Buna göre, Temmuz 2025'te 16 milyon 114 bin 128 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, temmuzda yüzde 1,7 artışla 16 milyon 393 bin 563 kişiye yükseldi.

Söz konusu ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 1,5 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 3,5 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 3,1 arttı.

Aylık değişim

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, temmuzda hazirana göre yüzdesel olarak değişim göstermedi.

Bu dönemde ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yüzde 0,1 azalırken, inşaat sektöründe yüzdesel olarak değişim göstermedi, ticaret-hizmet sektöründe ise yüzde 0,1 yükseldi.

Uraloğlu, yazılı açıklamasında, İstanbul Havalimanı'nın 110'un üzerinde hava yolu işbirliğiyle, 340'tan fazla destinasyona bağlantı sağladığını aktardı.

Havalimanının, halihazırda kuzey-güney doğrultusunda uzanan 3 ana ve 2 yedek olmak üzere, toplam 5 pistle hizmet verdiğini belirten Uraloğlu, "İstanbul Havalimanı'nın 4. ana pistini, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifleriyle 18 Eylül'de hizmete açacağız. 4. ana pistimizin devreye alınmasıyla, toplam pist sayımızı 6'ya çıkaracağız. Yeni pistimiz, aynı zamanda İstanbul Havalimanı'nın ilk Doğu-Batı yönlü pisti olacak. Doğu-Batı ekseninde inşa edilen yeni beton pist, 2 bin 820 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde." ifadelerini kullandı.

Taksi ve havada kalış süreleri kısalacak

Uraloğlu, yeni pistin uçuş operasyonlarına sağlayacağı katkıya dikkati çekerek, şu bilgileri paylaştı:

"Özellikle iç hat uçuşları ve Doğu yönlü rotalarda, taksi süreleri ile havada kalış sürelerini kısaltacağız. Böylece, yakıt ve zamandan tasarruf sağlayacağız. Yeni pist, farklı hava koşullarında operasyonların daha etkin yürütülmesine de katkı sağlayacak. Doğu-Batı eksenindeki yeni pistimizle, olumsuz hava koşullarında dahi operasyonel çeşitliliği artıracağız. İniş-kalkış emniyet marjını ve zamanında kalkış oranlarını da azami düzeye çıkaracağız."

İstanbul Havalimanı'nın operasyonel gücü artacak

Nisan 2025'te, Avrupa'da bir ilk olan Üçlü Bağımsız Paralel Pist Operasyonu'nun İstanbul Havalimanı'nda hayata geçirildiğini anımsatan Uraloğlu, 4. ana pistin hizmete alınmasıyla, havalimanının operasyonel kapasitesinin, verimliliğinin ve esnekliğinin daha da güçleneceğini vurguladı.

Uraloğlu, yeni pistin hangar alanlarına yakın konumuyla, genel havacılık operasyonlarının daha hızlı ve bağımsız yürütülmesine de imkan sağlayacağına işaret ederek, "Doğu-batı eksenli yeni pistimiz, yan rüzgar koşullarında güvenli operasyonlara katkı sunarken dörtlü pist işletmeciliği hedefimize de güç katacak." değerlendirmesinde bulundu.

2026–2027 eğitim öğretim yılı öncesinde okul masraflarına öğrenci servis ücretleri de eklendi. Çözüm platformu Şikayetvar’a ulaşan şikayetlerde veliler; resmi tarifelerin üzerinde olduğunu belirttikleri servis ücretlerinden, kısa mesafeler için talep edilen yüksek bedellerden ve ödeme sonrasında çıkarılan ek ücretlerden yakındı. Şikayetlerde öne çıkan örneklerde talep edilen servis ücretleri ile velilerin referans gösterdiği resmi tarifeler arasında on binlerce liraya ulaşan farklar dikkat çekti.

Yaklaşık 48 bin TL’lik tarifeye 140 bin TL ücret şikayeti

İstanbul’dan platforma ulaşan bir şikayette veli, çocuğunun okuluyla evi arasındaki gidiş-geliş mesafesinin yaklaşık 5 kilometre olduğunu belirtti. Veli, resmi tarifeye göre yıllık servis bedelinin yaklaşık 48 bin 249 TL olması gerektiğini ifade ederken kendisinden 140 bin TL peşin ücret talep edildiğini öne sürdü. İki rakam arasındaki fark yaklaşık 92 bin TL’ye ulaştı.

79 bin TL’lik tarifeye karşı 161 bin TL

İzmir’den bir başka veli ise anaokuluna giden çocuğu için 9 aylık servis ücretinin 161 bin 158 TL olarak bildirildiğini aktardı. Şikayet sahibi, aynı hizmet için resmi tarifede hesaplanan bedelin yaklaşık 79 bin 443 TL olduğunu belirterek talep edilen tutarın tarifeye göre 81 bin TL’den fazla yüksek olduğunu ifade etti.

“62 bin TL olması gereken servis için 105 bin TL istendi”

İstanbul’da yaşayan bir veli de çocuğunun okul servisi için resmi tarifeye göre yaklaşık 62 bin 658 TL hesaplandığını, kendisine bildirilen yıllık servis ücretinin ise 105 bin 634 TL olduğunu belirtti. Veli, iki tutar arasında yaklaşık 43 bin TL fark bulunduğundan şikayet etti.

Ankara’dan Şikayetvar’a ulaşan bir başka başvuruda ise aylık azami ücretin 3 bin 865 TL olduğu belirtilirken veliden 4 bin 800 TL talep edildiği öne sürüldü. Şikayet sahibi, bir önceki eğitim döneminde aynı hizmet için aylık 3 bin 100 TL ödediğini de aktardı.

Peşin ödemeden sonra ek ücret şikayeti

Velilerin gündemindeki bir diğer konu ise servis ücretinin peşin ödenmesine rağmen dönem içinde ilave bedel talep edilmesi oldu. Platforma ulaşan bir şikayette veli, yıllık yaklaşık 77 bin TL servis ücretini peşin ödediğini ancak daha sonra kendisinden yüzde 20 oranında ek ücret talep edildiğini belirtti. Başka bir veli ise servis bedelini tamamen ödemesinin ardından 5 bin 500 TL daha istendiğini ve ödeme yapılmaması durumunda öğrencinin servise alınmadığını öne sürdü. Bir başka şikayette ise yıllık 55 bin TL servis ücretinin peşin ödendiği, daha sonra 9 bin TL ilave ücret talep edildiği belirtildi. Şikayet sahibi, ek ödemeyi kabul etmemesinin ardından konunun icra takibine taşındığını aktardı.

Kısa mesafeye yüksek ücret iddiası

Şikayetvar’a ulaşan örneklerden birinde bir veli, 1–3 kilometrelik mesafe için dört aylık tek yön servis hizmetine 24 bin TL ödediğini belirtti. Ödemenin ardından ayrıca fiyat farkı talep edildiğini ileri süren veli, ek bedeli ödememesi üzerine servis hizmetinin durdurulduğunu ifade etti. Başka bir şikayette ise öğrencinin servisi kullanmadığı belirtilen bir dönem için aileden yaklaşık 4 bin TL ek ücret talep edildiği aktarıldı.

Velilerin servis ücretlerinde öne çıkan şikayetleri

Şikayetvar’a ulaşan 2026 tarihli başvurularda öğrenci servisleriyle ilgili ücret şikayetlerinde; resmi tarifenin üzerinde olduğu öne sürülen fiyatlar, kısa mesafelere yüksek bedeller, peşin ödeme sonrasında çıkarılan ilave ücretler, eğitim dönemi içinde talep edilen fiyat farkları, kullanılmadığı belirtilen dönemlere ilişkin ücret 

Başkente su sağlayan barajlarda doluluk oranı, geçen yıla göre iki kat artarak yüzde 40,13'e ulaştı.

Kuraklık riskinin sürdüğü ve geçen yıl su sıkıntıları yaşanan Ankara'da, bu yıl aynı tarihte doluluk miktarı 583 milyon 728 bin metreküpe yükselirken, oran yüzde 40,13 olarak ölçüldü. Böylece doluluk oranı geçen yıla göre yüzde 108,47 arttı.

Aktif kullanılabilir su miktarı ise 10 Eylül 2025'te 91 milyon 10 bin metreküp iken, bu yılın aynı tarihinde 432 milyon 21 bin metreküp olarak kaydedildi. Böylece oran yaklaşık 5 kat artarak yüzde 6,98'den 33,16'ya çıktı.

Kente, geçen yıl günlük 1 milyon 583 bin 729 metreküp, bu yıl ise 1 milyon 653 bin 985 metreküp su verildi.

Geçen yıl ocaktan eylüle kadar barajlara gelen su miktarı 155 milyon 654 bin 965 metreküp oldu.

Bu yıl ise aynı tarihler arasında 750 milyon 57 bin 902 metreküp olarak ölçüldü. Bu kapsamda da yüzde 381,9 oranında artış gerçekleşti.

Kesikköprü Barajı'nın doluluk oranı yüzde 100 oldu

Doluluk Kesikköprü Barajı'nda yüzde 100, Türkşerefli Barajı'nda yüzde 10,14, Peçenek Barajı'nda ise yüzde 27,26 olarak tespit edildi.

Başkentteki barajlarda genel doluluk seviyesi ise şu şekilde:

2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program'dan (OVP) yaptığı derlemeye göre, dijital dönüşümün hızlandırılması için kaynakların daha etkin kullanılması sağlanacak.

Programa göre, Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'nin (TR ETS) Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ile uyumu güçlendirilerek emisyon yoğun sektörlerin yeşil dönüşümü ve ihracat rekabetçiliğine destek verilecek. İmalat sanayisinde yeşil ve dijital dönüşümlere yönelik sektör ve teknoloji düzeyindeki ihtiyaçlar belirlenecek ve destek mekanizmaları oluşturulacak.

Sanayide yeşil dönüşümü hızlandırmak, temiz üretimi görünür kılmak ve firmaların yeşil finansa erişimini kolaylaştırmak amacıyla sektörel "Mevcut En İyi Teknikler" (MET-Endüstriyel tesislerde çevrenin bir bütün olarak korunmasını sağlayan en etkili, teknolojik ve ekonomik açıdan uygulanabilir yöntemler bütünü) doğrultusunda düzenlemelere yönelik faaliyetler yürütülerek ve gerekli insan kaynağı yetiştirilerek "Sanayide Yeşil Dönüşüm Belgelendirme" sürecine devam edilecek. Sanayi kaynaklı atık ısının etkin kullanılması amacıyla mevzuat düzenlemesi yapılacak.

Elektrikli araç şarj istasyonları yaygınlaştırılacak

"Ulaşımda Net Sıfır Emisyon Stratejisi ve Eylem Planı" tamamlanarak uygulamaya konulacak, entegre, verimli, güvenli, çevreye duyarlı akıllı ulaşım sistemleri teknoloji yol haritası oluşturulacak, ulaşımda emisyon azaltımı ve sürdürülebilirliğin sağlanmasıyla bağlantısallığın artırılması konularında projeler hayata geçirilecek.

Elektrikli araç şarj istasyonlarının ülke genelinde yaygınlaştırılması sağlanacak. Lojistik sektöründe ağır ticari araçların elektrifikasyonunu desteklemek üzere yüksek kapasiteli şarj istasyonlarına yönelik ulusal plan hazırlanacak.

