içmek, üremek ve öğrendiği bazı temel bilgiler ihtiyaçlarını karşılıyor, yetiyor onlara. IQ'sü 70'in altında olan kişiler zaten askere bile gönderilmiyor. Onlara 'donuk normal' deniyor." ifadelerini kullandı.

Zeki olanların beyni daha çok düşünce üretiyor

 "Zeki olanların beyni daha çok düşünce üretiyor. Ortalama bir insanın beyni günde bin  düşünce üretiyorsa, IQ'sü düşük olan bir kişi 300 düşünce üretirken, IQ'sü 100'ün üzerinde olan birinin beyni günde 2 bin -3 bin düşünce üretiyor. 2 bin -3 bin düşünceyi yönetmek elbette daha zor. Bu nedenle, bu düşünceleri yönetmek için biraz daha fazla beceri kazanmak gerekiyor. Vesveseler ve takıntılar aslında IQ'sü yüksek insanlara daha sık gelebiliyor." dedi. 

"Zekası varsa, o zaman sorumluluğun da var. Bunu yönetmeyi öğren." şeklinde yorumlayarak, yüksek IQ'ye sahip kişilerin varoluşsal anksiyete, felsefi düşünce üretme ve doğruyu bulma konularında daha fazla zihinsel aktiviteye sahip oldukları için takıntılara daha yatkın olabileceğini söyledi.

Hedefi olan kişi yanlış düşünceye ‘hayır’ diyebilir…

 “Bir insanın bir hedefi varsa ve o hedefe yönelik önem ve önceliklerini belirlemişse, gününü planlayarak yaşıyorsa, hedefine giderken yanlış bir düşünce geldiğinde ona 'hayır' diyebilir. Hedefiyle ilgili bir ayrıntıyı hemen algılar, olaylar arasında anlam bağı kurar, farklılıkları yakalar, pozisyon alır ve doğru karar verir." diye konuştu. 

Takıntılı düşünceler beyinde aşırı stres hormonu salgılanmasına neden oluyor

 "Düşüncelerin önüne baraj koyarsanız patlar, taşar. O düşüncelerin akışı içerisinde, bir çiftçi veya mühendisin bir nehre yaklaştığı gibi, onları amaca yönelik yöneltmek gerekir." ifadesinde bulundu.

Takıntılı düşüncelerin beyinde aşırı stres hormonu salgılanmasına ve enerji akışının hızlanmasına neden olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tarhan, "5 dakika düşünecek bir şeye 15 dakika düşünürseniz veya bir şiddetinde üzülecek bir şeye 10 şiddetinde üzülürseniz, beyninizde aşırı stres hormonu salgılanır." dedi. 

Yaşam tarzı ve stres yönetimi genetik yatkınlığın hastalığa dönüşmesinde kritik bir rol oynuyor

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) gibi psikiyatrik rahatsızlıklarda genetik yatkınlığın rolü olduğunu ancak bunun kişinin kesinlikle hasta olacağı anlamına gelmediğini kaydetti. Yaşam tarzı ve stres yönetiminin genetik yatkınlığın hastalığa dönüşmesinde kritik bir rol oynadığını vurguladı.

OKB'li kişilerde serotonin ve dopamin genlerinin farklı çalıştığını ifade ederek, "Bu kişilerde serotonin geninde 'SS aleli' dediğimiz kısa alel bulunuyor. Bu durum, beynin stres altında yeteri kadar serotonin üretememesine neden oluyor. Normal şartlarda sorun olmasa da kronik stres durumunda bu genetik algoritma iyi çalışmıyor ve serotonin seviyesi düşerek kişiyi depresyona daha yatkın hale getiriyor." diye konuştu. 

OKB'de de genetik yatkınlık var

OKB'de de genetik yatkınlık olduğunu, bedensel hastalıklarda olduğu gibi psikiyatrik hastalıklarda da genetik farklılıkların ve stresin önemli rol oynuyor. "Stres altında bir kişi şizofren olurken, diğeri OKB, bir başkası ise depresyon yaşayabiliyor. Bunun nedeni işte bu genetik farklılıklardır." dedi.

Hafif ve kontrol edilebilen vesveselerin (takıntılı düşüncelerin) insanı sorgulamaya ve eleştirel bakmaya iterek doğru kararlar almasına yardımcı alıyor. " Hafif bir vesvese faydalıdır. Buna vesvese dememek lazım, düşünce tekrarı veya ruminasyon denebilir. Bu bir sorgulamadır ve insanın araştırmasına, teyit etmesine yol açar." ifadesinde bulundu.

Ergenlik döneminde yaşanan takıntılar ve "geliştiren travma"…

Ergenlik döneminde yaşanan takıntıların, doğru yönetildiğinde kişinin psikolojik savunmalarını güçlendirici, ego gücünü ve psikolojik dayanıklılığını artırıcı bir etkisi var. Bu durumu "geliştiren travma" olarak adlandırdı. Prof. Dr. Tarhan, "Kişi o takıntılı düşünceleri, aklın geveze olduğu haldeki temelsiz düşünceleri iyi yönetirse, bu onun için bir stres olur ve bu sıkıntıdan güçlenerek çıkar. Bu nedenle obsesyon ya da kaygı dediğimiz stresli düşünceler olduğunda, ondan kaçmak ya da onunla savaşmak yerine, onunla birlikte yürümeyi tavsiye ediyoruz. O zaman bu düşünceler, kişinin amacına hizmet eden birer araç haline gelir." dedi.

Sınav kaygısı ve takıntı

Sınav gibi durumlarda ortaya çıkan takıntılara yönelik pratik çözüm önerileri de sunarak, "Sınavlarda bir öğrenci, çok basit bir ayrıntıya takılıp çözemediği için bildiği birçok soruyu yapamayabilir. Böyle durumlarda, çözemediği sorunun yanına bir işaret koyup, önce çok iyi bildiklerini çözmesini öneriyoruz. Daha sonra kalan zamanda başa dönüp, aklına ilk gelen doğru cevabı işaretlemesi genellikle daha başarılı sonuçlar verir. Çünkü genellikle insanın aklına ilk gelen düşünce doğrudur. Bu durumda takıntı, kişinin daha az hata yapmasına bile sebep olabilir." şeklinde konuştu.

Kültürel ve dini faktörlerin obsesyonlara etkisi

Takıntıların türlerinin kültürlere, zaman ve şartlara göre değişebildiğini, bazı kültürlerin ve katı inanış sistemlerinin dini obsesyonları destekleyebileceğini ve aşırı suçluluk duygularını uyararak kişileri işlevsiz hale getirebileceğini ifade eden Prof. Dr. Tarhan, "Her şey dozunda güzeldir. Dozunda ayarlanan her şey ilaçtır. Dozunu kaçırdığınız zaman en güzel ilaç bile zehre dönüşebilir. Obsesyonda da dozunda düşünürseniz, insanı hedefine götürebilir." şeklinde konuştu.

OKB tedavisindeki gelişmeler

Dirençli vakalarda beyin haritalaması yaptıklarını ve beynin belirli bölgeleri arasındaki bağlantı bozukluklarını tespit ettiklerini söyledi. 

"Bu kişilerin beyninin karar verme bölgesiyle görüntü işleme bölgesi arasında bozukluk olduğunu görüyoruz. Tedaviyi de bu bölgelere yönelik planlıyoruz." Manyetik uyarım tedavisi (TMU) gibi yöntemlerle beynin ilgili bölgelerine provokasyon yapılarak ve hastanın obsesyonlarını hayal etmesi sağlanarak tedavi uyguladıklarını belirtti. 

"Bu tedavi sırasında beynin o bölgesindeki reseptör duyarlılığını değiştiriyoruz. Beyindeki iyon kanalları, sodyum, potasyum, kalsiyum reseptörleri pompa gibi çalışarak sinir iletisini ve enerji akışını düzenliyor. Manyetik uyarımla bu sistemi etkileyebiliyoruz." diye ekledi.

Modern yöntemlerle tedavide başarılı sonuçlar alınıyor

Modern tedavi yöntemleriyle 15-20 yıl öncesine göre çok daha başarılı sonuçlar aldıklarını vurguladı. "Yoğun bir tedavi süreci gerekiyor. Genellikle birkaç hafta klinik tedavi ve ardından yakın takip önemli. Beyindeki yolların normale dönmesi en az 6 ay sürüyor. Hasta tedavi disiplinine uyarsa, 6 ay içinde hastalık şiddeti yüzde 100'den yüzde 20-30 seviyelerine düşebiliyor. Bu, kabul edilebilir bir sınırdır ve yüzde 60-70 düzelme bile büyük bir başarıdır." ifadelerini kullandı. 

OKB'nin eskiden psikiyatrinin en zorlandığı alanlardan biri olduğunu ancak günümüzde DNA analizi (genotipleme) ve üçlü tedavi protokolleri (ilaç, manyetik uyarım, psikoterapi) gibi yöntemlerle çok daha etkili tedaviler sunabildiklerini belirtti.

Sosyal medya fiziksel görünümle ilgili takıntıları tetikliyor

 Kişiler moda dergilerine, modellere bakıyor ve çoğu zaman oynanmış, yapmacık görsellerle kendilerini kıyaslıyorlar. Bu durum, 'Ben niye böyle değilim? Ben de böyle olmalıyım' düşüncesini doğuruyor. Popüler kültür de haz, başarı ve fiziksel görünümü yücelterek bu durumu besliyor. Hollywood kültürü, sosyal medya aracılığıyla insanların zaaflarını kullanarak onları manipüle ediyor." şeklinde sözlerini tamamladı. 

EKONOMİM 2026 OCAK sayısını okuyabilirsiniz

Bu ayın kapağında,  “2026 ABD-İSRAİL VE İRAN SAVAŞINA” yer verdi

Ekonomi, finans, döviz, şirket haberleri ve yatırım analizleriyle dopdolu içerik sunan ŞUBAT 2026 sayısı; döviz piyasalarından borsa gelişmelerine, girişimcilikten reel sektöre kadar birçok önemli konuyu ele alıyor. Türkiye ve dünya ekonomisindeki güncel gelişmelerin detaylıca analiz edildiği sayıda; şirket profilleri, yatırım tüyoları ve uzman yorumları da yer alıyor.

EKONOMİM MART 2026 sayısı hem basılı formatta hem de dijital platformlarda erişime açık. Ekonomiyi yakından takip edenler için adeta bir rehber niteliği taşıyan bu sayıda, özellikle son dönemdeki finansal gelişmelere ve yapay zekanın hayatımıza etkisine dair çarpıcı başlıklar dikkat çekiyor.

Ekonomiyle ilgilenen herkesin kütüphanesinde bulunması gereken bu sayıyı kaçırmayın!

Türkiye’nin ilk ve tek Ekonomim’i 2014 yılından basılı yayın olarak siz okurlarına en iyisini sundu ve sunmaya da devam ediyor.

Türkiye’nin tek “EKONOMİM” basılı ve dijital yayıncısı tarafımızdır. 

Markamızın adıyla yapılan diğer tüm yayınlar, kullanımlar, tescil girişimleri ve haber içerikleri, kurumumuzla hiçbir şekilde bağlantılı değildir. 

Marka adımızın izinsiz kullanımıyla ilgili olarak ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle takip edilmektedir. 

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Edebiyat, eğitim, yaşam ve bilim alanlarında iz bırakan, fayda sağlayan, değer oluşturan başarılara yönelik sunulan Yüksek İnsani Değerler (YİDER) ödülleri bu yıl Prof. Dr. Aysel Aziz, Nilgün Çiçek, Dr. Ömer Demirbağ, Serap Güler ve Ümit Güler, Taha Akyol, Taha Kılınç, Prof. Dr. Zuhal Baltaş ile Prof. Dr. Acar Baltaş’a verildi.

Toplumsal barışın inşasının, çocuklara erdemli olmanın önemini göstermekle başladığına dikkat çeken Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Çocuklara, kısa vadede çıkarcı olmanın kârlı görünebileceği kapitalist bir sistemde, erdemli olmanın orta ve uzun vadede gerçek faydayı sağlayacağı öğretilmeli. Dürüstlük en değerli para, güven en yüksek saygınlıktır.” ifadelerini kullandı. Tarhan, insani değer mirasının hızla tükendiğine de dikkat çekti.

Üsküdar Üniversitesi, Adalet, Dürüstlük, Şefkat ve Merhamet, Şeffaflık, Cesaret, Empati ve Sorumluluk, Güven ve Sadakat, Utanma, Alçakgönüllülük, Yardımlaşma, Helalleşme, Selamlaşma, İçtenlik, Bağışlama, Cömertlik, Fedakârlık, Minnettarlık, Çoğulculuk, Katılımcılık, Özgürlükçülük, Hesap Verebilirlik, Uzlaşmacılık, Yenilikçilik, Vefa …gibi 24 altın değeri yaşatmak amacıyla her sene Üsküdar Üniversitesi Seçici Kurulu’nun değer gördüğü kişi ve kurumlara “Yüksek İnsani Değerler Ödülleri” ni takdim ediyor.

Bu yılki Üsküdar Üniversitesi 11. Yüksek İnsani Değerler Ödülleri Töreni, katılımın yoğun olduğu bir programla Üsküdar Üniversitesi NP Sağlık Yerleşkesi İbn-i Sina Oditoryumunda düzenlendi. 

Şaban Özdemir’in sunuculuğunda gerçekleştirilen törende ödüller; 

Yürüttüğü akademik ve kurumsal çalışmalarla iletişim fakültelerinde kalite, etik ve akreditasyon bilincinin yerleşmesine öncülük eden ve Türkiye’de iletişim bilimlerinin kurumsallaşmasına ve akademik niteliğinin yükseltilmesine çalışmalarıyla yön veren yazar Prof. Dr. Aysel Aziz, 

Engelli oğlu Muratcan Çiçek’in eğitim ve yaşam yolculuğunda gösterdiği olağanüstü özveri, kararlılık ve sarsılmaz inançla anneliği bir insanî değer örneğine dönüştüren Nilgün Çiçek,

Türk dili ve edebiyatı alanındaki uzun soluklu akademik çalışmaları ile kültürel mirasın korunması ve aktarılmasına yönelik bilimsel katkılar sunan, özellikle genç kuşaklarda edebiyat, dil ve kültür bilincinin gelişmesine etki sağlayan akademisyen, yazar ve şair Dr. Öğr. Üyesi Ömer Demirbağ, 

Arda Güler’in kişilik gelişimine yön veren değer temelli ebeveynlik anlayışları, her koşulda sergiledikleri özverili destek ve topluma örnek teşkil eden güçlü aile modelleri ile günümüz toplumunda insanî değerlerin yaşatılmasına katkı sunan Serap Güler ve Ümit Güler, 

Uzun yıllara yayılan yazarlık hayatı boyunca hukukun üstünlüğünü gözeterek toplumsal olayları sağduyulu yaklaşımı ve tarihsel perspektif bilinciyle ele alan gazeteci, yazar Taha Akyol,

Ortadoğu ve İslam dünyası üzerine yaptığı derinlikli araştırmalar, nitelikli yayınlar ve kamuoyunun doğru bilgilenmesine yönelik katkılarıyla tarihsel ve güncel meseleleri anlaşılır kılarak kültürel bilinç ve toplumsal farkındalık oluşturan tarihçi, yazar Taha Kılınç, 

Psikolojiyi Türkiye’de geniş kitlelerle buluşturarak insan ihtiyaçları, iş dünyası ve günlük yaşam için dönüştürücü bir rehber haline getiren, Türkiye’de stres ve beden dili kavramlarını bilimsel ve kuramsal temelleriyle psikoloji literatürüne kazandırarak bu alanların gelişimine öncülük eden ve psikolojik bilgiyi disiplinli, etik ve toplumsal fayda odaklı bir yaklaşımla temellendirerek alanında örnek bilim insanları olan, psikolog, yazar Prof. Dr. Zuhal Baltaş ile psikolog, yazar Prof. Dr.Acar Baltaş’a takdim edildi. 

Prof. Dr. Nazife Güngör: “İnsanlık, maddi değerleri abartarak insani değerleri ihmal ediyor”

Törenin açılış konuşmasını yapan Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör, yıllardan beri Yüksek İnsani Değerler Ödülü’nün topluma ve insanlığa katkı sağlayan çalışmaları onurlandırdığını vurguladı. 

“Üniversitelerin temel misyonu eğitim-öğretim ve bilim hizmetleri sunmak olsa da aynı zamanda toplumsal sorunlara duyarlılık göstermek ve çözüm üretmek de önemli bir görevdir.” diyen Prof. Dr. Güngör, akademisyenler ve bilim insanlarının, çalışmalarını sadece bilgi üretmek için değil, insanlığın inşasına katkıda bulunmak amacıyla yürütmesi gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Nazife Güngör konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Günümüzde insanlık büyük uygarlıklar ve toplumsal sistemler kurarken, insani değerlerin giderek geri plana itildiği bir süreç yaşanıyor. Maddi ve parasal değerlerin artışı, ne yazık ki insanlık değerlerinin azalmasına yol açtı. İnsan üretimi olan tüm değerlerin, insanın temel değerleriyle çelişmemesi gerekir; değer üretirken insanlığın azalmaması esastır. Ancak bugün geldiğimiz noktada, modern uygarlıkta şiddet ve haz odaklı davranışlar giderek yaygınlaşıyor, insanları tanımlayan değerler haz aracı hâline geliyor. İnsanlık, maddi değerleri aşırı ön plana çıkararak, bunları taparcasına yüceltiyor ve bu süreçte insani değerleri göz ardı ediyor. 

Buna karşın ümitsizliğe düşmemek gerekir. Aklımızı, eğitimimizi ve duygusal yeteneklerimizi güçlendirerek, ruhumuzu iyileştirme çabamız devam etmeli. Yüksek İnsani Değerler Ödülü, işte bu iyileşme yolunda küçük ama anlamlı bir katkı sunmayı amaçlıyor. Üniversite olarak, insanlığın değerlerini koruma ve geliştirme yolundaki bu çabaya katkıda bulunmayı sürdüreceğiz. Bu ödülü almayı kabul ederek üniversiteyi onurlandıran değerli konuklarımıza teşekkür ediyor, saygılar sunuyoruz.”

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Değerler, hayata dokunan ‘trafik levhaları’ gibi rehber niteliğindedir”

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Yönetim Üst Kurulu Başkanı Prof. Dr. Nevzat Tarhan açılış konuşmasında, Yüksek İnsani Değerler Ödüllerinin, özellikle dijital çağda insan kalabilmenin önemine dikkat çekmek amacıyla verilmeye başlandığını aktardı.

İnsanlığın genetik olarak doğuştan mevcut olsa da erdemler ve değerlerin ancak sosyal bir ortamda öğrenilerek geliştiğine dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “Bu nedenle değer aktarımı, çocukların kişiliğini ve karakterini inşa etmede kritik bir rol oynar. Dijital çağ, ailelerin yerine geçtiği için çocukların değerlerle yetişmesini zorlaştırıyor. Üniversiteler ve eğitim kurumları, topluma ruh sağlığına yatırım yapmanın, güven duygusunu oluşturmanın ve teknolojiye doğru yön vermenin önemini anlatmakla sorumlu. Teknoloji tarafsızdır; doğru kullanıldığında insanlığa katkı sağlar, yanlış kullanıldığında ise zararlı olabilir. Bu yüzden değerler, hayata dokunan ‘trafik levhaları’ gibi rehber niteliğindedir.” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Tarhan: “Çocuklara değerler öğretilmediğinde, zeki ve başarılı olsalar da erdemsiz olarak yetişebilirler” 

Toplumsal barışın inşasının, çocuklara erdemli olmanın önemini göstermekle başladığını vurgulayan Tarhan, “Çocuklara, kısa vadede çıkarcı olmanın kârlı görünebileceği kapitalist bir sistemde, erdemli olmanın orta ve uzun vadede gerçek faydayı sağlayacağı öğretilmelidir.” dedi.

İnsani değer mirasının hızla tükendiğine dikkat çeken Tarhan, dürüstlüğün en değerli para, güvenin en yüksek saygınlık olduğunun altını çizdi ve ekledi: 

“Bu değerler öğretilmediğinde, çocuklar zeki ve başarılı olabilir ama erdemsiz bir birey olarak yetişebilir. Örneğin zeki bir çocuk, bilgisayar mühendisi olarak hacker olabilir; tıp fakültesi mezunu, yenidoğan çetesi gibi oluşumlarda yer alabilir ya da bir kimya mühendisi yasaklı madde üretebilir. Bu nedenle küçük yaşta karakter ve erdem eğitimi kritik önemdedir.

Araştırmalar, çocukların erdemleri özellikle 4-6 yaş arasında öğrenmeye başladığını gösteriyor. Bu yaşlarda paylaşmayı, yardımlaşmayı, empatiyi öğrenmeleri, ileride sağlıklı ve sorumlu bireyler olmaları için temel oluşturur. Eğitim sistemleri, bu yaş grubuna yönelik değer aktarımını güçlendirmeli ve topluma yatırım yapmalı.

Üniversite, dijital çağın yalnızlığına, şiddetine ve toplumsal değişimlere karşı durarak, gençlerin ve toplumun ruh bağını güçlendirmeyi hedefler. Bu yolda, değerlerin öğretilmesi ve rol modeller aracılığıyla toplumun bilinçlendirilmesi, eğitim ve sosyal sorumluluğun temel taşlarını oluşturur.”

Alfabetik sıraya göre sahiplerine takdim edilen ödüllerin ilki iletişim fakültelerinde kalite, etik ve akreditasyon bilincinin yerleşmesine öncülük eden ve Türkiye’de iletişim bilimlerinin kurumsallaşmasına ve akademik niteliğinin yükseltilmesine çalışmalarıyla yön veren yazar Prof. Dr. Aysel Aziz’e verildi. 

Prof. Dr. Aysel Aziz: “Teknolojinin yoğun olduğu günümüzde, insani değerlerin korunması daha da önemli!”

Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör ile Ümraniye Kaymakamı Yüksel Çelik’in ödülünü takdim ettiği Prof. Dr. Aysel Aziz, Yüksek İnsani Değerler Ödülü’nü almanın kendisi için büyük bir onur olduğu kadar önemli bir sorumluluk taşıdığını ifade etti. Bu ödülün kendisine verilmesinin ardından, sahip olduğunu düşündüğü değerleri yeniden sorgulamaya başladığını belirten Aziz, bu süreci bir tür iç hesaplaşma olarak tanımlayarak ve şunları söyledi:

“Üsküdar Üniversitesi’nin bu ödüller aracılığıyla toplumsal değerleri öne çıkarmasını son derece anlamlı buluyorum. Üniversitelerin yalnızca eğitim vermek ve bilim üretmekle sınırlı kalmaması, aynı zamanda toplumsal katkı sağlaması geriyor.”

Prof. Dr. Aziz: “Bu ödüllerin bir örneğine rastlamadım”

Yüksek İnsani Değerler Ödülleri Türkiye’de ve dünyada benzerine çok az rastlanan bir uygulama olduğunun da altını çizen Aziz, “Yapay zeka yardımıyla da araştırmalar yaptım, bu kapsamda benzer bir örneğe rastlamadım. Bu durum, üniversitenin yürüttüğü çalışmanın özgünlüğünü ve değerini ortaya koyuyor. Teknolojinin ve özellikle yapay zekânın hayatın merkezine yerleştiği günümüzde, insani değerlerin korunması daha da kritik hâle geldi. Bu tür girişimler toplumda erdem kavramını yeniden hatırlatıyor. Üsküdar Üniversitenin bu alandaki çabalarının, diğer kurumlara da örnek olmasını temenni ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Anne Nilgün Çiçek’e Yüksek İnsani Değerler Ödülü 

11. Yüksek İnsani Değerler Ödülleri kapsamında ödüle layık görülen diğer isim ise engelli oğlu Muratcan Çiçek’in eğitim ve yaşam yolculuğunda gösterdiği olağanüstü özveri, kararlılık ve sarsılmaz inançla anneliği bir insanî değer örneğine dönüştüren Nilgün Çiçek’e takdim edildi. 

Oğlu Muratcan ile sahneye davet edilen Çiçek’e ödülünü Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı Prof. Dr. Mehmet Zelka takdim etti. Nilgün Çiçek, “Beni bu ödüle layık görenlere teşekkür ediyorum. Oğlumla gurur duyuyorum.” dedi.

Dr. Ömer Demirbağ: “Muratcan Çiçek ile aynı platformda yer almak onur verici” 

Türk dili ve edebiyatı alanındaki uzun soluklu akademik çalışmaları ile kültürel mirasın korunması ve aktarılmasına yönelik bilimsel katkılar sunan, edebiyat, dil ve kültür bilincinin gelişmesine etki sağlayan akademisyen Dr. Ömer Demirbağ da ödül alanlar arasındaydı. 

Demirbağ’a ödülünü Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Türker Tekin Ergüzel verdi. Dr. Demirbağ bu ödüle layık görülmesinin kendisi için son derece kıymetli olduğunu, Muratcan Çiçek ile aynı platformda yer almak onuruna sahip olduğunu sözlerine ekledi. 

Milli futbolcu Arda Güler’in ailesi de Yüksek İnsani Değerler Ödüllerine layık görüldü

Yüksek İnsani Değerler ödülleri arasında Real Madrid forması giyen milli futbolcu Arda Güler’in anne ve babası da vardı. Arda Güler’in kişilik gelişimine yön veren değer temelli ebeveynlik anlayışları, sergiledikleri özverili destek ve topluma örnek teşkil eden güçlü aile modelleri Serap Güler ve Ümit Güler’e ödül takdim edildi. 

Ödülü Baba Güler aldı

“İlk kez bir şey başardığımı hissettim”

Baba Güler’e ödülünü Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Yönetim Üst Kurulu Başkanı Prof. Dr. Nevzat Tarhan takdim etti. Gururlu olduğu gözlenen Güler ise duygularını şu cümlelerle ifade etti:

“Bugüne kadar pek çok üniversiteden davet aldık ancak bir baba olarak kendimi böyle bir ortamda konuşma yapacak kadar başarılı görmediğim için bu davetleri erteledik. İlk kez bu kadar değerli insanla birlikte ödül alırken bir şey başardığımı hissettim. Öğrenci arkadaşlarıma birkaç şey söylemek istiyorum; biz anne-baba olarak Arda'nın yanında dururken aslında çok bir şey yapmadık. Yani sizlerin anne ve babaları sizlere okul seçiminde yol gösterirken, öğretmen seçiminde yol gösterirken zaten bizim yaptığımız şeyin aynısını yapıyorlar. Burayı kaçırmayın. Aradaki fark Arda’nın yaptığı işi çok sevmesi, emek vermesi ve bulunduğu alanın görünürlüğü.”

“İnsanlar Arda’yı çok seviyor, iyi bir futbolcu olduğu için değil; karakterini seviyorlar!”

Baba Ümit Güler toplumun Arda’ya olan sevgisini ise şu sözlerle dile getirdi: “İnsanlar Arda’yı çok sevdiğini söylüyor, ama Arda güzel gol attığı, çok iyi oynadığı ya da çok bilinen bir takımda olduğu için değil; karakterini seviyorlar. Bu bir baba için, anne için çok değerli, çok önemli bir şey. Biz de bunu bozmamaya çalışıyoruz.

Bir de şunu belirtmek istiyorum; geçen hafta Arda bir gol attı. Bu gol evet Arda'nın çok çalıştığı bir goldü, zaten böyle bir şeyi hayal ediyordu. Fakat şöyle bir şey var, ona inanıyorum; bu gol fizikle, güçle, kuvvetle değil, Türkiye'de Arda'ya dua eden insanların gücüyle atılmış bir gol. Bu da bizi çok mutlu ediyor. Teşekkür ediyorum hepinize, sağ olun.”

Gazeteci Taha Akyol: “Dürüstlük ve utanma duygusunu koruyan bireyler hem ahlaki hem mesleki açıdan güçlü olur!”

11. Yüksek İnsani Değerler Ödülleri alanlar arasında gazeteci-yazar Taha Akyol da vardı. Törene eşiyle katılan Akyol’a ödülünü Prof. Dr. Nevzat Tarhan takdim etti. Akyol konuşmasında gençlere seslendi. 

“Benim yaşıma gelmek için önünüzde 60 yıl var. O 60 yılı nasıl yaşayacaksınız?” sorusunu yönelten Akyol, bireyin hayat yolculuğunda alacağı kararların gelecekteki konumunu belirleyeceğini vurguladı.

Toplum içindeki saygınlık, mesleki başarı ve sosyal ilişkilerin niteliğinin, genç yaşlarda benimsenen değerler ve ilkeler doğrultusunda şekillendiğini kaydeden Akyol, şunları söyledi:

“Günümüz dünyasında hızlı sanayileşme, şehirleşme ve kapitalizmin etkisiyle geleneksel değerler zayıfladığı. Geçmişte toplumsal yaşamı düzenleyen saygı, sevgi ve ahlaki sınırlar giderek kaybolurken, modern yaşamın gerektirdiği yeni değerler de henüz tam anlamıyla yerleşmedi. Bu durum, sosyolojide ‘anomi’ olarak tanımlanan, kuralsızlık ve değer kaybı sürecini ortaya çıkardı. Değerlerin zayıflaması, yalnızca bireysel yaşamı değil, toplumsal yapıyı da etkileyerek kutuplaşmayı artırıyor ve ortak bir ahlaki zeminin oluşmasını zorlaştırıyor.

Özellikle dürüstlük ve utanma duygusunun üzerinde durmak istiyorum. Bu değerler toplumsal hayatın temelini oluşturuyor. Geçmişte yanlış bir davranış karşısında hissedilen utanma duygusu, bireyin kendini denetlemesini sağlayan önemli bir mekanizmaydı. Ancak günümüzde bu duygu zayıfladı. Dürüstlük ve utanma duygusunu koruyan bireyler, yalnızca ahlaki açıdan değil, mesleki başarı açısından da daha güçlü bir konuma ulaşır.”

Akyol: “Değerleri sistemli gündeme alan tek kurumun Üsküdar Üniversitesi olduğunu görüyoruz”

Türkiye’de değerler o denli aşındı ki, sayıları 200’ü aşan üniversiteler arasında değerler eğitimini sistemli biçimde gündeme alan tek kurumun Üsküdar Üniversitesi olduğunu görüyoruz ifadelerini kullanan Akyol, “Buraya gelmeden önce üniversitenin belirlediği 24 altın kuralı okudum. Bu değerlerden özellikle iki tanesi üzerinde durmak istiyorum. Birincisi, toplumda ve adalet sisteminde büyük ihtiyaç duyduğumuz dürüstlüktür. İkincisi ise çoğu zaman göz ardı edilen ama son derece önemli olan utanma duygusudur. Uzun yıllar süren gazetecilik ve yazarlık hayatım boyunca katıldığım pek çok etkinlikte, utanma duygusunun bu denli önemli bir değer kaybı olarak ele alındığını ilk kez burada gördüm. Eskiden yanlış yaptığımızda utanırdık; komşunun camını kırdığımızda ya da bir arkadaşımıza kötülük yaptığımızda ailemizden çekinirdik. Bugün ise akran zorbalığı gibi ciddi bir sorunla karşı karşıyayız. Aile değerlerinin yeni nesillere yeterince aktarılamaması bu tablonun önemli nedenlerinden biridir” dedi.

“Tek kişilik devrimin somut örneğini Nevzat Tarhan hocamız ortaya koydu”

Bireysel çaba ve vizyonun toplumsal dönüşümde büyük etkiye sahip olduğunu, tek bir kişinin bile büyük değişimlerin öncüsü olabileceğine dikkat çeken Akyol, “Konuşmamı bitirmeden önce Nevzat Tarhan hocadan da söz etmek isterim. Matbaanın kurucusu olarak bilinen Jan Gutenberg, 1444 yılında Almanya’da ilk İncil’i basmıştır. Kendisi bir bilim insanı değil, bir demir ustasıydı. Ancak insanların kitaplara ulaşmakta zorlandığını fark ederek yaratıcı zekâsını kullanmış ve büyük bir dönüşüm başlatmıştır. Bu da 24 değer arasında yer alan “yenilikçilik” ilkesinin ne kadar önemli olduğunu gösterir. Tek bir insanın gözlemi ve düşüncesi, tarihin en büyük devrimlerinden birine yol açabilir. Nitekim sosyolog Ziya Gökalp da matbaayı en büyük devrimlerden biri olarak tanımlar. Önünüzdeki 60 yıl boyunca bir kişinin neler başarabileceğini aklınızdan çıkarmayın. Nevzat Tarhan hocanın kurduğu bu üniversite de bunun somut bir örneğidir. Değerler temelli bir yaklaşımı merkeze alan bu tür çalışmalar, bireyin ve toplumun geleceği açısından büyük önem taşımaktadır. Hepinize üstün başarılar diliyorum.”  İfadelerini kullandı.

Ortadoğu ve İslam dünyası üzerine yaptığı derinlikli araştırmalar toplumsal farkındalık oluşturan tarihçi, yazar Taha Kılınç da ödül alanlar arasındaydı. 

Taha Kılınç ödülünü Uygur Türklerine ithaf etti!

Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hikmet Koçak’ın ödülünü takdim ettiği Taha Kılınç, böyle bir ödüle layık görülmenin kendisi için büyük bir onur, bir sorumluluk olduğunu ifade etti.

Taha Kılınç konuşmasında Doğu Türkistan’da yaşananlara değindi:

“Bu ödülün bana verilme sebeplerinden bir tanesinin Doğu Türkistan’a yaptığım seyahat olduğunu düşünüyorum. Uzak bir coğrafyada, Ramazan orucunun bile tutulamadığı, teravih namazlarının kılınamadığı, insanların en temel hak ve hürriyetlerinin engellendiği bir coğrafya Doğu Türkistan.

O atmosferi, yaşananları görmek nasip oldu ve dönünce bir seyahatname kaleme aldım. Ben bu ödülü müsaadenizle uzaklardaki kardeşlerimize, Uygur Türklerine ithaf etmek istiyorum.”

Ödüle layık görülen diğer iki isim ise Baltaş çifti oldu.

Prof. Dr. Zuhal Baltaş: “Üniversite, gençlerin değerleri keşfetmesi ve güçlendirmesi için önemli bir platform sunuyor!” 

Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sevil Atasoy tarafından ödülü takdim edilen Prof. Dr. Zuhal Baltaş, insani değerleri önemseyerek bunu ilke hâline getiren, üniversite bünyesinde kamuoyunu aydınlatacak bir düzeye taşıyan ve öğrencilerini bu değerler doğrultusunda yetiştirmeyi görev edinen Üsküdar Üniversitesi’ni içtenlikle kutladığını ifade etti.

Prof. Dr. Zuhal Baltaş konuşmasında, “Derinliği oldukça fazla olan bu değerler arasından hangilerine sahip olduklarını gençlerin keşfetmeleri, kendi davranışlarını bu çerçevede analiz etmeleri ve toplumda bu değerlerin erozyona uğradığı alanlarda nasıl güçlendirme sağlayabileceklerine yönelik eylem planları geliştirmeleri açısından son derece önemli bir platform sunulduğunu düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Acar Baltaş: “Vicdan gelişimi ile başarı kavramlarını yan yana koyabildiğimizde hedeflerimize daha sağlıklı ulaşabiliriz!”

Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sevil Atasoy ile Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı Halide İncekara tarafından ödülü takdim edilen Prof. Dr. Acar Baltaş ise 20 yılı aşkın süredir iş hayatında değerleri merkeze alan çalışmalar yürüttüklerini hatırlatarak, “İlk başladığımız dönemlerde iş dünyasında değerler üzerine konuşmak adeta yabancı bir dil gibi algılanıyordu. Ancak bugün bu yaklaşımın hayatla bütünleştiğini görmek büyük bir memnuniyet veriyor.” dedi.