İşletmelerin dijital dönüşüme yönelik kabiliyet ve kapasiteleri artırılacak. Kamu hizmetlerinin sunulmasında dijital teknolojilerin azami düzeyde kullanılması sağlanacak.

Süper bilgisayar altyapıları geliştirilecek

Dijital Dönüşüm Programı ile işletmelerin dijital dönüşüm yatırımları desteklenecek. Yapay zeka alanında Avrupa Birliği (AB) ile uyum gözetilerek ulusal mevzuat altyapısı geliştirilecek. Yapay zeka uygulamalarının ihtiyaç duyduğu süper bilgisayar altyapıları geliştirilecek ve Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA) süper bilgisayarının kapasitesi artırılacak.

Veri ekonomisine geçişi hızlandırmak üzere veri sahipliği ve paylaşım sorumluluklarıyla teknik yöntemlere ilişkin hususları da kapsayan ulusal politika çerçevesi hazırlanacak, veri yönetişimi çatı mevzuatı ve altyapısı oluşturulacak.

Kamuda dijital dönüşümü hızlandırmak ve yeni nesil dijital teknolojilerden daha etkin şekilde faydalanmak üzere dijital devlet kurumsal mimarisine yönelik mevzuat altyapısı oluşturulacak.

Yapay zeka destekli hizmet modelleri tasarlanacak

Yerel yönetim kuruluşlarının bilişim yatırımlarına yönelik kaynak kullanımında etkinliğin artırılması amacıyla ortak yazılım bileşenleri ve paylaşımlı dijital altyapılar yaygınlaştırılacak, mükerrer sistem yatırımları azaltılacak. Söz konusu yönetimlerde veri temelli karar alma süreçlerini güçlendirmek amacıyla birlikte çalışabilirlik esasları ve ulusal mimari çerçevesinde bütünleşik dijital şehir yönetim altyapısı oluşturulacak, ortak platform yaklaşımıyla dijital belediyecilik hizmetleri yaygınlaştırılacak.

Stratejik sektörlerde uluslararası akreditasyona sahip test ve uygunluk değerlendirme altyapıları geliştirilecek. Test, muayene, gözetim ve belgelendirme ile standardizasyon ve uygunluk değerlendirme süreçlerinde dijital dönüşüm hızlandırılarak yapay zeka destekli, veri odaklı, entegre hizmet modelleri geliştirilecek.

Eğitimin tüm kademelerinde müfredatın ve altyapının dijital dönüşümünün geliştirilmesi sağlanacak, süreç odaklı ve yeterlik temelli bir dijital ölçme değerlendirme sistemi kurulacak.

Yeni eğitim öğretim yılının başlamasına iki gün kala başkentteki kırtasiyelerde okul alışverişi hareketliliği hızlandı.

Ankara Kitap ve Kırtasiyeler Esnaf Odası Başkanı Müslüm Küçükarzuman, AA muhabirine, yerel esnafın şehir ve sokak ekonomisi için kritik bir öneme sahip olduğunu söyledi.

Süpermarket ve zincir marketlerin kırtasiye ürünleri satmasına da değinen Küçükarzuman, "Kırtasiye malzemesi kırtasiyeciden, ilaç eczaneden alınır." dedi.

Merdiven altı ürün uyarısı

Okul öncesi dönemden lise son sınıfa kadar 19 milyon öğrencinin hazırlık içerisinde olduğunu hatırlatan Küçükarzuman, velileri sağlıklı ürünler satın almaları konusunda uyardı.

"Merdiven altı" tabir edilen ürünler konusuna değinen Küçükarzuman, şunları söyledi:

"Özel okullarda kırtasiye ürünleri paket şeklinde veriliyor. İçerisinde ne olduğu, hangi kalitede olduğu bilinmeyen markalar var. Devlet okuluna giden çocuklarımızın velileri de kendi mahalle esnafından alışveriş daha kaliteli daha sıhhi ürünlere ulaşırlar. Ürünlerin arkasında yer alan CE, EN-71 ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) damgalı ürünleri almalarını öneririz. Kırtasiye malzemesi kırtasiyeciden, ilaç eczaneden alınır."

Okul alışverişi 1500 liradan başlıyor

Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde kırtasiyecilik yapan Süleyman Yalçın da okulların hazırladığı listelere göre hazırlıklarını tamamladıklarını ifade etti.

Boyalardan matara ve beslenme çantalarına kadar tüm taleplere cevap verdiklerini anlatan Yalçın, özel ve devlet okulları arasında alışverişin maliyeti açısından farklar olduğunu söyledi.

Yalçın, devlet okuluna giden bir öğrencinin temel kırtasiye maliyetinin ortalama 1500-3 bin 500 lira arasında değiştiğini belirterek, özel okullarda söz konusu rakamın, istenen listenin içeriğine göre 5 bin lira düzeyine çıkabildiğini kaydetti.

Banka, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'ndan aldığı izinle 1 Haziran 2020 tarihinde faaliyetlerine başladığını belirterek, kurulduğu yıldan bu yana yerel ve uluslararası bankacılık kural, teamül ve uyum hususlarında gerekli tüm hassasiyeti istisnasız şekilde yerine getirdiğini ve tüm iç ve dış denetimlerden sorunsuz geçtiğini kaydetti.

Açıklamada, söz konusu haberlere dayanak teşkil edecek herhangi bir bankacılık işleminin bulunmadığı belirtilerek, ilgili OFAC kararında adı geçen ve işlemlerine aracılık edildiği iddia edilen kişi ve kurumların banka müşterisi olmadığı ifade edildi.

Banka, bu kişi ve kurumlarla doğrudan ya da dolaylı hiçbir iş ve işleminin bulunmadığını bildirdi.

Konuya ilişkin yerel ve uluslararası mevzuat kapsamında tüm itiraz ve hukuki başvuru haklarının en etkin şekilde kullanılacağı belirtilen açıklamada, gerçeklikten uzak olduğu ifade edilen iddia ve karara karşı en kısa sürede aksiyon alınacağı kaydedildi.

Golden Global Yatırım Bankası ayrıca, tüm paydaşlarına karşı yükümlülüklerini yerine getirecek mali güce ve iradeye sahip olduğunu bildirdi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'de internet kullanım oranı 16-74 yaş grubundaki bireylerde bu yıl yüzde 92,3 oldu. İnternet kullanım oranı erkeklerde yüzde 94,8, kadınlarda yüzde 89,9 olarak belirlendi.

Genel ağ kullanan kişilerin, en fazla tercih ettiği internete bağlı sistem ve cihaz türleri de tespit edildi.

Buna göre ilk sırada yüzde 62 ile "internet bağlantılı televizyon" yer alırken, bunu yüzde 18,6 ile "robot süpürgeler, buzdolapları, fırınlar, kahve makineleri gibi internete bağlı ev aletleri", yüzde 16,7 ile "akıllı saat, internet bağlantılı spor/direnç bandı, gözlük veya kulaklıklar, güvenlik takip cihazları, aksesuarlar, giysi veya ayakkabılar" takip etti.

"İnternete bağlı ev alarm sistemi, duman detektörü, güvenlik kameraları, kapı kilitleri veya ev için bağlı diğer güvenlik/emniyet çözümleri"nin kullanım oranı yüzde 6,3, "kan basıncını, şeker seviyesini, vücut ağırlığını izlemek için internete bağlı cihazlar veya sağlık ya da tıbbi bakım için bağlı diğer cihazlar"ın kullanım oranı da yüzde 5,5 olarak tespit edildi. Bu cihaz ve sistemleri, yüzde 3,9 ile "dahili kablosuz internet bağlantısı olan araba" izledi.

En az kullanım oranı ise yüzde 1,1 ile "robot oyuncaklar veya oyuncak bebekler gibi internete bağlı oyuncaklar"da oldu.

En çok 25-34 yaş grubu internet kullanıyor

Cinsiyet ve yaşa göre bireylerin son 3 ay içinde internet kullanım oranlarına bakıldığında, en fazla kullanımın yüzde 98,8 ile 25-34 yaş grubunda olduğu görüldü. Yaş grubu 16-24 olanların internet kullanım oranı yüzde 97,8, yaş grubu 35-44 yaş olanların kullanım oranı yüzde 97,7 olarak tespit edildi.

Diğer yaş gruplarının kullanım oranları, 45-54 yaş grubunda yüzde 93,6, 55-64 yaş grubunda yüzde 81,4, 65-74 yaş grubunda yüzde 60,2 olarak belirlendi.

En fazla internet kullanım oranı kadınlarda yüzde 98,6 ile 25-34 yaş grubunda, erkeklerde yüzde 99 ile 25-34 ve 35-44 yaş gruplarında saptandı.

Eğitim durumuna göre internet kullanım oranlarına bakıldığında, bir okul bitirmeyenlerde yüzde 52,4, ilkokul mezunlarında yüzde 83, ilköğretim/ortaokul veya mesleki ortaokul mezunlarında yüzde 96, lise ve meslek lisesini bitirenlerde yüzde 98,5 ve üniversite/yüksek lisans/doktora grubunda yüzde 99,6 olarak kaydedildi.

Fed'in piyasa tarafından fiyatlanan ölçüde faiz artırmayacağı, özellikle enflasyon verilerinde yavaşlama görülmesi halinde para politikasında daha güvercin bir duruşa yönelebileceği beklentileri risk iştahını destekledi.

Geçen hafta ABD'de tarım dışı sektörlerde istihdam temmuzda 23 bin kişi azaldı. Piyasa beklentileri, tarım dışı istihdamın bu dönemde 85 bin kişi artması yönündeydi. Özel sektör istihdamı da temmuzda 44 bin kişi artarak tahminlerin altında gerçekleşti.

Verinin ardından para piyasalarında yıl sonuna kadar Fed'e yönelik faiz artışı beklentileri zayıfladı. Bankanın eylül toplantısında politika duruşunu değiştirmeyeceği ihtimali yüzde 53'e yükselirken, olası bir faiz artırımı ihtimali ekim ayı için yüzde 71, aralık ayı için de yüzde 83 ile fiyatlanıyor.

Analistler, haziran ayında başlayan Dünya Kupası organizasyonunun temmuz ayında sona ermesinin ardından özellikle hizmet sektöründe istihdamın gerilemesinin, tarım dışı istihdamdaki düşüşün önemli nedenlerinden biri olabileceğinin göz ardı edilmemesi gerektiğini kaydetti.

Söz konusu gelişmeler pay piyasalarında risk iştahını artırırken, gözler bu hafta ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi. Analistler, enflasyonda olası bir yavaşlamanın Fed'in para politikasına ilişkin şahin beklentileri daha da zayıflatabileceğine işaret ederek, veri öncesinde ve sonrasında piyasalarda oynaklığın artabileceğini belirtti.

Trump'tan savaşa ilişkin ekonomi mesajı

Jeopolitik gelişmeler tarafında ise piyasalar haftaya düşük askeri gerilimle başladı. Orta Doğu'da kalıcı sükunet ve istikrarı sağlayacak bir anlaşmanın henüz sağlanamamış olması, jeopolitik risklerin varlık fiyatları üzerindeki etkisinin devam etmesine neden oluyor.