Bu sürece küçük de olsa katkı sunmuş olmanın ve bu katkının bir ödülle takdir edilmesinin kendisi için büyük bir mutluluk ve ayrıcalık olduğunu aktaran Prof. Dr. Acar Baltaş, şunları söyledi:

“Vicdan gelişimi ile başarı kavramlarını yan yana koyabildiğimizde hedeflerimize daha sağlıklı bir şekilde ulaşabileceğimize inanıyorum. Akademik başarının yalnızca notlar, sıralamalar ya da rekabet üzerinden değerlendirilmesi yeterli değildir. Bunun yanında; sahip olduklarımızı ne kadar paylaştığımız, kime iyilik yaptığımız, başkalarının başarısına ne ölçüde katkı sunduğumuz ve zor durumda olanlara ne kadar destek olabildiğimiz de en az akademik başarı kadar önemlidir.

Bu bakış açısını hayatın içine yerleştirebildiğimizde, içinde bulunduğumuz zorlu süreçleri birlikte ve daha güçlü bir şekilde aşabileceğimizi düşünüyorum. Bu anlayışın yaygınlaşmasına katkı sağlayan kurumlara da ayrıca teşekkür ediyorum.”

Prof. Dr. İlber Ortaylı unutulmadı 

2017 yılında 2. Yüksek İnsani Değerler Ödülleri töreninde kendisine ödül takdim edilen ve geçtiğimiz günlerde yaşamını kaybeden Dünyanın önemli tarihçilerinden Prof. Dr. İlber Ortaylı da törende anıldı. Ortaylı’nın 2017 yılında yaptığı konuşma katılımcılarla paylaşıldı. 

İlgi ve katılımın yoğun olduğu tören, Üsküdar Üniversitesi Televizyonu ÜÜ TV ve Üsküdar Üniversitesi resmi Youtube hesabından canlı olarak yayınlandı. 

Tören toplu fotoğraf çekimi ile sona erdi.

Stratejik bakış açısı ve içerik yönetimi alanındaki başarılı çalışmalarıyla tanınan Ziyad Varol, kariyerine TürkMedya çatısı altında devam edecek.

Ziyad Varol Kimdir?

Sakarya Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri bölümündeki lisans eğitiminin ardından, İngiltere’de Westminster Üniversitesi’nde Medya Yönetimi yüksek lisansını üstün başarıyla tamamlayan Ziyad Varol, Londra’da BBC Academy’de başta olmak üzere birçok prestijli kurumda medya ve yayıncılık alanında eğitim aldı. Ayrıca Harvard Business School’un “Eğlence, Medya ve Spor” programına Türkiye’den kabul edilen ilk medya yöneticisi oldu.

Profesyonel kariyerine 2010 yılında atv’de başlayan Varol, Türk dizilerinin küresel pazara açılmasında önemli roller üstlendi.

2019 yılında Türk Telekom bünyesindeki Tivibu’ya üst düzey yönetici olarak atanan Varol, görev süresi boyunca İngiltere Premier Ligi, İtalya Serie A ve Almanya Bundesliga gibi uluslararası spor organizasyonlarını platforma kazandırdı. Spor içerik portföyünü genişleterek kanal sayısını artıran Varol, aynı zamanda Habitat TV’nin kuruluş sürecine liderlik etti.

TürkMedya’ya katılmadan önce Türkiye’nin kamu yayıncısı TRT’de Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapan Varol, TRT 1, TRT Spor, TRT 2, TRT Belgesel, TRT Çocuk ve Diyanet Çocuk ile TRT Müzik gibi kanalların koordinasyonunu yürüttü. Bu süreçte Türkiye’nin uluslararası dijital platformu tabii platformunun kuruluşu ve UEFA Şampiyonlar Ligi yayın haklarının TRT’ye kazandırılması dahil olmak üzere birçok yenilikçi projede önemli rol üstlendi.

Medya kariyeri boyunca TİAK, TVYD, TUYAD ve Basın İlan Kurumu yönetim kurulu üyelikleri gibi birçok sektörel görev ve sorumluluk da üstlendi.

Bilgi birikimi ve tecrübesiyle öne çıkan Varol’un, TürkMedya’nın stratejik hedefleri doğrultusunda önemli katkılar sağlaması bekleniyor. 

Mutluluğun en önemli kaynağının aile olduğunu dile getiren Prof. Dr. Doğan, “Aile kurumu ülkemizde huzur ve mutluluğun teminatı olarak görülmelidir. Aile kurumunu yıkmaya ya da ona zarar vermeye yönelik girişimler bertaraf edilmelidir.” diye konuştu.

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tayfun Doğan, geçtiğimiz günlerde açıklanan TÜİK’in Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarını değerlendirdi. Araştırmaya göre, Türkiye’de mutluluk oranı yüzde 53,3’e yükseldi.

Mutluluk oranının yüzde 75’lerin üzerine çıkması gerekli

Türkiye’nin uzun yıllardır gerek yerel gerekse uluslararası araştırmalarda orta düzeyde mutlu olarak görüldüğünü dile getiren Prof. Dr. Doğan, “Bu araştırmadaki sonuçlar şaşırtıcı değildir. Yalnız mutlulukta bir yükseliş trendinin görülmesi önemlidir. Çünkü özellikle pandemi, yaşadığımız deprem ve ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik kriz, insanımızın mutluluk düzeylerinde düşüşe neden olmuştu. Bu bakımdan söz konusu artış olumlu olarak değerlendirilse de istenen düzeyde olduğu söylenemez. Şahsen mutluluk oranının yüzde 75’lerin üzerine çıkması gerektiği kanısındayım. Bunun için de hem bireysel hem toplumsal hem de yönetim açısından yapılması gereken çok şey var. Bireysel anlamda daha sağlıklı beslenmek, kişilerarası ilişkilerimizi geliştirmek, yaşamda bir anlam ve amaç bulmak gibi yapabileceğimiz şeyler var. Toplumsal olarak ise dayanışmayı artırmak, sosyal-duygusal destek vermek ve dürüstlüğü artırarak daha güvenilir olmak gibi yapılabilecek pek çok şey bulunmaktadır. Bazı konularda ise devletin ve yöneticilerin inisiyatif alması gerekmektedir. Ekonominin iyileştirilmesi, şehirlerde yeşil alan oranının artırılması, şehirlerimizi insan dostu şehirlere dönüştürme ve toplumsal adaleti ve güvenliği sağlama gibi konular, mutluluğu artırmak için devletimizin yapabileceği şeylerdir.” diye konuştu.

Evli bireyler bekar ve boşanmış olanlara göre daha mutlu

Araştırmada evli bireylerin daha mutlu olduğunun ortaya çıkmasının aile kurumunun önemine işaret ettiğini belirten Prof. Dr. Doğan, şunları söyledi:

“Mutlulukla ilgili neredeyse tüm araştırmalarda, evli bireylerin bekar ve boşanmış olanlara göre daha mutlu oldukları ortaya çıkmaktadır. Evli bireylerin yalnızlık duygusunu daha az yaşamaları, daha iyi beslenmeleri, ekonomik durumlarının daha iyi olması ve düzenli cinsel yaşamlarının olması gibi etkenler daha mutlu olmalarına katkı sağlamaktadır. Bunun dışında aile, çoluk-çocuk sahibi olmak insanların hayatına önemli düzeyde anlam katmaktadır. Yani aile en güçlü anlam kaynaklarından biridir. Tüm bunlar bir araya gelince de evli bireylerin mutluluk düzeyleri artmaktadır. Aile kurumu ülkemizde huzur ve mutluluğun teminatı olarak görülmelidir. Aile kurumunu yıkmaya ya da ona zarar vermeye yönelik girişimler bertaraf edilmelidir. Bununla birlikte daha bilinçli anne-baba ve eş olabilmeleri için bireyler eğitilmeli, bilgilendirilmeli ve aydınlatılmalıdır.”

Aile ve akrabalık bağlarının güçlü olması büyük bir avantaj

Araştırmada mutluluğun en önemli kaynağı olarak yüzde 69 oranıyla aile gösterilmesini değerlendiren Prof. Dr. Doğan, “Biz kolektif kültürün hâkim olduğu, sıcakkanlı insanların yaşadığı bir ülkeyiz. Aile ve akrabalık bağlarının güçlü olması büyük bir avantaj olarak değerlendirilebilir. Çünkü bu durum toplumda ihtiyaç duyan insanlara önemli düzeyde sosyal-duygusal destek verilmesine yardımcı olmaktadır. İnsanlar bu sayede kendilerini sahipsiz, kimsesiz, yalnız ve değersiz hissetmemektedirler. Oysaki bireyselliğin hâkim olduğu toplumlarda çok ciddi anlamda bir yalnızlık ve anlam krizi yaşanmaktadır.” diye konuştu.

Mutlu olmak sağlıklı olmaktır

Araştırmada sağlığın mutluluk kaynakları arasında ilk sırada yer almasını da değerlendiren Prof. Dr. Doğan, şöyle devam etti:

“Sağlık, mutluluğun en üst düzey formu olarak nitelendirilebilir. Mutlu olmak sağlıklı olmaktır. Filozof Arthur Schopenhauer, ‘sağlıklı bir dilenci, hasta bir kraldan daha mutludur. Ahmaklıkların en büyüğü, iş, eğitim, şöhret, terfi, şehvet ya da anlık zevkler olmak üzere her ne için olursa olsun, sağlığını feda etmektir’ der. Sağlık iyi olduktan sonra mutluluğun önündeki diğer sorunlar bir şekilde halledilebilir. Günümüzde daha fazla insan sağlık konusunda bilinçli davranmaya çalışmaktadır. İnsanlar eskiye göre daha sağlıklı beslenmekte, egzersiz yapanların sayısı geçmişe göre artmakta ve insanlar sağlık kontrollerine daha sık gitmektedir. Bununla birlikte, maalesef ülkemizde sigara kullanımı, paketli gıda tüketimi, karbonhidrat ağırlıklı beslenme ve hareketsizlik oldukça yaygındır. Hatta bir karşılaştırma yapacak olursak sağlık davranışlarını sergileyenlerin, sağlıksız yaşayanlara göre oldukça küçük bir azınlığı oluşturduğunu söyleyebiliriz. Ancak yine de bu konuda umutluyum. Giderek daha fazla insanımız sağlıklı yaşama yönelmektedir.”

Mutluluk ve para ilişkisi

Araştırmada hayat pahalılığının en önemli toplumsal sorun olarak öne çıkmasını değerlendiren Prof. Dr. Doğan, “Mutluluk ve para ilişkisi en çok merak edilen konulardan biridir. Para ve ekonomik durumun iyi olması mutluluk açısından önemli bir avantajdır. Ekonomik durumunuz iyi olduğunda, pek çok açıdan kendinizi güvende hissedersiniz, daha iyi beslenirsiniz, sağlık hizmetlerinden daha iyi faydalanırsınız, başarılı olduğunuz duygusunu yaşarsınız ve yoksulluğun sebep olabileceği stres ve sıkıntılardan kurtulursunuz. Tüm bunlar mutluluk açısından büyük avantajdır. Zaten araştırmalar da sosyo-ekonomik düzeyi yüksek bireylerin daha mutlu olduklarını gösteriyor. Ancak finansal durumu oldukça iyi olmasına rağmen pek çok mutsuz insan da var. Bu neden böyledir? Birincisi para tek belirleyicisi değildir. İkincisi, insanlar zengin olmaya da alışabiliyorlar. Bir süre sonra parasal anlamda iyi durumda olmak onların mutluluğuna bir katkı sağlayamayabiliyor. Buna hedonik adaptasyon adını veriyoruz. Yani başlangıçta bizi mutlu eden şeylerin bir süre sonra bu etkilerini kaybetmeleri durumudur. Üçüncüsü sonradan para sahibi olan kişiler parayla ne yapacaklarını da bilemeyebiliyorlar.” şeklinde konuştu.

Paranın nasıl harcandığı da önemli

Paranın nasıl harcanacağının da mutluluk açısından önemli göründüğünü kaydeden Prof. Dr. Doğan, “Parayla zaman satın alıyor ve bazı sıkıcı işleri yapmaktan kurtuluyorsanız, paranızı diğer insanlarla paylaşıyorsanız (yardımseverlik) ve paranızı nesnelerden çok eylemlere harcıyorsanız sizi daha mutlu edebilir. Bugün almış olduğunuz bir kazak ya da telefonun on yıl sonra bir önemi kalmayacaktır. Geçmişe dönüp bunları hatırladığınızda da muhtemelen mutlu hissetmeyeceksiniz. Ancak paranızı eylemlere harcadığınızda durum farklı olacaktır. Yaşadığınız güzel anılar, bir seyahat, arkadaşlarınızla ya da sevdiğiniz kişilerle gerçekleştirdiğiniz bir etkinlik hafızanıza kazınacaktır ve yıllar sonra bile hatırladığınızda sizi mutlu edecektir. Zaten bir bakıma mutluluk güzel anılar biriktirmektir. Geçmişe ilişkin olumlu anılarınız ne kadar çoksa o kadar mutlusunuz demektir.” dedi.

Para mutluluk açısından önemli ama her şey değil

Prof. Dr. Doğan, sözlerini şöyle tamamladı: 

“Gelir durumunuz mutluluk açısından önemlidir ancak para her şey değildir. Temel ihtiyaçlarımız karşılandıktan sonra, bireysel gelişime ve kendini gerçekleştirmeye önem vermeliyiz. Bu da ‘sahip olma’ anlayışından çıkarak ‘olma’ anlayışına geçmekle mümkündür. Ancak bu yolla, dışsal koşullara bağlı olmayan ve şartlara göre değişmeyen daha kalıcı ve gerçek bir mutluluk elde edilebilir. Olma anlayışı içerisinde sürekli olarak kendimizi geliştirmeli, içsel kalemizi güçlendirmeli ve daha umutlu, affedici, iyimser, özgüven sahibi, öz-değeri yüksek, sevgi dolu, anlamlı ve amaçlı yaşayan ve derin, doyurucu, sağlıklı ilişkiler kurabilen bir birey olmak için çabalamalıyız.”

Hastalığın en sık dışkı-ağız yolu ve kan-vücut sıvılarıyla bulaştığını vurgulayan Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Hepatit A ve Hepatit E virüsleri, virüs taşıyan dışkı ile kirlenmiş su ve besinlerin tüketilmesiyle bulaşır. Virüsle kirlenmiş yüzeylere temas eden ellerin ağıza götürülmesi de bulaşmada önemli rol oynar.” dedi. Hepatit B, C ve D virüslerinin kronikleşme riski taşıdığına dikkat çeken Dr. Dilek Leyla Mamçu, hastalığın çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebileceğini, bu nedenle erken tanının büyük önem taşıdığını aktardı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, hepatitin türleri, bulaş yolları, belirtileri, risk grupları, tedavi ve korunma yöntemleri hakkında bilgi verdi.

Viral hepatitler başlıca iki yolla bulaşıyor!

Hepatitin karaciğerin iltihaplanması olarak bilinen bir hastalık olduğunu hatırlatan Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Bu hastalık; virüsler, alkol tüketimi, bazı ilaçlar veya bağışıklık sistemi problemleri gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir.” dedi.

Viral hepatite neden olan virüslerin Hepatit A, B, C, D ve E olarak isimlendirildiğini aktaran Dr. Mamçu, “Viral hepatitler başlıca iki yolla bulaşır. İlki dışkı–ağız yoludur. Hepatit A ve Hepatit E virüsleri, virüs taşıyan dışkı ile kirlenmiş su ve besinlerin tüketilmesiyle bulaşır. Virüsle kirlenmiş yüzeylere temas eden ellerin ağıza götürülmesi de bulaşmada önemli rol oynar. Diğer bulaş yolu ise kan ve vücut sıvılarıdır. Hepatit B, Hepatit C ve Hepatit D; korunmasız cinsel temas, ortak enjektör, jilet veya diş fırçası kullanımı, tıbbi işlemler sırasında temas ya da anneden bebeğe geçiş ile bulaşabilir.” açıklamasını yaptı.

Hepatit B, C ve D virüsleri kronikleşebilir!

Hepatit virüslerinin klinik belirtiler açısından benzerlik gösterdiğini ancak kuluçka süreleri ve hastalığın seyri açısından farklılaştığını belirten Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Kuluçka süresi Hepatit A için 15-45 gün, Hepatit B ve C için 30-180 gün arasında değişir.” dedi.

Hastaların önemli bir kısmında sarılığın hiç görülmeyebileceğine dikkat çeken Dr. Mamçu, şunları söyledi:

“Bu nedenle birçok kişi hastalığı fark etmeden geçirebilir. Çocuklarda ise belirtiler daha hafif seyreder ve çoğu zaman tanı konulmadan iyileşir. Belirti görülen hastalarda halsizlik, iştahsızlık, mide bulantısı, karın sağ üst bölgesinde ağrı, ciltte ve gözlerde sararma, idrar renginde koyulaşma ve kısa süreli ateş görülebilir. Hastalık genellikle 4-6 hafta sürer. Hepatit A ve E tamamen iyileşme ile sonuçlanırken, Hepatit B, C ve D kronikleşebilir. Kronikleşme oranı Hepatit B’de yüzde 5-10, Hepatit C’de ise yüzde 80’e kadar çıkabilir.”

Bazı gruplarda bulaş riski daha yüksek!

Hepatit A ve E’nin hijyen koşullarının yetersiz olduğu ortamlarda daha kolay yayıldığını belirten Dr. Mamçu, “El yıkama alışkanlığının yetersiz olduğu, gıda ve tuvalet hijyeninin sağlanmadığı ortamlarda bulaş riski artar. Özellikle okullar gibi toplu yaşam alanlarında salgınlar görülebilir.” dedi.

Hepatit B ve C açısından riskli gruplar hakkında da bilgi veren Dr. Mamçu, sağlık çalışanları, virüs taşıyıcılarının yakınları, kan transfüzyonu yapılan hastalar, damar içi madde kullanan bireyler ve hemodiyaliz hastalarında bulaş riskinin daha yüksek olduğunu ifade etti.

Tedavi hastaya özel planlanıyor!

Hepatitten şüphelenildiğinde yapılacak kan testleri ile tanı konulduğunu belirten Dr. Mamçu, “Erken tanı hem hastalığın ilerlemesini kontrol altına almak hem de bulaşmayı önlemek açısından kritik öneme sahiptir.” dedi.

Hepatit B ve C tedavisinde virüsün çoğalmasını baskılayan ilaçların kullanıldığını ifade eden Dr. Mamçu, “Tedavi genellikle uzun sürelidir ve hastaya özel planlanır. En önemli nokta, doğru zamanda uygun tedaviye başlanması ve hastaların düzenli olarak izlenmesidir.” şeklinde konuştu.

Aşılar yüksek koruyuculuk sağlıyor!

Hepatit A ve B aşılarının yüksek koruyuculuk sağladığını vurgulayan Dr. Mamçu, “Risk grubundaki kişilerin mutlaka aşılanması gerekir.” dedi.

Türkiye’de uygulanan aşı takvimine göre Hepatit B aşısının doğumda, Hepatit A aşısının ise 18 aylıkken yapıldığını belirten Dr. Mamçu, her iki aşının da ücretsiz olduğunu ve Hepatit B aşısının ömür boyu koruma sağladığını ifade etti. Hepatit C, D ve E için ise henüz aşı bulunmadığını hatırlattı.

Hepatit hastaları bunlara dikkat etmeli?

Hepatit B ve C ile yaşayan bireylerin bulaştırıcılık riskine karşı dikkatli olması gerektiğini belirten Dr. Mamçu, şu uyarılarda bulundu:

“Kan bağışında bulunulmamalı, korunmasız cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. Hastalar düzenli doktor kontrolünde olmalı, 6-12 ayda bir karaciğer testlerini yaptırmalıdır. Alkol tüketilmemeli ve ilaç kullanımı mutlaka doktora danışılarak yapılmalıdır.”

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ocak ayına ilişkin Tarım-GFE verilerini açıkladı.

Buna göre, endeks ocakta önceki aya kıyasla yüzde 3,86, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,59 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 32,47 yükseldi.

Ana gruplarda bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 4,07, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 2,58 artış kaydedildi. Geçen yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 32,09, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 22,01 yükseliş görüldü.

Alt gruplar

Yıllık Tarım-GFE'ye göre 6 alt grup daha düşük, 5 alt grup daha yüksek değişim gösterdi.

Ocakta yıllık bazda artışın az olduğu alt gruplar, yüzde 18,07 ile tarımsal ilaçlar, yüzde 18,47 ile enerji ve yağlayıcılar oldu. Yıllık artışın yüksek olduğu alt gruplar ise yüzde 43,74 ile veteriner harcamaları, yüzde 37,9 ile gübre ve toprak geliştiriciler olarak kayıtlara geçti.

Aylık Tarım-GFE'ye göre 6 alt grup daha düşük ve 5 alt grup daha yüksek değişim sergiledi.

Ocakta bir önceki aya göre artışın düşük olduğu alt gruplar, yüzde 1,14 ile tohum ve dikim materyali, yüzde 1,6 ile gübre ve toprak geliştiriciler olarak kayıtlara geçti. Buna karşılık, aylık artışın yüksek olduğu alt gruplar, yüzde 13,28 ile diğer mal ve hizmetler, yüzde 10,54 ile veteriner harcamaları olarak hesaplandı.

Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, gıda ve tarım sektörüne yönelik tedbirlerin iç ve dış ticarette kararlılıkla hayata geçirildiği belirtildi.

Gıda arz güvenliğinin temini, yerli üretimin desteklenmesi, iç piyasa fiyatlarının dengeli seyretmesi ve spekülatif fiyat hareketlerin önlenmesi amacıyla politika araçlarının gerektiğinde etkin biçimde devreye alındığına işaret edilen açıklamada, Bakanlığın, gıda güvenliğine yönelik uygulamalarını, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili tüm kurum ve kuruluşlarla tam koordinasyon içinde, ürün bazında hassasiyetle yürüttüğü bildirildi.

Açıklamada, Bakanlığın gıda ve tarım ihracatına ilişkin çeşitli önlemler aldığı belirtilerek, "Beyaz et, yumurta, nohut ve kuru fasulye ihracatı sınırlandırılmış, elma ve limon, İhracatı Kayda Bağlı Mallar Listesi'ne dahil edilerek yakın takibe alınmış, ayrıca büyük ve küçükbaş hayvan eti, ayçiçek yağı ve yağlı tohumlar ile yeşil ve kırmızı mercimek ihracatına halihazırda izin verilmemektedir." ifadesi kullanıldı.

İthalata yönelik tedbirlere ilişkin de bilgi verilen açıklamada, şu değerlendirmede bulunuldu:

"12 Ocak-31 Mayıs tarihlerinde kullanılmak üzere 1 milyon ton yağlık ayçiçeği tohumunda yüzde 0 gümrük vergili veya bunun karşılığı 400 bin ton ham ayçiçeği yağında yüzde 20 gümrük vergili tarife kontenjanı açıldı. İklim koşulları nedeniyle rekoltede yaşanan düşüşü dengelemek ve sofralardaki fiyatı korumak adına, yeşil mercimekte yüzde 19,3 gümrük vergisi nisan sonuna kadar geçici olarak yüzde 10'a indirildi. Bisküvi, yulaf ezmesi ve müsli üreten sanayicilerimizin maliyetlerini düşürmek için yulafta uygulanan yüzde 130 gümrük vergisi, sadece bu ürünlerin üretiminde kullanılması şartıyla nisan sonuna kadar yüzde 30'a çekilmiştir. Bakanlığımızca son dönemde alınan önlemler kapsamında limonda uygulanan gümrük vergisi, 12 Mart'a kadar uluslararası taahhütlerimizin izin verdiği en yüksek oran olan yüzde 54 seviyesinde iken, tüketici ihtiyacının uygun fiyatlarla karşılanmasını teminen, 31 Temmuz'a kadar geçici olarak yüzde 10 seviyesinde uygulanacaktır. Antep fıstığında da zirai don ve kuraklık sonucunda artan piyasa fiyatlarına karşı Tarım ve Orman Bakanlığı ile birlikte ithalat imkanı sağlanmıştır."

Açıklamada, bölgede yaşanan mevcut küresel gerilim nedeniyle tarımsal girdilerin fiyatlarında artış gözlemlenmesi üzerine gübre arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve gübre sektörünün olası maliyet artışlarından korunması amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli olarak gerekli tedbirlerin hayata geçirildiği belirtilerek, üre cinsi eşyanın gümrük vergisinin sıfırlanmasına yönelik kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı hatırlatıldı. 

Bakanlığın yurt içinde de adil ve rekabetçi bir gıda sektörü için tedbirler aldığına işaret edilen açıklamada, "Halkımızın temel gıda ürünlerinden ekmek konusunda esnaf odalarımızdan gelen tarife tekliflerinde Bakanlığımızın 'uygun görüşü' şartını daha etkin hale getirdik. Bu düzenlemeyle hem gramaj standartlarının korunması hem de adil fiyatın tesis edilmesi amaçlanmaktadır. Bakanlığımız tarafından son dönemde atılan önemli adımlardan biri olarak, restoranlardaki servis ve kuver ücreti adı altında alınan ilave ücretlendirmelerin önüne geçilmiştir." bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, gıda arz güvenliği ve dezenflasyon sürecine katkı sağlamak amacıyla politika araçlarının etkin şekilde uyguladığı belirtilerek şunlar kaydedildi:

"Tarladan sofraya kadar uzanan zincirin her halkasında teyakkuz halinde bulunuyoruz. Bu kapsamda, adil ticaret, adil rekabet, uygun fiyat ve piyasa dengesi hedeflerini maliyet esaslı fiyat disiplini çerçevesinde kararlılıkla sürdürmekte, üretici ve tüketici refahını birlikte gözeten, veri temelli bir yönetim anlayışını esas almaktayız. Bu süreçte, spekülasyon ve stokçuluğa kesinlikle geçit verilmeyecektir. Bakanlığımız, piyasa gözetim ve denetim mekanizmalarımızı etkin biçimde işletmekte mevzuatın öngördüğü yaptırımlar tereddütsüz uygulanmaktadır."

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Buna göre, bayram tatili nedeniyle Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) sorumluluğu altında bulunan otoyollar ile 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden geçişler, bu gece saat 00.00'dan başlayarak 22 Mart Pazar gün sonuna kadar ücretsiz olacak.

Yap-işlet-devret projeleri, ücretsiz geçiş uygulamasından hariç tutuldu.

Şehir içi toplu taşıma bayramda ücretsiz

Vatandaşlar, Başkentray, Marmaray, İZBAN, Sirkeci-Kazlıçeşme raylı sistem hattı, Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Arnavutköy metro hattı seferleri ile belediyeler ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelerce yürütülen toplu taşıma hizmetlerinden de 20 Mart Cuma saat 00.00'dan 22 Mart Pazar gün sonuna kadar ücretsiz yararlanabilecek.

Uraloğlu: Sevdiklerine ulaşmak isteyen herkesin yolunu kolaylaştırmayı amaçlıyoruz

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu da konuya ilişkin yazılı açıklamasında, "Ramazan Bayramı'nda da sevdiklerine ulaşmak isteyen herkesin yolunu kolaylaştırmayı amaçlıyoruz. Bayramın milletimize sağlık, mutluluk ve bereket getirmesini temenni ediyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Buna göre, Ocak 2025'te 15 milyon 410 bin 257 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, ocakta yüzde 0,2 artışla 15 milyon 444 bin 683 kişiye yükseldi.

Söz konusu ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 3,5 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 0,3 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,3 arttı.

Aylık değişim

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı ocakta, Aralık 2025'e göre yüzde 0,4 azalış sergiledi.

Bu dönemde ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yüzde 0,5, inşaat sektöründe yüzde 2,1 azalırken, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 0,1 artış gösterdi.

Buna göre, yabancı kontrolündeki girişim sayısı 2023'te 10 bin 673 iken, 2024'te 11 bin 86 oldu. Bu girişimlerin toplam cirodaki payı 2023'te yüzde 12,9, 2024'te ise yüzde 12,6 olarak kayıtlara geçti.

Yabancı kontrollü girişimlerdeki çalışanların sayısının toplam çalışanlar sayısı içindeki payı, 2023 yılında yüzde 5,2, 2024'te yüzde 5,1 olarak hesaplandı.

Tütün ürünleri imalatı, 2024'te yabancı kontrollü girişimlerin ciro payının yüzde 94,6 ile en yüksek olduğu faaliyet olarak belirlendi. Yabancı kontrollü girişimlerin ciro payının en yüksek kaydedildiği ikinci faaliyet de yüzde 40,6 ile motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı olarak tespit edildi.

Yabancı kontrollü girişimlerde en büyük pay Almanya'da

Yabancı kontrollü girişimlerin ülkelere göre dağılımında, sayı ve ciro bakımından en büyük paya sahip ülke Almanya oldu.

Yabancı kontrollü 11 bin 86 girişimden, 1309'u Almanya tarafından kontrol edildi. Bu girişimlerin 2024'te elde ettiği cironun toplam yabancı kontrollü cirodaki payı, yüzde 13,1 olarak hesaplandı.

ABD kontrolündeki 1010 girişimin toplam yabancı kontrollü cirodaki payı yüzde 12,3, Birleşik Krallık kontrolündeki 737 girişimin söz konusu payı yüzde 8,3 olarak kayıtlara geçti.

Yabancı kontrollü girişim istatistikleri, yurt içinde faaliyet gösteren ancak doğrudan veya dolaylı olarak yabancı kontrolünde olan girişimlere ait bilgileri içeriyor.

İstanbul Rumeli Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, son dönemde kamuoyunda tartışılan “Z kuşağında genetik beyin gerilemesi” iddialarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Şimşek, mevcut bilimsel literatürde bu yönde güçlü ve tutarlı kanıtlar bulunmadığını vurgulayarak, nesiller arası bilişsel karşılaştırmaların dikkatle ele alınması gerektiğini belirtti.

“Son zamanlarda Z kuşağına yönelik genetik düzeyde bir bilişsel gerileme yaşandığına dair çeşitli iddialar gündeme geliyor. Ancak bilimsel veriler, tek bir nesle atfedilen kalıcı ve biyolojik temelli bir beyin gerilemesi varsayımını desteklemiyor. Bilişsel kapasite; genetik faktörlerin yanı sıra eğitim, çevresel koşullar, teknolojik etkileşimler ve sosyoekonomik değişkenlerin birlikte şekillendirdiği çok boyutlu bir süreçtir” diyen Prof. Dr. Şimşek, indirgemeci yaklaşımların bilimsel açıdan temkinle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Dijitalleşme Bilişsel Süreçleri Dönüştürüyor”

Dijital teknolojilerin yoğun kullanımının dikkat ve bilgi işleme biçimlerinde farklılaşmalara yol açabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Şimşek, bu değişimin tek yönlü bir “gerileme” olarak yorumlanamayacağını belirtti.

“Hızlı bilgi tüketimi, çoklu görev alışkanlıkları ve ekran temelli etkileşimler; odaklanma süresi ve öğrenme stratejilerinde değişim yaratabiliyor. Bu durum bazı bağlamlarda bilişsel performansın zayıflaması olarak değerlendirilebiliyor. Ancak aynı zamanda hızlı bilgi tarama, dijital problem çözme ve görsel-işitsel uyaranlara uyum sağlama gibi farklı becerilerin gelişmesine de zemin hazırlıyor. Dolayısıyla burada söz konusu olan şey bir gerilemeden ziyade bilişsel örüntülerin dönüşümüdür” ifadelerini kullandı.

“Pandemi ve Eğitim Koşulları Göz Ardı Edilemez”

Z kuşağına yönelik değerlendirmelerde çevresel ve toplumsal faktörlerin mutlaka dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Şimşek, özellikle pandemi sonrası öğrenme kayıplarının ve psikososyal stres faktörlerinin önemine işaret etti. 

“Uzaktan eğitim deneyimleri, sosyal izolasyon ve değişen öğrenme ortamları, bilişsel performansın hem gelişimini hem de ölçülme biçimini etkileyebilecek unsurlar arasında yer alıyor. Bu nedenle nesiller arası karşılaştırmalar yapılırken bağlamsal değişkenleri göz önünde bulundurmak bilimsel bir zorunluluktur” dedi.

“Etiketleyici Söylemler Yerine Destekleyici Yaklaşımlar”

Toplumsal tartışmalarda gençleri etiketleyen genelleyici söylemlerden kaçınılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Şimşek, çözüm odaklı bir yaklaşım çağrısında bulundu: “Bilimsel veriye dayanmayan genellemeler yerine genç bireylerin bilişsel gelişimini destekleyici politikalar ve eğitim uygulamaları geliştirmeliyiz. Eleştirel düşünme becerilerinin güçlendirilmesi, dikkat yönetimi, okuma alışkanlıklarının teşviki ve dijital okuryazarlık çalışmalarının artırılması bilişsel kapasitenin desteklenmesine önemli katkı sağlayacaktır.”

Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, genç nesillerin potansiyelinin doğru analiz edilmesi ve bu potansiyelin uygun eğitim stratejileriyle desteklenmesinin, toplumsal gelişim açısından kritik önem taşıdığını vurgulayarak sözlerini tamamladı.

Deniz Dorbek Koçak, New York Merkezli Regulus Collective’i Kurdu

Hilton, Accor, Kempinski, Wyndham ve Hyatt gibi dünyanın önde gelen global otel gruplarında üç kıtada yedi ülkede görev alan Koçak; ticari dönüşüm, varlık performansı ve marka konumlandırması alanlarında elde ettiği deneyimi bağımsız ve yatırım odaklı bir platformda buluşturuyor.

Regulus Collective, uzun vadeli değer üreten, ölçeklenebilir ve stratejik temeli güçlü turizm ve otelcilik markaları geliştirmeyi hedefliyor. Platform aynı zamanda turizm yatırımı danışmanlığına daha bütüncül ve veri odaklı bir perspektif kazandırmayı amaçlıyor.

New York merkezli yapı; yatırımcılar ve mülk sahipleri ile projenin en erken aşamasından itibaren birlikte çalışarak finansal mimariyi, marka konumlandırmasını ve operasyonel ticari kurguyu eş zamanlı tasarlıyor. Böylece kısa vadeli performansın ötesine geçen, sürdürülebilir ve yatırım disiplinine dayalı bir değer modeli oluşturuluyor.

Regulus Collective ile küresel pazarlarda yalnızca bugünün ihtiyaçlarına yanıt vermeyi değil, geleceğin stratejik dinamiklerini merkeze alan konseptler geliştirmeyi hedeflediklerini vurgulayan Deniz Dorbek Kocak, Regulus Collective’in yaklaşımını şu şekilde ifade ediyor:

“Geleneksel turizm anlayışı artık yalnızca operasyonel mükemmeliyetle tanımlanmıyor. Sektörümüz; sermaye disiplinini özgün marka vizyonuyla aynı stratejik çerçevede buluşturabilen ve geleceği okuyabilen yapılara ihtiyaç duyuyor. Regulus Collective’i, yatırımın disiplinini ve yatırım yaşam döngüsünün tüm evrelerini tek bir entegre sistem içinde tasarlamak için kurduk. Amacımız; yalnızca büyümek değil, sektörde değer üretme biçimini yeniden tanımlamak.”

Buna göre, mutlu olduğunu beyan eden 18 ve üzeri yaştaki bireylerin oranı 2024'te yüzde 49,6 iken, 2025'te 3,7 puan artarak yüzde 53,3'e yükseldi. Mutsuz olduğunu beyan eden bireylerin oranı ise 2024'te yüzde 14,5 iken, geçen yıl 1,5 puan azalarak, yüzde 13'e geriledi.

Mutlu olduğunu beyan eden erkeklerin oranı 2024'te yüzde 46,9 iken, geçen yıl yüzde 51,4'e, kadınlarda bu oran yüzde 52,3'ten yüzde 55,1'e çıktı.

Evliler daha mutlu

Evli bireylerin, evli olmayanlara göre daha mutlu olduğu tespit edildi. Mutlu olduğunu belirten evli bireylerin oranı, geçen yıl yüzde 56,9 iken, evli olmayanlarda bu oran, yüzde 46,6 olarak gerçekleşti.