ABD yönetimi, İran’a karşı yeni bir askeri operasyonu şimdilik arka plana iterek savaş kaynaklı ekonomik baskının sonuç vermesini bekliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'la devam eden müzakere süreciyle ilgili, önceki tutumunun aksine, ilişkileri sessizce yürütmeyi benimsediklerini söyledi. Trump, İran'la sadece yarı müzakere halinde olduklarını belirterek, "İran'ı, yüksek enflasyonu ve parasızlığını sadece izliyoruz." ifadelerini kullandı.

İran'ın ekonomik olarak "çok kötü durumda" olduğunu ve askerlerinin maaşlarını ödeyecek parası olmadığını vurgulayan Trump, ABD'nin deniz ablukasının İran rejiminin ekonomik krizini daha da kötüleştirdiğini söyledi.

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği geçen hafta toparlanma gösterse de savaş öncesi seviyelerin belirgin şekilde altında seyretmeye devam ederken, petrol arzına ilişkin endişelerin sürmesine ve fiyatların yüksek seviyelerde seyretmesine neden oluyor.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi sınırlı yükselişle yüzde 4,66'da, dolar endeksi Orta Doğu'daki gerilimlerin tamamen sonlanmaması nedeniyle yüzde 0,2 artışla 99,7 seviyesinde haftaya başladı.

Altının ons fiyatı ise geçen haftaki alıcılı seyrine karşın yeni haftaya negatif başladı. Ons altın yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 336 dolardan işlem görürken, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,4 artışla 83,9 dolarda seyrediyor.

ABD'de vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya karışık başladı.

Avrupa borsaları haftaya karışık başladı

Geçen hafta pozitif seyreden Avrupa borsaları, haftaya karışık bir görünümle adım atıyor. Bölgede endeks vadeli kontratlar karışık seyrederken, bu hafta Avro Bölgesi'nde önemli veriler yakından takip edilecek.

Bu hafta çarşamba Almanya'da enflasyon, perşembe İngiltere'de büyüme, sanayi üretimi, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi, cuma Avro Bölgesi'nde büyüme verileri yatırımcıların odağında yer alacak. Bölgede ekonomik aktivitenin hızlandığına işaret eden veriler geçen hafta piyasaları desteklemişti.

Yeni haftada Orta Doğu'ya ilişkin gelişmeler de dikkatle takip edilecek.

Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Patriot hava savunma sisteminde kullanılan füzeleri ABD'den her ay alacaklarını söyledi.

Japonya'da cari işlemler 1,5 yıl sonra ilk kez açık verdi

ABD ve Avrupa borsalarındaki risk iştahının yeni haftada Asya tarafına da taşınmasıyla bölgede pozitif bir seyir öne çıkıyor. Bölge piyasalarında yarı iletken sektöründeki toparlanma göze çarparken, Orta Doğu'ya barış getirecek müzakerelerde henüz olumlu bir gelişme olmaması piyasalarda risk iştahını baskılıyor.

Öte yandan Çin'de beklentilerin altından gelen enflasyon verileri, ülkede deflasyonist etkilerin yeniden ortaya çıkabileceğine işaret etti. Çin'de enflasyon temmuzda yıllık bazda yüzde 0,5 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici fiyatları da aynı dönemde yüzde 3,5 ile beklentilerin altında yükseliş gösterdi.

Analistler, söz konusu verilerin, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını yukarı itmesiyle teknik anlamda deflasyon patikasından çıkan Çin ekonomisinin yeniden bu alana doğru yönelebileceğine ilişkin endişeleri artırdığını belirtti.

Öte yandan Japonya'da cari denge haziran ayında beklentilerin aksine 92,3 milyar yen (584,51 milyon dolar) açık kaydetti. Ülkede yaklaşık 1,5 yılın ardından cari denge eksi tarafta gerçekleşti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,8, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükseldi.

Yurt içinde gözler Enflasyon Raporu'nda olacak

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,14 değer kaybederek 13.779,39 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,41 yükseldi.

Yurt içinde temmuz ayında beklentilerin altında gerçekleşen enflasyon verisinin ardından bu hafta gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) düzenleyeceği yılın 3'üncü Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısına çevrildi.

Dolar/TL cuma gününü 47,6990'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,7160'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde sentix yatırımcı güven endeksi verilerinin takip edileceğini, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Yeni düzenlemeler; yapay zeka ile hazırlanan reklamlardan sosyal medya etkileyicileriyle yapılan iş birliklerine, indirim kampanyalarından hedefli reklamcılığa kadar dijital pazarlamanın hemen her alanında yeni yükümlülükler getiriyor. Kakıcı & Şimşek Hukuk Bürosu kurucularından Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, şirketlerin yalnızca reklam metinlerini değil, pazarlama stratejilerini, sözleşmelerini ve dijital altyapılarını da gözden geçirmesi gerektiğini belirtiyor.

Dijital reklamcılıkta son yılların en kapsamlı düzenlemelerinden biri olarak değerlendirilen Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği değişiklikleri 1 Ağustos itibarıyla uygulanmaya başlanacak. Yeni hükümlerle birlikte reklam verenler, e-ticaret platformları, ajanslar, sosyal medya etkileyicileri ve dijital pazarlama ekipleri açısından önemli sorumluluklar doğuyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kakıcı & Şimşek Hukuk Bürosu kurucularından Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, düzenlemelerin yalnızca hukuki değil, aynı zamanda ticari süreçleri de doğrudan etkileyeceğini söyledi.

Bir Aylık Geçiş Süresi Sona Eriyor

Yönetmeliğin 1 Temmuz’da yayımlandığını ve işletmelere uyum için bir aylık süre tanındığını hatırlatan Şimşek, artık uygulama dönemine geçildiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Şirketlerin bu süreci yalnızca bir mevzuat değişikliği olarak görmemesi gerekiyor. Reklam içerikleri, kampanya kurguları, influencer sözleşmeleri, e-ticaret sayfaları ve tüketici bilgilendirme mekanizmalarının yeni düzenlemelere uygun hale getirilmesi büyük önem taşıyor. Özellikle dijital pazarlama süreçlerinde faaliyet gösteren işletmeler açısından kapsamlı bir uyum çalışması kaçınılmaz hale geldi.”

Yapay Zeka Kullanılan Reklamlarda Şeffaflık Zorunlu Oluyor

Yönetmeliğin en dikkat çeken başlıklarından birini yapay zeka ile oluşturulan reklamlar oluşturuyor. Buna göre tüketicinin ekonomik davranışını etkileyebilecek nitelikte yapay zekâ kullanılması veya gerçek kişiden ayırt edilmesi mümkün olmayan dijital karakterlerin reklamlarda yer alması halinde bunun açık ve anlaşılır şekilde tüketiciye bildirilmesi gerekecek.

Şimşek, özellikle son dönemde hızla artan yapay zeka destekli reklam kampanyalarının bu düzenlemeden doğrudan etkileneceğini belirterek, “Artık tüketicinin karşısındaki kişinin gerçek mi yoksa yapay zekâ ile oluşturulmuş bir karakter mi olduğu konusunda şeffaf davranılması zorunlu hale geliyor.” dedi.

Dijital Kopyalarla Yanıltıcı Reklamlara Yasak

Yeni düzenleme, gerçek kişilerin yapay zeka ile oluşturulan dijital kopyalarının, gerçekte kullanmadıkları bir ürün veya hizmeti kullanıyormuş ya da tavsiye ediyormuş izlenimi oluşturmasını da yasaklıyor. Şimşek’e göre bu düzenleme özellikle deepfake teknolojilerinin ticari amaçlarla kullanımına karşı önemli bir hukuki güvence oluşturuyor.

Influencer Paylaşımlarında Yeni Kurallar

Sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamlar da yeni yönetmeliğin en kapsamlı düzenleme alanlarından biri oldu. Reklam niteliğindeki içeriklerde “Reklam” veya “Tanıtım” ibarelerinin açık şekilde kullanılması ve reklam verenin anlaşılır biçimde belirtilmesi zorunlu hale geliyor. Şimşek, “Artık reklam olduğu ilk bakışta anlaşılmayan içeriklerin oluşturulması çok daha riskli hale gelecek. Hem influencer’ların hem de markaların ortak sorumluluğu bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

Hedefli Reklamcılıkta Tüketiciye Bilgilendirme Zorunluluğu

Yönetmelik ilk kez hedefli reklamcılığı ayrıntılı şekilde tanımlıyor. Buna göre tüketicilerin geçmiş davranışları, konum bilgileri, tercihleri veya kişisel verileri analiz edilerek sunulan reklamların hangi kriterlere göre gösterildiğinin kullanıcıya açık biçimde anlatılması gerekiyor. Bunun yanında çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı hedefli reklamcılık ise tamamen yasaklanıyor.

Şimşek, “Şirketlerin yalnızca kişisel veri mevzuatını değil, reklam hukukunu da birlikte değerlendirmesi gereken yeni bir döneme giriyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

İndirim Kampanyalarında Referans Fiyat Değişti

Yönetmelikle birlikte indirimli satış reklamlarında referans fiyatın belirlenmesine ilişkin süre de değiştirildi. Daha önce 30 gün esas alınırken, yeni düzenlemeyle bu süre indirimin başladığı tarihten önceki son 10 gün olarak güncellendi. Ayrıca referans fiyatın yalnızca indirimin uygulandığı satış kanalındaki fiyat olması zorunlu hale getirildi. Şimşek, bu değişikliğin tüketiciyi yanıltabilecek farklı platform fiyatlarının önüne geçmeyi amaçladığını ifade etti.

Yeşil Pazarlama İddiaları Artık Belgeyle Desteklenecek

Çevresel beyanlara ilişkin hükümler de önemli ölçüde genişletildi. Artık “çevre dostu”, “sürdürülebilir”, “karbon nötr” gibi çevresel iddiaların yetkili veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle desteklenmesi gerekecek. Ayrıca tüketicilerin bu beyanların hangi ölçüm veya değerlendirmelere dayandığını kolaylıkla görebilmesi zorunlu olacak.

Şimşek, “Şirketlerin çevresel söylemlerini pazarlama diliyle değil, somut verilerle desteklemesi gereken yeni bir dönem başlıyor.” dedi.

Tüketici Yorumlarında Doğrulama Dönemi

İnternet sitelerinde yayımlanan tüketici değerlendirmelerine ilişkin kurallar da yeniden düzenlendi. Buna göre yalnızca doğrulanabilir tüketici deneyimlerine dayanan yorumların yayımlanması esas alınırken, tüketici şikâyetlerine cevap verme süresi de 72 saatten 48 saate indirildi.

Yasa Dışı Faaliyetlere İlişkin Reklam Yasağı Genişletildi

Yeni düzenleme ile yasa dışı bahis, kumar ve şans oyunlarına ilişkin reklam yasaklarının kapsamı genişletilirken; fal, medyumluk ve astroloji gibi hizmetlere yönelik reklamlar bakımından da mevcut yasaklar korundu.

“Uyum süreci ertelenmemeli”

Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, yönetmelik değişikliklerinin Reklam Kurulu’nun son yıllarda uyguladığı birçok ilkeyi artık doğrudan mevzuata taşıdığına dikkat çekerek sözlerini şöyle tamamladı:

“1 Ağustos itibarıyla yeni kurallar fiilen uygulanmaya başlayacak. Bu nedenle reklam verenlerin, e-ticaret platformlarının, satıcıların, sağlayıcıların ve sosyal medya etkileyicilerinin yönetmelik hükümlerini ayrıntılı şekilde inceleyerek gerekli uyum çalışmalarını vakit kaybetmeden tamamlamaları gerekiyor. Dijital pazarlama artık yalnızca yaratıcı fikirlerle değil, hukuki uyumla da şekillenecek.”

Uzmanlar, yaptıkları açıklamada, tüketicilerin mağduriyet yaşamamaları için kiralama öncesinde bazı hususlara dikkat etmeleri, mağduriyet yaşanması halinde ise yasal haklarını zaman kaybetmeden kullanmaları gerektiğini belirtti.

Gayrimenkul Hukuku Derneği Başkanı Ali Güvenç Kiraz, vatandaşların, kapora dolandırıcılığı ile karşı karşıya kalmamaları için "ilanlardaki yazlıkların kısa süreli kiralama hükümlerine tabi olup olmadığını" öğrenmeleri gerektiğini söyledi.

Kat maliklerinin ilgili taşınmazın kısa süreli yazlık kiralama amacıyla kullanımına izin verdiğinin teyit edilmesi gerektiğini belirten Kiraz, şunları kaydetti:

"Yazlık kiralamalarda öncelikle konutun kısa süreli kiralamaya uygun izinlere sahip olup olmadığı ve kiralama işlemini yapan kişinin gerçekten ev sahibi ya da yetkili kişi olduğu teyit edilmeli. Tüm bilgiler ve yasal izinler teyit edilmeden asla 'kapora veya ön ödeme talebi' kabul edilmemeli ve para gönderilmemelidir. Sözleşmede kiralama süresi, konaklayacak kişi sayısı, ödeme ve iade koşulları ile elektrik, su ve aidat gibi giderler açıkça düzenlenmeli."

Kiraz, önceden verilen bilgiler ile yazlığın özelliklerinin uyuşmaması durumuna işaret ederek, "Konutun tanıtılandan farklı özellikler taşıması halinde tüketici ödediği bedelin iadesini talep edebilir. Evin teslim alınması ve teslim edilmesi sırasında mevcut durum fotoğraf ve görüntülerle kayıt altına alınması sonradan ortaya çıkabilecek hasar ve depozito uyuşmazlıklarının önüne geçecektir." diye konuştu.

Ev sahiplerinin yapmaları gerekenlere değinen Kiraz, kısa süreli kiralama yapabilmeleri için gerekli izin belgelerini almaları, kat maliklerinin oy birliğiyle onayını sağlamaları, alt kiralama yasağı ve kimlik bildirim yükümlülükleri başta olmak üzere yasal düzenlemelere uymaları gerektiğini, aksi halde yüksek tutarlı idari para cezalarıyla karşılaşabileceklerini belirtti.

"Tüketiciler ciddi maddi kayıplara uğrayabiliyor"

Tüketiciler Konfederasyonu (TÜKON) Genel Başkan Vekili Aziz Koçal da yaz aylarının gelmesiyle internet üzerinden günlük, haftalık ve sezonluk yazlık kiralama taleplerinin arttığını hatırlatarak, bu artışla beraber tüketici mağduriyetlerinin de gündeme geldiğini söyledi.

Tüketicilerin büyük bölümünün "tatil yerine ulaştığında ilanlarda vadedilen koşullarla karşılaşılmadığına" yönelik şikayette bulunduğunu anlatan Koçal, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Tüketiciler, ilanda gösterilen ev ile teslim edilen evin farklı olması, fotoğrafların gerçeği yansıtmaması, deniz manzaralı veya denize yakın denilen evlerin farklı konumda çıkması, havuzun kullanılamaz durumda olması veya ortak havuz olduğunun sonradan öğrenilmesi, evin yeterince temizlenmemiş olması gibi durumlarla karşılaşıyor. Böcek bulunması ve kötü hijyen koşulları, klima, sıcak su, internet gibi hizmetlerin çalışmaması, kapora veya kira bedelinin alınmasına rağmen evin hiç teslim edilmemesi, sahte ilanlar ve dolandırıcılık olayları, depozito bedellerinin haksız şekilde kesilmesi veya hiç iade edilmemesi sorunları ortaya çıkabiliyor. Özellikle sosyal medya üzerinden veya doğrulanmamış internet sitelerinde yayımlanan sahte ilanlar nedeniyle tüketiciler ciddi maddi kayıplara uğrayabilmektedir."

"İlan bilgilerinin ekran görüntüsü mutlaka alınmalı"

Aziz Koçal, tüketicilerin tatil planı yaparken yalnızca fiyatı değil güvenilirliği de dikkate alması gerektiğini belirterek, mümkün olduğunca kurumsal ve güvenilir rezervasyon platformlarının tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.

Ev sahibi veya işletmenin kimliğinin doğrulanması gerektiğini söyleyen Koçal, "İlan bilgilerinin ekran görüntüsü mutlaka alınmalı, fotoğraflar, adres bilgileri ve kullanıcı yorumları dikkatle incelenmelidir. Yazılı sözleşme yapılmadan ödeme gerçekleştirilmemelidir." dedi.

Koçal, taahhüt edilen özelliklerin sağlanmaması halinde öncelikle bu eksikliklerin fotoğraf ve video ile belgelenerek, işletmeye veya kiraya verene yazılı olarak bildirilmesi ve eksikliğin giderilmesinin talep edilmesi gerektiğini söyledi.

Sorunun giderilmemesi halinde yapılması gerekenlere değinen Koçal, "Tüketici, sözleşmeden dönme, ödediği bedelin iadesini isteme, ayıp oranında bedel indirimi talep etme, uğradığı maddi zararların tazminini isteme, uygun koşullarda başka bir konaklama yerine geçmek zorunda kalmışsa oluşan ek masrafların karşılanmasını talep etme haklarına sahiptir." diye konuştu.

Koçal, tüm yazışmaların, ödeme dekontlarının, ilan görüntülerinin, fotoğrafların ve videoların saklanarak, uyuşmazlık halinde hak arama sürecinde delil olarak kullanılabileceğini bildirdi.

Tüketicinin mağdur olması halinde uyuşmazlık tutarının 186 bin liraya kadar kısmının tüketici hakem heyetlerine başvurarak alınabildiğini kaydeden Koçal, bunun üzerindeki tutarlar için tüketici mahkemelerine başvurulabileceğini ifade etti.

Koçal, gerçek olmayan ilanlarla tüketicilerin kapora ödemeye yönlendirilmesinin son yılların en önemli sorunlarından biri olduğunu belirterek, "Piyasa fiyatının çok altında sunulan teklifler şüpheyle değerlendirilmeli, acele ödeme baskısı oluşturan kişilere kesinlikle itibar edilmemelidir. Dolandırıcılık şüphesi bulunuyorsa vakit kaybetmeden en yakın kolluk birimine veya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmalıdır." açıklamasında bulundu.

"Ayıplı hizmette yapılan tüm masraflar belgelenerek talep edilebilir"

Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük ise yazlık kiralamalarda en sık karşılaşılan sorunların yetkisiz kişilerin aracılık yapması ve ilanlardaki bilgilerle konutun gerçek durumunun uyuşmaması olduğunu söyledi.

Tüketicilerin kapora ödemeden önce kiralama işlemini yapan kişinin yetki belgesini veya tapu kaydını kontrol etmesi gerektiğini vurgulayan Küçük, ödemelerin mutlaka yetkili kişilere yapılması ve açıklama kısmında ödemenin amacının belirtilmesi gerektiğini bildirdi.

Küçük, vadedilen şartların sağlanmaması halinde bunun "ayıplı hizmet" kapsamında değerlendirilebileceğini ifade ederek tüketicilerin yaptıkları tüm yazışmaları, fotoğrafları ve harcamaları belgeleyerek zararlarının tazminini talep edebileceğini, ayrıca mağduriyet durumunda tüketici hakem heyetlerine başvurabileceklerini sözlerine ekledi.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA), AB ülkelerinin haziran ayına ilişkin yeni otomobil tescil verilerini açıkladı.

Buna göre, AB ülkelerinde yeni otomobil satışları haziranda, 2025'in aynı ayına göre yüzde 13,6 artışla 1 milyon 147 bin 962 oldu.

Haziran ayında, birlik üyesi ülkelerde satılan yeni otomobillerin yüzde 35,2'si hibrit, yüzde 23,6'sı elektrikli, 21,3'ü benzinli, yüzde 10,1'i fişli (Plug-In) hibrit, yüzde 6,7'si dizel ve yüzde 3,1'i de diğer yakıt türlerinde oldu.

Elektrikli otomobil satışları, haziranda yıllık bazda yüzde 60,7 artarak 270 bin 557'ye ulaştı. Tam elektrikli, hibrit ve fişli hibrit modellerin toplam satışlardaki payı yüzde 68,9'a ulaştı.

Yeni otomobil satışları, haziranda geçen yılın aynı dönemine göre Almanya'da yüzde 5,8, İspanya'da 6,2, İtalya'da 9,5 ve Fransa'da yüzde 1,8 arttı.

Ocak-haziran döneminde ise toplam satışlar, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,7 artışla 5 milyon 896 bin 683'e çıktı.

Otomotiv üreticilerine göre haziran ayında AB'de en fazla yeni otomobil satışını 291 bin 366 araçla Volkswagen Grubu gerçekleştirdi.

Peugeot, Fiat, Citroen ve Opel gibi markaları bünyesinde barındıran Stellantis Grubu, 170 bin 452 satışla ikinci sırada yer aldı. Renault Grubu ise 135 bin 536'lık yeni otomobil satışıyla üçüncü oldu.

Yapay zekâ gelirleri yüzde 58 artış gösterirken, Türkiye'de geliştirilen sektörel yazılımların gelirleri yüzde 35 büyüdü. Sıralamaya giren şirketlerin yalnızca yüzde 8'inin gelirini yüzde 100'ün üzerinde artırdığı sıralamada yılın en yüksek büyüme oranı, yüzde 323 olarak gerçekleşti.

Bilişim dünyasının yakından takip ettiği, bu yıl "Teknolojinin İpek Yolu Anadolu’dan Geçmeli!" temasıyla 27. kez gerçekleştirilen ‘Bilişim 500 – İLK BEŞYÜZ BİLİŞİM ŞİRKETİ Araştırması’nın 2025 yılı özet verileri açıklandı. Aralıksız olarak 27 yıldır gerçekleştirilen araştırma, şirketlerin sıralamadaki yerlerinin yanı sıra genel büyüme trendlerini, teknolojik dönüşüm alanlarını ve rekabet dinamiklerini somut verilerle ortaya koydu. Verilere göre 2025 yılında sektör büyümesini sürdürse de önceki yıllardaki ivmesini koruyamadı. 2023 yılında TL bazında yüzde 88 olan büyüme oranının iki yıl içinde yarıya inmesi, sektörün büyümesini sürdürdüğünü ancak önceki yıllara kıyasla daha ölçülü bir seyir izlediğini gösteriyor. Araştırmanın verilerine göre Türkiye'nin en büyük 500 bilişim şirketinin toplam geliri geçen yıla göre yüzde 40 artarak 1,6 trilyon TL'ye ulaştı.