Evli olanların mutluluk düzeyi cinsiyete göre incelendiğinde, evli erkeklerin yüzde 54,2'sinin, evli kadınların ise yüzde 59,6'sının mutlu olduğu görüldü.

Yaş gruplarına göre mutluluk düzeyi incelendiğinde, 55-64 yaş grubunda mutluluk oranı 2024'te yüzde 47,5 iken, geçen yıl 7,1 puan artışla yüzde 54,6 oldu.

Mutluluk oranı, tüm yaş gruplarında arttı. Mutluluk oranı 2025'te bir önceki yıla göre, 18-24 yaş grubunda 2,6 puan artışla yüzde 54,4, 25-34 yaş grubunda 2,6 artışla yüzde 53,6, 35-44 yaş grubunda 5 puan artışla yüzde 52,9, 45-54 yaş grubunda 4,3 puan artışla yüzde 50,8 olarak gerçekleşti. 65 ve daha yukarı yaştaki bireylerde ise bu oran 2024'te yüzde 54,1 iken, 2025'te 0,2 puan artarak yüzde 54,3 oldu.

Bireylerin mutluluk kaynağı aileleri

Bireylerin mutluluk kaynağı olan kişilere bakıldığında, en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı, 2025'te yüzde 69 olurken, bunu sırasıyla yüzde 15,6 ile çocukları, yüzde 4,8 ile kendisi, yüzde 3,9 ile eşi, yüzde 3,3 ile annesi/babası ve yüzde 1,9 ile torunları takip etti.

Bireylerin mutluluk kaynağı olan değerler incelendiğinde, kendilerini en çok sağlıklı olmanın mutlu ettiğini ifade edenlerin oranı, geçen yıl yüzde 64,9 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 14,7 ile sevgi, yüzde 9,8 ile başarı, yüzde 7,7 ile para ve yüzde 2,7 ile iş izledi.

En yüksek memnuniyet asayiş hizmetlerinde

Kendi geleceklerinden umutlu olduğunu beyan eden bireylerin oranı, 2025'te yüzde 67,1 oldu. Erkeklerin geleceklerinden umutlu olma oranı yüzde 67,1 iken, kadınlarda bu oran yüzde 67,2 olarak hesaplandı.

Bireylerin hayatlarını bir bütün olarak düşündüklerinde hissettikleri yaşam memnuniyet düzeyini hesaplamak amacı ile "hiç memnun olmayanlar için sıfır", "çok memnun olanlar için 10" arasında bir değer alınarak, ortalama hesaplandı. Bireylerin ortalama yaşam memnuniyet düzeyi 2024 ve 2025 yıllarında 5,7 olarak hesaplandı. Erkeklerde ve kadınlarda 2024'te 5,7 olan ortalama yaşam memnuniyet düzeyi 2025'te de değişmedi.

Kamu hizmetlerinden memnuniyet düzeyleri incelendiğinde, 2025'te asayiş hizmetlerinden memnun olduğunu beyan edenlerin oranı yüzde 74,1 olurken, bunu sırasıyla yüzde 71,3 ile ulaştırma, yüzde 69,4 ile sağlık, yüzde 64,5 ile Sosyal Güvenlik Kurumu, yüzde 60,5 ile adli ve yüzde 58,7 ile eğitim hizmetlerinden memnuniyet takip etti.

Ülkenin en önemli sorunu incelendiğinde, geçen yıl hayat pahalılığı yüzde 31,3 ile ilk sırada yer alırken, yüzde 16,5 ile yoksulluk ikinci sırada ve yüzde 16,1 ile eğitim üçüncü sırada yer aldı.

Birçok kişi için hayallere açılan kapı olan ÖSYM sınavları, yalnızca sınav başarısıyla değil ortaöğretim başarı puanının eklenmesiyle de hayatların yönünü belirliyor. ÖSYM’nin 2026 sınav takvimini açıklamasının ardından başvurular başladı. Ancak özellikle üniversite mezunu olup yeniden sınava girmek isteyen X ve Y kuşağı adaylar için ciddi bir sorun gün yüzüne çıktı.

2008 yılı öncesinde ortaöğretimden mezun olan adayların, sınav başvurusu sırasında lise kayıtlarına ÖSYM sisteminde ulaşılamadığı belirlendi. Adaylar, başvuru esnasında hem ÖSYM Aday İşlemleri Sisteminde hem de e-Devlet üzerinden lise mezuniyet bilgilerini göremiyor.

2008 Öncesi Kayıtlar Neden Yok?

Yapılan araştırmalara göre, 2008 yılı ve öncesine ait ortaöğretim kayıtlarının ÖSYM ve Milli Eğitim Bakanlığı sistemlerinde yer almamasının temel nedenleri arasında;

• veri yoğunluğu,
• dijital arşivlerin doluluğu,
• eski kayıtların merkezi sisteme aktarılmaması gösteriliyor.

Bu durum, özellikle yıllar sonra yeniden üniversite sınavına girmek isteyen adayları doğrudan mağdur ediyor.

Lise Yetkilileri Ne Diyor?

Mezun olunan liselerin idareleri, lise diplomasının aslı adayın elinde bulunuyorsa, mezuniyet bilgilerinin yeniden sisteme girilebileceğini belirtiyor. Ancak diploması kayıp olan adaylar için tablo daha karmaşık.

Yetkililere göre, 2008 ve öncesi mezuniyet bilgisi okul arşivlerinde de yoksa, sistemsel olarak “kayıt bulunamadı” uyarısı veriliyor ve adayın başvurusu askıda kalıyor.

Depremzedeler İçin Daha Büyük Bir Sorun

Bu noktada en ağır mağduriyeti ise 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerde evi yıkılan, belgelerini kaybeden vatandaşlar yaşıyor. Depremde diplomasını, evraklarını ve kişisel arşivlerini kaybeden birçok kişi, ne e-Devlet üzerinden ne de mezun olduğu okuldan mezuniyet belgesine ulaşabiliyor.

Adaylar Ne Talep Ediyor?

Mağdur adaylar;

2008 öncesi kayıtlar için geçici beyan sistemi oluşturulmasını, diplomalarını bulamayanların ÖSYM sınavına giremeyecekleri dile getiriyor. 

Sessiz Bir Mağduriyet

ÖSYM başvurularında yaşanan bu sorun, sınav takvimiyle birlikte ortaya çıksa da henüz kamuoyunda yeterince tartışılmıyor. Eğitim hayatına ikinci bir şans vermek isteyen binlerce kişi için bu engel, yalnızca teknik bir sorun değil; doğrudan bir hayat planı meselesi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin hayvansal üretim istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, büyükbaş hayvan sayısı 2025'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 4,3 artarak, 17 milyon 709 bine çıktı. Bu dönemde sığır sayısı yüzde 4,3 artışla 17 milyon 544 bin, manda sayısı da yüzde 1,7 yükselişle 164 bin 785 oldu.

Küçükbaş hayvan sayısı ise 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 5,4 artarak, 57 milyon 874 bin olarak hesaplandı. Koyun sayısı bu dönemde yüzde 5,9 yükselerek 46 milyon 689 bin, keçi sayısı ise yüzde 3,4 artışla 11 milyon 186 bin başa çıktı.

Yaş ipek kozası ve bal üretimi arttı

Bal üretimi, 2025'te 2024 yılına kıyasla yüzde 1,8 artarak 97 bin 253 ton oldu.

Yaş ipek kozası üretimi ise aynı dönemde yüzde 38,4 artışla, 118 ton olarak belirlendi.

İş dünyası ile sigorta sektörünün temsilcilerini bir araya getiren panelde; deprem sonrası süreçte sigortacılık uygulamaları, sanayi ve ticaretin karşılaştığı riskler, zorunlu deprem sigortası (DASK), üretim ve sanayi tesislerinin sigortalanması ile geleceğe yönelik risk yönetimi konuları ele alındı. 

Kamu ve Özel Sektör Temsilcileri Panelde Bir Araya Geldi

KMTSO Meclis Salonu’nda düzenlenen panele; KMTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Buluntu, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Yönetim Kurulu Başkanı Davut Menteş, Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkan Vekili Ahmet Yaşar, TSB Yönetim Kurulu Üyesi Erol Öztürkoğlu, DASK Yönetim Kurulu Başkanı Hande Akın, TSB Genel Sekreteri Özgür Obalı ile DASK Genel Sekreteri Balkır Demirkan katıldı. Panelin moderatörlüğünü ise NTV Bakış programı sunucusu Noyan Doğan üstlendi. 

Buluntu: “Sigortacılık, Afetlere Karşı Dayanıklılığın Temel Unsurlarından Biri”

Panelde konuşan KMTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Buluntu, 6 Şubat depremlerinin Kahramanmaraş ve bölge ekonomisi üzerindeki etkilerine dikkat çekerek; sigortacılık sisteminin afetlere karşı dayanıklılığın artırılmasında hayati bir rol üstlendiğini vurguladı. Buluntu, iş dünyasının yaşadığı tecrübelerin doğru analiz edilmesinin ve sigorta mekanizmalarının bu doğrultuda güçlendirilmesinin önemine değindi.

Sigorta Hasar Süreçleri ve İş Birliği Vurgusu 

Panelde; deprem sonrası sigorta hasar süreçleri, risk primleri, sanayi ve ticari işletmelerin sigortalanmasında karşılaşılan sorunlar ile kamu–özel sektör iş birliğinin önemi kapsamlı şekilde değerlendirildi.  Katılımcılar, Kahramanmaraş özelinde yaşanan deneyimlerin, Türkiye genelinde afetlere karşı daha güçlü ve sürdürülebilir bir sigortacılık yapısının oluşturulmasına katkı sağlayacağına dikkat çekti. 

Program, soru-cevap bölümü ve karşılıklı değerlendirmelerin ardından sona erdi.

Şirket, Romanya'da üretilecek 781 aracın yerel üretim hazırlıklarına yönelik önemli bir girişimde bulundu.

Otokar, Romanya'daki ihaleyi yürütmek için seçtiği "yerel üretim partnerini" satın alma yoluyla "Avrupa'daki fabrikasına" dönüştürmek için harekete geçti.

Otokar, Romanya'da kurulu ve savunma sanayi alanında faaliyet gösteren Automecanica S.A. (Automecanica) sermayesinin yüzde 96,77'sini temsil eden payları devralmak amacıyla, pay sahipleri ile pay alım sözleşmesi müzakereleri öncesinde ana ilkelerin belirlenmesine yönelik mutabakat zaptı imzaladı.

Böylece Otokar ile Automecanica arasındaki yerli üretim kriterini sağlamak için tesis edilen "zorunlu ortaklık", "sahipliğe" evrilecek.

Mutabakat zaptı doğrultusunda edinimi öngörülen payların değeri yaklaşık 85 milyon avroya denk geliyor. Net borç ve işletme sermayesi dahil kapanış düzeltmeleri dikkate alınarak nihai tutar kapanışta kesinleşecek.

İşlemin kapanışı, Automecanica için gerçekleştirilecek detaylı inceleme sürecinin Otokar için tatmin edici şekilde tamamlanmasını takiben taraflar arasında Pay Devir Sözleşmesi imzalanması ve Romanya'nın rekabet ve milli savunma kurumlarının izinlerinin alınmasıyla gerçekleştirilecek. Söz konusu sürecin nisan sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.

Otokar, mutabakat zaptı kapsamındaki yükümlülüklerini paylarının tamamına sahip olduğu bağlı ortaklığı Otokar Land Systems SRL'ye devredebilecek.

Romanya sanayisinin köklü kuruluşu

Automecanica, Otokar SRL'nın iş ortaklığı Sisteme Aparare Romania (SAROM) S.R.L sermayesini temsil eden payların yarısını elinde tutuyor. Automecanica halihazırda Romanya'da gerekli altyapı, üretim tesisleri ve lisanslara sahip bulunuyor.

Automecanica paylarının devralınması ile Romanya 4x4 Taktik Tekerlekli Hafif Zırhlı Araç Alımı İhalesi kapsamındaki Automecanica ile kurulan ortak girişim şirketi aracılığıyla yürütülmesi öngörülen faaliyetlerin bu şirket vasıtasıyla yerine getirilmesi hedefleniyor.

Otokar, 4x4 Taktik Tekerlekli Hafif Zırhlı Araç Alımı İhalesi kapsamında yerel üretim şartını yerine getirmek için Automecanica ile el sıkışmıştı. İki şirket, Romanya'da üretim yapmak için SAROM S.R.L'yi kurmuştu. Otokar’ın Cobra II araçlarının bu fabrika çatısı altında üretilmesi, pazarlanması ve servis desteği sağlanması planlanmıştı.

85 yıllık bir geçmişe sahip olan Automecanica, uçak bakımı ve parça üretimiyle başlayan faaliyetlerde zamanla askeri tarafta araç üretim, bakım ve onarımını, sivil/ticari tarafta ise özel treyler ve yarı treylerleri, elektrikli şehir içi otobüsleri, konteyner, karoser ve özel araç şasilerini kapsayan geniş bir yetenek portföyü oluşturdu. 

Bilirkişilik kurumunun, yargılamada çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren konularda hakim ve savcılara alanında uzman kişilerce tarafsız ve bilimsel görüş sunulmasını sağlayan müessese olduğunu aktaran Tunç, yargılamada bilimsel ve teknik bilginin doğru şekilde değerlendirilmesinin, güçlü, nitelikli ve güvenilir bir bilirkişilik müessesesiyle mümkün olduğuna işaret etti.

Bu anlayışla bilirkişiliği liyakat, eğitim ve etik ilkeler temelinde yeniden yapılandırdıklarını vurgulayan Tunç, "Temel ve yenileme eğitimlerini ihtiyaca uygun şekilde yaygınlaştırdık. Denetim ve performans değerlendirmeleriyle hesap verebilirliği esas aldık. Bugüne kadar 221 bin 122 kişiye bilirkişilik temel eğitimi, 33 bin 61 kişiye bilirkişi yenileme eğitimi verdik." açıklamalarında bulundu.

Görevini gereği gibi yerine getirmeyenlere yaptırım uygulandı

Tunç, görevini gereği gibi yerine getirmeyenler hakkında denetim ve soruşturma süreçlerini yürüterek gerekli yaptırımları istisnasız uyguladıklarını belirterek, şu bilgileri verdi:

"Yapılan denetimler sonucu 5 bin 926 uyarma, 3 bin 381 geçici süreyle listeden çıkarma, 2 bin 79 kişiye kalıcı olarak sicil ve listesinden çıkarma, 288 kişiye bilirkişilik yapmaktan yasaklama yaptırımı uygulanmıştır. Yargı mercilerinin ihtiyaçlarını gözeterek, Bilirkişilik Siciline Kabule İlişkin Usul ve Esaslar'da yaptığımız düzenlemelerle bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarını, bu alanlara göre aranan nitelikleri güncelledik. İlk defa gayrimenkul değerleme alanında, özel hukuk tüzel kişilerinin bilirkişilik başvurularını almaya başladık."

Nitelikli uzmanların sisteme katılımını teşvik etmek için yeni bilirkişi listelerini liyakat ve uzmanlık esasıyla yeniden belirlediklerini kaydeden Tunç, "Vatandaşlarımızdan gelen yoğun talepler doğrultusunda, herhangi bir mağduriyet yaşanmaması için bilirkişilik başvuru süresini 16 Şubat 2026 tarihine kadar uzattık. Bilirkişilik sistemimizi daha da güçlendirecek bu adımların, yargı camiamıza ve milletimize hayırlı olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

Buna göre, Kasım 2024'te 15 milyon 740 bin 143 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, Kasım 2025'te yıllık bazda yüzde 1 artışla 15 milyon 891 bin 801 kişiye yükseldi.

Söz konusu ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 3,6 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 6,4 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,4 arttı.

Aylık değişim

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı Kasım 2025'te, bir önceki aya göre yüzde 0,1 artış gösterdi. Bu dönemde ücretli çalışan sayısı sanayi sektöründe yüzde 0,2 azalırken inşaat sektöründe yüzde 0,5, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 0,2 artış kaydetti.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, 2025 yılı piyasa denetim sonuçlarına ilişkin bilgi verildi.

Vatandaşların ekonomik refahını bozabilecek, iç piyasadaki istikrarlı seyri olumsuz etkileyebilecek ve tüketicilerin arz-talep dengesine zarar vermesi muhtemel her türlü fiile karşı, iç ticaret birimlerince yürütülen denetimlerin devam ettiği belirtilen açıklamada, "Bu kapsamda, 2025 yılı 1 Ocak-31 Aralık tarihlerinde 577 bin 771 firma ile 41 milyon 265 bin 285 ürün denetlendi. Fahiş fiyat, haksız ticaret ve kanunlara aykırı uygulamalar için 2 milyar 658 milyon lira idari para cezası uygulandı." ifadeleri kullanıldı.

Fahiş fiyat uygulayanlara 296 milyon lira para cezası

Otomotiv, stokçuluk, emlak, kuyumculuk, fahiş fiyat, haksız ticari uygulamalar, abone sözleşmeleri ve ödeme süreleri kapsamında geçen yıl 121 bin 649 gerçek ve tüzel kişinin denetlendiği aktarılan açıklamada, aykırı fiillerde bulunan 5 bin 793 gerçek ve tüzel kişiye 969,8 milyon lira idari para cezası uygulandığının altı çizildi.

Açıklamada, denetimlerde, haksız ticari uygulama ve ödeme süreleri kapsamında 290,2 milyon lira, fahiş fiyat kapsamında 296 milyon lira, kuyumculuk sektörü denetimlerinde 19,3 milyon lira, emlak sektöründe 91,5 milyon lira, otomotiv sektöründe ise 200 milyon lira idari para cezası uygulandığına dikkat çekilerek, ticari elektronik ileti ve çalışma saatlerine ilişkin denetimlerde uygulanan idari para cezasının ise 73,6 milyon lira olduğu bildirildi.

Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünce 85 milyon tüketicinin günlük hayatta taraf oldukları sözleşmeler, reklam ve haksız ticari uygulamalar ve ürün güvenliği kapsamında gerçekleştirilen denetimlere de işaret edilen açıklamada, "2025'te 36 bin 208 gerçek ve tüzel kişi denetlenerek, aykırı eylemlerde bulunan 2 bin 123 gerçek ve tüzel kişiye 616,1 milyon lira idari para cezası uygulandı. Denetimlerde, ön ödemeli konut satışları, abonelik sözleşmeleri, mesafeli satış sözleşmeleri, taksitli satış ödemeleri, paket tur ve devre tatil gibi tüketicilerin taraf olduğu sözleşmelerdeki aykırılıklardan 325,3 milyon lira, reklam ve haksız ticari uygulama denetimleri kapsamında 242,2 milyon lira, piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri kapsamında yapılan ürün güvenliği denetimlerinde aykırı bulunan fiillere ise 48,5 milyon lira idari para cezası kesildi." değerlendirmesinde bulunuldu.

İstanbul'da 10,9 milyon ürün denetlendi

Açıklamada, 2025 yılı sonunda 81 ilde il ticaret müdürlükleri aracılığıyla 419 bin 914 firmanın denetlendiği, bunlardan 92 bin 425 firmaya 1 milyar 72 milyon lira idari para cezası uygulandığı belirtilerek, "2025 yılında, İstanbul'da gerçekleştirilen denetimlerde, aykırılık tespit edilen 198 bin 415 ürüne, 716,8 milyon lira idari para cezası uygulandı. Bununla birlikte il müdürlüklerimiz tarafından 2025'te İstanbul'da 10 milyon 897 bin 125, Ankara'da 8 milyon 178 bin 362, Antalya'da ise 5 milyon 861 bin 567 ürün denetlendi." ifadelerine yer verildi.

Rekabet Kurumu tarafından yapılan çalışmalara da dikkat çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"2024'te 223 firmaya 7,7 milyar lira idari para cezası uygulanırken 2025 yılı sonunda ise başta gıda endüstrisi, sigorta hizmetleri, finans işlemleri, inşaat ve kimyasal ürünler alanında hizmet gösteren 227 firmaya 13,2 milyar lira idari para cezası uygulandı. Ticaret Bakanlığı olarak öncelikli şekilde enflasyon, fahiş fiyat, stokçuluk ve haksız ticari eylemleriyle mücadele ederek iç piyasa dengesini sağlayıp, tüketicilerin huzur ve refahı için çalışmalarımızı titizlikle sürdürmeye devam edeceğiz."

ABD Ulusal Kara Yolu Trafik Güvenliği İdaresinden (NHTSA) yapılan açıklamada, geri çağırmanın 2019 ile 2026 arasındaki bazı modelleri kapsadığı belirtildi.

Açıklamada, arka görüş kamerasından görüntü alınamama sorunu tespit edilmesi üzerine geri çağrılmanın yapıldığı bildirilerek, kamera sorununun sürücünün görüş alanını daraltarak kaza riskini artırabileceği ifade edildi.

Bir yazılım hatasının, arka görüş kamerasının istenildiği gibi görüntü almasını engelleyebileceği belirtilen açıklamada, "Bu nedenle, bu araçlar Federal Motorlu Taşıt Güvenliği Standardı 111, 'Arka Görüş' gerekliliklerine uymamaktadır." ifadesi kullanıldı. 

Açıklamada, geri çağırmadan etkilenen potansiyel araç sayısının 356 bin 649 olduğu bilgisi verildi.

Bayilerin sürücü destek yazılımını ücretsiz olarak güncelleyeceği belirtilen açıklamada, geri çağırmadan etkilenen araç sahiplerinin 17 Şubat 2026 tarihine kadar mektupla bilgilendirileceği ifade edildi.

Öte yandan, Volkswagen Group, geçen yıl Volkswagen markasının ABD'deki satışlarında önemli bir düşüş yaşadı.

Volkswagen Group ABD tarafından yapılan açıklamada, bu ülkede satışların geçen yıl yüzde 13 düşüşle 329 bin 813'e gerilediği belirtildi.

Bu kapsamda kurum, kamu alımlarında tarafsız ve nesnel değerlendirmeler sonucunda adayların yeterlilikleri ve ürünlerin teknik uygunluğunun tespit edilmesi, hatalı ürün alımının engellenmesi ile buna ilişkin olası risklerin önceden belirlenmesi amacıyla Tedarikçi Derecelendirme ve Sertifikasyon Sistemi'ni kuruyor.

DMO, sistemle tedarikçilerin ürün ve hizmet kalitesinin artırılmasıyla kamu kurum ve kuruluşlarına daha kaliteli hizmet sunulmasını, yerli üretimin desteklenmesini, tedarikçilerin üretim, pazar ve rekabet kabiliyetlerinin geliştirilmesine katkı sağlanmasını amaçlıyor.

Ofis, söz konusu derecelendirme sistemine yönelik çalışmalarını tamamladı.

Avantaj ya da kısıtlamalar gelecek

Buna göre, sistem kapsamında tedarikçiler, çeşitli sayısal ve niteliksel kriterler esas alınarak, istatistiki analiz ve tekniklerden yararlanılarak puanlanacak.

DMO'nun e-satış portalında yer alan tedarikçiler, katalogda yer alma kabiliyetleri, mali yapıları, yerli üretici konumunda olup olmadıkları, katalog anlaşmalarına uyumluluk düzeyleri, ürünlerin kalite düzeyleri ve satış sonrası sundukları hizmet kalitesi gibi kriterlere göre puanlanıp derecelendirilecek.

Böylece, derecelendirilen tedarikçilere, bulundukları sınıflara göre uygulanacak avantaj ve kısıtlamaları içerecek bir sertifika verilecek.

DMO tarafından Tedarikçi Derecelendirme ve Sertifikasyon Sistemi'nin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar da belirlendi. 

"Tedarikçiler sertifikalandırılacak"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de DMO tarafından uygulanan toplu alım modelinin önemine işaret ederek, "DMO şimdi de alım yaptığı tedarikçileri belirli kriterlere göre sertifikalandıracak. Bu uygulama, kamunun belirli standartlarda alım yapmasına, kamu kurumlarının temin ettiği mal ve hizmet kalitesinin artmasına hem de kamu alımlarında yerli üretimin öne çıkmasına katkı sağlayacak." dedi.

Söz konusu vergi, Dijital Vergi Dairesi'nden (dijital.gib.gov.tr) veya GİB Mobil uygulamasından 00.10-23.50 saatlerinde anlaşmalı bankaların banka ve kredi kartıyla, banka hesabından havaleyle, yabancı ülkede faaliyet gösteren bankalara ait kartlar ile ödenebilecek. Vergi ödemesi, vergi tahsiline yetkili bankalar, vergi dairesi vezneleri ve PTT şubeleri aracılığıyla de yapılabilecek.

Dijital Vergi Dairesinden "MTV ödeme alanı"na şifre girişi yapmadan, plaka, TC kimlik numarası ile "tescil tarihi" veya "sahiplik belge tarihi" bilgilerinden biri girilerek ödeme işlemi tamamlanabiliyor.

İnternet üzerinden yapılacak ödemelerde mağduriyetin oluşmaması için tarayıcıya "gib.gov.tr" adresi ya da bankaların resmi internet adresleri yazılarak giriş yapılması önem taşıyor.

MTV'nin ilk taksitinin ödenmesi için son gün ise 2 Şubat Pazartesi olarak belirlendi.

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, ülke genelinde kara yollarında hız sınırını belirleyen işaretlemelerde sadeleştirmeye gidilmesi ve yeknesaklığın sağlanması için çalışma yürüttüklerini belirtti.

"Kara Yollarındaki Hız Sınırlama Uygulamalarında Yeknesaklık" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin Resmi Gazete'de yayımlandığını anımsatan Uraloğlu, bu kapsamda, Ulaştırma ve Altyapı ile İçişleri bakanlıkları arasında bir protokol imzalandığını ifade etti.

Uraloğlu, bu protokol kapsamında yürütülen çalışmalarla trafik işaret levhalarının, "mümkün olduğu kadar az fakat gerektiği kadar çok olmalı" ilkesi doğrultusunda standardize edildiğini belirtti.

Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) sorumluluk alanındaki çalışmalara ilişkin bilgi veren Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Birinci öncelik kapsamında, yıllık ortalama günlük trafiği 10 bin ve üzerinde olan 14 bin 590 kilometrelik devlet ve il yolundaki çalışmalar, 31 Ağustos itibarıyla tamamlandı. İlk etapta 19 bin 61 levha için düzenleme yapıldı. 1 Eylül itibarıyla da kalan 53 bin 989 kilometrelik yol ağında bölge müdürlükleri tarafından çalışmalar başlatıldı. Sürecin tamamlanmasıyla KGM'nin sorumluluk alanındaki 58 bin 246 levha kaldırıldı. Bu düzenlemeler doğrultusunda kaldırılan işaretlemelerin yüzde 60'ına karşılık gelen 35 bin 247 hız levhasının uygulaması sonlandırıldı. Böylece 68 bin 579 kilometrelik yol ağında yürütülen tüm çalışmalar tamamlanmış oldu."

Mali mevzuatta yapılan düzenlemelere dikkati çeken Yıldız, "1 Ocak'tan itibaren artık kağıt fatura ve kağıt defterler ortadan kalkıyor. Artık işletmelerin türü, cirosu veya fatura tutarının önemi bulunmuyor. Faturaların ve kanuni defterlerin tamamen elektronik belge ve elektronik deftere dönüştüğü bir döneme giriyoruz. Bu nedenle vergi mükelleflerinin ve mali müşavirlerin, bu yeni döneme uyum sağlamaları önem taşıyor. Bunun için mükelleflerin veya mali müşavirlerinin e-belge düzenleyebilecek altyapılara geçmeleri gerekiyor." diye konuştu.

Yıldız, Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) da bu amaçla e-Arşiv Fatura Portalı'nı ücretsiz kullanıma sunduğunu hatırlatarak, ocaktan itibaren gerçek usule geçişle ilgili de yeniliklerin olacağını söyledi.

Basit usulde vergilendirilmekteyken alım, satım ve iş hacimleriyle yıllık kira bedelleri belli büyüklükleri aşan veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle belirlenen faaliyetleri yürüten esnafın, gerçek usule geçiş işlemlerini tamamlamaları gerektiğine dikkati çeken Yıldız, şöyle devam etti:

"Usule uygun e-defterlerini tutma, beyannamelerini hazırlama ve vergi idaresine gönderme konusunda mali müşavirlerle sözleşme yapmaları ve destek olmaları gerekiyor. Basit usulden gerçek usule geçildiği ilk yılda ikinci sınıf tacir olarak faaliyetler sürdürüleceğinden, işletme hesabı esasında tutulması gereken defterlerin de 'Defter Beyan Sistemi' kapsamında elektronik olarak hazırlanması gerekecek."

Şehir içi yolcu taşımacılığında fişler elle düzenlenebilecek

Yıldız, basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerin ödeme kaydedici cihaz (ÖKC) kullanımından muaf tutulanların dışında kalanlarının, perakende mal ve hizmet satışlarında ÖKC fişi düzenlenmesi için yazar kasa kullanmaya başlayacağına işaret ederek, yazar kasa kullanım zorunluluğu bulunmayan şehir içi yolcu taşımacılığı gibi bazı alanlarda perakende satış fişlerinin elle düzenlenebileceğini söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanlığının taksi işletmelerinde taksimetre ile yazar kasa veya güvenli mobil ödeme elektronik belge sistemleriyle entegrasyon yapma zorunluluğuna ilişkin düzenlemelerini beklediklerini belirten Yıldız, "Öte yandan, esnaf odalarına yetki veren düzenlemenin de uygulanmayacağını düşünüyoruz. Ayrıca söz konusu esnafın da kullanılması öngörülen perakende satış fişi dışında fatura kullanmaları halinde bunun da e-fatura olması, GİB e-Arşiv portalını ya da bir özel entegratör kuruluşundan hizmet almaları gerekiyor." dedi.

Yıldız, alım, satım veya iş hacimleri itibarıyla belli büyüklüğe ulaşan tacirlerin ikinci sınıftan birinci sınıfa geçmeleri durumunda, yevmiye ve kebir defterlerini e-defter olarak tutmaya başlamaları gerektiğine dikkati çekerek, e-defter uygulamasına geçişle birlikte defterlerin noter tasdik ücretinin de kalkacağını söyledi.

Pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterleri elektronik ortamda tutulacak

Ayrıca 1 Ocak 2026 itibarıyla envanter defterinin tercihe bağlı olarak e-envanter olarak tutulabileceği bilgisini veren Yıldız, Ticaret Bakanlığının Elektronik Ticari Defter Sistemi uyarınca yılbaşından itibaren kuruluşu ticaret siciline tescil edilen şirketler ile kuruluşu Ticaret Bakanlığının iznine tabi şirketler tarafından tutulması gereken pay defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defterlerinin elektronik ortamda tutulmaya başlanacağını bildirdi.

Yıldız, uygulamalardaki dijitalleşmeye dikkati çekerek şunları kaydetti:

"Gerek Hazine ve Maliye Bakanlığının gerekse Ticaret Bakanlığının ticari defter ve belgeleri elektronik ortamda tutulmalarını yaygınlaştırmaları, VEDAS, KURGAN gibi yapay zeka uygulamalarını devreye almaları kayıt dışı ekonomiyle mücadelede avantaj sağlayacak, ayrıca mali işlemleri denetleme kapasitesine hız ve etkinlik kazandıracaktır."

Sabiha Gökçen Havalimanı ise 2024'te 41,4 milyon kişiyi taşırken, 2025'te 48 milyon yolcuya hizmet verdi. İki havalimanı da bu yıl hizmet verdikleri yolcu sayılarıyla tüm zamanların en yüksek seyahat trafiğine ulaştı.

İstanbul Havalimanı İşletmecisi İGA'dan alınan bilgiye göre, yıl sonu itibarıyla havalimanından 547 bin uçuş gerçekleştirildi. 330'un üzerinde destinasyona uzanan uçuş ağıyla hizmet veren İstanbul Havalimanı'nın yolcularının yüzde 48'i uzun menzilli uçuş yapan transfer yolculardan, yüzde 52'si ise varış ve kalkış yolcusundan oluştu.

Açıldığı günden bu yana en yüksek yolcu ve uçuş trafiği rekorlarına 2025’te ulaşan İstanbul Havalimanı’nda, 18 Temmuz’da 1707 uçuşla bir günde gerçekleştirilen en yüksek uçuşa, 2 Ağustos’ta ise 282 bin 835 yolcuyla en yüksek günlük yolcu sayısına ulaşıldı.

Avrupa'da ilk üçlü bağımsız pist operasyonunu yapan havalimanı

İstanbul Havalimanı 17 Nisan'da üçlü bağımsız pist operasyonunu devreye alarak bu sistemi başarıyla hayata geçiren Avrupa'daki ilk havalimanı oldu.

İstanbul Havalimanı'ndan operasyon gerçekleştiren tarifeli yolcu hava yolu şirketi sayısı 116'ya ulaşarak tarihi bir zirveye çıkarken, 2026'da yıllık yolcu hedefi 90 milyon olarak belirlendi.

Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı 2025'i rekorlarla kapattı

Savunma Sanayii Başkanlığı iştiraki olan Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı meydan otoritesi HEAŞ'tan alınan bilgiye göre, havalimanı yıl genelinde 270 bini aşkın uçuşa, 48 milyondan fazla yolcuya ev sahipliği yaptı.

Sabiha Gökçen Havalimanı'nda yolcuların yüzde 56'sı dış hatlar, yüzde 44'ü ise iç hatları kullandı. Dış hatlarda en çok tercih edilen ülke Almanya olurken, en fazla ziyaret edilen destinasyon ise KKTC'deki Ercan Havalimanı oldu. İç hatlarda ise en çok uçulan liman, Antalya Havalimanı olarak kayıtlara geçti.

Havalimanında 7 Eylül'de gerçekleşen 856 uçak trafiği ve 160 bin 163 yolcuyla günlük yolcu ve uçuş rekoru kırıldı.

Ek terminal binası hizmete alındı

Sabiha Gökçen Havalimanı, 2024'e göre yıllık yolcu sayısını iç hatlarda yüzde 6, dış hatlarda yüzde 24'ün üzerinde artırdı. "Terminal 1 Renovasyon Projesi" ile havalimanındaki eski terminal binası da yenilenerek ek terminal olarak hizmete alındı. Proje ile yıllık 5,5 milyon ilave yolcu kapasitesinin havalimanına kazandırılması hedefleniyor.

Geniş gövdeli yolcu uçaklarına uygun olarak inşaatı tamamlanan 3 bin 540 metre uzunluğundaki 2'nci piste bağlı taksi yolları, kargo ve uçak apronları, kontrol kulesi ve üstyapı yatırımlarıyla da havalimanının hava trafik kapasitesinde önemli ölçüde artış sağlandı.

Buna göre, 19 Aralık tarihli ve 33112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Katılım Esaslarına Uyum Tebliği'nin geçici birinci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "11'inci” ibaresi "12'nci” şeklinde değiştirildi.

Değişiklik kapsamında katılım finans kuruluşları ve şirketlerine uyum sağlaması için bir yıl süre verileceği belirtilen madde şu şekilde:

"Katılım finans kuruluşları/katılım finans şirketleri, istihdam ettikleri her personelin katılım esasları ile danışma komitesi kararlarına uygun şekilde görev icra edebilmesi ve yeterli düzeyde bilgi ve donanıma sahip olmasına yönelik gerekli tedbirleri almak zorundadır. Müşteriye doğrudan katılım esaslı ürün tanıtımı yapan, bu ürünlerin sunum ve satış sürecini yöneten satış personeli ile bu ürünlerin hedef müşteri kitlesine ulaşmasını ve tercih edilmesini sağlamaya yönelik faaliyetlerde bulunan pazarlama personelinin katılım finans konusunda Kurul tarafından uygun görülen bir sertifikaya sahip olması veya katılım finans alanında lisans ya da lisansüstü düzeyinde öğrenim görmüş olması şarttır."

Ekonomi, finans, döviz, şirket haberleri ve yatırım analizleriyle dopdolu içerik sunan ARALIK sayısı; döviz piyasalarından borsa gelişmelerine, girişimcilikten reel sektöre kadar birçok önemli konuyu ele alıyor. Türkiye ve dünya ekonomisindeki güncel gelişmelerin detaylıca analiz edildiği sayıda; şirket profilleri, yatırım tüyoları ve uzman yorumları da yer alıyor. 

EKONOMİM ARALIK 2025 sayısı hem basılı formatta hem de dijital platformlarda erişime açık. Ekonomiyi yakından takip edenler için adeta bir rehber niteliği taşıyan bu sayıda, özellikle son dönemdeki finansal gelişmelere ve yapay zekanın hayatımıza etkisine dair çarpıcı başlıklar dikkat çekiyor. 

Ekonomiyle ilgilenen herkesin kütüphanesinde bulunması gereken bu sayıyı kaçırmayın! 

Türkiye’nin ilk ve tek Ekonomim’i 2014 yılından bu yana siz okurlarına en iyisini sundu ve sunmaya da devam ediyor. 

Türkiye’nin tek ve resmî “EKONOMİM” basılı ve dijital yayıncısı tarafımızdır. 

Markamızın adıyla yapılan diğer tüm yayınlar, kullanımlar, tescil girişimleri ve haber içerikleri, kurumumuzla hiçbir şekilde bağlantılı değildir. 

Marka adımızın izinsiz kullanımıyla ilgili olarak ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle takip edilmektedir. 

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Buna göre endeks ekimde yıllık bazda yüzde 28 artış kaydetti.

İnşaatın alt sektörleri incelendiğinde endeksin, ekimde geçen yılın aynı ayına kıyasla bina inşaatı sektöründe yüzde 28,8, bina dışı yapıların inşaatında yüzde 21,8 ve özel inşaat faaliyetlerinde yüzde 29,9 yükseldiği görüldü.

İnşaat üretim endeksi, ekimde aylık bazda ise yüzde 0,1 azaldı.

Endeks, ekimde bir önceki aya göre bina inşaatı sektöründe yüzde 0,2, özel inşaat faaliyetlerinde yüzde 0,6 azalırken bina dışı yapıların inşaatında yüzde 1,4 arttı.

Buna göre endeks ekimde, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 3,4 yükseldi.

Alt sektörler incelendiğinde, endeks yıllık bazda ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 0,1, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 0,5 azalırken, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 5,4, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 13,4, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 14,5, idari ve destek hizmetlerinde yüzde 2,6 artış gösterdi.

Hizmet üretim endeksi, ekimde bir önceki aya göre yüzde 0,3 azalış kaydetti.

Alt sektörler incelendiğinde, endeks aylık bazda ulaştırma ve depolama hizmetlerinde yüzde 0,4, gayrimenkul hizmetlerinde yüzde 3,3, konaklama ve yiyecek hizmetlerinde yüzde 0,7 artarken, mesleki, bilimsel ve teknik hizmetlerde yüzde 0,7, idari ve destek hizmetlerinde yüzde 1,2, bilgi ve iletişim hizmetlerinde yüzde 3,4 azaldı.

Buna göre, çalışan sayısı 10 ve daha fazla olan girişimlerin yüzde 39,6'sı, 2022-2024 döneminde yenilik faaliyetinde bulundu. 2020-2022 döneminde bu oran yüzde 39,8 düzeyindeydi.

Çalışan sayısı 10-49 olan girişimlerin yüzde 36,6'sı, 50-249 çalışanı olan girişimlerin yüzde 49,6'sı, 250 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerin ise yüzde 69,3'ü bu yıllarda piyasaya yeni ya da önemli ölçüde iyileştirilmiş mal ya da hizmet sunmaya veya iş süreci yeniliği uygulamaya yönelik çalışmalar yürüttü.

Sanayi sektöründe yenilik faaliyetlerinde bulunan girişimlerin oranı yüzde 42,1 iken hizmet sektöründe bu oran yüzde 36,9 oldu.

Ürün yenilikçisi girişimlerin yüzde 85,1'i ürünlerini rakiplerinden önce pazara sundu

Ürün yeniliği yapan girişimlerin oranı 2020-2022 döneminde yüzde 19,8 iken 2022-2024 yıllarında yüzde 23,6 olarak kayıtlara geçti. Ürün yeniliği yapan girişimler arasından mal yeniliği yapanların oranının yüzde 80,3, hizmet yeniliği yapanların oranının ise yüzde 73,4 olduğu görüldü. Yeni veya önemli ölçüde iyileştirilmiş ürünlerin pazardaki durumu ele alındığında, ürün yeniliklerinin yüzde 96'sının girişim için yeni olduğu, yüzde 85,1'inin ise girişimin faaliyet gösterdiği pazar için yenilik niteliği taşıdığı belirlendi.

Girişimlerin yüzde 36,1'i temel işletmecilik fonksiyonları olarak da adlandırılan iş süreci yeniliğinde bulundu. Bir önceki araştırmada bu oranın yüzde 35 olduğu tespit edilmişti. İş süreçlerinde en fazla yeniliğin uygulandığı alan, yüzde 77,2 ile mal üretme veya hizmet sağlama yöntemleri oldu. Bu kategoriyi yüzde 71,5 ile muhasebe veya diğer idari işlemler, yüzde 69,7 ile bilgi işlem veya iletişim yöntemleri izledi.

Yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin yüzde 25,6'sı finansal destek aldı

Yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin yüzde 25,6'sı çeşitli kaynaklardan finansal destek sağladı. Bu girişimlerden yüzde 48,9'u merkezi kamu kurum veya kuruluşlarından, yüzde 10,9'u yerel veya bölgesel kamu kuruluşlarından, yüzde 7,9'u diğer AB kurumlarından, yüzde 6,4'ü Avrupa Birliği Horizon 2020 Araştırma ve İnovasyon Programı'ndan aldığı finansal destekleri AR-GE veya diğer yenilik faaliyetlerinde kullandığını belirtti.

Yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin yüzde 40,4'ü diğer girişim, kişi veya kuruluşlarla işbirliği yaptı. Bu girişimlerin yüzde 79,7'si AR-GE veya diğer yenilik faaliyetlerinde işbirliği yaparken diğer rutin girişimcilik faaliyetlerinde işbirliği yapanların oranı yüzde 65,3 oldu.

Yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin yüzde 31,3'ü yurt içinde, yüzde 7,6'sı Avrupa ülkelerinde, yüzde 6,3'ü diğer ülkelerde AR-GE ve yenilik faaliyetleri için işbirliğine gitti.

2022-2024 döneminde yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin ekonomik performansını etkileyen stratejiler önem derecesi açısından da incelendi. Girişimlerin yüzde 72,6'sı kaliteye, yüzde 72,1'i mevcut müşteri gruplarını memnun etmeye ve yüzde 64,2'si yeni müşteri gruplarına ulaşma stratejilerine çok önem verdi.

Her 4 girişimden biri patent başvurusunda bulundu

Yenilik faaliyetleriyle elde edilen rekabetçi avantajı etkin koruma yöntemlerinin de sorgulandığı araştırmada, yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin yüzde 48,3'ünün ticari marka tescili yaptırdığı tespit edildi. Bunu yüzde 26,4 ile patent başvurusu, yüzde 22,4 ile ticari sır kullanımı, yüzde 14,1 ile faydalı model başvurusu, yüzde 13,3 ile endüstriyel tasarım tescili ve yüzde 13,2 ile telif hakkı başvurusu takip etti.

Söz konusu girişimlerin yüzde 60,7'si makine, ekipman veya yazılım satın aldı. Bu girişimlerin yüzde 91,8'i daha önce kullanılan ile aynı veya geliştirilmiş teknolojiye dayalı makine, ekipman veya yazılıma yatırım yaparken yüzde 53,1'i daha önce kullanılmayan yeni teknolojiye dayalı makine, ekipman veya yazılıma yatırım gerçekleştirdi. Bir önceki referans dönemde yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin yüzde 59,7'si makine ekipman yazılım satın aldı. Bu girişimlerin yüzde 92'si daha önce kullanılan, yüzde 52,4'ü yeni teknolojiye dayalı yatırımda bulundu.

Girişimin itibarını geliştirme çevresel yenilik yapmada en önemli faktör oldu

Araştırma kapsamında girişimlerin çevresel fayda sağlayan yenilikleri uygulamaya koyup koymama durumları analiz edildi. Uygulamaya konulan yenilikler girişim içinde sağlanan çevresel faydalar bakımından incelendiğinde, bunların yüzde 58,8'i kullandıkları malzemeyi çevreyi daha az kirleten veya çevre için tehlikeli olmayanlarla değiştirdi. Yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin yüzde 56,9'u birim üretim başına toprak, gürültü, su veya hava kirliliğinin, yüzde 56,6'sı birim üretim başına su veya malzeme kullanımının, yüzde 55,9'u birim üretim başına enerji kullanımı veya toplam karbon ayak izinin azaltılmasını sağladı.

Uygulamaya konulan yenilikler nihai kullanıcı tarafından ürünlerin kullanımı süresince ortaya çıkan çevresel faydalar bakımından incelendiğinde, girişimlerin yüzde 60'ı daha dayanıklı ürünler sayesinde ürün kullanım süresinin uzamasını, yüzde 57,4'ü hava, su, gürültü, toprak kirliliğinin azaltılmasına imkan verdi.

Yenilik faaliyetinde bulunan girişimlerin yüzde 56,2'sinin kullanım sonrası ürünlerin geri dönüşümünün kolaylaştırılmasını, yüzde 55,2'sinin enerji kullanımı veya toplam karbon ayak izinin azaltılmasını ve yüzde 46,6'sının ise biyolojik çeşitliliğin korunmasını sağladığı belirlendi.

Yenilik faaliyetinde bulunan ve çevresel fayda sağlayan yenilikleri uygulamaya koyan girişimlerin yüzde 91,7'si girişimin itibarını geliştirme, yüzde 90,1'i enerji, su ve malzemenin yüksek maliyeti, yüzde 89,6'sı mevcut çevresel düzenlemeler, yüzde 88,8'i mevcut çevresel vergiler, ücretler ve ödemeler nedeniyle çevresel fayda sağlayan yenilikleri uygulamaya koyma kararının önemli olduğunu belirtti. 

EKONOMİM 12 YAŞINDA

“EKONOMİM” markasıyla Türkiye’de basılı ve dijital yayıncılık faaliyeti yürüten tek resmî kuruluş tarafımızdır.

www.ekonomim.net ve www.ekonomimtv.com internet adresleri, 2014 yılından bu yana EKONOMİM Gazetesi / Dergisi’nin dijital mecraları olarak; ekonomi, iş dünyası, piyasa, yatırım, şirketler ve borsa alanlarında kesintisiz yayın yapmaktadır.

Markamız adı altında veya benzeri ibarelerle yapılan her türlü yayın, kullanım, tescil girişimi ve haber içeriği, tarafımızla doğrudan veya dolaylı hiçbir bağlantı taşımamaktadır.

EKONOMİM markasının izinsiz ve hukuka aykırı kullanımına ilişkin olarak, ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle ve kararlılıkla takip edilmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Türkiye'nin yıllık 95 bin 492 ton bal üretimiyle dünyada ikinci sırada bulunduğunu aktaran Demir, ayrıca 8,9 milyon koloni varlığıyla dünya genelinde en çok koloniye sahip 3'üncü ülke konumunda yer aldığını söyledi.

Demir, Türkiye'de arıcılıkta 9 ay boyunca üretim yapılabilme potansiyeli bulunduğunu bildirerek, kritik öneme sahip arıcılık sektörünün gelişmesi için çalışmalara hız verdiklerini dile getirdi.

Bu çalışmalar kapsamında MYK Başkanı Aşkın Tören'i ziyaret ettiklerini belirten Demir, Tören ile eğitim ve sertifikasyon süreçlerinin uygulanması, üretimde izlenebilirliğin güçlendirilmesi, arıcılık mesleğinin saygınlığının artırılması ve uluslararası standartlarla uyumlu hale getirilmesi konularını ele aldıklarını anlattı.

Demir, arıcılığın Türkiye'de meslek statüsüne alınmasının ardından önemli bir adımı daha devreye alacaklarını ifade etti.

MYK ile işbirliği içinde "Arıcılık Ulusal Meslek Standardı"nın oluşturulması için çalışma başlattıklarını bildiren Demir, "Ulusal meslek standardı, mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinlikleri resmi olarak tanımlar, mesleğin ülke genelinde aynı kaliteyle icra edilmesini sağlar. Amacımız, arıcılık mesleğinin tanımını ve kapsamını yasal çerçevede netleştirmek, günümüz ihtiyaçlarına uygun eğitim programı oluşturmak ve bu kadim mesleğin itibarını daha da güçlendirmek." diye konuştu.

"Arıcılar, ortak standartta üretim yapacak"

Demir, bu çalışma sayesinde arıcıların ortak standart doğrultusunda üretim yapacağına işaret ederek, şunları kaydetti:

"Arı ürünlerinde kalite ve çeşitlilik artacak, sektörümüz daha güçlü bir yapıya kavuşacak. Arıcılık, hem biyolojik çeşitliliğimiz hem de gıda güvenliğimiz için stratejik bir meslektir. Bu nedenle mesleğin standartlarının belirlenmesi, ülkemizin geleceğine yapılan bir yatırım niteliğindedir. Ancak bu, uzun bir süreç. Konuyla ilgili uzmanlarımız çalışmaya başladı. İlerleyen günlerde taslak ulusal arıcılık meslek standardını oluşturarak MYK'ye gerekli başvuruları yapacağız." 

EKONOMİM 12 YAŞINDA

“EKONOMİM” markasıyla Türkiye’de basılı ve dijital yayıncılık faaliyeti yürüten tek resmî kuruluş tarafımızdır.

www.ekonomim.net ve www.ekonomimtv.com internet adresleri, 2014 yılından bu yana EKONOMİM Gazetesi / Dergisi’nin dijital mecraları olarak; ekonomi, iş dünyası, piyasa, yatırım, şirketler ve borsa alanlarında kesintisiz yayın yapmaktadır.

Markamız adı altında veya benzeri ibarelerle yapılan her türlü yayın, kullanım, tescil girişimi ve haber içeriği, tarafımızla doğrudan veya dolaylı hiçbir bağlantı taşımamaktadır.

EKONOMİM markasının izinsiz ve hukuka aykırı kullanımına ilişkin olarak, ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle ve kararlılıkla takip edilmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Buna göre, Türkiye'de trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtları tarafından 2024'te 382 milyar 870 milyon kilometre yol katedildi. Toplam taşıt-kilometrenin yüzde 57'si otomobiller, yüzde 19,2'si kamyonetler, yüzde 8,7'si motosikletler, yüzde 5,7'si çekiciler, yüzde 3,8'i kamyonlar, yüzde 3,3'ü minibüsler, yüzde 1,9'u otobüsler ve yüzde 0,5'i özel amaçlı taşıtlar tarafından yapıldı.

Trafiğe kayıtlı motorlu kara taşıtları sayısı 2024'te bir önceki yıla göre yüzde 9,3, toplam taşıt-kilometre yüzde 10 arttı. Taşıt sayısı, motosikletlerde yüzde 23,3, özel amaçlı taşıtlarda yüzde 9,3, otomobillerde yüzde 6,6, çekicilerde yüzde 6,3, kamyonetlerde yüzde 4,8, minibüslerde yüzde 4, kamyonlarda yüzde 3,2, otobüslerde yüzde 1,3 artış gösterdi.

Taşıt-kilometre ise motosikletlerde yüzde 59,9, otomobillerde yüzde 9,1, kamyonetlerde yüzde 5,2, çekicilerde yüzde 4,4, özel amaçlı taşıtlarda yüzde 2,7, minibüslerde yüzde 1,8 artarken kamyonlarda yüzde 5,1, otobüslerde yüzde 0,6 azaldı.

Söz konusu dönemde çekicilerin 66 bin 893, otobüslerin 35 bin 150, minibüslerin 24 bin 917, kamyonların 21 bin 887, özel amaçlı taşıtların 18 bin, kamyonetlerin 15 bin 965, otomobillerin 13 bin 859 ve motosikletlerin 5 bin 896 kilometre yaptığı hesaplandı.

En fazla yolu 5-9 yaş grubu taşıtlar aldı

Otomobiller tarafından 2024'te katedilen mesafe taşıtların yakıt türlerine göre incelendiğinde, toplam taşıt-kilometresinin yüzde 39,4'ü dizel, yüzde 28,5'i LPG'li, yüzde 27,9'u benzinli, yüzde 3,1'i hibrit ve yüzde 1'i elektrikli otomobiller tarafından yapıldı.

En fazla yol, yüzde 20,5'lik oranla taşıt filosunun yüzde 16,8'ini oluşturan 5-9 yaş grubu taşıtlar tarafından yapılırken bunu sırasıyla yüzde 19,2 ile 10-14 yaş, yüzde 15,6 ile 2-4 yaş, yüzde 15 ile 0-1 yaş, yüzde 11,9 ile 15-19 yaş, yüzde 11,7 ile 25 yaş ve üzeri, yüzde 6,3 ile 20-24 yaş grubu taşıtlar takip etti.

Bu oran, otomobillerde 5-9 yaşındakiler için yüzde 22,5, 10-14 yaş için yüzde 18,8, 2-4 yaş için yüzde 15,5, 25 yaş ve üzeri için yüzde 14,2, 0-1 yaş için yüzde 12,4, 15-19 yaş için yüzde 9,8 ve 20-24 yaş için yüzde 6,8 olarak kayıtlara geçti. 

EKONOMİM 12 YAŞINDA

“EKONOMİM” markasıyla Türkiye’de basılı ve dijital yayıncılık faaliyeti yürüten tek resmî kuruluş tarafımızdır.

www.ekonomim.net ve www.ekonomimtv.com internet adresleri, 2014 yılından bu yana EKONOMİM Gazetesi / Dergisi’nin dijital mecraları olarak; ekonomi, iş dünyası, piyasa, yatırım, şirketler ve borsa alanlarında kesintisiz yayın yapmaktadır.

Markamız adı altında veya benzeri ibarelerle yapılan her türlü yayın, kullanım, tescil girişimi ve haber içeriği, tarafımızla doğrudan veya dolaylı hiçbir bağlantı taşımamaktadır.

EKONOMİM markasının izinsiz ve hukuka aykırı kullanımına ilişkin olarak, ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle ve kararlılıkla takip edilmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Yılın ilk çeyreğinde 169 bin 454 daire, ikinci çeyrekte 302 bin 482 daire, üçüncü çeyrekte ise 282 bin 855 daire için yapı ruhsatı verildi.

Ocak-eylül döneminde yapı ruhsatı verilen yapıların yüz ölçümü yıllık bazda yüzde 26 artarak 147 milyon 6 bin 739 metrekareye yükselirken, bina sayısı yüzde 18,6 yükselişle 112 bin 441'e ulaştı.

"Ruhsat sayısında ve konut üretiminde artış devam edecek"

Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan İnşaatçılar ve Gayrimenkul Geliştiricileri Derneği (İNDER) Başkanı Engin Keçeli, 2025'e başlarken stokların azaldığını ve konuta talebin arttığını gördüklerini belirterek, "Bunun karşılığında bu sene üretimin artacağına inanıyorduk ve bütün paydaşlarımıza buna göre hazırlanmalarını söylüyorduk. Ruhsat sayısında ve konut üretiminde artışın devam edeceğini düşünüyorum." dedi.

Konuta talebin güçlü olduğunu ancak üretimde tüketici odaklı olunması gerektiğini vurgulayan Keçeli, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İstanbul'da ve Türkiye'nin birçok yerinde konut ihtiyacını tek başına devletin karşılama şansı yok. Bu nedenle bazı önerilerimiz vardı. Bunlardan biri her alınan ruhsatta mutlaka en az yüzde 10 sosyal konut üretilmesi şartı getirilmesi. İkincisi ise kooperatif veya başka yollarla devletin arsayı bedava ya da uzun vadeli ödeme seçenekleriyle vermesi ve burada alt ve orta gelirli gruplar için konutlar yapılması. İhtiyaç sahiplerinin kendi kuracakları kooperatifler yoluyla ya da belirlenecek müteahhitlere vadeli konutlar yaptırarak çözüme yönelik hamleler yapılabilir. Bu gelişmeler mevcut konut açığının kapanması açısından çok önemlidir. Sadece devletin yapacağı sosyal konutlarla açık kapanmayacaktır."

Keçeli, son yıllarda konut arzında azalma yaşandığını ifade ederek, "Bu nedenle ruhsat sayılarının artmaya devam edeceğine inanıyorum. Yeter ki planlamaları doğru yapalım ve hangi bölgede talep varsa o bölgede arz oluşturalım. Kentsel dönüşüm de bu artışa katkı sunacaktır." diye konuştu.

"Ertelenmiş projeler yeniden hayata dönmeye başladı"

İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen ise yılın 9 ayında ruhsat sayısında görülen yükselişin, son birkaç yıldır ertelenmiş projelerin yeniden hayata dönmeye başladığını gösterdiğini belirterek, "Son dönemde üreticilerin maliyeti öngörme becerisi bir miktar güçlendi. Bu da yeni projelere adım atmayı kolaylaştırdı." dedi.

Barınma amaçlı talebin hala güçlü olmasının diğer bir etken olduğuna işaret eden Hepşen, "Faiz yüksek olsa bile, ilk el satışların iki yıldır artış eğiliminde olması yüklenicilere 'ürettiğim ürün karşılığını buluyor' duygusu veriyor. Özellikle büyükşehir çevrelerinde arsa hareketliliğinin yeniden başlaması da proje geliştirme iştahını destekliyor." şeklinde konuştu.

Hepşen, ruhsat artışlarının daha çok "proje başlatma niyeti" olduğunu, üretimin fiilen artması için tamamlanma süreçlerinin de aynı ritimde ilerlemesi gerektiğini söyledi.

Ruhsat sayısındaki artışın ağırlığı deprem bölgesi dışındaki illerden geliyor

Prof. Dr. Ali Hepşen, deprem bölgesinin toplam ruhsat sayısını bir miktar yukarı taşıdığını ifade ederek, şunları kaydetti:

"Ancak yükselişin ağırlığı buradan gelmiyor. Bölgedeki projelerin ruhsatlarının büyük bölümü zaten önceki yıllarda alınmıştı. Bugün gördüğümüz artış, daha çok ülke genelindeki bekleyen projelerin tekrar devreye alınmasından kaynaklanıyor. İstanbul, Ankara, Antalya, Bursa gibi illerdeki ruhsat hareketi, deprem bölgesindekinden çok daha belirgin. Dolayısıyla artışı bütünüyle deprem konutlarına bağlamak tabloyu daraltır. Yükselişin asıl kaynağı, birkaç yıldır ertelenen yatırımların geri dönmesi."

Hepşen, ruhsat artışının tek başına "üretim rahatlıyor" şeklinde yorumlamanın yanıltıcı olabileceğini belirterek, "Ruhsat başlangıçtır, asıl önemli olan şantiyenin hangi hızda ilerlediği ve bu projelerin piyasaya ne zaman tamamlanmış konut olarak döneceğidir. İskan verilerinde ruhsatlardaki artış kadar güçlü bir hareket göremiyoruz." diye konuştu.

Ali Hepşen, talebin hala dirençli olduğunu ve barınma ihtiyacı nedeniyle ilk el satışların güçlü seyrini koruduğunu sözlerine ekledi. 

EKONOMİM 12 YAŞINDA

“EKONOMİM” markasıyla Türkiye’de basılı ve dijital yayıncılık faaliyeti yürüten tek resmî kuruluş tarafımızdır.

www.ekonomim.net ve www.ekonomimtv.com internet adresleri, 2014 yılından bu yana EKONOMİM Gazetesi / Dergisi’nin dijital mecraları olarak; ekonomi, iş dünyası, piyasa, yatırım, şirketler ve borsa alanlarında kesintisiz yayın yapmaktadır.

Markamız adı altında veya benzeri ibarelerle yapılan her türlü yayın, kullanım, tescil girişimi ve haber içeriği, tarafımızla doğrudan veya dolaylı hiçbir bağlantı taşımamaktadır.

EKONOMİM markasının izinsiz ve hukuka aykırı kullanımına ilişkin olarak, ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle ve kararlılıkla takip edilmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Söz konusu dönemde Türkiye otomobil pazarında 442 bin 650 benzinli otomobil, 251 bin 992 hibrit otomobil satıldı. Dizel otomobil satış sayısı 69 bin 741, otogazlı otomobil satış sayısı ise 7 bin 399 oldu. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobil satışları ise 164 bin 665 olarak kayıtlara geçti.

Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı "uzatılmış menzil" sistemlere sahip araçlar da dahil edildiğinde, yılın 11 ayında elektrikli otomobil satış sayısı yüzde 17,8'lik pazar payıyla 166 bin 665'e yükseldi. (Uzatılmış menzil otomobiller de Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak "elektrikli" sınıfında yer alıyor)

Geçen yılın aynı döneminde elektrikli otomobil satışları 83 bin 298 olmuştu. Böylece bu yılın ocak-kasım döneminde elektrikli araç satışları geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıkmış oldu.

Benzin ve dizel otomobil satışlarında düşüş sürüyor

Yılın 11 ayında benzinli otomobil satışlarında yüzde 15,5, dizellerde ise yüzde 18,8 düşüş gerçekleşti. Bu dönemde otogazlı otomobil satışları yüzde 33,9, hibrit otomobil satışları yüzde 71,3 ve tam elektrikli otomobil satışları yüzde 111,4 arttı.

Dizel otomobil satışlarındaki azalışın ana nedeninin global üreticilerin dizel otomobil üretimini sonlandırma sürecinin devam etmesi, dolayısıyla pazara yeni dizel otomobil sunulmaması olduğu belirtiliyor.

Tam elektrikli otomobillerin pazar payı yüzde 18'e yaklaştı

Benzinli otomobillerin satışlarda geçen yılın ocak-kasım döneminde yüzde 62 olan payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 47,2'ye geriledi. Söz konusu dönemde dizel otomobillerin payı yüzde 10,1'den yüzde 7,4'e düşerken, otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,8 oldu.

Aynı dönemde toplam satışlardan alınan pay, tam elektrikli otomobillerde yüzde 9,2'den yüzde 17,6'ya, hibritlerde yüzde 17,4'ten yüzde 26,9'a yükseldi.

Otomobiller tam elektrikli, uzatılmış menzil elektrikli ve hibrit olarak ele alındığında toplam pazarın yüzde 44,7'sini oluşturduğu, toplam satışlarının 418 bin 657'ye ulaştığı görüldü. Böylelikle Türkiye'de satılan her 10 otomobilden 4'ü elektrikli ya da hibrit araçlardan oluştu.

Aynı dönemde hibrit araçlar içerisinde plug-in hibrit 42 bin 857'lik satışa ulaşarak yüzde 4,6 paya sahip oldu. Geçen yılın aynı dönemine göre artış yüzde 658,9 olarak gerçekleşti.

Kasım ayında ise toplam 17 bin 892 "tam elektrikli" otomobil satıldı. Bu otomobillerin kasım ayındaki pazar payı yüzde 17,1 olarak hesaplandı. Aynı ayda 32 bin 263 hibrit otomobil satışı gerçekleştirilirken, bu araçların pazar payı yüzde 30,8 olarak kayıtlara geçti. 

Türkiye’nin tek ve resmî “EKONOMİM” basılı ve dijital yayıncısı tarafımızdır. 

www.ekonomim.net, www.ekonomimtv.com, 2014 yılından bu yana Ekonomi, İş dünyası, piyasa, yatırım, şirket, borsa alanlarında EKONOMİM GAZETESİ / DERGİSİ'nin devamı olarak yayın yapmaktadır.

Markamızın adıyla yapılan diğer tüm yayınlar, kullanımlar, tescil girişimleri ve haber içerikleri, kurumumuzla hiçbir şekilde bağlantılı değildir. 

Marka adımızın izinsiz kullanımıyla ilgili olarak ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle takip edilmektedir. 

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yazılı açıklamasında, elektrikli skuterlere yönelik değişikliklere ilişkin bilgi verdi.

Yönetmelikle paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliğinin düzenlendiğini vurgulayan Uraloğlu, bu faaliyetlerde güvenliğin sağlanması, çevresel etkilerin azaltılması ve kısa mesafeli seyahatlerde şahsi araç yerine elektrikli skuter kullanımının teşvikinin hedeflendiğini bildirdi.

Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının otomasyon sistemi U-Net'e işlenen verilerin belediyeler, emniyet, jandarma ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ile paylaşılacağına işaret ederek, faaliyetlerin hangi zamanda ve ne şekilde işleneceğini şöyle anlattı:

"İşletmeler tarafından, hareket eden her elektrikli skuterin konumu 3 dakikalık periyotlarla U-Net Sistemi'ne aktarılacak. Sürüş tamamlandığında bu bilgiler en geç 10 dakika içinde U-Net'e işlenecek. Sürüş dışında konumu değiştirilen elektrikli skuterlerde ise her değişiklik sisteme işlenecek."

Coğrafi çitleme ve yasaklı bölgeler

Bakan Uraloğlu, coğrafi çitleme ve yasaklı bölgelere elektrikli skuterlerin girmesi halinde hangi tedbirlerin alınacağını aktardı. Buna göre işletmecilerin, yasaklı bölgeler için sistem üzerinden otomatik sınırlama getirmekle yükümlü kılındığını vurgulayan Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Sürüş sırasında yasaklı bölgeye yaklaşılması halinde sürücü, direksiyonuna yerleştirilen işitsel cihazla uyarılacak. Bu bölgeye girilmesi halinde ise elektrikli skuterin hızının kademeli biçimde saatte 6 kilometreye düşürülmesi için gerekli tedbirlerin alınması işletmelerin yükümlülükleri arasında oldu. Devrilme uyarısı alınması halinde işletmeci sürücüyle telefon üzerinden iletişim kurarak durum tespiti yapacak, kazaya ilişkin veri sisteme kaydedilecek."

Konum verisi ve çağrı merkezi

Uraloğlu, işletmecilerin bir ilde aldıkları toplam izin sayısının yüzde 70'inden az, yüzde 130'undan fazla elektrikli skuter bulundurmalarına izin verilmeyeceğinin altını çizdi.

Kasım-şubat döneminde bu alt sınırın yüzde 40 olacağını belirten Uraloğlu, konum bilgileriyle ilgili değerlendirmelerin bir tam gün üzerinden yapılacağını ve hesaplamaların 00.00-23.59 arasındaki ortalama konum verileri temel alınarak gerçekleştirileceğini ifade etti.

Bakan Uraloğlu, işletmecilerin 7/24 hizmet verebilecek kapasitede çağrı merkezi veya aynı işlevi gören mobil uygulama bulundurma zorunluluğunun sürdüğünü ve bu hatlara iletilen şikayet ve taleplerin "en kısa sürede" sonuçlandırılması gerektiğinin yönetmelikte açıkça düzenlendiğini kaydetti.

Hız limitleri ve para cezaları

Uraloğlu, hız limitleri ve yasaklı bölgeler konusunda işletmecilerin yeni yükümlülüklerine ilişkin de şu değerlendirmede bulundu:

"UKOME il veya ilçe trafik komisyonlarınca belirlenen hız sınırları elektrikli skuter işletmecileri için bağlayıcıdır. Coğrafi çitleme zorunluluğu, yasaklı bölgelere yaklaşan kullanıcılar işitsel uyarı, bölgeye girilmesi halinde araç hızının saatte 6 kilometreye düşürülmesi, devrilme uyarısının ardından sürücüyle iletişime geçilmesi ve varsa kaza bilgilerinin kayda alınması yükümlülüklerine uymayan işletmelere, yönetmeliğin 22’nci maddesi kapsamında 6 bin 923 lira idari para cezası uygulanabilecek. Ceza doğrudan işletmeci firmaya kesilecek."

Bakan Uraloğlu, kullanıcıların yönlendirilmesine ilişkin uygulamaların da yönetmelikle güçlendirildiğini vurguladı.

Mobil uygulamalarda harita hizmeti, anlık ücret bilgisi, yasaklı bölgeler, park edilemeyecek alanlar ve coğrafi çitleme sınırlarının açık şekilde gösterileceğine dikkati çeken Uraloğlu, kullanıcının karbon ayak izi karşılaştırmalarının görülebileceği bir arayüzün de zorunlu hale getirildiğini bildirdi.

Asgari yüzde 30 yerli üretim şartı

Uraloğlu, kullanıma sunulacak elektrikli skuterlerin asgari yüzde 20 şarj düzeyinde olmasının, kaza ve şikayet bilgilerinin aylık periyotlarla U-Net'e işlenmesinin zorunlu olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Elektrikli skuterlerde asgari yüzde 30 yerli üretim şartı getirdik. Hizmet vermek üzere sahaya çıkarılacak elektrikli skuterlerin en az yüzde 30'unun TSE tarafından belgelendirilmiş işletmelerin ülkemizde ürettiği araçlardan temin edilmesi zorunlu oldu. Elektrikli skuter üretimi yapan yerli işletmeler, ürettikleri araçların seri, plaka ve kimlik numaralarını Bakanlığımıza iletecek. Sahada kullanılan elektrikli skuterlerin bu orana uymaması halinde ise işletmelerin faaliyetleri durdurulacak."

Türkiye’nin tek ve resmî “EKONOMİM” basılı ve dijital yayıncısı tarafımızdır. 

www.ekonomim.net, www.ekonomimtv.com, 2014 yılından bu yana Ekonomi, İş dünyası, piyasa, yatırım, şirket, borsa alanlarında EKONOMİM GAZETESİ / DERGİSİ'nin devamı olarak yayın yapmaktadır.

Markamızın adıyla yapılan diğer tüm yayınlar, kullanımlar, tescil girişimleri ve haber içerikleri, kurumumuzla hiçbir şekilde bağlantılı değildir. 

Marka adımızın izinsiz kullanımıyla ilgili olarak ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle takip edilmektedir. 

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Sınava katılacak her aday, tek kadroya başvurabilecek.

Adaylar, 2 Aralık 2025-2 Ocak 2026 tarihlerinde Rekabet Kurumu-Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım veya Kariyer Kapısı (https://kariyerkapisi.gov.tr/isealim) üzerinden başvuru yapabilecek.

Sınavlar, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamada tamamlanacak. Yazılı sınav, 17 Ocak 2026 Cumartesi günü Ankara'da gerçekleştirilecek.

Öte yandan, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığında istihdam edilmek üzere 4 müfettiş yardımcısı alımı için sınav yapılacak.

Sınav için başvurular, 8 Aralık Pazartesi günü saat 23.59'a kadar Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü-Kariyer Kapısı Kamu İşe Alım veya Kariyer Kapısı (https://kariyerkapisi.gov.tr/isealim) internet adresi üzerinden alınacak.

Sınav, yazılı ve sözlü olmak üzere iki aşamalı olacak, yazılı bölüm 14-15 Şubat 2026'da dört ayrı oturumda Ankara'da gerçekleştirilecek.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), kasım ayına ilişkin ekonomik güven endeksi verilerini açıkladı.

Buna göre, endeks ekimde 98,2 iken, kasımda yüzde 1,3 artarak 99,5 oldu. Tüketici güven endeksi, kasımda aylık bazda yüzde 1,6 yükselerek 85'e çıktı.

Aynı dönemde reel kesim güven endeksi, yüzde 1,2 artışla 103,2 olarak kayıtlara geçti.

Hizmet sektörü güven endeksi de yüzde 1 yükselerek, 111,8 oldu.

Perakende ticaret sektörü güven endeksi, yüzde 0,9 artışla 114,2'ye çıkarken, inşaat sektörü güven endeksi ise yüzde 1,5 artışla 84,9 değerini aldı.

Buna göre, 2024 sonunda 85 milyon 664 bin 944 olan ülke nüfusu, bu yılın 9 ayında 315 bin 710 kişi, 1 Temmuz-1 Ekim döneminde ise 155 bin 800 kişi arttı.