"Yapay zekâ artık yatırım kalemi değil, iş stratejisi"

Araştırmayı değerlendiren Bilişim Zirvesi Şirketi Araştırma ve Veri Hizmetlerinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Özlem Unan, yapay zekânın artık şirketlerin gündeminde değil, işlerinin merkezinde olduğunu söyledi. Unan, "2025 yılı verileri bize bilişim sektörünün büyümeye devam ettiğini ancak yatırım kararlarının daha seçici hale geldiğini gösteriyor. Buna rağmen yapay zekâ yatırımları hız kesmiyor. Yapay zekâ gelirleri geçen yıla göre yüzde 58 artarak teknoloji yatırımlarının yönünü belirleyen en önemli alanlardan biri haline geldi. Artık şirketler yapay zekâyı bir teknoloji yatırımı olarak değil, verimlilik, rekabet ve sürdürülebilir büyümenin temel unsuru olarak görüyor" dedi

Her 100 şirketten yalnızca 8'i yüzde 100 büyüyebildi

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de büyümenin şirketler arasında dengeli dağılmaması oldu. 2025 yılında Bilişim 500 listesinde yer alan şirketlerin yalnızca yüzde 8'i gelirlerini yüzde 100'ün üzerinde artırabilirken, yılın en yüksek büyüme oranıyüzde 323 olarak gerçekleşti. Bu tablo, sektörün büyümesini sürdürmesine rağmen hızlı büyüyen şirket sayısının belirgin şekilde azaldığını ortaya koydu. 

Türkiye'de geliştirilen sektörel yazılımların gelirleri geçen yıla göre yüzde 35 artarken, bu alandaki çözümler toplam yazılım gelirlerinin yüzde 67'sini oluşturdu. Finans, bankacılık, turizm ve savunma sanayine yönelik geliştirilen yerli yazılımlar, sektör büyümesinin en önemli taşıyıcıları arasında yer aldı. 

Yapay zekâ, yeni hizmet modellerini büyütüyor

Bu yıl ilk kez araştırmaya dahil edilen ‘Yönetilen Hizmetler’ kategorisi de sektörün gelişen alanlarından biri olarak öne çıktı. Toplam geliri 3 milyar TL'ye ulaşan bu kategorinin, yapay zekâ yatırımlarının hızlanması ve kurumların dış kaynak kullanımına yönelmesiyle birlikte önümüzdeki yıllarda bilişim sektörünün en hızlı büyüyen başlıklarından biri olması bekleniyor.

Özlem Unan, "Yapay zekânın yaygınlaşması yalnızca yazılım yatırımlarını değil; güçlü altyapı, bulut teknolojileri ve uzman insan kaynağı ihtiyacını da artırıyor. Bu nedenle yönetilen hizmetler artık şirketler için maliyet avantajı sağlayan bir model olmanın ötesine geçerek stratejik bir dönüşüm alanına dönüşüyor" değerlendirmesinde bulundu. 

Bu yıl "Teknolojinin İpek Yolu Anadolu'dan Geçmeli!" mottosuyla gerçekleştirilecek Bilişim 500, Türkiye'nin dijital ekonomide yalnızca takip eden değil, teknoloji üreten, yön veren ve bölgesel bir merkez olma vizyonunu sektörün ortak gündemine taşıyacak. Bilişim 500'ün 2025 yılı sonuçları, Tören Sponsoru KoçSistem, Araştırma Sponsoru Link Bilgisayar ve Yayın Sponsoru Odine'nin katkılarıyla 5 Ağustos'ta Grand Pera Tarihi Emek Sineması'nda düzenlenecek ödül töreninde kamuoyuyla paylaşılacak.

Platform tarafından yapılan açıklamada, kullanıcıların en çok sürücülerin yolculuğu kabul ettikten sonra gelmemesinden, gerçekleşmeyen veya iptal edilen yolculukların ücretinin tahsil edilmesinden, fiyat farklılıklarından ve müşteri hizmetlerine ulaşamamaktan şikayet ettiği aktarıldı.

Çözüm platformu Şikayetvar, platforma iletilen başvurularda sürücü iptalleri, gelmeyen araçlar, hatalı veya çift tahsilat, uygulamada gösterilen fiyatla yolculuk sonunda talep edilen ücretin uyuşmaması, iade gecikmeleri ve müşteri hizmetlerine erişememe sorunlarının öne çıktığını açıkladı. Uygulama dışı ödeme talepleri, sürücü davranışları ve güvenlik endişeleri de sıkça dile getirildiği belirtildi.

Platform tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Taksi, otomobil ve motosiklet çağırma hizmetlerinden elektrikli scooter ve paylaşımlı araç kiralamaya kadar farklı seçenekler sunan ulaşım uygulamaları, özellikle büyük şehirlerde günlük hayatın önemli bir parçası haline geldi. Kullanıcı ve işlem sayısındaki artış, tüketicilerin karşılaştığı sorunları da daha görünür hale getirdi.

Kullanıcıların en fazla şikayet ettiği konuların başında, sürücünün yolculuk talebini kabul etmesine rağmen belirtilen konuma gelmemesi yer aldı. Bazı tüketiciler, uzun süre bekletildikten sonra sürücünün kendilerinden yolculuğu iptal etmelerini istediğini bildirdi.

Özellikle hastane, havalimanı veya iş görüşmesi gibi zamanlamanın önemli olduğu durumlarda yaşanan iptaller, kullanıcıların ulaşım planlarının aksamasına ve alternatif araçlar için daha yüksek ücret ödemesine yol açtı.

Başlamayan veya iptal edilen yolculukların ücretlerinin kartlardan tahsil edilmesi de öne çıkan şikayetler arasında yer aldı. Tüketiciler, araç hiç gelmediği halde ödeme alındığını, aynı yolculuk için birden fazla tahsilat yapıldığını veya kartlarına farklı tutarlar yansıtıldığını belirtti.

İade süreçlerinin uzaması, kullanıcıların platformla banka arasında yönlendirilmesi ve canlı desteğe ulaşamaması mağduriyetleri artırdı.

Kullanıcılar, yolculuk öncesinde uygulamada gösterilen fiyatla seyahat sonunda talep edilen ücret arasında fark bulunduğunu aktardı.

Kısa mesafeler için yüksek ücret gösterilmesi, aynı güzergâhta farklı fiyatlarla karşılaşılması, rotanın gereksiz yere uzatılması ve hizmet bedellerinin açık biçimde gösterilmemesi şikayetlerde sıkça dile getirildi.

Bazı kullanıcılar, sürücülerin uygulama üzerinden kabul ettikleri yolculuğu iptal ederek ücretin nakit ödenmesini istediğini bildirdi.

Yolculuğun uygulama dışında gerçekleştirilmesi; rota takibi, sürücü bilgileri, kartlı ödeme ve müşteri desteği gibi güvenlik özelliklerinin kullanılamamasına yol açabiliyor. Kaba davranışlar, araç içinde sigara kullanılması, trafik kurallarına uyulmaması ve uygunsuz sorular yöneltilmesi de şikayetlerde yer aldı.

Ulaşım uygulamalarına yönelik şikayetler yalnızca otomobil, motosiklet ve taksi yolculuklarıyla sınırlı kalmadı. Elektrikli scooter kullanıcıları da bozuk araçlar, sürüşü sonlandıramama, uygulama hataları ve sonradan yansıtılan cezalar nedeniyle mağduriyet yaşadıklarını aktardı.

Bazı kullanıcılar, araç hareket etmediği halde ücretin işlemeye devam ettiğini veya teknik hata nedeniyle sürüşü sonlandıramadıklarını bildirdi.

Paylaşımlı araç kiralama hizmetlerine yönelik şikayetlerde, araçta önceden bulunan hasarların kullanıcılara yansıtılması, provizyon bedellerinin zamanında kaldırılmaması, kiralamanın uygulama üzerinden sonlandırılamaması ve sonradan tahsil edilen ek ücretler öne çıktı.”

Kullanıcıların Şikayetvar’a ilettiği başvurulardan öne çıkan ifadeler şöyle sıralandı:

“Sürücü yolculuğu kabul etti ancak konuma gelmedi. Uzun süre bekledikten sonra iptal etmemi istedi.”

“Araç hiç gelmediği halde ücret kartımdan çekildi. İade talebim günlerdir sonuçlanmadı.”

“Uygulamada gördüğüm tutarla yolculuk sonunda tahsil edilen ücret aynı değildi.”

“Sürücü yolculuğu uygulama üzerinden iptal ederek ücreti nakit ödememi istedi.”

“Scooter çalışmadığı halde sürüş başlamış göründü. Sürüşü sonlandıramadığım için kullanmadığım sürenin ücreti kesildi.”

“Kiralamayı sonlandırdım ancak işlem devam etmiş gibi gösterilerek kartımdan ek ücret alındı.”

EKONOMİM 2026 OCAK sayısını okuyabilirsiniz

EKONOMİM 2026 MART sayısını okuyabilirsiniz

EKONOMİM 2026 ARALIK sayısını okuyabilirsiniz

EKONOMİM 2026 KASIM sayısını okuyabilirsiniz

EKONOMİM 2026 EKİM sayısını okuyabilirsiniz

Ekonomi, finans, döviz, şirket haberleri ve yatırım analizleriyle dopdolu içerik sunan TEMMUZ 2026 sayısı; döviz piyasalarından borsa gelişmelerine, girişimcilikten reel sektöre kadar birçok önemli konuyu ele alıyor. Türkiye ve dünya ekonomisindeki güncel gelişmelerin detaylıca analiz edildiği sayıda; şirket profilleri, yatırım tüyoları ve uzman yorumları da yer alıyor.

EKONOMİM TEMMUZ 2026 sayısı hem basılı formatta hem de dijital platformlarda erişime açık. Ekonomiyi yakından takip edenler için adeta bir rehber niteliği taşıyan bu sayıda, özellikle son dönemdeki finansal gelişmelere ve yapay zekanın hayatımıza etkisine dair çarpıcı başlıklar dikkat çekiyor.

Ekonomiyle ilgilenen herkesin kütüphanesinde bulunması gereken bu sayıyı kaçırmayın!

Türkiye’nin ilk ve tek Ekonomim’i 2014 yılından basılı yayın olarak siz okurlarına en iyisini sundu ve sunmaya da devam ediyor.

Merkezi veri merkezleri ve GPU kümeleri üzerine kurulu mevcut model, kullanıcıların yapay zekâyı veya yapay zekâ geliştirme araçlarını adeta kiralamasını gerektiriyor. Tether ise bunun uzun vadede sürdürülebilir bir yaklaşım olmadığını savunuyor. Şirkete göre yerel (Local AI) yapay zekâ modeli, yapay zekâyı kiralanan bir hizmet olmaktan çıkararak kullanıcıların sahip olduğu taşınabilir bir dijital varlığa dönüştürüyor. Böylece yapay zekâ çıkarımları (inference), model eğitimi ve geliştirme süreçleri doğrudan kullanıcıların sahip olduğu cihazlarda gerçekleştirilebiliyor.

Bulut tabanlı yapay zekânın maliyeti giderek artıyor

Tether, günümüzde yapay zekâ altyapısının büyük bölümünün belirli bölgelerde yoğunlaştığına dikkat çekiyor. Dünya genelindeki veri merkezlerinin yaklaşık yüzde 43'ü ABD'de bulunurken, bu sayı ikinci sıradaki Birleşik Krallık'ın sekiz katına ulaşıyor. Almanya ise Afrika kıtasındaki toplam veri merkezlerinden iki kat daha fazla veri merkezine sahip. Bu durum; maliyet, performans ve veri egemenliği açısından önemli eşitsizlikler yaratıyor.

Şirket ayrıca yapay zekâ altyapılarının artan talep nedeniyle kira maliyetlerini sürekli yükselttiğini belirtiyor. Büyük yapay zekâ şirketlerinin yalnızca 2026 yılında altyapı yatırımları için yaklaşık 500 milyar dolar harcaması beklenirken, bu rakamın 2030 yılında 1,3 trilyon dolara ulaşacağı öngörülüyor. Bunun yanı sıra üçüncü taraf altyapılara bağımlılık; hizmet kesintileri, kullanım koşullarındaki ani değişiklikler ve operasyonel riskleri de beraberinde getiriyor.

Tether'e göre yerel yapay zekâ ise herkesin erişebileceği donanımlarda çalışabiliyor, merkezi sistemlere ihtiyaç duymuyor ve farklı platformlarda bağımsız şekilde kullanılabiliyor.

Veri güvenliği yerel yapay zekâ ile güçleniyor

Tether, yapay zekâ kullanımında en önemli başlıklardan birinin veri güvenliği olduğuna dikkat çekiyor. Şirkete göre kullanıcıların verilerinin üçüncü taraf sistemlere gönderilmesi, veri sızıntısı ve kötüye kullanım riskini artırıyor. Özellikle model eğitimi ve kullanım süreçlerinde istemeden paylaşılan veriler, önemli güvenlik açıkları oluşturabiliyor. 2026 yılı için yapılan araştırmalarda siber güvenlik yöneticilerinin yüzde 34'ü üretken yapay zekâ kaynaklı veri sızıntılarını en büyük güvenlik riski olarak görüyor. Aynı dönemde raporlanan veri ihlallerinin büyük bölümünün de doğrudan yapay zekâ sistemleri veya merkezi veri yönetim altyapılarıyla ilişkili olduğu belirtiliyor.

Tether'e göre yerel yapay zekâ modelinde ise tüm kontrol kullanıcıda kalıyor. Veriler cihaz dışına çıkmıyor ve kullanılan yazılımlar harici sistemlerle doğrudan iletişim kurmuyor. Bu yaklaşım sayesinde kullanıcılar hem verilerinin kontrolünü koruyor hem de yapay zekâdan daha güvenli şekilde yararlanabiliyor.

YÜKSEK KATMA DEĞERLİ HAM MADDE ÜRETİMİ ÖNE ÇIKIYOR

Bitkisel içeriklerin kullanım alanlarının genişlemesiyle birlikte yüksek etken madde oranına sahip, standardize ve izlenebilir ham madde ihtiyacı da sektörün temel gündemlerinden biri haline geldi. Talya Bitkisel'in geliştirdiği üretim modeli kapsamında bitkiler belirli proseslerden geçirilerek etken maddeleri ayrıştırılıyor ve yüksek saflıkta toz ekstre elde ediliyor. Elde edilen bitkisel ekstreler ise gıda takviyeleri, fonksiyonel gıdalar, kozmetik ürünleri, aromaterapi uygulamaları, hayvan sağlığı çözümleri ve tarımsal içerik geliştirme süreçlerinde ham madde olarak değerlendiriliyor.

3,5 YILLIK SAHA DENEYİMİ ÜRETİM ALTYAPISINA DÖNÜŞTÜ

Bitkisel ekstraksiyon ve toz ekstre üretimine yönelik yerli kaynak ve teknik bilginin sınırlı olması nedeniyle sürecin büyük ölçüde AR-GE çalışmaları, deneme uygulamaları ve saha deneyimleriyle şekillendiğini belirten Talya Bitkisel Kurucusu M. Halis Ertaş, geliştirilen sistemin yalnızca proses ünitesi yatırım maliyetinin bugün yaklaşık 3 milyon dolar seviyesine ulaştığını, bilgi birikimi, AR-GE süreçleri ve teknolojik altyapıyla birlikte toplam yatırım değerinin ise 5-6 milyon dolarseviyelerine çıktığını söyledi. Ertaş, "Bitkisel ekstraksiyon ve toz ekstre üretimine yönelik yerli kaynak ve teknik bilgi oldukça sınırlıydı. Bu nedenle süreç büyük ölçüde AR-GE çalışmaları, deneme uygulamaları ve saha deneyimleriyle şekillendi. Yaklaşık 3,5 yıllık süreç boyunca birçok farklı bitki üzerinde çalıştık. Örneğin bugün Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (BATEM) ile TÜBİTAK destekli proje kapsamında zerdeçal üzerine çalışmalar yürütüyoruz. Zerdeçal gibi etken madde yapısıyla öne çıkan bitkilerde yüksek verimli ekstrakt geliştirme süreçleri, sahip olduğumuz know-how'ın en güçlü örnekleri arasında yer alıyor. Bugün yalnızca bir üretim hattı değil; bilgi, deneyim ve teknoloji altyapısı kurduğumuzu söyleyebiliriz" ifadelerinde bulundu.

YATIRIMIN MERKEZİNDE BİLGİ VE AR-GE BULUNUYOR

Yaklaşık 3,5 yıl boyunca geliştirilen üretim altyapısının yalnızca kendi ürünleri için değil, farklı sektörlerin ham madde ihtiyacına da yanıt verecek şekilde kurgulandığını ve bilgi birikiminin fiziksel yatırım kadar önemli olduğuna dikkat çeken Ertaş, "Bugün geldiğimiz noktada yalnızca kendi ürünlerimizi geliştirmiyoruz. Kozmetikten gıdaya, hayvan sağlığından tarıma kadar farklı sektörlere ham madde sağlayan bir yapıya ulaştık. Uzun yıllar ithal edilen birçok içerikte yerli üretim kapasitesi oluşturmak bizim için önemli bir kazanım oldu. Bir üretim tesisini kurabilirsiniz ancak süreçleri ve bilgi birikimini kısa sürede oluşturmanız kolay değil. Bizim için asıl yatırım bilgiye, AR-GE'ye ve üretim deneyimine yapılan yatırım oldu" dedi.

Yalnızlık artık yalnızca bireyin iç dünyasında yaşadığı bir duygu değil; kentleşmeden dijitalleşmeye, bireyselleşmeden çalışma yaşamına kadar uzanan çok boyutlu bir toplumsal sorun olarak değerlendiriliyor. “11 Temmuz Yalnızlar Günü” dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Sosyolog Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Yalnızlık sadece kişinin iç dünyasında yaşadığı bireysel bir his olarak görülemez. Bugünün yalnızlığı biraz da ‘insanlar arasında insansız kalma’ halidir.” dedi.

Yapay zeka araçlarının insanların duygusal boşluklarına cevap verebilen bir “dijital muhatap” haline gelmesinin dikkat çekici olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Süleymanlı, “Kısa vadede rahatlatıcı görünen bu ilişki biçimi, gerçek insan ilişkilerinin yerini almaya başladığında yalnızlığı azaltmak yerine daha da derinleştirebilir.” diye konuştu.

Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “11 Temmuz Yalnızlar Günü” dolayısıyla modern yaşamın yalnızlığı kaçınılmaz bir kader haline getirip getirmediğini değerlendirdi.

Yalnızlık modern dünyanın ürettiği sosyal bir sonuç

Yalnızlığın insanlık tarihi kadar eski bir duygu olduğunu, ancak modern dünyada farklı bir boyut kazandığını ifade eden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle devam etti:

“Bu yüzden yalnızlık sadece kişinin iç dünyasında yaşadığı bireysel bir his olarak görülemez. Kentleşme, göç, aile yapısındaki dönüşüm, bireyselleşme, rekabetçi eğitim ve çalışma hayatı, dijitalleşme ve gündelik ilişkilerin yüzeyselleşmesi bu duyguyu besleyen başlıca toplumsal koşullar arasında yer alıyor. Bu nedenle modern yaşamda yalnızlık kaçınılmaz bir kader değil; daha çok içinde yaşadığımız sosyal düzenin ürettiği bir sonuçtur. İnsan kalabalıklar içinde, iş yerinde, okulda, sosyal medyada görünür olabilir; fakat kendini gerçekten anlaşılmış, duyulmuş ve kabul edilmiş hissetmeyebilir. Bugünün yalnızlığı biraz da ‘insanlar arasında insansız kalma’ halidir.”

Dünya Sağlık Örgütü’nün yalnızlığı artık küresel ölçekte ciddi bir sosyal ve sağlık sorunu olarak ele almasının da bunun tesadüf olmadığını gösterdiğini dile getiren Süleymanlı, “Yalnızlık sadece ruhsal bir kırılganlık değil; bedensel sağlık, yaşam kalitesi, eğitim, çalışma hayatı ve toplumsal bağlılık üzerinde etkili olan çok boyutlu bir meseledir.” dedi.

Sürekli bağlantı, gerçek bağ anlamına gelmiyor!

Dijitalleşmenin insanlara daha fazla iletişim kurma imkânı sunduğunu ancak bunun her zaman gerçek ilişki anlamına gelmediğini söyleyen Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Sosyal medya sayesinde insanlar sürekli çevrim içi, sürekli görünür, sürekli erişilebilir hale geldi. Ancak bu görünürlük çoğu zaman derin bir yakınlık üretmiyor. Kısa mesajlar, emojiler, beğeniler ve hikaye paylaşımları gerçek sohbetin, yüz yüze temasın ve duygusal paylaşımın yerini tam olarak dolduramıyor.” diye konuştu.

Yalnız bireylerin sosyal medyaya daha fazla yöneldiğini, ancak sosyal medyanın aşırı ve yüzeysel kullanımının da yalnızlığı artırabildiğini belirten Prof. Dr. Süleymanlı, “Burada çift yönlü bir süreç var. Yalnız insanlar sosyal medyaya daha fazla yönelebiliyor; fakat sosyal medyanın aşırı ve yüzeysel kullanımı da yalnızlığı derinleştirebiliyor. İnsan başkalarının hayatını daha parlak, daha sosyal, daha başarılı gördükçe kendi hayatını eksik hissetmeye başlıyor. Bu da yalnızlığı sadece artırmıyor, aynı zamanda görünmez bir karşılaştırma baskısına dönüştürüyor.” ifadesinde bulundu.

Yapay zekâ, gerçek ilişkinin yerini almıyor!

Son dönemde yapay zekâ destekli sohbet uygulamalarının da yalnızlık tartışmalarının önemli bir parçası haline geldiğine dikkat çeken Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Yapay zeka araçları kriz anlarında insana duymak istediği cümleleri söyleyebiliyor; yargılamadan dinliyor, şefkatli cevaplar veriyor, duygusal destek hissi oluşturabiliyor. Bu, geçici olarak rahatlatıcı olabilir. Fakat insan, gerçek ilişkilerin yerine uzun süre yapay zekayla konuşarak yalnızlığını gidermeye çalışırsa, bu durum tıpkı sosyal medyada olduğu gibi yalnızlığı daha da derinleştirebilir. Çünkü insanın asıl ihtiyacı sadece cevap almak değil; gerçek bir insan tarafından görülmek, duyulmak ve önemsenmektir.” şeklinde konuştu.