Böylece ülke nüfusu, 1 Ekim itibarıyla 85 milyon 980 bin 654 kişiye ulaştı.

Erkek nüfusun oranı yüzde 50,02 (43 milyon 3 bin 770 kişi), kadın nüfusun oranı yüzde 49,98 (42 milyon 976 bin 884 kişi) olarak kaydedildi.

Her yıl kasım ayında farklı isimlerle düzenlenen indirim kampanyaları sırasında internet alışverişinin yoğunlaşmasıyla dolandırıcılık vakalarında da artış yaşanıyor.

KVKK'den derlediği bilgilere göre, alınabilecek birtakım tedbirlerle, olası dolandırıcılık vakaları kolaylıkla önlenebilir.

Bu kapsamda KVKK'nın çevrim içi alışverişlerde dolandırıcılık mağduru olmamaları için vatandaşlara tavsiyeleri şöyle:

- Alışveriş yapacağınız sitenin iletişim bilgilerinin doğruluğundan emin olunmalı. 3D güvenli ödeme yöntemi ile SSL sertifikasının bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli.

- Kredi kartı bilgilerinizin çalınma riskini en aza indirmek için alışverişlerde sanal kart kullanımı tercih edilmeli.

- Alışveriş sırasında yalnızca gerekli olan bilgiler paylaşılmalı, gereğinden fazla bilgi taleplerine karşı sorgulayıcı olunmalı.

- Alışveriş yapılan farklı platformlarda aynı şifreleri kullanmamaya özen göstermeli, şüpheli bir durumla karşılaşıldığında parola ve şifreler değiştirilmeli.

- e-posta, SMS veya sosyal medya reklamları aracılığıyla gönderilen bağlantılara karşı dikkatli olunmalı, güvenliğinden emin olunmayan bağlantılar açılmamalı.

- Aceleyle yapılan çevrim içi işlemlerde sahte web sitelerini, zararlı bağlantıları ve dolandırıcılık amaçlı içerikleri tespit etmek zorlaşabileceğinden, işlemler acele etmeden gerçekleştirilmeli.

- Sahte web siteleri nasıl anlaşılır?

KVKK, bir web sitesinin sahte olup olmadığını anlamanın ilk adımının, alışveriş adına tıklamadan veya herhangi bir bilgi girmeden önce web sitesinin URL'sini kontrol etmek olduğuna dikkati çekiyor.

Alışveriş yapılan sitelerdeki yazım ve tasarım hatalarının da sahte sitelerle diğerlerini ayırmada yardımcı olacağını belirten KVKK, ayrıca, acele karar vermeyi isteyen pop-up ve mesajlara dikkat edilmesi uyarısında bulunuyor.

Buna göre, Genel Sağlık Sigortası primini kendi ödeyenler için yüzde 3 olan prim oranı yüzde 6 olarak güncellendi. Böylece, bu kapsamdaki kişilerin aylık 780 lira ödediği prim tutarı 1560 lira oldu.

Karar, 1 Aralık'tan itibaren geçerli olacak.

Genel Sağlık Sigortası kapsamında ödenen prim ile yalnızca primi ödeyen kişi değil, bakmakla yükümlü olduğu kişiler de sağlık hizmetlerinden faydalanabiliyor.

Üretimi güçlendiren tarımsal desteklerin devam ettiğini belirten Yumaklı, "331 milyon 664 bin lira tarımsal destek ödemesi, bugün çiftçilerimizin hesaplarına aktarılıyor. Hayırlı ve bereketli olsun." ifadesini kullandı.

Paylaşımda yer alan bilgilere göre, kırsal kalkınma yatırımlarına 290 milyon 934 bin 627 lira, bireysel sulama sistemlerine 33 milyon 874 bin 22 lira, sertifikalı tohum üretimine 5 milyon 593 bin 977 lira, hububat, baklagil ve dane mısır üretimine 805 bin 149 lira ve dane zeytin üretimine 456 bin 225 lira destekleme ödemesi yapılacak.

Buna göre, endeks eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 2,16, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 26,48, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,6 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 32,19 yükseldi.

Ana gruplarda bir önceki aya göre, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 2,29, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde yüzde 1,35 artış görüldü. Geçen yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 36,01, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi yüzde 26,6 arttı.

Alt gruplar

Yıllık Tarım-GFE'ye göre 7 alt grup daha düşük, 4 alt grup daha yüksek değişim gösterdi.

Eylülde yıllık bazda artışın az olduğu alt gruplar yüzde 17,4 ile tarımsal ilaçlar, yüzde 20,7 ile bina bakım masrafları oldu. Yıllık artışın yüksek olduğu alt gruplar ise yüzde 56,97 ile veteriner harcamaları, yüzde 51,78 ile gübre ve toprak geliştiriciler olarak kayıtlara geçti.

Aylık Tarım-GFE'ye göre 8 alt grup daha düşük ve 3 alt grup daha yüksek değişim sergiledi.

Eylülde bir önceki aya göre, azalış gerçekleşen alt gruplar yüzde 0,69 ile makine bakım masrafları, yüzde 0,89 ile veteriner harcamaları oldu. Buna karşılık, aylık artışın yüksek olduğu alt gruplar yüzde 6,76 ile tohum ve dikim materyali, yüzde 2,27 ile hayvan yemi olarak hesaplandı.

Bakanlığın açıklamasında, Reklam Kurulunun gerçekleştirdiği toplantıda son günlerde muhtelif e-ticaret platformlarında sayıları hızla artan ve içeriğine dair herhangi bir bilgilendirme yapılmaksızın satışa sunulan "gizemli kutular"ın ele alındığı bildirildi.

Kurulca yapılan incelemelerde "gizemli kutu" tanıtımlarının, tüketicilerin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde bozabilecek nitelikte olduğu ifade edildi.

Açıklamada, ayrıca bu ürünlerin normal şartlar altında taraf olunmayacak tüketici işlemine yönlendirebileceği, mesafeli satışa konu mal veya hizmetin içeriğine ilişkin belirsizlik sebebiyle "gizemli kutu" ve benzeri satış yöntemlerinin reklam yoluyla haksız ticari uygulamayı teşkil ettiği belirtildi.

Bu kapsamda, e-ticaret platformlarında içeriği belirsiz ürünlerden oluşan muhtelif ürün satışlarının durdurulduğu bildirildi.

Açıklamada, anılan ürünlere yönelik tedbirlere ilişkin şunlar kaydedildi:

"Toplantıda alınan kararlar doğrultusunda 9 ayrı reklam veren hakkında durdurma cezası uygulanmasına karar verildi. Bu ürünlerin satışının yapıldığı e-ticaret platformlarına ilgili ürünlerin satışının engellenmesine yönelik önleyici tedbirlerin alınması doğrultusunda uyarılar gönderildi. Ticaret Bakanlığı olarak, tüketicilerin haklarının korunması, aldatıcı ve yanıltıcı reklam faaliyetleriyle etkin şekilde mücadele edilmesi, özellikle genç tüketicilerin bu tür uygulamalardan olumsuz etkilenmemesi amacıyla denetim faaliyetlerine ve çalışmalara kesintisiz şekilde devam edilecektir."

Bu kapsamda, Bayrampaşa Meyve ve Sebze Hali'nde ekim ayında 32 meyve ve 46 sebze olmak üzere toplam 78 çeşit ürün satıldı.

Ataşehir Meyve ve Sebze Hali'nde ise 32 meyve ve 43 sebze olmak üzere toplam 75 çeşit ürün alıcı buldu.

Bayrampaşa'da, bu ekimde 63 bin 11 ton meyve ve 133 bin 564 ton sebze olmak üzere toplam 196 bin 575 ton ürün getirildi.

Ataşehir'deki hale ise 24 bin 492 tonu meyve ile 41 bin 647 tonu sebze olmak üzere toplam 66 bin 139 ton ürün nakledildi.

İki hale ekim ayında 87 bin 503 ton meyve ve 175 bin 211 ton sebze olmak üzere toplamda 262 bin 714 ton ürün getirildiği belirlendi.

Hallere getirilen ürünlerden İstanbulluların bu ayda tercih ettiği meyveler arasında mandalina, sebzelerde ise domates başı çekti.

Bayrampaşa Hali'ne getirilen meyvelerden 15 bin 225 tonunu mandalina, 31 bin 823 tonunu da domates oluşturdu.

Diğer hale ise 5 bin 932 ton mandalina, 11 bin 355 ton olmak üzere domates getirildi.

Böylelikle her iki hale toplam 21 bin 157 ton mandalina, 43 bin 178 ton domates ulaştırıldı.

Mandalinayı 16 bin 905 tonla üzüm, 10 bin 7 tonla muz, 8 bin 355 tonla elma, 6 bin 452 tonla limon, 4 bin 566 tonla kavun takip etti.

Domatesi ise 17 bin 133 tonla salatalık, 14 bin 978 tonla biber, 14 bin 832 tonla patates, 9 bin 536 tonla patlıcan, 9 bin 501 tonla beyaz lahana izledi.

Meyve olarak en çok tüketilen mandalina ortalama 30,88 lira, üzüm 53 lira, muz 77,63 lira, elma 50,25 lira, limon 69,13 lira, kavun ise 14,55 liraya alıcı buldu.

Sebze olarak en çok tüketilen domates ortalama 56,37 lira, salatalık 28,29 lira, biber 44,31 lira, patates 15,26 lira, patlıcan 27,50 lira, beyaz lahana 16,79 liradan satıldı.

Bayrampaşa ile Ataşehir'deki hallere en çok getirilen 10 meyvenin miktarları şu şekilde sıralandı:

Bu hallere en çok getirilen 10 sebzenin miktarları şöyle:

Bayrampaşa ile Ataşehir Meyve ve Sebze Hali'nde en çok tercih edilen 10 meyvenin fiyatı:

İki halde de en çok tercih edilen 10 sebzenin fiyatı:

Buna göre, nükleer tesis işleten tüzel kişiler, nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sigorta yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüğünü Nükleer Düzenleme Kurumunun onaylaması şartıyla taşıyıcıya devredebilecek.

İşletenin, bu devir için asgari olarak, taşıyıcının bu yükümlülüğü devralmayı talep ettiğine ve işletenin bu devre muvafakat ettiğine dair açık hükümlere yer verilen yazılı sözleşmeyi, taşıyıcının nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sigorta yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair belgeleri, taşıyıcının taşımaya bağlı olarak meydana gelen nükleer zararlardan dolayı işleten sıfatıyla sorumlu olacağını bildiğine yönelik açık beyanını ve kurum tarafından talep edilen diğer hususları içeren bilgi ve belgeleri Nükleer Düzenleme Kurumuna sunması gerekecek.

Sunulan bilgi ve belgelerin Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından onaylanmasıyla işletenin nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sigorta yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüğü taşıyıcıya devrolabilecek.

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca merkezi yönetim kapsamındaki kamu idaresi olan ya da sermayesinin tamamı kamuya ait olan Nükleer Tesislere İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliği kapsamındaki araştırma reaktörlerini işletenler, sigorta yaptırma ve teminat gösterme yükümlülüğünden muaf olacak.

Buna göre, ABD merkezli işverenlerin işten çıkarıldığını duyurduğu kişi sayısı, ekimde yıllık bazda yüzde 175 artışla 153 bin 74 kişiye çıktı. Bu, 2003'ten bu yana en yüksek ekim ayı rakamı olarak dikkati çekti.

Ocak-ekim döneminde de ABD'li işverenler, geçen yılın ilk 10 ayına göre yüzde 65 artışla 1 milyon 99 bin 500 kişinin işten çıkarıldığını bildirdi.

Ekim itibarıyla işten çıkarılanların sayısı da 2020'den bu yana en yüksek 10 aylık işten çıkarma sayısı olarak kayıtlara geçti.

Ayrıca bu yıl, 10 ayda duyurulan işten çıkarma sayısı, 2024 genelinde açıklanan işten çıkarmaların yüzde 44 üzerinde gerçekleşti.

Planlanan işe alım sayısı düştü

Ekim sonu itibarıyla yılın 10 ayındaki işten çıkarmalar, teknoloji sektöründe yüzde 17 artışla 141 bin 159'a, perakende sektöründe yüzde 145 artışla 88 bin 664'e, medya sektöründe yüzde 26 yükselerek 16 bin 680'e ulaştı.

Bu yıl işten çıkarmaların başlıca nedeni Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE) bağlantılı olurken, piyasa ve ekonomik koşullar, iş gücü azaltımlarında ikinci büyük neden olarak öne çıktı.

Ekim sonu itibarıyla planlanan toplam işe alım sayısı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35 azalarak 488 bin 77 oldu ve 2011'den bu yana en düşük 10 aylık seviyesini gördü.

"Yıkıcı teknoloji manzarayı değiştiriyor"

Challenger, Gray & Christmas Kıdemli Başkan Yardımcısı Andy Challenger, geçen ay işten çıkarmaların hızının ekim ayı ortalamasının çok üzerinde olduğunu vurgulayarak, "Bazı sektörler, pandemi sonrası istihdam patlamasının ardından düzeltme sürecine girerken, yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşması, tüketici ve kurumsal harcamaların azalması ve maliyetlerin artması, kemer sıkma ve istihdam dondurma kararlarının alınmasına neden oluyor." değerlendirmesinde bulundu.

İşten çıkarılanların yeni iş bulmakta zorlandığına değinen Challenger, bu durumun iş gücü piyasasını daha da gevşetebileceğini kaydetti.

Challenger, 2003'te de olduğu gibi yıkıcı bir teknolojinin manzarayı değiştirdiğine dikkati çekti.

AB Komisyonu sözcülerinden Markus Lammert, günlük basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Konuya ilişkin basındaki haberleri gördüklerini ancak "sızdırılan bilgiler" hakkında yorum yapmadıklarını belirten Lammert, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından AB'nin daha önce görülmemiş düzeyde eyleme geçtiğine dikkati çekti.

Lammert, 2022'de Rusya ile daha önce imzalanan vize kolaylığı anlaşmasını askıya aldıklarını anımsatarak, AB Komisyonunun üye ülkelerle ortak hareket ederek alınan kararların uygulanması için çaba göstermeye devam ettiğini vurguladı.

Rus vatandaşlarına uygulanan kısıtlamaların sonuç verdiğine işaret eden Lammert, Şengen Bölgesi'ne 2019'da 4 milyon Rus vatandaşı giriş yaparken bu rakamın 2023'te 500 bine gerilediği bilgisini paylaştı.

Lammert, "Yeni adımları gözden geçirdiğimizi teyit edebilirim." dedi.

Macaristan'ın Rus vatandaşlarına "ulusal kart" vermeye devam ettiğine dikkati çeken Lammert, bunların vize olmadığını ancak AB Komisyonunun durumdan endişe duyduğunu dile getirdi.

Lammert, AB Komisyonunun genel vize yasağı uygulama imkanının bulunmadığını, bu konuda yetkinin üye ülkelerde olduğunu belirtti.

AB, 2022'de Rusya ile daha önce imzalanan vize kolaylığı anlaşmasını askıya aldıklarını açıklamış, daha sonra da Rus vatandaşlarına yönelik vizelerle ilgili daha sıkı kısıtlamalar getirmek üzere yeni kurallar hazırlamıştı.

Programlara katılmak üzere Hakkari'ye gelen Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Valiliği ziyaret ederek Vali ve Belediye Başkan Vekili Ali Çelik ile bir araya geldi.

Ardından Valilik Konferans Salonu'nda düzenlenen Bölge Kalkınma İdaresi-Kalkınma Ajansı Projeleri Toplu Açılış Töreni'ne katılan Kacır, yatırım tutarı yaklaşık 221 milyon lira olan 8 projeyi kente kazandırmanın mutluluğunu yaşadıklarını ifade etti.

Bugün yaklaşık 20 milyon lira değerinde iki projenin de protokollerini imzalayacaklarını belirten Kacır, "Bir zamanlar hayal dahi edilemeyen büyük eser ve hizmetleri, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde son 23 yılda bir bir gerçeğe dönüştürdük. Milletimiz için kıymetli kazanımlarla dolu bu altın dönemde haksızlığa, hukuksuzluğa maruz bırakılan herkesin her daim yanında olduk. Türkiye'de huzurun, güvenliğin, kardeşliğin ve demokrasinin hakim olmasını tesis edecek adımlar attık. Hiçbir ayrıma, ayrımcılığa ve ötekileştirmeye fırsat vermeden 81 ilimizde 86 milyon vatandaşımızın her bir ferdine aynı samimiyetle hizmet ettik." dedi.

"Milletimizle el ele bir kalkınma destanı yazdık"

Yurdun kuzeyinde ve batısında hangi hizmetler varsa güneyinde ve doğusunda da aynı hizmetlerin olacağını dile getiren Kacır, şunları kaydetti:

"Yurdumuzun her karışını yeni yatırımlarla, eserlerle ve projelerle buluşturduk. Milletimizle el ele bir kalkınma destanı yazdık. Elbette, muasır medeniyetler seviyesinin de üzerinde bir Türkiye yolculuğunu, tüm şehirlerimiz ile birlikte yürümek olmazsa olmazımızdır. Hakkari de eserlerimizden, hizmetlerimizden, vizyoner projelerimizden payını alıyor. Son 23 yılda şehrimizin nitelikli sanayi yatırımları kazanması üzere 145 hektarlık alanda Yüksekova Organize Sanayi Bölgesini kurduk. Burası tam kapasiteyle üretime geçtiğinde 4 bin 600 kişiye istihdam sağlayacak."

Planlı sanayi alanının altyapı çalışmalarını gelecek yıl tamamlayacaklarını aktaran Kacır, KOBİ ölçeğindeki sanayi işletmelerine modern ve güvenli üretim ortamları sunmak için Şemdinli Sanayi Sitesi'ni hizmete aldıklarını, Yüksekova Sanayi Sitesi'nin 100 iş yerlik genişleme alanını da bu yıl yatırım programına dahil ettiklerinin müjdesini verdi.

"2 bin 700'den fazla istihdamın önünü açtık"

Kentteki KOBİ'lere 23 yılda KOSGEB eliyle 717 milyon lira destek sağladıklarını belirten Kacır, şöyle devam etti:

"Şehrimizdeki yatırımlar için düzenlediğimiz 112 teşvik belgesiyle 11 milyar lira yatırımın ve 2 bin 700'den fazla istihdamın önünü açtık. Sayın Cumhurbaşkanımızın kararıyla yürürlüğe giren ve Türkiye Yüzyılı'nın ruhunu yansıtan yeni teşvik mimarimizle ilimizde gerçekleşen yatırımları güçlü şekilde desteklemeyi sürdürüyor. Hakkari'de yapılacak yatırımlarda istihdam edilecek çalışanların SGK işveren paylarını 12 yıl boyunca bakanlığımız karşılayacak. Yatırımın Organize Sanayi Bölgelerimizde hayata geçmesi durumunda bu süre 14 yıl olacak. Ayrıca 10 yıl süreyle de çalışanlarımızın sigorta pirimi işçi paylarını bakanlık olarak biz ödeyeceğiz. Şehrimizde yapılacak yatırımlarında kullanılacak krediler için 24 milyon liraya kadar 9,9 puan finansman desteği sunuyoruz."

"Bir bilim merkezini kentimize kazandıracağız"

Yatırım tutarının yüzde 30'una varan vergi indirimi, yatırım makinelerinde ise KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti uyguladıklarını hatırlatan Kacır, şu değerlendirmede bulundu:

"Yerel kalkınma hamlesiyle memleketin dört bir yanında üretimi, rekabeti ve katma değeri büyütüyoruz. Yereldeki ihtiyaca yerinde çare üretiyor, bölgesel yetkinlikleri üst lige taşıyoruz. Program kapsamında Hakkari'de gerçekleştirilecek çinko ve kurşun izabe tesisi ile dört yıldız ve üzeri konaklama tesisi yatırımları için başvuru aldık. Bu yatırımların her birinde 240 milyon liraya kadar finansman desteği ve yatırımın yüzde 50'si tutarında kurumlar vergisi indirimi sağlayacağız. Bu doğrultuda Doğu Anadolu Kalkınma Ajansımız ve DAP Bölge Kalkınma İdaremiz eliyle şehrimize değer katacak kalkınma projelerine bugüne kadar 1,1 milyar lira destek verdik. Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı'mızla ilimizde sosyal kalkınmaya katkı sunacak 10 projeyi hayata geçirdik."

Bugün de kentin üretim kapasitesini büyütecek, sosyal kalkınmasını hızlandıracak ve turizm potansiyelini yükseltecek 8 projenin açılışı için bir arada bulunduklarını belirten Kacır, bunlardan ilki ve ölçek açısından en büyüğünün şehri kış sporlarında cazibe merkezi haline getirmek için hayata geçirdikleri entegre yatırım olduğunu vurguladı.

Kentin, uzun süre yerde kalan kar örtüsü ve coğrafi yapısıyla kış turizmi için en doğru adreslerden biri konumunda olduğunu, ildeki Mergabütan Kayak Merkezi'ne 110 metrekarelik kayak evi, 120 yatak kapasiteli otel, 1050 metre hat boyuna sahip 4'lü telesiyej ve 200 metre uzunluğunda yürüyen bant kazandırdıklarını anımsatan Kacır, kenti donanımlı tesisleriyle, kış sporları tutkunlarının uğrak adreslerinden biri haline getirdiklerini, geçen yıl 150 bin ziyaretçinin ağırlandığı merkezde 13 bin çocuğa kayak eğitimi verildiğini söyledi.

Mikroklima özelliği sayesinde birçok tarım ürünün yetişebildiği Derecik'te 99 seranın kurulumunu tamamladıklarını ve çiftçilere eğitim verdiklerini anlatan Kacır, "Bu iki projeye ilave bir müjde daha vereceğim. Sayın Valizimle konuştuk. Hızla çalışacağız. Onun uygun göreceği bir adreste Hakkari'mizin gençleri ve çocukları için bir bilim merkezini de kentimize kazandıracağız. Şimdiden hayırlı olsun. Güçlü bir zemin üzerinde yükselttiğimiz kazanımlarımızı daha ileriye taşımayı amaçlıyoruz. Bu doğrultuda, Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejimizde her bir ile özgü kalkınma reçeteleri oluşturduk. Stratejimiz kapsamında ilimizin sosyoekonomik gelişmişliğini yükseltmek amacıyla madencilik sektörünü öncelikli sektör olarak belirledik. Yapılan bazı ön çalışmalar bize kentte 10 milyar doları aşan bir maden zenginliği olduğuna işaret ediyor. Özellikle çinko ve kurşun zenginliğini yerinde işleyip sanayiye kazandırmak bizim önceliğimiz." ifadelerini kullandı.

"Ülkemiz ve bölgemiz adına tarihi bir dönemden geçiyoruz"

Kentin Deneyap Teknoloji Atölyesi kurulan ilk 12 ilden biri olduğunu ifade eden Kacır, "Şu anda Türkiye'de 135 Deneyap Teknoloji Atölyemiz var. Bugüne kadar 10 binden fazla mezun verdik. Hali hazırda da 20 binden fazla öğrencimiz 81 ilimize yayılmış Deneyap Teknoloji Atölyelerindeki Geleceğin Teknoloji Yıldızları programlarında eğitim görüyor." dedi.

Kacır, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

"Ülkemiz ve bölgemiz adına tarihi bir dönemden geçiyoruz. 41 yıldır yaşanan büyük acılar, kayıplar milletimize, ülkemize çokça kaynak ve vakit kaybettirdi. Cumhur İttifakı olarak başlattığımız ve Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde devlet politikası haline getirdiğimiz Terörsüz Türkiye ile terörü milletimizin gündeminden tamamen çıkarmak üzere çok önemli bir adım atıyoruz. Toplumumuzun tüm kesimlerinde yüksek teveccüh gören bu hayati adım, dar kapsamlı bir güvenlik ve asayiş politikası asla değildir. Aksine 86 milyonun kardeşliğini pekiştirerek toplumsal barışımızı kalıcı kılacak kapsamlı bir kalkınma ve refah politikasıdır. Hamdolsun bu dönemde önemli mesafe katettik. Kalıcılaşan huzur ve güven iklimi sayesinde bölgemiz yeni yatırımlarla bereketlenecek ve inşallah üretim ve istihdam artacak. Bizler, 81 şehrimizin kalkınması için yalnızca elimizi değil, hep birlikte tüm gövdemizi taşın altına koymaya devam edeceğiz."

"Yarınlar bizim açımızdan güçlü olacak"

Vali ve Belediye Başkan Vekili Çelik de Bakan Kacır'ın kente olan desteğinin ilin geleceği için iyi bir fırsat olduğunu aktardı.

Kentle ilgili olumsuz algının artık zihinlerden çıktığını ifade eden Çelik, "Birlikte güçlüyüz. Yarınlar bizim açımızdan güçlü olacak. Hakkari'nin kış turizm potansiyeli kentin geleceği için çok değerli. Kalkınma ajanslarımızın ve Bölge Kalkınma İdaresi'nin desteklediği projeler, buranın geleceği açısından çok kıymetli. Sayın Bakanımıza ziyaretleri için teşekkür ederim." şeklinde konuştu.

DAP Kalkınma Bölge İdaresi Başkanı Prof. Dr. Osman Demirdöğen ise kurum olarak 15 ilin potansiyelini belirleyip bu alanlardaki potansiyelleri yatırama çevirmek ve bölgede yaşayanların refahını yükseltmek acıyla projelere destek verdiklerini belirterek, "2014'ten 2025'e kadar 89 projeye 410 milyon lira destek vermişiz. Devletimizin bütün imkanlarını bu bölgede kullanmak için azami gayret gösteriyoruz. Yapılan yatırımların hayırlı olmasını diliyorum." diye konuştu.

DAKA Genel Sekreteri Halil İbrahim Güray, "Doğal güzellikleri, köklü tarihi ve üretken insan kaynağıyla Doğu Anadolu'nun yükselen değeri olan Hakkari bu projeler sayesinde yalnızca fiziki altyapısın değil, sosyal ve ekonomik yapısını da güçlendiriyor. Her biri bölgenin ihtiyaçlarına cevap veren bu yatırımlar kadim şehrimizin kalkınma yolculuğunda önemli birer dönüm noktasıdır." dedi.

Vali Çelik ve Demirdöğen, söz konusu iki projenin protokollerini imzaladıktan sonra projelerin toplu açılışı yapıldı.

Programa, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Oruç Baba İnan, AK Parti Şırnak Milletvekili Arslan Tatar, Kalkınma Ajansları Genel Müdürü Ahmet Şimşek, vali yardımcıları, AK Parti İl Başkanı Zeydin Kaya, iş insanları ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

Bu kapsamda, yılın en yoğun indirim dönemi olan kasım ayındaki kampanyalara ilişkin gerekli incelemelerin yapılacağına işaret edilen açıklamada, mevzuata aykırı olduğu tespit edilen, tüketiciyi yanıltan, gerçeğe aykırı veya aldatıcı nitelik taşıyan uygulamalara karşı idari müeyyidelerin gecikmeksizin uygulanacağı aktarıldı.

"Tüketiciler, alışveriş öncesinde gerçek ihtiyaçlarını belirlemeli"

Açıklamada, ayrıca tüketicilerin kasım ayı indirim kampanyalarında mağduriyet yaşamaması için dikkat etmesi gereken hususlara ilişkin uyarılar da yer aldı.

Tüketicilerin alışveriş öncesinde gerçek ihtiyaçlarını belirlemesi, satıcı ve sağlayıcı hakkında ön inceleme yapması gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Satın alınacak mal veya hizmeti, sunulan 'avantajlı fiyat', 'yıldızlı ürün', 'en düşük fiyat' pazarlama ifadelerinden bağımsız olarak emsalleriyle karşılaştırın. İndirim tutarına veya oranlarına dikkat edin, mal veya hizmetin değerinin çok altında satışa sunulduğu durumlarda internet sitesi adresinin ilgili satıcı veya sağlayıcıya ait olup olmadığını kontrol edin. Sosyal medya kanalları aracılığıyla yönlendirilen sayfalara karşı dikkatli olun. İnternet sitesinde SSL sertifikası, 3D Security gibi güvenlik unsurlarının bulunup bulunmadığını kontrol edin. Ödeme yapmadan önce, tüketiciye iletilmesi gereken ön bilgileri, mal veya hizmeti edinme koşullarını ayrıntılı biçimde okuyun. '1 alana 1 bedava', '3 al 2 öde' gibi koşullu satış kampanyalarında, kampanya koşulunun hangi ürünler için ve ne şartlarda geçerli olduğunu dikkatle inceleyin."

Açıklamada, yaşanılan mağduriyetlerin"https://ticaret.gov.tr/tuketici/ticari-reklamlar/reklam-kuruluna-nasil-basvurulur" internet adresinde belirtilen esaslar doğrultusunda Reklam Kuruluna iletilebileceği aktarıldı.

"Satıcı, indirimli satışların başlangıç ve bitiş tarihlerini açıkça belirtmeli"

İndirimli satış kampanyası düzenleyen satıcı ve sağlayıcıların da indirimli satışların başlangıç ve bitiş tarihlerini açıkça belirtmesi gerektiğine işaret edilen açıklamada, satıcıların, indirime konu ürün veya hizmetlerde tüketiciyi yanıltabilecek, gerçekte olandan daha fazla indirim yapılıyormuş izlenimi oluşturabilecek ifade ve görsellerden kaçınması uyarısında bulunuldu.

Açıklamada, fiyatın geçerliliğine ilişkin süre veya stok sınırı söz konusuysa, satıcı ve sağlayıcıların bunu reklamlarda açıkça belirtmesi gerektiğine dikkat çekilerek, şunlar kaydedildi:

"Tüketiciye sunulan 'avantajlı fiyat', 'yıldızlı ürün', 'en düşük fiyat' gibi kampanyalarda kullanılan algoritmalara ilişkin tüketiciyi açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirmeleri, koşullu satış kampanyalarında, bu kampanyaların hangi ürünlerde ve ne şartlarda geçerli olduğunu net şekilde ifade etmeleri gerekiyor. Bakanlık olarak tüketicilerimizin haklarının korunması, adil, dürüst ticaretin sağlanması ve piyasa dengesinin gözetilmesi amacıyla yürüttüğümüz çalışmaları kararlılıkla sürdürüyoruz. Bu doğrultuda, kasım ayında gerçekleştirilen indirim kampanyalarına yönelik tüm reklam, tanıtım ve satış faaliyetleri titizlikle takip edilecek, tüketiciyi yanıltan, gerçeğe aykırı veya aldatıcı nitelik taşıdığı tespit edilen her türlü uygulamaya karşı gerekli idari müeyyideler, Reklam Kurulu tarafından gecikmeksizin uygulanacak."

Programda, kamu personelinin verimliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalar yapılarak iyi uygulamalar yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin sorumluluğunda, ilgili kurum ve kuruluşların işbirliğinde kamuda esnek çalışma modellerinin uygulanmasına yönelik mevzuat çalışmaları yapılacak.

Görevde yükselmede uygulanan seçme yöntemleri liyakat esaslı teknikler gözetilerek geliştirilecek. İşin gereği göz önüne alınarak yazılı ve sözlü sınavların ağırlığı gözden geçirilecek.

Sosyal güvenliğin esnek çalışma modelleriyle uyumu artırılacak

Sosyal güvenlik mevzuatı ve uygulamaları değişen işgücü piyasası koşullarına ve yeni nesil esnek çalışma modellerine uyumlu hale getirilecek.

Öte yandan, dijitalleşmeyle geleneksel işyeri kavramının dışında ortaya çıkan yeni çalışma modellerinin sosyal güvenlik sistemiyle uyumlaştırılması için teknik ve hukuki altyapının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılacak.

Sosyal güvenlik uygulamalarının başta kısmi süreli çalışma olmak üzere esnek çalışma modelleri ile uyumuna ilişkin adımlar atılacak. Bu kapsamda, kısa çalışma, evden çalışma, hibrit çalışma gibi esnek çalışma modellerinin sosyal güvenlik sistemine uyumunu artırmak üzere çalışmalar yürütülecek.

Kamuda etkin politikalar için KPBS hayata geçirilecek

Kamuda insan kaynakları yönetiminde etkin politikaların oluşturulması ve geliştirilmesine katkı sağlamak üzere kamu personelinin güncel istihdam verilerinin merkezi bir sistemden erişilebilir hale getirilmesine yönelik altyapı ve standartlaştırma çalışmaları Kamu Personeli Bilgi Sistemi (KPBS) kapsamında sürüyor.

KPBS'ye yönelik çalışmalar ile ilgili kamu personelinin insan kaynakları politika süreçlerini etkileyecek nitelikteki durum ve hareket bilgilerinin aşamalı olarak sisteme aktarılması ve bu verilerin karar destek sistemi işlevini yerine getirecek şekilde raporlanabilmesi hedefleniyor.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, komisyonda, Meclis Başkanlığının 2026 yılı bütçesinin sunumunu yapıyor.

Toplantının başında İYİ Parti ve CHP milletvekilleriyle AK Parti milletvekilleri arasında bütçe görüşmelerinin TBMM TV'de canlı verilmemesi nedeniyle tartışma yaşandı.

Açılışta BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 17,55 puan ve yüzde 0,16 artışla 10.854,85 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,16, holding endeksi yüzde 0,21 yükseldi.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 1,16 ile taş toprak, en fazla gerileyen ise yüzde 0,38 ile iletişim oldu.

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yılki faiz indirimlerini tamamlamış olabileceğine yönelik beklentiler ile bazı önemli teknoloji şirketlerinin bilançoları sonrası negatif bir seyir izliyor.

Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti ve dış ticaret dengesi, yurt dışında Avro Bölgesinde enflasyon ve Almanya'da perakende satış verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.000 ve 11.100 seviyelerinin direnç, 10.800 ve 10.700 seviyelerinin destek konumunda olduğunu ifade etti.

Trump, Air Force One uçağında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

ABD Başkanı Trump, "Hiçbir şey tehlikeye girmeyecek. Bunu anlamalısınız, Hamas, Orta Doğu'da barışın çok küçük bir parçası. Ve uslu durmaları gerekiyor. Sert taraftalar ama iyi olacaklarını söylediler. Ve eğer iyi olurlarsa mutlu olacaklar. Ve eğer iyi olmazlarsa, yok edilecekler, hayatları sona erecek." dedi.

Söz konusu ateşkesi "çok büyük bir barış" olarak niteleyen Trump, Hamas'ın silah bırakmaya başladığını çünkü ateşkesin ikinci aşamasına girildiğini ifade etti.

ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson'ın, Trump'ın üçüncü kez anayasal olarak başkan olamayacağına işaret etmesi üzerine ABD Başkanı, "Eğer okursanız (Anayasayı), aday olmama izin verilmediğini açıkça görebilirsiniz." yorumunu yaptı.

Konutlar, 2+1 ve 1+1 şeklinde, yatay mimari ve geleneksel dokuya uygun olarak tasarlandı.

Buna göre, 2+1 konutlar 65 ve 80 metrekare, 1+1 daireler ise yaklaşık 55 metrekare büyüklüğünde olacak.

Bu kapsamda ilk etapta, İstanbul'da 100 bin, Ankara'da 30 bin 780, İzmir'de 21 bin 520, Gaziantep'te 13 bin 940, Konya'da 13 bin 670, Şanlıurfa'da 13 bin 190, Diyarbakır'da 12 bin 170, Bursa'da 13 bin 730, Antalya'da 13 bin 160, Hatay'da 12 bin 640 ve Ardahan'da 540 konut inşa edilecek.

Konutlar ısı, ses ve su yalıtımlı olarak tasarlandı

Yüzyılın Konut Projesi kapsamında Ankara'nın Sincan ilçesinde 2+1 ve 1+1 olarak inşa edilen örnek konutlar görüntülendi.

Depreme dayanıklı, tünel kalıp sistemiyle inşa edilen örnek konutlar, ısı, ses ve su yalıtımlı olarak tasarlandı.

Kiler dolabı, ebeveyn banyosu, duşa kabin gibi detayların dikkati çektiği örnek dairelerde mutfak, bir arada ya da ayrı olarak inşa edildi.

Konutların çevresine oturma alanları, çocuk oyun parkları ve otopark gibi sosyal donatılar da yapılacak.

Konutların satış bedeli 1 milyon 800 bin liradan başlayıp, devlet güvencesiyle yüzde 10 peşinat ve 240 ay vadeyle satılacak.

Başvurular 10 Kasım'da başlayacak

Projede şehit yakınları, gaziler, engelliler, emekliler, gençler ile 3 ve daha fazla çocuğu bulunan aileler için özel kontenjan oluşturuldu.

Bu kapsamda şehit aileleri, terör, harp ve vazife malulleri ve gaziler ile engellilere yüzde 5, 3 ve daha fazla çocuklu ailelere yüzde 10, emekliler ve 18-30 yaş aralığındaki gençlere de yüzde 20 kontenjan ayrıldı.

Projeye başvurular, 10 Kasım-19 Aralık tarihlerinde alınacak.

İnşa ve ihale süreci kasımda başlayacak projede ilk kuralar aralıkta çekilecek. Konutların teslimatlarının ise Mart 2027 itibarıyla başlaması öngörülüyor.

TOKİ Başkanı Sungur: Bu proje, sadece salt konutlardan oluşan bir proje değil

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanı Mustafa Levent Sungur, Ankara'nın Sincan ilçesi Saraycık Mahallesi'nde yapımı tamamlanan 2+1 ve 1+1 örnek daireleri tanıttı.

Örnek konutlarda açıklamada bulunan Sungur, Türkiye'nin en büyük ve en kapsamlı sosyal konut projesinin hayırlı olmasını diledi.

Sungur, proje kapsamında 81 ilde toplam 500 bin konutun yanı sıra 500 mahalle konağı ve 500 caminin inşa edileceğini belirterek, "Bu proje, sadece salt konutlardan oluşan bir proje değil. Aynı zamanda bütün ihtiyaç duyulan donatıları, buna ilişkin tüm altyapıları, okulundan hastanesine, bahçe-park düzenlemelerine hatta yerine göre millet bahçelerine kadar tüm donatıları içeren çok özellikli projeler olacak." ifadelerini kullandı.

Örnek konutları vatandaşların gelip inceleyebileceklerini söyleyen Sungur, "İçinde bulunduğumuz bu bina yine bu donatılardan biri olan Mahalle Konağı'dır. Bu mahalle konağı aile sağlığı merkezi, gündüz bakım evi, kreş, taziye evi, atölyeler, spor salonları gibi birçok yeri barındırıyor." dedi.

Sungur, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu kampanya kapsamında maksimum vatandaşımıza ulaşabilmek amacıyla dairelerimizi 1+1, 2+1 küçük ve 2+1 büyük dairelerden oluşacak şekilde oluşturduk. Bu kampanya kapsamında ulaşmak istediğimiz kontenjanlar var. Emeklilere, şehit yakınlarına, gazilere, engellilere, 3 ve daha fazla çocuğu olanlara, genç ailelerimize bir nevi biraz daha ayrıcalıklı, pozitif ayrımcılık gösterdiğimiz bir kampanyayı yürüteceğiz. Dairelerin büyüklüklerini de bu kontenjanlara göre ayarladık. Örneğin 1+1 bir daireyi emekli kontenjanında ve genç kategorisinden başvuran vatandaşlarımız için ayırırken 2+1 büyük dairelerimizi de 3 ve daha fazla çocuğu olacak vatandaşlarımıza göre tasarladık."

Yatay mimari esas alınacak

"Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın TOKİ'ye yol gösterdiği ve muhakkak hedeflettiği şey, yatay mimariyi esas alan, coğrafi ve iklim özelliklerini önceleyen, en önemlisi de geleneksel dokumuza her zaman en uygun şekilde konut yapmamız." diyen Sungur, şöyle devam etti:

"Dolayısıyla ürettiğimiz tüm projelerin ilk şehir planlamasını yaparken öncelikle yatay mimariyi ve o bölgenin koşullarını esas alıyoruz. Zemin artı 4-5 katı geçmeyen, içinde bütün ilgili donatıları barındıran, aile kültürümüzü ve mahalle kültürümüzü yaşatmaya çalışan projeleri üretiyoruz. Projeleri tasarlarken her santimetresini kullanışlı ve fonksiyonel şekilde değerlendirmeye çalışıyoruz. Bu projelerin tüm yönetmeliklerini, uygunluklarını sağlarken tabii ki en önemli hedefimiz, 6 Şubat 2023'te yaşadığımız asrın felaketinden sonra tüm ülkemiz nezdinde daha da önemi ortaya çıkan güvenli ve depremlere karşı dirençli yapılar üretebilmenin her zaman peşinde duruyoruz."

"Sadece güvenli yapılar değil, dirençli şehirler elde etmemiz gerekiyor"

Sungur, son yıllarda iklim değişikliği nedeniyle sadece depremler değil birçok afetle karşı karşıya kalındığını ifade ederek, "Sadece güvenli yapılar değil, dirençli şehirler elde etmemiz gerekiyor." dedi.

Bu anlamda tüm projelerin, bu özellikleri barındırabilecek şekilde çevre tasarımından peyzaj uygulamalarına kadar özenle yapıldığını aktaran Sungur, şu ifadeleri kullandı:

"Isı yalıtımlarını enerji performansını önceleyen, peyzaj uygulamalarını az su tüketen ve çağın koşullarını, aynı zamanda yutak alanlarını da beraberinde barındıran ve sellere karşı da dayanıklı olacak şekilde tasarlamaya özen gösteriyoruz. Gri su uygulamalarıyla su tasarımı sağlamaya çalışırken bir yandan da ülkemizin avantajlı olduğu hususlardan biri olan güneş enerjisinin kullanımına maksimum özen gösteriyoruz."

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) öncülüğünde yürütülen eğitim diplomasisi, Türkiye'nin kültürel ortaklıklarını güçlendirerek dünya genelinde kalıcı bağlar kurulmasını sağlıyor.

Bu kapsamda, eğitim ilişkilerini yasal çerçeveye oturtmak amacıyla bugüne kadar 125 ülkeyle 350 anlaşma imzalandı.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nden (KKTC) Katar'a, Yunanistan'dan Libya'ya, Kongo'dan Moğolistan'a kadar geniş bir coğrafyada eğitim alanında işbirlikleri ve mutabakat zaptları hayata geçirildi.

Türkiye'nin küresel eğitim ağının genişletilmesi amacıyla son 2 yılda 14 ülke ile 16 yeni belge imzalandı. Suriye ile öğretmen eğitimi, mesleki gelişim ve özel eğitim alanlarını kapsayan protokol imza altına alındı. Moldova ile Recep Tayyip Erdoğan Türkiye-Moldova Koleji'nin açılışına yönelik işbirliği yapıldı.

Ukrayna, Moğolistan, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan gibi ülkelerle de yükseköğretimden mesleki eğitime kadar çeşitli alanlarda stratejik anlaşmalar hayata geçirildi.

KKTC, Türkmenistan ve Özbekistan ile yapılan görüşmeler kapsamında da buralarda yeni Türk okulları açılacak.

13 ülkede 65 Türk okulu

Haziran 2025 itibarıyla Türkiye'nin 13 ülkede 65 eğitim kurumu faaliyet gösteriyor. Bu kurumlarda 12 bini aşkın öğrenci öğrenim görürken, 679 öğretmen görev yapıyor.

Yeni açılacak okullar arasında Recep Tayyip Erdoğan Türkiye-Moldova Koleji ve Karabağ Türk Okulu öne çıkıyor.

1994'ten bu yana süren Kardeş Okul Uygulaması kapsamında Türkiye'deki okullar, 64 ülkedeki okullarla eşleştirildi. Bugüne kadar 1229 kardeş okul bağlantısı kuruldu. Bunların 712'si yurt dışındaki okullarla yapıldı. Bu sayede kültürel etkileşim ve karşılıklı anlayış güçlendirildi.

Uyum sınıfları

MEB, yabancı uyruklu öğrencilere yönelik uyum sınıfları, PIKTES+ Projesi ve Türkçe-Türk Kültürü dersleriyle kapsayıcı eğitim modelini yaygınlaştırıyor.

2024-2025 döneminde 8 ülkede 2 bin 174 öğrenciye Türkçe ve kültür dersleri verilirken, ülke sayısının gelecek dönemde 11'e ulaşması hedefleniyor.

Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler kuruluşlarıyla yürüttüğü projelerle, yetişkin eğitimi, sosyal uyum ve istihdam odaklı çalışmalara öncülük ediyor.

Erasmus+, EPALE ile UNICEF, UNDP ve UNHCR işbirliğiyle yürütülen projeler, Türkiye'nin eğitim diplomasisi kapasitesini güçlendiriyor.

Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından desteklenen Dünya Ruh Sağlığı Günü, her yıl 10 Ekim’de bireysel ve toplumsal yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan ruh sağlığının önemine dikkat çekmek amacıyla kutlanıyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, bu özel gün dolayısıyla yaptığı açıklamada, ruh sağlığının yalnızca bir hastalığın yokluğu olmadığını; bireylerin potansiyelini gerçekleştirmesi, günlük yaşamın stresleriyle baş edebilmesi ve üretken bir yaşam sürdürebilmesi için temel bir gereklilik olduğunu vurguladı.

DSÖ’nün en güncel verilerine göre dünyada 1 milyardan fazla insan bir ruhsal rahatsızlıkla yaşıyor. Anksiyete ve depresyon en yaygın sorunlar arasında yer alırken, 2019 Küresel Hastalık Yükü (GBD) çalışması dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 12’sinin ruhsal bozukluklardan etkilendiğini ortaya koyuyor. Türkiye’de de tablo dikkat çekici: Geçmiş epidemiyolojik çalışmalar ruhsal hastalıkların yaygınlığını yüzde 17,2 olarak belirtirken, Ipsos’un 2024 “Ruh Sağlığı Raporu”na göre her 100 kişiden 38’i psikolojik sorun yaşadığını ifade ediyor. Gençler arasında bu oran yüzde 43’e kadar yükselmiş durumda. Türkiye’de 100 bin kişiye düşen ruh sağlığı çalışanı sayısı 16,33; on bin kişiye düşen psikiyatri yatağı sayısı ise 1,3. Ruh sağlığı hizmetlerine ayrılan bütçe ise hâlen toplam sağlık bütçesinin yüzde 1’inin altında.

Prof. Dr. Şimşek, bu rakamların ruh sağlığına yönelik çalışmaların hayati önemini gözler önüne serdiğini belirterek şunları söyledi:

“Bireyler ihtiyaç duyduklarında profesyonel destek almaktan çekinmemelidir. Destek almak zayıflık değil, kendini önemsemenin ve güçlenmenin bir göstergesidir. Ruh sağlığı yalnızca bireysel bir mesele değil, toplumsal bir sorumluluktur. Bu nedenle okullardan iş yerlerine, yerel yönetimlerden sivil toplum kuruluşlarına kadar her alanda ruh sağlığını destekleyen programlar yaygınlaştırılmalıdır. Toplum ruh sağlığı merkezlerinin sayısı artırılmalı, psikolojik danışma hizmetleri ilk basamak sağlık sistemine entegre edilmelidir. Üniversiteler ve belediyeler ortak projeler geliştirerek özellikle gençlere, kadınlara ve dezavantajlı gruplara ücretsiz ya da düşük maliyetli psikososyal destek sunmalıdır. Medya aracılığıyla damgalamayı azaltan, ruh sağlığı hakkında doğru bilgiyi aktaran kamu spotları hazırlanmalı ve sıkça yayınlanmalıdır. Aynı zamanda ruh sağlığı bütçesi artırılarak, uzman sayısı ve hizmet kapasitesi güçlendirilmelidir. Böylece erken teşhis ve tedaviye erişim kolaylaşacak, toplumun genel refah düzeyi yükselecektir.”

Prof. Dr. Şimşek sözlerini şöyle tamamladı:

“Ruh sağlığını korumak ve geliştirmek, sadece bireylerin değil, tüm toplumun ortak görevidir. Her birey kendi ruh sağlığını önemseyerek ve çevresindekilere destek olarak bu zincirin bir parçası olabilir. Unutmayalım ki ruh sağlığına yatırım, geleceğimize yapılan en değerli yatırımdır.”

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 16 milyar 418 milyon lira artarak 24 trilyon 707 milyar 940 milyon lira oldu.

Tüketici kredileri 2 trilyon 618 milyar liraya çıktı

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 17 milyar 658 milyon lira artarak 2 trilyon 618 milyar 77 milyon liraya çıktı.

Söz konusu tutarın 630 milyar 644 milyon lirası konut, 49 milyar 811 milyon lirası taşıt ve 1 trilyon 937 milyar 622 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 15 milyar 746 milyon lira artarak 3 trilyon 128 milyar 719 milyon lira oldu.

Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 0,3 artarak 2 trilyon 545 milyar 669 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 923 milyar 766 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 621 milyar 904 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 10 Ekim itibarıyla önceki haftaya göre 4 milyar 653 milyon lira artışla 508 milyar 611 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 376 milyar 201 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 32 milyar 932 milyon lira artarak 4 trilyon 503 milyar 631 milyon lira oldu.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 27 milyar 90 milyon lira azalarak 239 milyar 544 milyon liraya geriledi. Böylece KKM büyüklüğü, toplam mevduatın yüzde 0,97'si oldu.

Ekonomi, finans, döviz, şirket haberleri ve yatırım analizleriyle dopdolu içerik sunan EKİM sayısı; döviz piyasalarından borsa gelişmelerine, girişimcilikten reel sektöre kadar birçok önemli konuyu ele alıyor. Türkiye ve dünya ekonomisindeki güncel gelişmelerin detaylıca analiz edildiği sayıda; şirket profilleri, yatırım tüyoları ve uzman yorumları da yer alıyor. EKONOMİM EKİM 2025 sayısı hem basılı formatta hem de dijital platformlarda erişime açık. Ekonomiyi yakından takip edenler için adeta bir rehber niteliği taşıyan bu sayıda, özellikle son dönemdeki finansal gelişmelere ve yapay zekanın hayatımıza etkisine dair çarpıcı başlıklar dikkat çekiyor. Ekonomiyle ilgilenen herkesin kütüphanesinde bulunması gereken bu sayıyı kaçırmayın!

Türkiye’nin ilk ve tek Ekonomim’i 2013 yılından bu yana siz okurlarına en iyisini sundu ve sunmaya da devam ediyor.

Rapor sonuçlarının yer aldığı Bakanlık açıklamasına göre, 2025 yılı yağışları uzun yıllar ortalaması ile geçen yılın aynı döneminin yağışlarının altında gerçekleştiği ve yurt genelinde bu dönemde metrekareye 422,5 kilogram yağış düştüğü kaydedildi. Bu değer, uzun yıllar ortalamasının yüzde 26, geçen yıl aynı döneminin yüzde 29 altında gerçekleşti.

Türkiye genelinde 12 aylık yağış verileri, son 52 yılın en düşük seviyesine indi.

Bölgelere göre su yılı yağışları

Bu yılın su yılı verilerine göre, yağışlar normaline ve 2024 su yılı yağışına göre Marmara'da yüzde 34 azalırken, Ege Bölgesi'nde normaline göre yüzde 28, 2024 su yılı yağışına göre yüzde 14 azalma oldu. 

Akdeniz Bölgesi'nde normaline göre yüzde 31, 2024 su yılı yağışına göre yüzde 26 azalma kaydedilirken, İç Anadolu Bölgesi'nde normaline göre yüzde 35, 2024 su yılı yağışına göre yüzde 34 azalma ölçüldü.

Karadeniz Bölgesi'nde normaline göre yüzde 4, 2024 su yılı yağışına göre yüzde 7 azalma gerçekleşti.

Doğu Anadolu Bölgesi'nde normaline göre yüzde 25, 2024 su yılı yağışına göre yüzde 42 azalma tespit edilirken, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde normaline göre yüzde 53, 2024 su yılı yağışına göre yüzde 60 azalma kaydedildi.

Giresun'da yıllık yağış yüzde 30 arttı, Hatay'da yüzde 66 azaldı

İl geneli yağışlarda en fazla yağış, metrekareye 1812,1 kilogram ile Rize'de ölçüldü. Normaline göre en fazla artış ise yüzde 30 ile Giresun'da kayıtlara geçti.

En az yağış, metrekareye 182,8 kilogram ile Şanlıurfa'da, normaline göre en fazla azalma yüzde 66 ile Hatay'da ölçüldü.

2025 su yılı yağışları, Bilecik, Çorum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, Kayseri, Kırşehir, Kilis, Mardin, Nevşehir, Şanlıurfa, Van, Batman, Edirne, Tekirdağ, Siirt, Şırnak ve Çanakkale'de 65, Kırıkkale'de 64, Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Bursa, Kahramanmaraş, Karaman, Osmaniye'de 52, Aksaray, Konya, Niğde'de 51, Hakkari 50, Yalova'da son 40 yılın en düşük seviyesinde tespit edildi.

Öte yandan, eylül ayı bazındaki yağış değerlendirmelerine göre, Türkiye geneli eylül ayı yağışı, normalin yüzde 14 ve geçen yıl eylül ayı yağışının yüzde 37 altında gerçekleşti.

Mardin, eylül ayında hiç yağış almadı. Mardin'de 65, Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ'da son 21 yılın en düşük eylül ayı yağışları kaydedildi.

Geçen ay son 55 yılın en sıcak 11'inci eylül ayı olarak kayıtlara geçti

Geçen ayın ortalama sıcaklığı 21,7 derece olarak kayıtlara geçti. Sıcaklık, 1991-2020 normallerine göre Eylül ayı ortalamasının 0,8 derece üzerinde gerçekleşti.

Geçen ay, son 55 yılın en sıcak 11'inci eylül ayı olarak kayıtlara geçerken, en düşük sıcaklık sıfırın altında 2,4 derece ile Erzurum'da, en yüksek sıcaklık ise 44,6 derece ile Şırnak'ın Cizre ilçesinde ölçüldü.

Marmara'da orta ve üzeri şiddette meteorolojik kuraklık yaşandı

Temmuz, ağustos ve eylül aylarını içeren 3 aylık kuraklık değerlendirme raporuna göre ise Marmara Bölgesi'nin tamamında, Ege Bölgesi'nde Kütahya, Muğla, Afyonkarahisar (Dinar) ve çevrelerinde meteorolojik kuraklık yaşandı.

Akdeniz Bölgesi'nde Kilis, Hatay, Adana, Antalya, Mersin, Isparta (Eğirdir ve Uluborlu) ve çevrelerinde, İç Anadolu Bölgesi'nde Aksaray, Çankırı, Sivas, Kayseri, Eskişehir, Konya (Kulu, Çumra ve Beyşehir), Niğde (Ulukışla), Kırşehir (Kaman ve Çiçekdağı) ve çevrelerinde meteorolojik kuraklık etkili oldu.

Karadeniz Bölgesi'nde Bartın, Zonguldak, Sinop, Düzce, Kastamonu, Rize, Çorum (Osmancık), Trabzon (Akçaabat) ve çevrelerinde, Doğu Anadolu Bölgesi'nde Kars, Ağrı, Şırnak, Hakkari, Malatya, Bingöl, Muş, Tunceli (Çemişgezek), Elazığ (Ağın), Van (Erciş, Gevaş ve Başkale) ve çevrelerinde, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Adıyaman, Siirt, Diyarbakır (Ergani) ve çevrelerinde değişen şiddetlerde meteorolojik kuraklık ölçüldü.

Marmara Bölgesi genelinde değişen şiddetlerde meteorolojik kuraklık yaşandı.

Yoğun görüşme taleplerini karşılayabilmek için Washington programını bir gün öne çeken Şimşek'in, temaslarının ardından, cumartesi günü yurda dönmesi planlanıyor.

Şimşek'in Washington temasları süresince yaklaşık 60 toplantıya katılması öngörülüyor. Dünyanın önde gelen yatırım bankalarınca düzenlenen yatırımcı konferanslarına iştirak edecek Şimşek, yatırımcılarla bire bir ve geniş katılımlı görüşmelerde bulunacak. Şimşek, bu temaslarında Türkiye'de uygulanan ekonomik programın geldiği aşamayı ve son gelişmeleri paylaşacak.

Türkiye'de faaliyet gösteren ABD'li firmalarla görüşecek

Bakan Şimşek, ABD temasları kapsamında ayrıca ülkenin önde gelen düşünce kuruluşlarında akademisyenler, yatırımcılar ve politika yapıcılarla da bir araya gelecek.

Program çerçevesinde ABD Ticaret Odası tarafından düzenlenecek yuvarlak masa toplantısına da katılacak Şimşek, Türkiye'de faaliyet gösteren ABD'li firmaların üst düzey temsilcileriyle görüşecek.

Şimşek'in Washington'daki çok taraflı temasları kapsamında da Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Japonya Uluslararası İşbirliği Bankası (JBIC), İslam Kalkınma Bankası ve Dünya Bankası gibi uluslararası kalkınma bankalarının üst yönetimleriyle bir araya gelmesi planlanıyor.

Mevkidaşlarıyla da görüşecek

G20 Maliye Bakanları toplantısına da katılacak olan Şimşek, ayrıca Yunanistan, Singapur, Malezya, Pakistan ve Katar maliye bakanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirecek.

Bakan Şimşek'in, Avrupa Birliği'nin (AB) Ekonomi ve Verimlilikten Sorumlu Komiseri Valdis Dombrovskis ile de bir araya gelmesi bekleniyor.

Sektör bazında bakıldığında, nakdi kredilerde en büyük payı yüzde 22 ile imalat sanayisi aldı. Ağustos sonu itibarıyla imalat sanayisine 4 trilyon 955 milyar 554,5 milyon liralık nakdi kredi kullandırıldı.

İmalat sanayisi başlığı altında 830 milyar 169 milyon 830 bin lira ile en fazla kredi kullandırılan sektör ise metal ana sanayi oldu. Metal ana sanayisini, 685 milyar 738 milyon 492 bin lira ile tekstil ve tekstil ürünleri ile 602 milyar 58 milyon 898 bin lira ile gıda, meşrubat ve tütün takip etti.

İmalat sanayisinin ardından nakdi kredilerde en fazla pay alan sektör, yüzde 11'lik pay ve 2 trilyon 423 milyar 330 milyon 180 bin lira ile "toptan ve perakende ticaret, motorlu araçlar servis hizmetleri ile kişisel ve hane halkı ürünleri" oldu. Söz konusu kredi tutarının 1 trilyon 401 milyar 213 milyon 85 bin lirası "toptan ticaret ve komisyonculuk", 703 milyar 995 milyon 215 bin lirası "perakende ticaret ve kişisel ürünler" ve 318 milyar 121 milyon 880 bin lirası da "motorlu araçlar ve yakıtlarının perakende satışı" alt sektörlerine kullandırıldı.

Nakdi kredi miktarında en fazla değişim imalat sanayisinde

BDDK verilerine göre, Aralık 2024-Ağustos 2025 döneminde sektörel bazda kullandırılan toplam nakdi kredilerde tutar olarak en fazla artış, yüzde 32 ile imalat sanayisinde gerçekleşti. Söz konusu sektörde kredi hacmi 1 trilyon 190 milyar 115 milyon 94 bin lira arttı.

İmalat sanayisini, yüzde 28 artışla 535 milyar 669 milyon 396 bin lira artan toptan ve perakende ticaret, motorlu araçlar servis hizmetleri ile kişisel ve hane halkı ürünleri sektörü izledi. İnşaat sektörü ise yüzde 30'luk artışla 303 milyar 333 milyon 407 bin lira ile üçüncü sırada yer aldı.

Yıl başından Ağustos ayına kadar olan dönemde toplam nakdi kredi miktarında en fazla oransal değişimin yaşandığı sektör ise yüzde 45,5 artışla savunma ve kamu yönetimi ve zorunlu sosyal güvenlik oldu. Söz konusu dönemde düşüş yaşanan bir sektör olmadı.

KOBİ'lere 5 trilyon 399,5 milyar lira kredi desteği sağlandı

Aynı dönemde KOBİ'lere sağlanan kredi hacmi 5 trilyon 399 milyar 539 milyon lira düzeyinde gerçekleşti. Kredilerin dağılımını bakıldığında, bankalar tarafından mikro işletmelere 1 trilyon 436 milyar 340 milyon lira, küçük işletmelere 1 trilyon 485 milyar 459 milyon lira ve orta büyüklükteki işletmelere 2 trilyon 477 milyar 740 milyon lira nakdi destek verildi.

14 Ekim Salı günü başlayacak Genel Kurul, trafik cezalarının artırılmasına yönelik düzenlemeleri de içeren Karayolları Trafik Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni ele alacak.

Teklife göre, tescil plakasının farklı okunmasına veya okunamamasına neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücüler 140 bin lira idari para cezasına çarptırılacak, araç 30 gün süreyle trafikten menedilecek.

Yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3 bin 500 kilogramdan fazla olan motorlu taşıtlar ile yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ve sürücüsü dahil oturma yeri 17'den fazla olan motorlu taşıtlarda takograf, taksi hizmeti veren otomobillerde de taksimetre bulundurulması, kullanılması zorunlu olacak.

Yerleşim yeri içinde hız sınırını 46-55 kilometre/saatten fazla ihlal edenlerin her seferinde 30 gün, 56-65 kilometre/saatten fazla ihlal edenlerin her seferinde 60 gün, 66 kilometre/saatten fazla ihlal edenlerin ise her seferinde 90 gün süreyle sürücü belgeleri geri alınacak.

Geçiş üstünlüğüne sahip araçlara geçiş hakkı vermeyen sürücülere 15 bin lira idari para cezası kesilecek.

Cankurtaran araçları, yaralı veya acil hasta taşıyan araçlar ile itfaiye ve orman yangınlarıyla mücadele eden araçlara yer açmayan ve gerekiyorsa durmayan sürücülere 46 bin lira idari para cezası verilecek ve sürücü belgeleri 30 gün süreyle geri alınacak.

Seyir halindeyken cep telefonu kullanan sürücüye 5 bin lira ceza

Araçlardaki değişikliğin çevredekileri rahatsız edecek derecede gürültü çıkaracak özellikte olması durumunda aracı kullanan sürücüye 16 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak. Geri alınan sürücü belgeleri, geri alma süresi sonunda sürücünün psikoteknik değerlendirmeden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığının anlaşılması şartıyla iade edilecek.

Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin lira idari para cezası uygulanacak, sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak, araçlar 30 gün süreyle trafikten menedilebilecek.

Seyir halinde cep ve araç telefonu ile benzer haberleşme cihazlarını kullanan sürücülere 5 bin lira idari para cezası kesilecek.

Yarış yapan motorlu araç sürücülerine 46 bin lira idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgeleri 2 yıl süreyle geri alınacak.

Ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında, zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan sürücülere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.

Milli parklarla ilgili yeni düzenlemeler gündeme gelecek

Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu, Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlayacak.

Bu teklife göre, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ihtiyaç duyduğu hallerde ve lüzum gördüğü yerlerde görev ve hizmetleriyle ilgili döner sermayeli işletmeler kurabilecek, döner sermaye işletmesine kuruluşunda tahsis edilen sermaye miktarını 5 katına kadar artırmaya cumhurbaşkanı yetkili olacak.

Milli Parklar Kanunu kapsamında korunan alanlardaki koruma hizmeti ile suçların takibi orman muhafaza memurları yanında av ve doğa koruma memurları ile saha bekçileri tarafından da sağlanabilecek.

Milli parklarda, tabii ve ekolojik denge ve tabii ekosistem değerini bozanlara, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Giriş ücretini ödemeden milli parklara giriş yaptığı tespit edilenlere giriş ücretinin 14 katı idari para cezası uygulanacak.

Merkez Av Komisyonu tarafından avlanmanın yasaklandığı avlaklarda avlananlara verilen idari para cezası tutarı 200 liradan 10 bin liraya, özel kanunlarla avlanmanın yasaklandığı sahalar ile "yaban hayatı koruma sahası", "yaban hayatı geliştirme sahası" ve "üretme istasyonu" olarak tanımlanan saha ve istasyonlarda avlananlara kesilen idari para cezası tutarı ise 350 liradan 15 bin liraya yükseltilecek.

Turizm ve vakıflara ilişkin teklifin komisyon süreci başlıyor

Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, turizm ve vakıflarla ilgili düzenlemeler içeren Vakıflar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni ele alacak.

Teklife göre, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'teki depremlerden etkilenen illerdeki seyahat acentelerinden bu yıl Seyahat Acentaları Birliği yıllık aidatı alınmayacak, bunların önceki dönemlere ait yıllık aidat borçları silinmiş sayılacak.

İşletmeciler, marinalar, liman ve kıyı tesisi ile gemi veya deniz turizmi araçlarında kalanların da kimlik bilgileri ile giriş ve ayrılış kayıtlarını tutmak zorunda olacak.

Belgesiz konaklama işletmelerinin elektronik ortamda tanıtım, pazarlama ve satışının yapılması amacıyla ilan veren konaklama işletmesine her bir ilan için 25 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Çanakkale'de deniz savaşlarındaki batıkların bulunduğu alan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı sınırları içerisine alınacak.

Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve mazbut vakıflara ait taşınmazların kira süresi azami 3 yıldan 5 yıla çıkarılacak.

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı'nın sınırları, arkeolojik, coğrafi, kültürel ve tarihi varlıkları göz önüne alınarak cumhurbaşkanı kararıyla genişletilebilecek.

Türkiye-AB ilişkileri hakkında sunum yapılacak

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı yetkilileri, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Ayrımcılığın Önlenmesi Alt Komisyonu'nda yükseköğretim öğrencilerine yönelik ayrımcılığın önlenmesi faaliyetleri hakkında bilgi verecek.

Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Avrupa Birliği Uyum Komisyonu'nda "Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkileri" hakkında sunum yapacak.

Salı ve çarşamba günleri Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek.

Buna göre, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış toplam ciro endeksi, ağustosta aylık bazda yüzde 2 arttı.

Takvim etkisinden arındırılmış sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplam ciro endeksi, aynı ayda yıllık bazda yüzde 36,7 artış gösterdi.

Sanayi ve inşaat endeksleri

Sanayide takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi, ağustosta yıllık bazda yüzde 32,4, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi ciro endeksi söz konusu ayda bir önceki aya göre yüzde 1,9 yükseliş kaydetti.

İnşaat sektöründe takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi, yıllık bazda yüzde 53,2, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış inşaat ciro endeksi bir önceki aya kıyasla yüzde 9,4 yükseldi.

Ticaret ve hizmet endeksleri

Takvim etkisinden arındırılmış ticaret ciro endeksi, ağustosta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 35,6, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ticaret ciro endeksi bir önceki aya göre yüzde 0,9 arttı.

Hizmet sektöründe takvim etkisinden arındırılmış ciro endeksi, ağustosta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 40,6, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış hizmet ciro endeksi de bir önceki aya göre yüzde 2,8 artış gösterdi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nde "Sosyal Medyada Yapay Zeka Kullanımının Hukuki Yönü" temasıyla düzenlenen, "1. Hukuk ve Teknolojide Yeni Ufuklar Uluslararası Sempozyumu"nun açılışında yaptığı konuşmada, dijitalleşmenin hukukunun ve etkilerinin tartışılması gerektiğini söyledi.

Birçok alanda etkisini gösteren dijitalleşmenin hayatı da değiştirdiğini ve yeni meydan okumalar getirdiğini belirten Duran, bunun hukuk çerçevesinde ele alınması ve kişilere ne gibi etkilerde bulunduğunun derinlikli şekilde analiz edilmesinin önemli bir zorunluluk olduğunu ifade etti.

İnsanların artık dijital üzerinden daha fazla görüştüğüne değinen Duran, dünya genelinde 5,5 milyardan fazla insanın internet kullandığını dile getirdi.

Duran, sosyal medyanın her geçen gün daha fazla kullanılan bir alan olduğunu belirterek, "Hem ülkemizde hem dünyada iletişim biçimleri, bilgi akışı ve toplumsal etkileşim süreçleri hızla değişiyor. Bu değişime adapte olmak, aynı zamanda bu değişimi de yönetmek durumundayız. Bir selin bizi alıp savurduğu gibi sosyal medya alanındaki hercümercin bizi şekillendirmesini bekleyemeyiz. O halde bunu analiz ederek yapılması gerekenlere odaklanmak durumundayız." diye konuştu.

Teknolojinin gelişmesiyle tüm insanlığı kuşatan "yanılsama alanı" denilen bir alanın da genişlediğini aktaran Duran, "Deepfake teknolojileriyle üretilen sahte içerikler, büyük verinin illegal kullanımı ve dijital platformların çizdiği sınırlar bütün bunların hepsi algıları oluşturuyor, daha sonra da bu algıdan yargılara varılıyor." dedi.

Duran, dijitalleşmenin küresel siyaset ve diplomasiyi de etkilediğine dikkati çekerek, uluslararası güç mücadelelerinin de sosyal medya mecralarının sahiplenilmişliği ve kullanımı üzerinden yürüdüğünün söylenebileceğini anlattı.

"Ailelerde sosyal izolasyon olgusu tecrübe ediliyor"

Sosyal medyada yoğun bir kaos olduğunu vurgulayan Duran, "Bu kaosun da önemli etkileri var. Böyle baktığımızda bu fırtınada ayakta kalmak ve bu fırtınada birtakım kampanyaların nesnesi haline gelmemek için yapılması gereken şeyler var, alınması gereken önlemler var. En kırılgan kesimler de çocuklarımız ve aslında ailemiz." dedi.

Böyle bakıldığında kontrolsüz ekran süresi, dijital zorbalık, yanlış ve yanlı bilgilendirmenin psikososyal sağlığı ve bedensel gelişimi etkileyecek önemli olumsuz tesirlerde bulunabildiğini ifade eden Duran, "Açıkçası ailelerde sosyal izolasyon olgusu da halihazırda tecrübe ediliyor." diye konuştu.

Duran, sosyal medyanın, "filtre balonları", "yankı odaları" aracılığıyla insanları kendi görüşlerini pekiştirdikleri bir alan olmaktan çıkması gerektiğini düşündüklerini belirterek, "Bu yönüne dikkat etmek gerekir. Hatta bu yankı odalarıyla sadece duymak istediğiniz şeyleri dinleyerek ya da konuşarak bir kutuplaşma üretildiğini fark etmek gerekiyor. Ne yazık ki siyasetin de bu şekilde kutuplaştırıldığı bir sosyal medya alanı bize fayda üretmekten ziyade, öfkeleri ve yeni sorunları hatta suçları beraberinde getirme durumuyla karşı karşıyayız." ifadelerini kullandı.

"Dezenformasyona en fazla muhatap olan ülkelerden birisiyiz"

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı olarak bu alana ilişkin Dezenformasyonla Mücadele Merkezini kurduklarını anımsatan Duran, "2022 yılından bu yana sadece bizim merkezimizde 2 bin 500'e yakın dezenformasyon ve algı operasyonunu tespit ettik ve ifşa ettik. Bu tabii bizim Türkiye olarak aslında dezenformasyona en fazla muhatap olan ülkelerden birisi olduğumuzu da ortaya koyuyor." vurgusunu yaptı.

Duran, kişisel verilerin işlenmesinin hem kişisel hem de ulusal anlamda önemli bir güvenlik meselesi olduğunu belirterek, "Sosyal medya şirketlerinin veri güvenliği ve mahremiyet ihlallerine biz defalarca şahit olduk. Bu ihlallere neden değiniyoruz? Çünkü bu filtreler ve algoritmik yanlılığın kullanımıyla uluslararası konuların nasıl gündeme getirileceği ya da sessizleştirileceği hakim konuma geldi. Böyle baktığımızda biz bu manipülasyon ve karartma uygulamalarının en çarpıcı örneklerinden bir tanesini İsrail'in saldırılarıyla ilgili, yani Gazze'de yapılan soykırımla ilgili gördük. Netanyahu ve katliam şebekesi, savaş teknolojisini masum insanları öldürmek için soykırım için kullanmakla kalmadı, aynı zamanda sosyal medyayı da bu şekilde manipüle etti. Sosyal medya bu anlamda bir savaş aracı olarak kullanıldı." değerlendirmelerinde bulundu.