Kalabalık şehirlerde görünmezlik, küçük yerleşimlerde anlaşılmama duygusu…

Yalnızlığın büyük şehirler ile küçük yerleşim yerlerinde farklı biçimlerde yaşandığını belirten Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Büyük şehirlerde yalnızlık daha çok kalabalık içinde görünmez kalma biçiminde yaşanıyor. İnsan her gün binlerce kişiyle aynı metroya biniyor, aynı caddelerden geçiyor, aynı apartmanda yaşıyor; fakat çoğu zaman kimseyle gerçek bir bağ kuramıyor. Büyük şehir insana özgürlük ve hareketlilik sunarken, aynı zamanda ilişkileri daha geçici, daha mesafeli ve daha işlevsel hale getirebiliyor.” dedi.

Küçük yerleşim yerlerinde yaşanan yalnızlığa da işaret eden Prof. Dr. Süleymanlı, “Küçük yerleşim yerlerinde ise sosyal kontrol daha güçlü, insanlar birbirini daha fazla tanıyor ve gündelik karşılaşmalar daha doğal yaşanıyor. Bu durum kimi zaman yalnızlığı azaltabilir. Ancak küçük yerlerde de yalnızlık yok değildir. Özellikle yaşlılar, eşini kaybedenler, göç nedeniyle çocukları büyük şehirlere giden aileler veya kendini çevresiyle uyumlu hissetmeyen bireyler derin bir yalnızlık yaşayabilir. Dolayısıyla büyük şehir yalnızlığı ile küçük yer yalnızlığı farklı biçimlerde ortaya çıkar. Büyük şehirde insan kalabalığın içinde kaybolur; küçük yerde ise bazen herkes tarafından tanındığı halde anlaşılmadığını hisseder. Birinde anonimlik, diğerinde duygusal uyumsuzluk yalnızlığı besleyebilir.” diye konuştu.

Tek kişilik haneler hızla artıyor

Modern toplumlarda tek kişilik hanelerin hızla arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle devam etti:

“Tek kişilik hanelerin artması modern toplumların en dikkat çekici dönüşümlerinden biridir. Bu durum sadece demografik bir değişim değildir; aile, komşuluk, akrabalık, dayanışma ve bakım ilişkilerinin yeniden şekillendiğini gösterir. Türkiye’de de TÜİK verileri bu dönüşümü açık biçimde ortaya koymaktadır. TÜİK’in 2025 verilerine göre yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hane halklarının oranı 2014’te %13,9 iken 2025’te %20,5’e yükselmiştir. İnsanlar artık daha bağımsız yaşıyor, kararlarını daha bireysel alıyor, özel alanlarına daha fazla önem veriyor. Bu bazı yönleriyle özgürleştirici olabilir; fakat sosyal bağların zayıflaması riskini de beraberinde getiriyor. Amerikalı sosyolog Eric Klinenberg’in ‘solo yaşam’ olarak kavramsallaştırdığı bu eğilim, özellikle kentli ve yaratıcı sınıflar arasında bir yaşam tarzı tercihi olarak da öne çıkmaktadır.”

Yardım istemek, destek almak, birine ihtiyaç duymak zayıflık değil

Bireyselleşme arttıkça insanın kendi hayatının merkezine daha fazla yerleştiğini kaydeden Prof. Dr. Süleymanlı, “Ancak kendine yetme kültürü zamanla kimseye ihtiyaç duymama yanılsamasına dönüşebiliyor. Oysa insan biyolojik, psikolojik ve sosyolojik olarak ilişki varlığıdır. Yardım istemek, destek almak, birine ihtiyaç duymak zayıflık değil, insan olmanın doğal bir parçasıdır.” ifadesinde bulundu 

Yalnızlık artık önemli bir sosyal politika konusu

Yalnızlığın sadece bireysel bir duygu olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Toplumun sosyal yapısı açısından bakıldığında tek kişilik hanelerin artması, bakım emeğinin, yaşlılık deneyiminin, kriz anlarında dayanışmanın ve kuşaklar arası ilişkilerin yeniden düşünülmesini zorunlu kılıyor. Çünkü yalnız yaşayan birey sayısı arttıkça, yalnızlık artık sadece evin içinde yaşanan bir duygu olmaktan çıkıp sosyal politika konusu haline geliyor. Yalnızlık elbette bireyin içinde yaşadığı bir duygudur; fakat sadece bireysel bir duygu olarak açıklanamaz. Çünkü yalnızlığı üreten koşullar çoğu zaman toplumsaldır. Eğitim sistemi, çalışma temposu, kent yaşamı, dijital kültür, aile yapısındaki dönüşüm, ekonomik güvensizlik ve sosyal dayanışmanın zayıflaması bireyin yalnızlık deneyimini doğrudan etkiler.” dedi.

Dijital çağda sağlıklı iletişim becerileri geliştirilmeli

Bugün yalnızlığın sağlıkla, eğitimle, istihdamla, sosyal güvenle ve toplumsal katılımla bağlantılı olduğuna işaret eden Prof. Dr. Süleymanlı, “Araştırmalar yalnızlığın depresyon, anksiyete, kardiyovasküler hastalıklar, demans ve erken ölüm riskiyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Gençlerde ise yalnızlık sosyal becerilerin zayıflamasına, akademik motivasyonun düşmesine ve gelecekteki istihdam olanaklarının daralmasına kadar uzanan sonuçlar doğurabiliyor. Bu nedenle yalnızlık günümüz toplumlarının önemli sosyal sorunlarından biri olarak değerlendirilmelidir. Bireye ‘daha sosyal o’” demek tek başına yeterli değildir. İnsanların bir araya gelebileceği güvenli kamusal alanlar, gençler için sosyal ve kültürel faaliyetler, yaşlılar için destek ağları, mahalle ölçeğinde dayanışma mekanizmaları ve dijital çağda sağlıklı iletişim becerileri geliştirilmelidir.” şeklinde konuştu.

Asıl soru kaç kişiyle konuştuğumuz değil, kaç kişiyle bağ kurabildiğimiz

Üsküdar Üniversitesi olarak 2019 yılından bu yana yalnızlık temasını her yıl farklı yönleriyle ele alan Uluslararası Yalnızlık Sempozyumları düzenlediklerini hatırlatan Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle dedi:

 “Yalnızlık meselesini bugün yalnızca bireyin iç dünyasıyla sınırlı görmek doğru olmaz. Bu konu artık tek kişilik hanelerin artışından yaşlı nüfusun yalnızlaşmasına, gençlerin dijital ilişkilerinden yapay zeka destekli sohbet uygulamalarına, göçten büyük şehir hayatına ve iş yerlerinde görünmeyen sosyal izolasyona kadar birçok güncel başlıkla birlikte ele alınmalıdır. Üsküdar Üniversitesi olarak biz de 2019’dan bu yana her yıl yalnızlığı farklı temalarla ele alan Uluslararası Yalnızlık Sempozyumları düzenliyoruz. Her sempozyum öncesinde ilgili alanda saha araştırmaları yaparak elde edilen bulguları kamuoyuyla paylaşıyoruz. Bu çalışmalar bize şunu gösteriyor: Yalnızlık artık sadece yalnız yaşayanların değil, kalabalıklar içinde kendini bağsız ve desteksiz hisseden herkesin meselesidir.”

Yapay zeka araçları bir “dijital muhatap” haline geldi

Özellikle yapay zeka araçlarının insanların duygusal boşluklarına cevap verebilen bir “dijital muhatap” haline gelmesinin dikkat çekici olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Süleymanlı, “Kısa vadede rahatlatıcı görünen bu ilişki biçimi, gerçek insan ilişkilerinin yerini almaya başladığında yalnızlığı azaltmak yerine daha da derinleştirebilir. Bu nedenle günümüzün temel sorusu artık sadece ‘kaç kişiyle iletişim kuruyoruz?’ değil, ‘kaç kişiyle gerçekten bağ kurabiliyoruz?’ sorusudur. Çünkü insan teknolojiyle konuşabilir, sosyal medyada görünür olabilir, kalabalıklar içinde yaşayabilir; fakat onu hayata bağlayan şey hala samimi, güvenilir ve anlamlı insan ilişkileridir.” şeklinde sözlerini tamamladı. 

Sessiz Yorgunluğa Karşı Bütüncül İyi Oluş Yaklaşımı

Meditopia ise kurumlara bu görünmez yorgunlukla başa çıkmaları için zihinsel ve bedensel destekleri bir araya getiren bütüncül bir yol haritası sunuyor.

Modern çalışma düzeninin getirdiği sürekli ulaşılabilirlik ve yüksek performans baskısı, çalışanların dinlenmiş görünürken aslında derin bir bitkinlik yaşamasına neden oluyor. Meditopia 2025 Çalışan Wellbeing Raporu’na göre çalışanların %37’si yorgun olduğunu belirtiyor. Bu durum, hem zihinsel hem de fiziksel sağlığı doğrudan etkileyen bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Sessiz yorgunluk süreci, proaktif önlemler alınmadığı takdirde kronik bir tükenmişliğe dönüşme riski taşıyor. Bu durumun kalıcı çözümü ise birkaç günlük tatillerin ötesine geçerek, sürdürülebilir wellbeing pratiklerinin günlük hayata entegre edilmesinden geçiyor.

Sessiz Yorgunluğa Karşı Hareket ve Sosyal Bağlar Öne Çıkıyor

Sessiz yorgunluğu aşmak için gün içerisindeki küçük rutinlerin gücünden faydalanmak kritik önem taşıyor. Meditopia’nın sunduğu zihinsel farkındalık rehberliği ve WellnessPass üzerinden erişilebilen geniş spor tesisi ağı, çalışanın sinir sistemini regüle ederek bedensel direncini artırıyor. Padel maçlarından masa başı egzersizlerine, açık hava yürüyüşlerinden stres yönetimi programlarına kadar uzanan bu bütüncül yaklaşım, çalışanın mesai saatlerinden sosyal yaşamına kadar hayatın her alanında kendisini daha enerjik hissetmesini sağlıyor. Birlikte hareket etmek ve sosyal bağları güçlendirmek, sessiz yorgunluğun yarattığı izolasyon hissini ortadan kaldırarak çalışan deneyimini ve kurumsal bağlılığı yeniden inşa ediyor.

“Kurumların Başarısı Sessiz Yorgunluğu Yönetme Becerisiyle Ölçülecek”

Sessiz yorgunluğun, fark edilmediğinde kurumsal kültürü içeriden zayıflatan ciddi bir risk faktörü olduğunu belirten Meditopia Kurucu Ortağı ve CEO’su Fatih Mustafa Çelebi, “Biz Meditopia olarak, bu yorgunluğu aşmak için zihinsel molaların yanı sıra bedensel hareketin ve sosyal bağların iyileştirici gücüne inanıyoruz. WellnessPass ile çalışanları spor salonlarıyla sınırlandırmadan, birlikte hareket ettikleri, kortlarda buluştukları ve sosyalleştikleri bir ekosisteme davet ediyoruz. 2026 yılının dinamik iş dünyasında kurumların başarısı, performans yoğunluğundan ziyade bu sessiz yorgunluğu yönetme becerileri ve sundukları bütüncül iyi oluş imkanlarıyla ölçülecek. Amacımız, teknolojiyi ve hareketi birleştirerek her çalışanın hem fiziksel hem de mental olarak tam kapasiteyle ve mutlu bir şekilde var olabileceği bir wellbeing kültürü yaratmak.” dedi.