Yerli ve milli platformlar oluşturmanın önemine değinen Duran, şunları kaydetti:

"Türkiye olarak bizim politikalarımız da teknolojiye yaklaşımımız da her zaman merkezine insanı koydu. Bu çerçevede Cumhurbaşkanımızın insana verdiği önem hepimizin malumudur. Bu anlayışla ortaya konulan gayretler, kıymetli çalışmalar hepimizi gururlandırıyor. Nitekim bağımsız, güvenilir ve özgün platformumuz 'Next Sosyal', kısa sürede 1 milyonu aştı. Yine TRT'mizin hayata geçirdiği uluslararası dijital platformumuz 'tabii', bizim kendi perspektifimizle ve aile anlayışımızla oluşturulmuştur ve önemli bir boşluğu doldurmuştur. 54 ülkede varlık gösteren tabii, aslında sadece ülkemizde değil, bölgemizde de buna bir karşılık gelmiştir. Sempozyumumuz vesilesiyle şunu bir kez daha belirtmek isterim, Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde Türkiye Yüzyılı vizyonuyla yerli ve milli platformları çeşitlendirme gayretimizi sürdüreceğiz. Uluslararası alanda ihtiyaç duyulan güvenli ve adil iletişim ekosistemi için elimizden gelen gayreti göstereceğiz."

Dijital alanın, her gün yeni teknolojinin uygulandığı, yeni bileşenin eklendiği bir alan olduğunu belirten Duran, bu alanda yasal düzenleme yapılmasının mecburi olduğunu söyledi.

Hukuki düzenlemelerin, inovasyonun güvenlikle dengelenmesi, sosyal ağ sağlayıcılarının sorumluluklarının artırılması ve kullanıcı haklarının güçlendirilmesi için en önemli teminat olduğuna işaret eden Duran, 5651 sayılı Kanun'la Türkiye'de günlük erişimi 1 milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarına Türkiye'de temsilci atama zorunluluğu getirildiğini hatırlattı.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun da platformların kullanıcı verisi işleme süreçlerinde kritik fonksiyon üstlendiğini dile getiren Duran, kanunlarda yapılan düzenlemelerin temel amacının dijital güvenliği sağlamak olduğunu belirtti.

Burhanettin Duran, "Bizler yerli ve milli mecralarımızı artırarak, dijital okuryazarlığını yaygınlaştırarak ve hukuki altyapımızı da güçlendirerek güvenli ve adil bir iletişim ekosistemi için elimizden gelen bütün gayreti göstereceğiz. Çünkü dijitalde de daha adil bir dünya mümkündür." değerlendirmesini yaptı.

Buna göre, LPG dağıtıcı lisansı sahipleri, herhangi bir dağıtıcıdan toptan LPG ticareti kapsamında LPG satın alabilecek ancak bu LPG'yi başka dağıtıcıya satamayacak.

Onaya tabi depolama tarifesi kapsamındaki depolama tesislerine bağlı ve taşıma lisansı bulunan boru hatları için uygulanan hizmet bedelleri eşit taraflar arasında ayrım oluşturacak şekilde belirlenemeyecek.

Bu tesislerde depolama tarifelerine aykırı ya da bozucu nitelikte anlaşma veya eylemlerde bulunulamayacak.

Depolama tesislerinde boş kapasitesi bulunan lisans sahipleri, depoladığı LPG'ye ilişkin bozucu veya risk artırıcı olumsuz etkileri olmaması koşuluyla tesislerine yönelik depolama taleplerini karşılamakla yükümlü olacak.

Depolama lisansı sahipleri, tesislere ilişkin depolama tarife önerilerini ilgili mevzuat çerçevesinde hazırlayarak EPDK'ye sunacak ve Kurul Kararı ile onaylanmış tarifeleri uygulayacak.

Yönetmeliğin ilk maddesi 1 Ocak 2026'da, diğer maddeleri ise bugün itibarıyla yürürlüğe girecek.

Öte yandan, Kurumun LPG Piyasasında Uygulanacak Teknik Düzenlemeler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliği de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Avrupa ve Orta Asya Ekonomik Güncelleme Raporu'nda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,5, 2026'da yüzde 3,7 ve 2027'de yüzde 4,4 büyümesinin beklendiği bildirildi.

Dünya Bankası, haziran ayındaki tahminlerinde Türk ekonomisinin 2025'te yüzde 3,1, 2026'da yüzde 3,6 ve 2027'de yüzde 4,2 büyümesini öngörmüştü.

Avrupa ve Orta Asya'daki ekonomik büyüme yavaşlamış olsa da bölgenin küresel ve bölgesel zorluklara rağmen direncini koruduğu belirtilen raporda, bölge ekonomisinin bu yıl yüzde 2,4 büyümesinin beklendiği, bu oranın geçen yılki yüzde 3,7'nin altında olduğu ve bunun Rusya'daki büyüme hızının zayıflamasından kaynaklandığı kaydedildi.

Doğu Asya ve Pasifik'in ekonomik büyümesi küresel ortalamanın üzerinde kalmaya devam ediyor

Doğu Asya ve Pasifik Ekonomik Güncelleme Raporu'nda, bölge ekonomisinin dünyanın çoğu bölgesinin üzerinde performans göstermeye devam ettiği aktarıldı.

Raporda, Doğu Asya ve Pasifik ekonomisinin büyüme hızının bu yıl yüzde 4,8 olmasının beklendiği, bu oranın 2024'teki yüzde 5'lik büyümenin biraz altında olduğu kaydedildi.

Bu yıla ilişkin büyüme tahminlerinde Vietnam'ın yüzde 6,6 ile öne çıktığı belirtilen raporda, onu yüzde 5,9 ile Moğolistan ve yüzde 5,3 ile Filipinler'in izlediği bilgisi yer aldı.

Raporda, Kamboçya ve Endonezya ekonomilerinin bu yıl yüzde 4,8 büyümesi beklenirken, Pasifik Adaları ülkelerinin yüzde 2,7 ve Tayland'ın yüzde 2 büyümesinin öngörüldüğü belirtildi.

Çin ekonomisinin ise bu yıl yüzde 4,8 ve gelecek yıl yüzde 4,2 büyümesinin beklendiği bildirildi.

Güney Asya'da gelecek yıl büyümede yavaşlama bekleniyor

Güney Asya Kalkınma Güncellemesi Raporu'nda, bölge ekonomisinin büyümesinin bu yıl yüzde 6,6 ile güçlü olmasının ancak gelecek yıl yüzde 5,8'e gerileyerek önemli bir yavaşlama göstermesinin beklendiği belirtildi.

Raporda, küresel ekonomik yavaşlamanın etkilerinin, ticaret politikalarındaki belirsizliklerin, bölgedeki sosyopolitik istikrarsızlık ve yapay zeka gibi yeni teknolojilerin yol açabileceği iş gücü piyasasındaki bozulmaların bölge ekonomisine yönelik aşağı yönlü riskler arasında yer aldığı aktarıldı.

Latin Amerika ve Karayipler'de girişimcilik büyümeyi artırabilir

Latin Amerika ve Karayip Ekonomik İncelemesi Raporu'nda, bölgenin girişimciliği istihdam yaratmak, verimliliği artırmak ve inovasyonu hızlandırmak için kullanarak düşük büyüme döngüsünü kırabileceği vurgulandı.

İnatçı enflasyon, artan borç, zayıf yatırım ve devam eden küresel belirsizlikten etkilenen bölgenin bu yıl yüzde 2,3, 2026'da da yüzde 2,5 büyüyeceğinin tahmin edildiği bildirilen raporda, bu oranın küresel bölgeler arasında en düşük büyüme oranı olduğuna dikkati çekildi.

Raporda, bölgede enflasyonun devam ettiği ve kamu borcunun yüksek olduğu ifade edilerek, gelişmiş ekonomilerde parasal genişlemenin yavaşlamasının borç servis maliyetlerini yüksek ve kredileri pahalı tuttuğu, bunun da yatırımları, istihdam yaratmayı ve verimlilik artışını daha da yavaşlattığı vurgulandı.

Sahra Altı Afrika dirençli büyümesini sürdürüyor

Dünya Bankasının Sahra Altı Afrika ekonomilerine dair raporunda da bölge ekonomisinin dirençli seyrini sürdürdüğü, 2024 yılında yüzde 3,5 olan büyümenin bu yıl yüzde 3,8'e çıkmasının öngörüldüğü bildirildi.

Bu ivmenin, küresel ekonomik belirsizliğin devam etmesine rağmen enflasyonist baskıların azalmasını ve yatırımların ılımlı bir şekilde toparlanmasını yansıttığı ifade edilen raporda, "Ekim 2022'de 23 olan çift haneli enflasyon yaşayan ülke sayısı, Temmuz 2025'te 10'a düşerek fiyatların istikrar kazanmasında ilerleme kaydedildiğini gösteriyor." değerlendirmesinde bulunuldu.

Raporda, ancak küresel ticaret politikasındaki belirsizliğin dolaylı etkilerinin, dış finansman kaynaklarının daralması gibi aşağı yönlü riskler dahil büyük bir tehdit oluşturduğu ifade edildi.

Afrika'nın dünyanın en büyük ve en hızlı demografik dönüşümünü yaşadığına işaret edilen raporda, "Bu fırsatı değerlendirmek için ülkeler, yüksek kaliteli istihdam sağlayan büyümeyi hızlandırmalıdır." değerlendirmesi yapıldı.

Orta Doğu ve Kuzey Afrika'nın ekonomik görünümünde iyileşme işaretleri

Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan Ekonomik Güncelleme Raporu'nda ise bölgenin ekonomik görünümünün iyileştiğine işaret edildi.

Bölgede büyümenin bu yıl yüzde 2,8'e, 2026'da da yüzde 3,3'e ulaşması beklendiği aktarılan raporda, "Ancak küresel belirsizlik, ticaret politikasındaki değişiklikler, devam eden çatışmalar ve yerinden edilme olayları olası riskler oluşturuyor." değerlendirmesinde bulunuldu.

Raporda, bölgedeki ülkelerin iş gücünün tam potansiyelini kullanarak daha fazla insanın yaşamını iyileştirebileceği vurgulanarak, "Şu anda, kadınların yetenekleri ve becerileri önemli ölçüde yeterince kullanılmıyor. Veriler, eğitim ve becerilerde önemli ilerlemeler kaydedilmesine rağmen, kadınların sadece 5'te 1'inin iş gücüne katıldığını ve bunun dünyadaki en düşük oran olduğunu gösteriyor." ifadesine yer verildi.

Suriye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerin de yer aldığı raporda, ülke ekonomisinin 2024’teki yüzde 1,5'lik daralmanın ardından bu yıl yüzde 1 büyümesinin öngörüldüğü belirtildi.

Bunun Suriye ekonomisinin büyümesinde 2022'den bu yana kaydedilen ilk artış olacağı aktarılan raporda, uluslararası yaptırımların gevşetilmesinin, elektrik arzının artmasının, geri dönenlerin ekonomiye katkısının ve artan uluslararası etkileşimin Suriye'de süregelen güvenlik istikrarsızlığını, devam eden kuraklığı, petrol arzındaki aksamalar ile sıkı likidite koşullarının etkisini dengelediği kaydedildi.

Enflasyondaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerle sunumuna başlayan Karahan, "Sıkı para politikamızın sonuçlarını kademeli bir şekilde almaya devam ediyoruz. Yurt içi talep yavaşlama seyrini sürdürürken talep koşulları dezenflasyonist düzeyde seyrediyor. 2024 yılı Haziran ayından bu yana devam eden dezenflasyon süreci yavaşlasa da atacağımız adımlarla enflasyonun ara hedeflerle uyumlu şekilde seyretmesini sağlayacağız. Fiyat istikrarının sağlanması amacı doğrultusunda aldığımız mesafeyi önemsiyoruz. Önümüzdeki dönemde de tüm para politikası araçlarını kararlılıkla kullanmaya devam edeceğiz." diye konuştu.

Karahan, nisanda korumacı eğilimlerle açıklanan yüksek tarife oranlarının, yapılan ikili ticaret anlaşmaları sayesinde son dönemde düştüğüne dikkati çekerek, küresel ticaret politikalarındaki belirsizliğin bir miktar azaldığını, belirsizliğin göreli azalmasıyla küresel büyüme görünümünün de toparlandığını vurguladı.

"Talep kompozisyonundaki dengelenme devam ediyor"

Karahan, yurt içinde sıkı para politikasının hedeflenen sonucu olarak, talep kompozisyonundaki dengelenmenin devam ettiğini belirterek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Önceki yılların aynı dönemleriyle kıyasladığımızda, 2025 yılının ilk 6 aylık döneminde toplam tüketimin yıllık büyümesinin yavaşladığını, toplam yatırımların büyümesinin ise arttığını görüyoruz. İthalatın yıllık büyüme oranı 2025'te artsa da 2023 yılındaki seviyenin gerisinde kalmaya devam ediyor. İhracat ise pozitife dönen gelişimini koruyor. Yılın ikinci çeyreğinde artan sanayi üretimi temmuz ayı itibarıyla üçüncü çeyrekte sınırlı bir düşüş kaydetti. Oynaklığı yüksek sektörler dışlandığında ise sanayi üretimindeki ılımlı seyir daha belirgin."

İkinci çeyrekte bir miktar artan manşet işsizlik oranının üçüncü çeyrekte gerilediğini dile getiren Karahan, işsizlik oranının geçmiş dönem ortalamalarının oldukça altında seyrederken, geniş tanımlı göstergelerin ise yüksek seviyesini koruduğunu belirtti.

Karahan, kart harcamalarının ılımlı olduğunun altını çizerek, "Eylüle ilişkin geçici veriler üçüncü çeyrekte dış ticaret dengesinde iyileşmeye işaret ediyor. 2025'te cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamalarının altında kalmaya devam edeceğini öngörüyoruz. Bununla birlikte, cari açık üzerinde enerji fiyatları ve küresel ticaret politikaları kaynaklı riskler canlılığını koruyor." değerlendirmelerinde bulundu.

"Gıda ile hizmet fiyat gelişmeleri öne çıkıyor"

Geçen ay yıllık tüketici enflasyonunda yükseliş gördüklerini ifade eden Karahan, bu seyirde gıda ile hizmet fiyat gelişmelerinin öne çıktığını söyledi.

Aylık hizmet enflasyonunun okula dönüş etkisi öncülüğünde yükseldiğini aktaran Karahan, gıda fiyatları üzerinde arz yönlü unsurların etkisinin hissedildiğine dikkati çekti.

Temel mal enflasyonu, nisan sonrası dönemde kur gelişmelerinin etkisiyle bir miktar yükselse de bu durumun geçici olduğunu kaydeden Karahan, "Gıda enflasyonunda süregelen yavaşlama ise kuraklık kaynaklı etkilerle son 2 ayda yön değiştirdi. Bunun yanı sıra, hizmet enflasyonu son 5 aylık dönemde önemli düşüş gösterse de bu grupta yıllık enflasyon halen yüksek seyrediyor." dedi.

"Kira enflasyonu gerilemeye devam edecek"

Karahan, son bir yıllık dönemdeki enflasyon gelişmelerinde eğitim ve kira kalemlerinin öne çıktığını belirterek, mevsimsel etkilerden arındırılmış verilerin aylık kira enflasyonunda bir süredir yüzde 4 civarında yatay seyre işaret ettiğini söyledi.

Son 2 ayda bu eğilimin yerini daha düşük oranlı artışlara bıraktığına dikkati çeken Karahan, yıllıklandırılmış yakın dönem eğilimin, yüzde 54 ile mevcut yıllık kira enflasyonunun yaklaşık 15 puan altında seyrettiğini, bunun kira enflasyonunun gerilemeye devam edeceğini gösterdiğini dile getirdi.

Okula dönüş etkisinin eylül ayında aylık tüketici enflasyonuna katkısının yaklaşık 0,7 puan olduğunu bildiren Karahan, geçen yıl fiyat endeksine ağustos ve eylül aylarında yansıyan özel üniversite ücret artışlarının, bu yıl sadece eylül ayında yansıdığını dile getirdi.

Karahan, gıda fiyatlarında da iklim koşullarının etkili olmaya devam ettiğini belirterek, son aylarda artan sıcaklıklarla kuraklığın belirginleştiğini ve gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü riskleri artırdığını bildirdi.

"Sıkı para politikası duruşumuz, dezenflasyon sürecinin devamını sağlayacak"

Politika faizini yüzde 40,5 düzeyine çektiklerini anımsatan Karahan, "Sıkı para politikası duruşumuz, dezenflasyon sürecinin devamını sağlayacak. Ayrıca, ekonomik birimlerin beklentilerindeki ayrışma ve olası oynaklıklara karşı, parasal aktarımı makroihtiyati tedbirlerle destekliyoruz. Bunun yanında likidite koşullarına göre etkin bir likidite yönetimi uygulamaya da devam ediyoruz." diye konuştu.

"KKM bakiyesi 7 milyar dolara geriledi"

Karahan, kur korumalı mevduat (KKM) bakiyelerinin bu yıl sonunda büyük oranda azalacağını, 2026'da ise bu düzenlemelere ilişkin tebliğlerin yürürlükten kaldırılmasının planlandığını söyledi.

KKM bakiyesinin Ağustos 2023'te 140 milyar doların üzerine çıktığını hatırlatan Karahan, "KKM bakiyesi 7 milyar dolara geriledi. KKM bakiyesinin kademeli olarak azaltılması ve bankalara verilen hedefler ile Türk lirası mevduat payının artırılması, bu süreçte parasal aktarım mekanizmasını güçlendirdi." dedi.

Karahan, toplam kredi büyümesinin, dezenflasyon süreci ile uyumlu şekilde yavaşladığına işaret ederek, bu yavaşlamanın kredi kartı bakiyesindeki büyüme hariç bırakıldığında daha belirgin hale geldiğini söyledi.

Reel kesimin ve hanehalkının borçluluğunun tarihsel ortalamaların oldukça altında seyrettiğini belirten Karahan, şu ifadeleri kullandı:

"Reel sektörün toplam borçluluğundaki bu düşüşte, firmaların Türk lirası borcunun azalması belirleyici oldu. Hanehalkı tarafında ise kredi kartı borcu toplam borcun yarıya yakınını oluşturuyor. Kredi kartı borcu içinde faize bırakılan kısmın payının 2024'ten başlayarak gerilemesi, bakiyenin çoğunluğunun kartlı harcamalar kaynaklı olduğunu gösteriyor. Düşük seyreden borçluluk, önümüzdeki dönemde bu borçlar kaynaklı oluşabilecek risklerin yönetilebilir olduğunu gösteriyor."

Karahan, Türk lirası mevduata talebin son dönemde güçlü olduğuna dikkati çekerek, Türk lirası mevduatın payının yüzde 60 ile tarihsel ortalamasına yakın seviyede ilerlediğini bildirdi.

Mayısta finansal piyasalardaki oynaklığın ve küresel risk iştahının iyileşmesinin Türkiye'ye yönelik sermaye girişlerini desteklediğini belirten Karahan, "Bu dönemde, gelişmekte olan ülkelerle birlikte Türkiye'ye yönelik sermaye girişleri olumlu seyretti. Yurt dışı yerleşik yatırımcıların Türk varlıklarında pozisyonlanması haziran ve temmuz aylarında belirgin artış gösterirken, yılın ikinci yarısında genel itibarıyla ılımlı bir seyir izliyor." şeklinde konuştu.

"Brüt rezervler 26 Eylül'de 183 milyar dolara yükseldi"

Karahan, yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin Türk lirasına olan güveninin artmasının, rezervlere de olumlu yansımasının devam ettiğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Brüt rezervler son dönemde belirgin bir artış göstererek 26 Eylül'de 183 milyar dolara yükseldi. Swap hariç net rezerv ise 57 milyar dolar düzeyinde. 22 Mart 2024 ile 26 Eylül 2025 tarihleri arasında, brüt rezervler 59 milyar dolar artış gösterirken, swap hariç net döviz pozisyonumuz 122 milyar dolar iyileşti."

"Fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğiz"

Para politikasına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Karahan, "Fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceğiz." dedi.

Ara hedeflerini 2026 ve 2027 için yüzde 16 ve yüzde 9 belirlediklerini anımsatan Karahan, şunları kaydetti:

"Para politikasını belirlerken ara hedefleri referans alacağız. Böylece, kontrol ufku içerisinde enflasyonun ara hedeflere yakınsamasını sağlayacağız. Bunu yaparken de enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulunduracağız. Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin bir biçimde ayrışması durumunda ise, para politikası duruşumuzu sıkılaştıracağız. Fiyat istikrarı, sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşuldur. Dezenflasyon sürecinde, enflasyonu belirlediğimiz ara hedeflerle uyumlu olacak şekilde düşürmek için ne gerekiyorsa yapmaya devam edeceğiz."

Araştırma, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı adına TÜBİTAK 1007-Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme Programı kapsamında Marmara Üniversitesi ve TÜİK işbirliğinde hazırlandı.

Buna göre, yaşamının herhangi bir döneminde kadınların yüzde 28,2'si psikolojik, yüzde 18,3'ü ekonomik, yüzde 12,8'i ise fiziksel şiddete uğradı.

Yaşamının herhangi bir döneminde fiziksel şiddete yüzde 14,7 ile en fazla 35-44 yaş grubundaki kadınlar maruz kaldı. Bunu sırasıyla yüzde 14,3 ile 45-59 yaş ve yüzde 11,9 ile 25-34 yaş grupları takip etti.

Boşanan kadınların yüzde 62,1'i psikolojik, yüzde 42,5'i ekonomik, yüzde 41,5'i fiziksel, evli kadınların da yüzde 26,4'ü psikolojik, yüzde 19,9'u ekonomik, yüzde 11,6'sı fiziksel şiddet gördü. Hiç evlenmeyen kadınların yüzde 25,7'si psikolojik, yüzde 14,2'si dijital şiddete ve yüzde 13,4'ü ısrarlı takibe maruz kaldı.

Okul bitirmeyen kadınlar ekonomik şiddete uğruyor

Şiddet görmüş kadınlar, bunu uygulayan kişilere göre de incelendi. Buna göre, dijital şiddette "yabancı biri" yüzde 62,3 ile ilk sıradayken, eş/eski eş/birlikte olduğu kişi yüzde 15,7 ile ikinci oldu. Israrlı takipte ilk sırayı yüzde 39,6 ile "yabancı biri", ikinci sırayı yüzde 32,1 ile eş/eski eş/birlikte olduğu kişi aldı.

Yaşamının herhangi bir döneminde ekonomik şiddete maruz kalan kadınların tamamlanan eğitim durumuna da bakıldı. Buna göre, bir okul bitirmeyen kadınlar yüzde 31,8 ile ilk sırada, yükseköğretimi tamamlayan kadınlar ise yüzde 8,9 ile son sırada dikkati çekti.

Psikolojik şiddete maruz kalan kadınlar çalışılan sektöre göre incelendiğinde de yüzde 34'ünün özel sektörde, yüzde 31,9'unun ise kamu sektöründe çalıştığı görüldü. Ekonomik şiddete maruz kalan kadınların da yüzde 21,1'inin özel sektörde, yüzde 10,6'sının kamu sektöründe çalıştığı belirlendi.

Fiziksel şiddete uğrayan kadınların oranı İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması-1 (İBBS) düzeyine göre incelendiğinde, fiziksel şiddetin en çok görüldüğü bölge yüzde 25,9 ile Kuzeydoğu Anadolu iken en düşük olduğu bölge ise yüzde 8,8 ile Ortadoğu Anadolu oldu.

Son 12 aylık dönem de incelendi

Son 12 ayda kadınların yüzde 11,6'sı psikolojik, yüzde 3,7'si dijital, yüzde 3,2'si ekonomik şiddete, yüzde 3,1'i ısrarlı takibe, yüzde 2,6'sı fiziksel şiddete, yüzde 0,9'u cinsel şiddete maruz kaldı. Şiddet türleri arasında birinci sırayı psikolojik, ikinci sırayı dijital şiddet aldı.

Bu dönemde şiddet türüne göre incelendiğinde, yoğun kentte yaşayan kadınların yüzde 12,2'si psikolojik, yüzde 4,2'si dijital şiddete, yüzde 3,4'ü ısrarlı takibe uğradı. Orta yoğun kentte yaşayan kadınların yüzde 9,1'i psikolojik, yüzde 3'ü dijital, yüzde 2,9'u ekonomik, kırda yaşayan kadınların ise yüzde 10,8'i psikolojik, yüzde 3,7'si ekonomik, yüzde 2,6'sı fiziksel şiddetle yüz yüze geldi.

En fazla şiddete 15-24 yaş grubu maruz kaldı

Tüm şiddet türleri yaş grubuna göre incelendiğinde, son 12 ayda en yüksek oranda şiddete 15-24 yaş grubundaki kadınlar maruz kaldı. Psikolojik şiddet yüzde 15,2 ile en çok 15-24 yaş grubundaki, en az yüzde 9,4 ile 45-59 yaş grubundaki kadınlarda görüldü.

Dijital şiddete de en çok yüzde 7,3 ile 15-24 yaş grubundaki kadınlarda karşılaşıldı. Bu yaş grubunu sırasıyla yüzde 4,1 ile 25-34 yaş grubundaki, yüzde 3,2 ile 35-44 yaş grubundaki kadınlar izledi.

Son 12 ayda kadınların maruz kaldığı ekonomik şiddet oranı incelendiğinde, yüzde 5,3 ile bir okul bitirmeyen kadınlar ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 5,1 ile ortaokul, yüzde 3,2 ile lise, yüzde 3,1 ile ilkokul, yüzde 1,5 ile yükseköğretim mezunu kadınlar takip etti.

Bu dönemde psikolojik şiddete yüzde 10,2 ile en düşük oranla evli kadınlar uğradı.

Medeni duruma göre kadınların maruz kaldığı şiddet incelendiğinde, son 12 ayda fiziksel şiddete maruz kalan kadınların oranı sırasıyla yüzde 5,2 ile boşananlar, yüzde 3,1 ile hiç evlenmeyenler ve yüzde 2,1 ile evliler oldu.

Israrlı takibe maruz kalan kadınların oranı da sırasıyla yüzde 7,3 ile boşananlar, yüzde 5,7 ile hiç evlenmeyenler ve yüzde 1,8 ile evliler olarak sıralandı.

Eşi veya birlikte olduğu kişinin fiziksel ve/veya cinsel şiddetine maruz kalan kadınların belirttiği şiddet nedenleri incelendiğinde, erkeğin öfke kontrolü yüzde 21,7 ile ilk sırada yer aldı. Erkeğin yetiştirilme tarzı yüzde 13,3 ile ikinci, maddi sıkıntı ise yüzde 13 ile üçüncü sırada dikkati çekti.

Şiddetin nedeni olarak "öfke kontrol sorunu" gösterildi

Şiddet davranışının nedeni olarak erkeğin öfke kontrol sorunu olduğunu belirtenlerin yüzde 28,3'ünün 25-34 yaş grubundaki kadınlar olduğu görüldü.

Şiddet davranışının nedeni olarak maddi sıkıntıyı gösterenlerin yüzde 15,1'inin 45-59 yaş grubundaki, erkeğin kadını kıskanmasını gösterenlerin yüzde 14,1'inin 15-24 yaş grubundaki kadınlar olduğu görüldü.

Şiddetin nedeni olarak belirtilen "maddi sıkıntı", "erkeğin alkollü içki etkisinde olması", "erkeğin ailesiyle sorunlar", "erkeğin iş sorunları" kadının yaşının artmasıyla artarken, "erkeğin kadını kıskanması" kadının yaşı artarken azaldı.

Eşi veya birlikte olduğu kişinin şiddetine maruz kalan kadınlar, bu durumu ilk sırada yüzde 31,8 ile kendi ailesinden bir kadınla, ikinci sırada yüzde 10,2 ile kadın bir arkadaş/tanıdıkla, üçüncü sırada da yüzde 4,4 ile eşinin ailesinden bir kadınla paylaştı. Kadınların yüzde 47,7'si ise eşi veya birlikte olduğu kişinin kendisine uyguladığı en son şiddet davranışını kimseye anlatmadı.

Araştırma için 18 bin 275 kadınla görüşüldü

Araştırmayla, Türkiye'de kadına yönelik şiddete ilişkin mevcut durum, risk faktörleri, sonuç ve etkiler, mücadele yöntemleri ile algı, tutum ve farkındalığın ortaya çıkarılması amaçlandı.

Araştırmanın alan uygulaması, 18 Kasım 2024-31 Ocak 2025 tarihlerinde Türkiye genelinde TÜİK tarafından gerçekleştirildi.

Bu kapsamda, 15-59 yaş grubunda Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı en az bir kadın fert bulunan 22 bin 110 örnek hane tespit edildi.

Örneklem tasarımı, İBBS 1. Düzeye göre 12 bölge ve TÜİK tarafından güncel ihtiyaçlar doğrultusunda revize edilen yeni kent-kır sınıflaması bazında tahmin üretecek şekilde belirlendi. Veriler, örnek hanelerde yaşayan 18 bin 275 kadın ile yapılan bilgisayar destekli yüz yüze görüşmelerden elde edildi.

Seçilen hanelerde yaşayan kadınlara "şiddet deneyimi ve geçmişi", "sağlık", "çalışma hayatı" ve "ekonomik durum", "kurumsal hizmet" ve "politikalar hakkında farkındalık" gibi konularda sorular içeren bir anket uygulandı.

Araştırmada sadece "eş/eski eş/birlikte olduğu kişi" tarafından uygulanan şiddetle sınırlı kalınmadı, tüm aile üyeleri, sosyal çevre, yabancı biri ve diğer kişiler tarafından kadına uygulanan şiddet de ayrıntılı olarak derlendi.

Şiddet türleri olarak, fiziksel, cinsel, psikolojik, ekonomik, dijital şiddet ve ısrarlı takip, hem "yaşamın herhangi bir dönemi" hem de "son 12 aylık dönem" olarak incelendi. Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte şiddetin yeni bir görünümü olarak ortaya çıkan dijital şiddet ile son 12 aylık dönemdeki ısrarlı takip kapsama ilk kez dahil edildi.

Sistem kapsamında 2009'dan bu yıl 19 Eylül'e kadar kullandırılan kredi tutarı 965 milyar 719 milyon 773 bin liraya ulaştı.

Bu krediler için sağlanan kefalet 812 milyar 98 milyon 807 bin lira olurken kefalet risk bakiyesi de 150 milyar 617 milyon 191 bin lira olarak hesaplandı.

Sistemle işletmelerce kullanılan ticari kredi tutarı 924 milyar 79 milyon 95 bin lirayı buldu. Bu kredilere yönelik kefaletin 778 milyar 602 milyon 770 bin lira olduğu kayıtlara geçti. Ticari kredilerin kefalet risk bakiyesi ise 150 milyar 614 milyon 806 bin lira oldu.

Ticari krediler türlerine göre incelendiğinde, en yüksek payı 693 milyar 128 milyon 314 bin lirayla işletme kredileri aldı. Bunu 68 milyar 867 milyon 287 bin lirayla yatırım kredileri, 16 milyar 607 milyon 169 bin lirayla gayri nakdi krediler takip etti.

Sayı olarak da 1 milyon 384 bin 819 ticari kredi kullandırıldı.

Kefalet tutarında en yüksek pay imalat sanayisinin

Ticari kredilere sağlanan kefalet tutarı sektörlere göre de analiz edildi. Buna göre, toplam kefalet tutarı içinde 318 milyar 848 milyon lira ile en yüksek payı imalat sanayisi aldı. Bunu, 237 milyar 717 milyon lirayla toptan ve perakende ticaret, motorlu araç servis hizmetleri ile kişisel ve hane halkı ürünleri, 69 milyar 743 milyon lirayla inşaat, 28 milyar 532 milyon lirayla taşımacılık, depolama ve haberleşme izledi.

Bu arada, söz konusu dönemde KOBİ'lere 499 milyar 366 milyon 631 bin lira, KOBİ dışı işletmelere de 120 milyar 768 milyon 386 bin lira kefalet imkanı sağlandı. İhracatçı KOBİ'lere 108 milyar 677 milyon 893 bin lira kefalet kullandırıldı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, emlak sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının tesis edilmesine ve vatandaşların mağduriyetinin önüne geçilmesine yönelik faaliyetlerin aralıksız devam ettiği aktarıldı.

Bakanlıkça mayıs sonunda yapılan yönetmelik değişikliğiyle, internet ortamında verilen taşınmaz ilanlarında genel ekonomik verilerle uyumlu olmayan ve haklı bir gerekçeye dayanmayan fiyat artışı yapılmasının yasaklandığı anımsatılan açıklamada, yönetmelik değişikliğiyle fahiş artışların önüne geçildiğine işaret edildi.

Açıklamada, emlak işletmelerinin de bu tür artışlara aracılık edemeyeceğinin hüküm altına alındığı belirtilerek, bu düzenlemeyle yalnızca emlak işletmeleri değil, taşınmazların malikleri ve ilanı yayımlayan diğer kişilerin de idari yaptırımla karşı karşıya kalabildiğine dikkat çekildi.

Son dönemde 256 kişiye 34,9 milyon lira ceza

Bakanlığın sektöre yönelik yürüttüğü incelemelere ilişkin bilgi verilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Elektronik ortamda verilen son dönem taşınmaz ilanları üzerinde yapılan inceleme ve analizler neticesinde, 70 taşınmaz sahibi ve 186 emlak işletmesinin, ilan fiyatlarında genel ekonomik verilerle uyumlu olmayan artış yaptığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda 256 kişi hakkında 34,9 milyon lira idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Taşınmaz ilanlarında fahiş fiyat artışı yapılması nedeniyle bugüne kadar da 1416 kişi hakkında işlem yapılmış ve 172 milyon lira idari para cezası uygulanmıştır."

Açıklamada, Bakanlığın, emlak sektöründe şeffaf ve dengeli bir piyasa yapısının oluşturulması ve vatandaşların menfaatinin korunmasına yönelik gerekli tüm tedbirleri gecikmeden almaya devam edeceği ifade edildi.

Geçmişi 3 bin yıl öncesine dayanan, Ergili Mahallesi'ndeki antik kentte 1954'te başlatılan kazı çalışmaları, son yıllarda Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kaan İren'in başkanlığında devam ediyor.

Bu yıl martta başlayan çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Balıkesir Valiliği, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, Manyas Belediyesi ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin desteğiyle gerçekleştiriliyor.

Daha önce ulaşılan Frig surunun doğusunda, geçen yıl yapılan çalışmalarda kentin düşman saldırılarından korunması amacıyla Lidyalılar tarafından andezit ve kireç taşından yapıldığı belirlenen 2 bin 700 yıllık başka bir duvar tespit edilmesiyle, bu yılki kazılar 20 kişilik ekiple bu alanda gerçekleştiriliyor.

Kazı ekibinin titizlikle çalışmalara devam ettiği bölgede ortaya çıkarılan Lidya surunun en yakın örneğinin, Ankara'nın Polatlı ilçesindeki Gordion Antik Kenti'nde görüldüğü belirlendi.

Görselliğiyle ilgi çeken surun, bölge turizmine katkı sağlaması hedefleniyor.

Surun 72 metrelik kısmı ortaya çıkarıldı

Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Kaan İren, açıklamasında, kazılarda tespit edilen Lidya surunun 6,5 metre derinlikte korunduğunu, 157 metreye varan uzunluğun devam etme potansiyelinin de bulunduğunu söyledi.

İren, kazılarda geçen yıldan bu yana surun 72 metresini ortaya çıkardıklarını belirterek, "Şu anda alanda Lidya suruna ait olan bir büyük kulenin açılması aşamasındayız. Bu alandaki çalışmalarımız da bütçemiz el verdiği sürece devam edecektir." diye konuştu.

Surun yapısına dair bilgi veren İren, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu sur andezit ve kireç taşı bloklardan oluşmuştur. Milattan önce 7. yüzyıla tarihlenmektedir. Daskyleion aslında bir Frig kenti olmasına karşı 7. yüzyıldan itibaren Lidya kültürünün ve hakimiyetinin altındadır. Bu sur duvarı hem bir destek hem de bir savunma duvarı niteliğindedir. Hem höyüğün çevresini korumakta hem de höyüğün akmasına karşı bir destek duvarı vazifesi görmektedir. Surun büyük bir görsel potansiyeli bulunuyor. Surun 6,5 metrelik yüksekliğini sergileyecek şekilde kazıldığında Daskyleion'u gezmeye gelenler, ilk bakışta büyük yüksek bir sur duvarıyla karşılaşacak. Bu da turistik açıdan, görsel açıdan son derece tatminkar bir görüntü oluşturacaktır. Bundan dolayı surun kazılmasına, ortaya çıkarılmasına ve değerlendirilmesine devam etmekteyiz."

İren, Frigler, Misyalılar, Lidyalılar, Persler, Makedonyalılar, Doğu Roma ve Türk medeniyetlerinin izlerini bıraktığı Daskyleion'da çalışmalara devam edeceklerini sözlerine ekledi.

Artık İstanbulkart sahibi tüm öğrenciler %10 indirimden yararlanabilecek. Bu uygulama yalnızca lisans öğrencilerini değil, yüksek lisans ve doktora öğrencilerini de kapsıyor.

Lisansüstüne Şartlı Destek

Yüksek lisans ve doktora öğrencileri için getirilen indirimde, bazı şartlar öne çıkıyor:

• Öğrencinin SGK’ya kayıtlı bir işte çalışmıyor olması gerekiyor.

• Kendi adına işyeri bulunmaması şart koşuluyor.

• Bu durumun resmi olarak belgelenmesi halinde, lisans öğrencileriyle aynı şekilde indirimli tarifeden faydalanabilecekler.

Yani kısacası:
? Yüksek lisans / doktora öğrencisi + işsiz / işyeri yok → İndirimli öğrenci tarifesi
? SGK kayıtlı çalışan / işyeri sahibi → Normal tarife

Öğrenci Belgeleri Nasıl Onaylanacak?

İBB’nin duyurusuna göre, öğrenciler başvurularını İstanbulkart Başvuru Merkezi veya e-devlet üzerinden yapabilecek. Belgeler arasında:

• Öğrenci belgesi (yüksek lisans/doktora kaydını gösteren),

• SGK hizmet dökümü (işe giriş kaydı olmadığını kanıtlayan),

• Vergi kaydı bulunmadığını gösteren belge istenecek.

Başvurusu onaylanan öğrenciler kartlarını indirimli tarifeyle kullanmaya devam edecek.

Neden Önemli?

İstanbul’da artan yaşam maliyetleri, ulaşım giderlerini öğrenciler için önemli bir yük haline getirdi.

• İstanbulkart’a yapılan bu düzenleme, özellikle iş bulamamış lisansüstü öğrencilerin bütçesine nefes aldıracak.

• Üniversitelerde okuyan on binlerce yüksek lisans ve doktora öğrencisi, artık lisans öğrencileriyle eşit haklardanfaydalanabilecek.

?️ Ekonomim Yorumu

Ekonomik kriz, enflasyon ve artan kira fiyatları öğrencilerin yaşam standartlarını doğrudan etkiliyor. Lisansüstü öğrenciler çoğu zaman araştırma bursları veya sınırlı maddi kaynaklarla eğitimini sürdürmek zorunda kalıyor. Bu düzenleme, yalnızca bir ulaşım kolaylığı değil, aynı zamanda genç akademisyen adaylarına moral desteği niteliğinde.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Cumhurbaşkanlığı Onur Kıtası'nı selamlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı Şeref Kapısı önünde karşıladı.

TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanı Kurtulmuş başkanlığında toplandı.

Atatürk Anıtı önünde tören yapıldı

28. Dönem 4. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla Meclis'teki Atatürk Anıtı önünde tören yapıldı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un anıta çelenk bırakmasının ardından bando eşliğinde saygı duruşunda bulunularak, İstiklal Marşı okundu.

Törene, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, TBMM Başkanvekilleri Celal Adan, Tekin Bingöl ve Pervin Buldan, AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, TBMM Genel Sekreteri Hüseyin Kürşat Kırbıyık, siyasi partilerin grup başkanvekilleri, milletvekilleri ve Meclis bürokratları katıldı.

Meclis'te güvenlik önlemleri

Yeni yasama yılı açılışı dolayısıyla Meclis'te geniş güvenlik önlemleri alındı.

Genel Kurul salonu, açılış öncesinde bomba arama köpeğinin eşlik ettiği ekiplerce arandı.

Açılış için tüm milletvekillerinin masalarına çiçek bırakıldı.

KOBİ'lere uygun koşullarda finansman desteği sağlamayı amaçlayan krediye, TOBB'a bağlı tüm oda-borsa üyesi işletmeler başvurabilecek.

İşletmeler, TOBB Nefes Kredisi başvurularını Halkbank, Vakıfbank, Ziraat Bankası, Denizbank, Garanti Bankası, Akbank ve Ziraat Katılım şubelerine yapabilecek.

Bir firma azami 1,5 milyon lira kredi kullanabilecek. Krediler, 6 ay anapara ödemesiz, azami 36 ay vadeli olacak. Kredi, 24 aya kadar yüzde 33, 24 ay üzerinde ise yüzde 32 faizle kullandırılacak. Kredi hacminin büyüklüğü de 25 milyar lira olarak belirlendi.

Bu yılın temmuz ayında verilen TOBB Nefes Kredisi'yle 23 bin 515 firmaya 30 milyar lira destek sağlanmıştı.

"KOBİ'lerimizin nakit akışını korumak için 'nefes' olacak kaynak oluşturduk"

Açıklamada görüşlerine yer verilen TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, KOBİ'lerin yaşadığı en büyük sıkıntının finansmana erişim olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

"Özellikle KOBİ kredilerine uygulanan büyüme sınırı, krediye erişimi zorlaştırıyor. Böyle bir dönemde KOBİ'lerimizin nakit akışını korumak için gerçekten 'nefes' olacak kaynak oluşturduk. Amacımız, zor günlerde KOBİ'lerimizin yanında durup çarkların dönmesini sağlamak. Bu kapsamda, TOBB, KGF ve bankalar güç birliği yaptık. KGF Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Özegen'e ve katılan tüm bankaların yöneticilerine verdikleri destek ve katkılardan dolayı teşekkür ediyorum."

Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğünün internet sitesinden derlediği bilgilere göre, İstanbul Havalimanı'nda bu yılın 8 ayında 55 milyon 250 bin 785 yolcu ağırlandı.

Bu yolculardan 11 milyon 823 bin 296'sı iç, 43 milyon 427 bin 489'u ise dış hat noktalarına seyahat etti.

Geçen yılın aynı döneminde toplam 53 milyon 746 bin 546 yolcunun kullandığı havalimanında, bu yıl yaklaşık yüzde 3 yükselişle 2024'e göre toplam 1 milyon 504 bin 239 kişi daha fazla uçtu.

Sabiha Gökçen Havalimanı'nda bu yılın 8 aylık döneminde iç hatlarda 13 milyon 809 bin 786, dış hatlarda ise 17 milyon 394 bin 146 olmak üzere toplam 31 milyon 203 bin 932 yolcu misafir edildi.

Geçen yılın aynı döneminde 13 milyon 181 bin 896'sı iç, 14 milyon 332 bin 175'i dış hatlarda olmak üzere toplam 27 milyon 514 bin 71 yolcu bu havalimanından seyahat etmişti.

Sabiha Gökçen Havalimanı'nda bu yılın ocak-ağustos döneminde misafir edilen yolcu sayısı toplamda 3 milyon 689 bin 861 kişi arttı. Buna göre yolcu sayısında yüzde 13,4'lük bir artış sağlandı.

İstanbul havalimanlarından bu yılın 8 ayında iç hatlarda 25 milyon 633 bin 82, dış hatlarda ise 60 milyon 821 bin 635 olmak üzere toplam 86 milyon 454 bin 717 kişi yolculuk yaptı.

Geçen yıl aynı dönemde 81 milyon 260 bin 617 olan yolcu sayısı 2025'in 8 ayında yüzde 6 artış gösterdi. Yani 5 milyon 194 bin 100 kişi daha fazla uçtu.

Böylece İstanbul'daki havalimanlarını kullanarak seyahat eden yolcu sayısının Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 1 Temmuz 2025 itibarıyla 85 milyon 824 bin 854 kişi olarak açıklanan Türkiye nüfusunu geçtiği belirlendi.

Uçuş sayıları da arttı

Bu yılın 8 aylık döneminde İstanbul havalimanlarından icra edilen uçuşlar da artış gösterdi.

İstanbul Havalimanı'ndan bu dönemde iç hatlarda 82 bin 933, dış hatlarda 279 bin 136, toplamda ise 362 bin 69 sefer düzenlendi. Havalimanında geçen yılın aynı döneminde toplam 346 bin 644 sefer icra edildi.

Geçen yıla kıyasla sefer artışı 15 bin 425 ve yüzde 4,4 olarak hesaplandı.

Bu yıl Sabiha Gökçen Havalimanı'nda yapılan 178 bin 296 seferin 75 bin 742'si iç hatta, 102 bin 554 uçuşu dış hatta gerçekleştirildi.

Geçen yılın ilk 8 ayında toplam 160 bin 944 uçuşun düzenlendiği havalimanında bu dönemde yaklaşık yüzde 11 yükselişle 17 bin 352 sefer artışı yaşandı.

Atatürk Havalimanı'nda 8 ayda iç hatta 10 bin 863, dış hatta ise 8 bin 583 uçuş yapıldı.

Bu havalimanından toplam 19 bin 446 sefer icra edilirken, geçen yıl da 18 bin 654 uçuş gerçekleştirilmişti.

İstanbul'daki havalimanlarından ocak-ağustos döneminde 559 bin 811, geçen yıl 526 bin 242 seferin yapıldığı istatistiklere yansıdı.

Böylece bu yılın 8 ayındaki seferlerin 33 bin 569, yani yaklaşık yüzde 7 arttığı hesaplandı.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) Özel Ticaret Sistemi verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin eczacılık ürünleri ihracatı 2020'de 1 milyar 699 milyon 296 bin dolar, 2021'de 1 milyar 678 milyon 161 bin dolar ve 2022'de 1 milyar 683 milyon 471 bin dolar oldu.

Bu rakam, 2023'te 1 milyar 980 milyon 811 bin dolara çıktı. İhracat, geçen yıl ise 2 milyar 75 milyon 855 bin dolar olarak gerçekleşti.

Böylece Türkiye, 2020-2024 döneminde 9 milyar 117 milyon 595 bin dolarlık eczacılık ürünleri ihracatı yaptı. Söz konusu ürünlerdeki ithalat tutarı ise 26 milyar 56 milyon 780 bin dolar oldu.

Güney Kore ihracatta zirvede

Güney Kore, bu dönemde 2 milyar 182 milyon 285 bin dolarla en fazla ihracat yapılan ülke oldu.

İhracatta Macaristan 659 milyon 735 bin dolarla ikinci, Irak 460 milyon 673 bin dolarla üçüncü, Azerbaycan 336 milyon 347 bin dolarla dördüncü ve Gürcistan 283 milyon 410 bin dolarla beşinci sırada yer aldı.

Avrupa ülkelerine ihracat dikkati çekti

Sektörün ihracatında Avrupa ülkeleri öne çıktı. Buna göre, Türkiye'nin ihracatını en fazla artırdığı ülkelerden biri Macaristan oldu. Bu ülkeye yönelik eczacılık ürünleri ihracatı 2020'de 4 milyon 186 bin dolarken, bu rakam 2024'te yaklaşık 102 katına çıkarak 427 milyon 648 bin dolara ulaştı.

Gürcistan'a yönelik ihracattaki artış da dikkati çekti. Bu ülkeye yapılan ihracat 2020'de 29 milyon 685 bin dolarken, 2024'te 4 katına çıkarak 124 milyon 344 bin doları buldu.

Öte yandan, Polonya'ya 5 yılda 271 milyon 934 bin dolar, Almanya'ya 198 milyon 557 bin dolar ve İsviçre'ye 151 milyon 790 bin dolarlık eczacılık ürünü ihracatı gerçekleştirildi.

Türkiye'nin eczacılık ürünleri ihracatı, bu yılın ocak-temmuz döneminde de 1 milyar 400 milyon doları aştı. Bu dönemde Macaristan'a yapılan ihracat 293 milyon 236 bin dolar ve Güney Kore'ye yapılan ihracat 209 milyon 199 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

2020-2024 döneminde eczacılık ürünü ihracatı (dolar)

Buna göre, ABD'de GSYH yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 3,8 arttı. Böylelikle ülke ekonomisi, 2023'ün üçüncü çeyreğinden bu yana en güçlü büyüme performansını gösterdi.

ABD'nin GSYH verisine ilişkin temmuz ayında yayımlanan öncü verilerde ekonominin yılın ikinci çeyreğinde yüzde 3 ve ağustos ayında yayımlanan ikinci tahminde ise yüzde 3,3 büyüdüğü öngörülmüştü.

ABD'de ekonomi, yılın ilk çeyreğinde ise yüzde 0,6 ile 2022'nin ilk çeyreğinden bu yana ilk kez daralmıştı.

Ekonominin yılın ikinci çeyreğinde büyümesinde, ithalatın azalması ve tüketici harcamalarının artması etkili oldu.

Veride yapılan revizyon ise temel olarak tüketici harcamalarındaki yukarı yönlü revizyondan kaynaklandı.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinde bu yılın ikinci çeyreğinde kaydedilen artış yüzde 2'den yüzde 2,1'e revize edildi. Söz konusu endeks, bir önceki çeyrekte yüzde 3,4 artmıştı.

Gıda ve enerji harcamalarının hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki artış da yüzde 2,5'ten 2,6'ya çıkarıldı. Endeks, bir önceki çeyrekte yüzde 3,3'lik artış kaydetmişti.

ABD'de "H-1B" olarak bilinen çalışma vizesi programında şirketlerin ödeyeceği başvuru ücretindeki keskin artışın, yabancı çalışanların yoğunlukta olduğu sektörlerde işletme maliyetlerini artırması bekleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın yüksek vasıflı işçilerin ülkede çalışmasına olanak sağlayan "H-1B" vize ücretini 100 bin dolara çıkarmasının, teknoloji başta olmak üzere birçok sektörde yabancı yeteneklere erişimi zorlaştırarak iş gücü piyasasını zayıflatabileceğinden ve inovasyonu yavaşlatarak ekonomiye zarar verebileceğinden endişe ediliyor.

Katı sınır ve göçmenlik politikalarını hayata geçiren Trump, 19 Eylül'de yabancı çalışanlar ve işverenleri tedirgin eden bir kararnameye imza attı.

Söz konusu kararnameyle Trump, yüksek vasıflı işçilerin ülkede çalışmasını sağlamak için tasarlanan ve "H-1B" olarak bilinen çalışma vizesi programında şirketlerin ödeyeceği ücreti 100 bin dolara çıkardı.

Beyaz Saray tarafından paylaşılan kararnamede, "H-1B" vize programının ABD'ye yüksek vasıflı işçilerin getirilmesi için tasarlandığı ancak programın son yıllarda kötüye kullanıldığı aktarıldı.

Bunun ABD ekonomisini ve ulusal güvenliğini olumsuz etkilediği vurgulanan kararnamede, yalnızca gerçekten yüksek vasıflı işçilerin getirilmesini sağlamak amacıyla "H-1B" vize başvurularında 100 bin dolarlık ücret alınacağı kaydedildi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de 100 bin dolara çıkarılan "H-1B" çalışma vizesi için yapılacak ödemenin tek seferlik olacağını ve vizeye halihazırda sahip olanların yenileme işlemlerinde alınmayacağını bildirdi.

Ayrıca Beyaz Saray yetkilileri doktorların bu ücretten muaf tutulabileceğinin de sinyalini verdi.

"H-1B" vizesi hakkında

Yabancı işçiler, özellikle bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında ABD iş gücü piyasasında kritik bir ihtiyacı karşılıyor.

AA muhabirinin ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS) ve Amerikan Göçmenlik Konseyi verilerinden derlediği bilgilere göre, ABD'deki işverenler yüksek vasıflı yabancı personelleri istihdam etmek için "H-1B" vize programından yararlanıyor.

Bu program, ABD'deki şirketlerin ve diğer işverenlerin, yüksek düzeyde uzmanlaşmış bir bilgi birikiminin teorik ve pratik uygulamasını gerektiren mesleklerde yüksek eğitimli yabancı işçileri geçici olarak istihdam etmesine olanak tanıyor.

Program, mimarlık, mühendislik, matematik, fizik, sosyal bilimler, tıp ve sağlık, eğitim, muhasebe, hukuk, teoloji ve sanat gibi uzmanlık gerektiren meslekleri kapsıyor.

İlk olarak 3 yıllık verilen vize maksimum 6 yıla kadar uzatılabiliyor.

İşverenlerin, bu vize için USCIS'e başvurmadan önce yabancı çalışanın ABD'li işçilerin ücretlerini ve çalışma koşullarını olumsuz etkilemeyeceğini beyan etmesi gerekiyor.

Kayıt sürecinde işveren, her kayıt için ücret ödüyor. Daha önce, vize ücretleri şirketin büyüklüğüne bağlı olarak başvuru başına 2 bin ila 5 bin dolar arasında değişiyordu.

Araştırmalar, "H-1B" vizesiyle çalışanların birçok bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik mesleğinde istihdam boşluklarını doldurduğunu ve iş fırsatlarını artırdığını gösteriyor.

ABD'de yaklaşık 730 bin "H-1B" vizesi sahibinin bulunduğu tahmin ediliyor

Kongre, 1990'da oluşturulan "H-1B" vize kategorisinde her yıl verilecek vize sayısına sınırlama getiriyor.

Bu kapsamda, güncel olarak yılda 65 bin vize veriliyor, ayrıca ABD'de yüksek lisans veya doktora yapanlara 20 bin ek vize hakkı bulunuyor.

2024 mali yılında, yeni başvurular ve vize yenilemeleri veya uzatmaları dahil olmak üzere yaklaşık 400 bin "H-1B" başvurusu onaylandı.

Göçmen hakları savunuculuğu yapan "fwd.us" adlı kuruluşun bu yılın başında paylaştığı bilgilere göre, ABD'de yaklaşık 730 bin "H-1B" vizesi sahibinin bulunduğu tahmin ediliyor.

Hindistan ve Çin vatandaşları, en çok "H-1B" vizesi alanlar arasında ilk sırada yer alıyor. Bu ülkeleri Filipinler, Kanada ve Güney Kore takip ediyor.

Bu çalışanların büyük bölümü teknoloji şirketlerinde görev yapıyor.

Sektörel dağılıma bakıldığında, profesyonel, bilimsel ve teknik hizmetler alanı ilk sırada yer alıyor. Bunun ardından bilgi teknolojileri, üretim, finans ve eğitim hizmetleri sektörleri geliyor.

Özellikle bilgisayar ve yazılım mühendisliği pozisyonları, "H-1B" vizeleriyle doldurulan işlerin önemli kısmını oluşturuyor.

"H-1B" vizesiyle en fazla çalışan istihdam eden şirketler

ABD'li teknoloji devleri "H-1B" vize programından en yoğun şekilde faydalanan şirketler arasında öne çıkıyor.

E-ticaret şirketi Amazon, "H-1B" vizesi sahibi 10 bin 44 çalışanla listenin en başında yer alıyor.

Amazon'u 5 bin 505 çalışanla Tata Consultancy Services, 5 bin 189 çalışanla Microsoft, 5 bin 123 çalışanla Meta, 4 bin 202 çalışanla Apple ve 4 bin 181 çalışanla Google takip ediyor.

Ayrıca Cognizant, JPMorgan Chase, Walmart ve Deloitte da binlerce "H-1B" vizeli çalışanı istihdam eden şirketler arasında bulunuyor.

Yabancı yeteneklerin kaybı iş gücü piyasasını zayıflatma riski taşıyor

Elon Musk gibi teknoloji liderleri "H-1B" programını güçlü bir şekilde desteklerken, diğer Cumhuriyetçiler ABD çalışanları için etkisini sorguluyor.

Trump'ın 100 bin dolarlık "H-1B" vize ücreti kararının ABD ekonomisi için ciddi sonuçlar doğurabileceğinden endişe duyuluyor.

Vize ücretindeki kayda değer artışın, şirketlerin yabancı personel istihdam etme konusunda daha seçici davranmasına yol açabileceği belirtiliyor.

Bu durumun şirketlerin yüksek vasıflara sahip yabancı çalışanlara erişimini zorlaştıracağı, bunun da inovasyon süreçlerini yavaşlatabileceği kaydediliyor.

Vize ücretindeki artışın şirketlerin maliyetini artıracağı, bunun bazı firmaları faaliyetlerini ABD dışına taşımaya yöneltebileceği belirtiliyor.

"H-1B" programındaki değişikliğin bazı ABD'li işçilere fayda sağlayabileceği, ancak yabancı yeteneklerin kaybının iş gücü piyasasını zayıflatabileceği uyarısında bulunuluyor.

ABD Tarım Bakanlığından, gıda güvenliği raporunun yayımlanmasına ilişkin yazılı açıklama yapıldı.

Açıklamada, "korku salmaktan başka bir işe yaramadığı" ve "gereksiz, maliyetli, siyasallaştırılmış ve alakasız çalışmalar" olduğu gerekçesiyle, gıda güvenliği raporunun bundan sonra yayımlanmayacağı ifade edildi.

Eski ABD Başkanı Bill Clinton döneminde sosyal yardım ödeneklerinin artırılmasını desteklemek amacıyla başlatılan bu çalışmanın artık "öznel ve liberal bir iddiadan öteye geçemediği" belirtilen açıklamada, "Gıda güvensizliğinin yaygınlığındaki eğilimler, 2019-2023 yılları arasında Ek Beslenme Yardım Programı (SNAP) harcamalarında %87'lik bir artışa rağmen neredeyse hiç değişmedi." ifadesine yer verildi.

Öte yandan açıklamada, Tarım Bakanlığının "yasal gerekliliklere öncelik vermeye ve gerektiğinde elindeki daha güncel ve doğru veri setlerini kullanmaya devam edeceği" aktarıldı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Muğla'nın Ortaca, Menteşe, Fethiye, Marmaris ve Bodrum ilçelerindeki 8 plajın, Sıfır Atık prensibiyle düzenlenip halka açıldığını bildirdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Bakan Murat Kurum'un öncülüğünde halkın kıyılara ücretsiz erişimini güvence altına almak ve plajlarda "Sıfır Atık" prensibini yaygınlaştırmak amacıyla hazırlanan Halk Plajı Projesi, bu yaz Muğla'da hayata geçirildi.

Tabiat Varlıklarını Koruma (TVK) Genel Müdürlüğü ile Türkiye Çevre Koruma Vakfına bağlı Kıyı Yönetimi ve Çevre Koruma Anonim Şirketi işbirliğiyle gerçekleştirilen projeyle Ortaca'daki İztuzu ve Sarıgerme, Menteşe'deki Akbük, Marmaris'teki Kızkumu, Bodrum'daki Bitez Hacıahmetler, Fethiye'deki Çalış, Belcekız ve Karaot plajları çevre dostu şekilde düzenlendi.

Bu kapsamda deniz dibi temizliği ve çevre düzenlemeleri yapılan plajların temizlik ve bakımı için 30 personel görevlendirildi. 450'den fazla deniz kaplumbağası yuvası koruma altında alındı, nesli tükenme tehlikesi altındaki bu canlıların güvenliği sağlandı.

Yuvaların yerleri gözetilerek 500'den fazla şemsiye uygun alanlara yerleştirildi. Bu yaz söz konusu plajlardan 250 binden fazla ziyaretçi ücretsiz faydalandı. Sıfır Atık kapsamında toplam 215 ton atık toplandı. Bu atıkların 160 tonu ise geri dönüşüme kazandırıldı.

Bakan Kurum da NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, "Bir başkadır bizim memleketimiz. Halk Plajı Projemizle bu yaz 8 plajımızı yeniden düzenleyerek halkımızın ücretsiz kullanımına açtık. İşte onlardan biri, güzelliğini seyretmeye doyamadığımız Karaot Plajı'mız." ifadesini kullandı.

Türkiye ve dünya ekonomisindeki güncel gelişmelerin detaylıca analiz edildiği sayıda; şirket profilleri, yatırım tüyoları ve uzman yorumları da yer alıyor.

EKONOMİM Eylül 2025 sayısı, hem basılı formatta hem de dijital platformlarda erişime açık. Ekonomiyi yakından takip edenler için adeta bir rehber niteliği taşıyan bu sayıda, özellikle son dönemdeki finansal gelişmelere dair çarpıcı başlıklar dikkat çekiyor.

? Ekonomiyle ilgilenen herkesin kütüphanesinde bulunması gereken bu sayıyı kaçırmayın!

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Ekonomiden Sorumlu Üyesi Valdis Dombrovskis, AB Dönem Başkanı olan Danimarka'nın ev sahipliğinde düzenlenen Avro Grubu toplantısı bitiminde basına açıklamalarda bulundu.

Dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna'yı desteklemek için kredi olarak kullandırılması girişimi konusunda Lagarde, bu konuda henüz somut yasal düzenleme teklifinin masaya konulmadığını vurguladı.

"Bu konuda geçmişte dile getirdiğimiz endişeler aynı şekilde devam ediyor." diyen Lagarde, "Uluslararası hukuka uyum konusunda elbette dikkatliyiz ve finansal istikrar ve para birimimizin bağımsızlığı konusunda endişelerimiz var." ifadelerini kullandı.

Lagarde, AB Komisyonu ile ECB arasında iyi iletişim olduğuna işaret ederek, "Bu kadar hassas ve karmaşık olan, aynı zamanda çeşitli tarafları ilgilendiren bir konuda yazılı bir şeyler görmek istiyorum. Bunu isteyen tek kişi de ben değilim. Sürece dahil olan tüm üye ülkeler yazılı bir şeyler görmek isteyecektir." dedi.

Rus varlıklarına ilişkin süreci başlatacak unsurları, yükümlülükleri ve maruz kalınan riskleri dikkatlice değerlendirmek gerekeceğini anlatan Lagarde, burada uluslararası hukuka ve egemenliğe saygı ilkelerine uyulması gerektiğini hatırlattı.

Valdis Dombrovskis de AB Komisyonunun dondurulmuş Rus varlıklarına yönelik teklifin bütün teknik yönleri konusunda çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.

Ukrayna'ya Rus varlıkları ile sağlanacak "tazminat kredisi" miktarını yapılacak değerlendirmeler sonucunda belirleyeceklerini anlatan Dombrovskis, bu konuda daha fazla çalışma yapıldıktan sonra teklifin sunulacağını anlattı.

Dombrovskis, "Bu teklifin yenilikçi yanı, Rus devlet varlıklarına el konulmasını veya bunların müsadere edilmesini önermiyor olması. Rusya'nın bu varlıklar üzerindeki hak talebi geçerli olmayı sürdürüyor. Rusya'nın varlıklarının dondurulması nedeniyle biriken nakit bakiyelerini Ukrayna'ya tazminat kredisi sağlamak için kullanıyoruz. Böylece, bir anlamda, daha önce bu tartışmaları tıkayan devletin yargı dokunulmazlığı sorunlarıyla uğraşmamıza gerek kalmıyor." değerlendirmesinde bulundu.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, geçen hafta yaptığı konuşmada, "Rusya'nın savaşın bedelini ödemesi gerekiyor. Bu nedenle, dondurulmuş Rus varlıkları temelinde Ukrayna'nın savaş çabalarını finanse etmek için acilen yeni bir çözüm üzerinde çalışmamız gerekiyor." ifadesini kullanmıştı.

Dondurulmuş Rus varlıklarının birikmiş nakit bakiyeleriyle Ukrayna'ya tazminat kredisi sağlayabileceklerini anlatan von der Leyen, riskin toplu biçimde üstlenileceğini, Ukrayna'nın krediyi Rusya'nın savaş tazminatlarını kendisine verdiğinde geri ödeyeceğini belirtmişti.

AB'nin dondurduğu Rusya Merkez Bankası rezervlerinin yaklaşık 180 milyar avrosu, Belçika merkezli menkul kıymet takas ve saklama hizmeti sunan Euroclear'da bulunuyor.

ECB geçmişte Rusya Merkez Bankası'nın dondurulan varlıklarına yönelik AB Komisyonunu uyarmıştı.

ECB, Rus varlıklarına veya bunların gelirlerine el koymanın, avronun küresel para birimi olarak konumuna ve finansal istikrara zarar verebileceği konusundaki hassasiyete dikkati çekmişti.

Özellikle AB'nin tek taraflı hareket etmesi durumunda büyük miktarda döviz rezervine sahip diğer merkez bankalarının avrodan çıkabileceğine işaret eden ECB, avro cinsinden varlıklardan uzaklaşılabileceğini ve Avrupa ülkelerinin finansman maliyetlerinin yükselebileceğini belirtmişti.

Toplam elektrik kurulu gücünün 120 bin 784 megavat olduğu belirtilen açıklamada, yenilenebilir enerji kurulu gücünün ağustos sonunda 74 bin megavatı, yerli kaynaklardan üretilen elektrik kurulu gücünün ise 85 bin megavatı geçtiği kaydedildi.

Hidroelektrik santralleri 32 bin 289 megavat kurulu güç ve yüzde 26,7'lik pay ile en yüksek kapasiteyi oluşturdu. Hidroelektrik santrallerini yüzde 20,5 payla doğal gaz santralleri takip etti. Bu dönemde, doğal gaz santrallerinin toplam kapasitesi 24 bin 743 megavat olarak kayıtlara geçti.

Güneş, hidroelektrikten sonra en büyük yenilenebilir enerji kaynağı

Güneş enerjisi santralleri yüzde 19,8 pay ve 23 bin 877 megavatla, hidroelektrikten sonra en yüksek kapasiteye ulaşan yenilenebilir enerji kaynağı oldu.

Rüzgar enerjisi kurulu gücü 13 bin 867 megavata yükseldi ve yüzde 11,5'lik paya ulaştı. Aynı dönemde, yerli kömür 11 bin 477 megavat, ithal kömür 10 bin 456 megavat, biyokütle 2 bin 341 megavat ve jeotermal enerji santralleri 1734 megavat olarak kaydedildi.

Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesinin önemine işaret edilen açıklamada, "Döviz alımlarında, ticari olup olmadığına veya kazanç sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, işlem tutarı üzerinden binde 2 kambiyo vergisi alınmaktadır. Bireysel döviz işlemlerinin vergi dışı bırakılması söz konusu değildir. Bu tür işlemlerden elde edilen kazançlar kapsam ve mahiyetine göre vergilendirilmektedir." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, Gelir Vergisi Kanunu'nda vergiye tabi gelir unsurlarının açıkça belirtildiğine dikkat çekilerek, gerçek kişilerin bu unsurlar kapsamında elde ettiği gelirlerin vergilendirildiği aktarıldı.

"Bakanlığımız denetim ve tarama çalışmalarını aralıksız sürdürmektedir"

Ticari bir organizasyon içinde ve devamlılık arz edecek şekilde gerçekleştirilen yabancı para alım-satım işlemlerinden sağlanan kazançların, "ticari kazanç" olarak vergiye tabi olduğuna işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Ayrıca, sermaye tahsis ederek yabancı para alım ve satımı yapan gerçek kişilerin elde ettiği kur farkı kazançları da ticari kazanç kapsamında vergilendirilmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığımızın internet sitesinde bu konuda çok sayıda özelge bulunmaktadır. Her iki durumda da gerçekleştirilen yabancı para alım-satım işlemlerinden kaynaklanan kazançlar, artan oranlı vergi tarifesine göre yüzde 40'a varan oranlarda vergiye tabi tutulmaktadır. Bakanlığımız bu konudaki denetim ve tarama çalışmalarını aralıksız sürdürmektedir. Ancak emekli ikramiyesinin ya da maaşının bir kısmıyla döviz alan vatandaşın, yabancı para alım satımı dolayısıyla gelir vergisine tabi tutulması söz konusu değildir. Vatandaşlarımız sahip oldukları yabancı paraları bozdurabilir ve ihtiyaçları doğrultusunda döviz alabilirler."

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarının (TCDD), bakım ve yönetim süreçlerinde uzun süredir çağın gereklerine uygun, güçlü ve etkin sistemler kullandığını söyledi.

Mevcut altyapının, demir yolu güvenliği ve bakımında uluslararası standartlarla uyumlu teknolojik donanım, yazılım ve uygulamaları kapsadığını vurgulayan Uraloğlu, "TCDD, bu güçlü altyapısını sürekli geliştirme anlayışıyla yenilikçi çözümleri takip ederek, uluslararası en iyi uygulamaları ülkemize kazandırmayı hedefliyor. Bu doğrultuda, Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı tarafından desteklenen hibe programı kapsamında Japonya kökenli OKI firması ile işbirliği yapıldı." diye konuştu.

Uraloğlu, proje kapsamında, Japonya'da hızlı tren hatlarında kullanılan "Zero Energy "Zero Energy Nesnelerin İnterneti Series (IoT) İzleme Sistemi"nin Türkiye'de Polatlı-Konya Yüksek Hızlı Tren Hattı ile Konya-Karaman-Ulukışla Hızlı Tren Hattı'nda uygulanacağını dile getirdi.

Sistemin özelliklerine ilişkin bilgi veren Uraloğlu, "Sistem, demir yolu altyapısında meydana gelebilecek olası yer değiştirmeler ile iklim değişikliğinin etkisiyle ortaya çıkan sel ve heyelan gibi olağanüstü doğa olaylarını anlık olarak tespit edecek, mevcut koruma önlemlerini tamamlayıcı nitelikte çalışarak erken müdahale kapasitesini güçlendirecek." ifadesini kullandı.

"Çalışmaları TCDD mühendisleri ile Japon uzmanlar yürütülecek"

Uraloğlu, sistemin montaj çalışmalarının ekim-kasım aylarında başlatılacağını bildirdi.

Sistemin devreye alınarak 24 ay uzman ekipler tarafından izleneceğini ve sahaya uyarlanacağını anlatan Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Bu süreçte elde edilen veriler, kalıcı entegrasyon için doğrudan kullanılacak. Proje kapsamında, TCDD'nin halihazırda etkin biçimde kullandığı bakım ve onarım sistemleri ile OKI çözümleri karşılaştırılacak. Çalışmalar TCDD mühendisleri ile Japon uzmanların ortak katkısıyla yürütülecek. Elde edilen teknik bilgi ve deneyimler yerli çözümlere uyarlanarak kalıcı kazanımlar sağlanacak. Bu sayede mevcut altyapının daha da geliştirilmesi, bakım süreçlerinde verimliliğin artırılması, dijitalleşme çalışmalarının hızlanması, uluslararası saha deneyimlerinden ek teknik kazanımlar elde edilmesi mümkün olacak."

Uraloğlu, TCDD'nin, hem hızlı tren hem de konvansiyonel hatlarda modern ve yeterli bakım-yönetim sistemlerini kullanmaya devam ettiğini, OKI ile yürütülen bu projenin, TCDD'nin mevcut güçlü altyapısını sürekli geliştirme anlayışının, yerli mühendisliğe verdiği önemin ve uluslararası en iyi uygulamaları ülkeye kazandırma vizyonunun somut bir göstergesi olduğunu sözlerine ekledi.