Reddi Miras Hakkını Kaçıranlar Milyonluk Borçlarla Karşılaşabiliyor

Buna göre, mirasın borca batık olması halinde “reddi miras” hakkı kullanılarak hem miras hem de borçlar reddedilebiliyor. Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için kritik öneme sahip süre ve kurallara dikkat edilmesi gerekiyor.

Borca batık miraslarda zamanında hareket etmeyen mirasçılar, borçlardan kendi kişisel mal varlıklarıyla sorumlu hale gelebiliyor. Kakıcı & Şimşek Hukuk Bürosu kurucularından Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, özellikle ekonomik dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde miras bırakanların kredi, vergi, icra ve ticari borçlarının mirasçılar açısından ciddi riskler oluşturabildiğine dikkat çekti.

Mirasın Borçları da Mirasçılara Geçiyor

Türk Medeni Kanunu’nda yer alan “külli halefiyet” ilkesi gereği, kişinin vefatıyla birlikte tüm hak ve borçlarının mirasçılarına geçtiğini belirten Av. Elvan Kakıcı Şimşek, şu değerlendirmede bulundu:

“Bir kişinin vefatıyla birlikte yalnızca mal varlığı değil, borçları da mirasçılarına geçer. Mirasçılar, miras bırakanın borçlarından sadece kendilerine kalan miras kadar değil, kendi kişisel mal varlıklarıyla da sorumlu hale gelebilirler. Bu nedenle mirasın içeriğinin dikkatle incelenmesi büyük önem taşır.”

Borca Batık Miraslarda Hayati Öneme Sahip Hak

Mirasın borçlarının mal varlığından fazla olduğunun anlaşılması halinde reddi miras yoluna başvurulabileceğini ifade eden Şimşek, bu hakkın birçok vatandaş tarafından yeterince bilinmediğini söyledi.

Şimşek, “Mirası reddeden kişi, miras bırakanın hem mal varlığını hem de borçlarını kabul etmemiş sayılır. Böylece ileride ortaya çıkabilecek borç yükümlülüklerinden de korunmuş olur. Özellikle yüksek kredi borçları, ticari yükümlülükler veya icra takipleri bulunan dosyalarda reddi miras son derece önemli bir hukuki güvence sağlar” dedi.

En Kritik Süre Sadece 3 Ay

Reddi miras hakkının süresiz olmadığını vurgulayan Av. Elvan Kakıcı Şimşek, vatandaşların en sık yaptığı hatanın süreyi kaçırmak olduğunu belirterek, “Kanun, mirasçılara yalnızca üç aylık bir süre tanımaktadır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Mirasçının, miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içerisinde reddi miras talebinde bulunması gerekir. Süre kaçırıldığında bu hak tamamen ortadan kalkar ve mirasçı borçlardan sorumlu hale gelir.” şeklinde konuştu.

Küçük Bir İşlem Bile Reddi Miras Hakkını Kaybettirebilir

En büyük risklerden biri de miras üzerinde yapılan tasarruf işlemleri. Mirasçıların farkında olmadan yaptıkları bazı işlemlerin, hukuken mirası kabul ettikleri anlamına gelebileceğini belirten Şimşek, şu uyarılarda bulundu:

“Örneğin miras bırakanın banka hesabındaki parayı çekmek, evini kiraya vermek, taşınmazlarını üzerinize geçirmek, aracını kullanmak ya da borçlarından bir kısmını ödemek gibi işlemler mirası zımnen kabul ettiğiniz şeklinde değerlendirilebilir. Böyle bir durumda reddi miras hakkınızı kaybedebilirsiniz. Hatta dava açılmış olsa bile mahkeme talebinizi reddedebilir.”

Hukuki Süreç Nasıl İşliyor?

Reddi miras işleminin, miras bırakanın son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde yürütüldüğünü belirten Şimşek, sürecin uzman desteğiyle takip edilmesinin önemine dikkat çekti. Özellikle mirasın kapsamının net olarak bilinmediği durumlarda profesyonel hukuki destek alınmasının ileride oluşabilecek ciddi mali yükümlülüklerin önüne geçebileceğini ifade eden Şimşek, mirasçılara acele karar vermek yerine öncelikle terekenin detaylı şekilde araştırılmasını tavsiye etti.

“Borçlu Miraslarda Sessiz Kalmak Büyük Risk”

Şimşek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Vatandaşlarımız çoğu zaman mirasın yalnızca mal varlığından ibaret olduğunu düşünüyor. Oysa hukuken borçlar da mirasın bir parçasıdır. Borca batık bir miras söz konusuysa, üç aylık süreyi kaçırmadan hareket etmek ve mirası kabul anlamına gelebilecek işlemlerden kaçınmak büyük önem taşıyor. Aksi halde mirasçıların hiç beklemedikleri bir borç yüküyle karşı karşıya kalmaları mümkün olabiliyor.”

Bakanlık tarafından hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlandı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve ilana maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunması amacıyla yönetmelikte değişiklikler yapıldığı belirtildi.

Söz konusu düzenlemelerle, hedefli reklamcılıktan yapay zekayla oluşturulan reklamlara, sosyal medya içerik üreticileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar getirildiği bildirilen açıklamada, "Tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgileri tüketiciye sunmaları şartıyla bu tür reklam uygulamalarını gerçekleştirebilecektir." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılmasının yasaklandığına işaret edildi.

"Koşullu satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak"

Sosyal medya içerik üreticilerinin paylaşımlarında, herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde "reklam" veya "tanıtım" ibarelerinin kullanılmasının zorunlu hale getirildiğine dikkati çekilen açıklamada, indirimli satış reklamlarındaki yeni kurallara ilişkin şu değerlendirmelerde bulunuldu:

"Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecektir. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacaktır."

"Yaygın denetimler kararlılıkla sürüyor"

Açıklamada, falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağının genişletilerek, yasa dışı şans oyunlarının da yasak kapsamına alındığı belirtilerek, 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek söz konusu düzenlemelerle tüketicilerin daha etkin korunmasının sağlanacağına işaret edildi.

Tüketicileri yanıltan, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı yoğun ve yaygın denetimlerin kararlılıkla sürdüğüne dikkati çekilen açıklamada, "Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürülmüştür. Bu süre içinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacaktır." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, yapay zekayla oluşturulan reklamlara getirilen düzenlemeye ilişkin bilgi verilerek, şunlar kaydedildi:

"Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutulmuştur. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklanmıştır."

"'Çevre dostu' gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı"

Çevresel beyan içeren reklamlarda "çevre dostu" gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılmasının yasaklandığı bildirilen açıklamada, bu beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesinin zorunlu hale getirildiğine dikkati çekildi.

Açıklamada, çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların, yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test-değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanmasının zorunlu tutulduğu bildirildi.

Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılmasının yasaklandığı belirtilen açıklamada, bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamının yapılabileceği ifade edildi.

Açıklamada, ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik ünvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hükmün yönetmeliğe eklendiğine işaret edilerek, "Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacaktır. Ayrıca değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayınlanması durumunda, bu değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla erişilebilir şekilde yer verilmesi zorunlu hale getirilmiştir." değerlendirmesinde bulunuldu.

Üniversite tercihlerini yalnızca sınav puanına göre şekillendirmenin uzun vadede ciddi hayal kırıklıklarına yol açabileceğini belirten Henden, “Meslek seçimi birkaç haftalık tercih telaşına sıkıştırılamayacak kadar önemli bir yaşam kararıdır.” dedi.

Her yıl yüz binlerce genç, üniversite tercih döneminde hayatlarının en önemli kararlarından birini vermeye çalışıyor. Ancak uzmanlara göre asıl sorun, bu kararın çoğu zaman çok geç verilmesi. Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden, meslek seçiminin sınav sonrasında değil, bireyin kendini tanımaya başladığı yıllarda şekillenmesi gereken uzun soluklu bir süreç olduğuna dikkat çekti.

Tercih Dönemi, 12 Yıllık Birikimin Yerini Tutamaz

Toplumda meslek seçiminin lise son sınıfta başladığı yönünde yaygın bir algı bulunduğunu ifade eden Henden, bunun önemli bir yanılgı olduğunu söyleyerek,

“Meslek seçimi aslında çocukluk ve ilk gençlik dönemlerinde başlayan bir farkındalık yolculuğudur. Özellikle 9’uncu sınıf sonu ve 10’uncu sınıf başı, öğrencilerin ilgi alanlarını, güçlü yönlerini ve gelecek hedeflerini keşfetmeleri için kritik dönemlerdir. Tercih dönemindeki birkaç hafta, geride bırakılan yılların eksiklerini tamamlamak için yeterli değildir. Yanlış yönlendirmeler ve geç alınan kararların sonuçları, küresel ölçekte de görülüyor. Birçok öğrenci üniversiteye başladıktan sonra bölüm değiştiriyor ya da eğitimini yarıda bırakıyor.” dedi.

“En Yüksek Puanlı Bölüm” Her Zaman En Doğru Tercih Değildir

Üniversite tercihlerinde öğrencilerin sıklıkla puan, prestij ve gelir beklentileri üzerinden hareket ettiğini söyleyen Henden, bu yaklaşımın sürdürülebilir bir kariyer için yeterli olmadığını vurgulayarak, “Bir mesleğin popüler olması ya da yüksek gelir vaat etmesi, o mesleğin sizin için doğru olduğu anlamına gelmez. İnsanların önemli bir kısmı, toplumun beklentileriyle kendi potansiyellerini karıştırıyor. Sonuçta ortaya diploması olan ama yaptığı işten tatmin olmayan profesyoneller çıkıyor.” şeklinde konuştu.

Meslek Seçiminde Üçlü Denge Şart

Dr. Elgiz Henden’e göre doğru kariyer kararının temelinde üç önemli unsur bulunuyor: yetenek, ilgi ve değerler. Bir öğrencinin sadece sevdiği alanlara değil, aynı zamanda başarılı olabileceği becerilerine de odaklanması gerektiğini belirten Henden, şunları söyledi:

“Bir şeyi sevmek başka, o işi uzun yıllar sürdürebilecek yetkinliğe sahip olmak başka bir konudur. Aynı şekilde yetenekli olduğunuz bir alanda çalışmak da tek başına mutluluk getirmez. İlgi alanlarınız, yaşamdan beklentileriniz ve kişisel değerleriniz de meslek seçiminin ayrılmaz parçalarıdır.”

Yapay Zeka Çağında Mesleklerin Değil, Yetkinliklerin Önemi Artıyor

Teknolojik dönüşümün iş dünyasını kökten değiştirdiğini vurgulayan Henden, gençlerin sadece bugünün değil yarının dünyasına da hazırlanması gerektiğini ifade ederek,

“Bugün çok popüler görünen bazı meslekler birkaç yıl sonra tamamen farklı bir yapıya dönüşebilir. Yapay zekâ, otomasyon ve dijitalleşme birçok iş tanımını yeniden şekillendiriyor. Bu nedenle gençlerin sadece meslek unvanlarına odaklanması yeterli değil. Analitik düşünme, problem çözme, öğrenme çevikliği ve teknoloji okuryazarlığı gibi beceriler geleceğin asıl sermayesi olacak.” dedi.

‘Geleceğin Meslekleri’ Söylemine Dikkat

Sosyal medyada sıkça karşılaşılan “en çok kazandıran meslekler” ya da “iş garantili bölümler” söylemlerinin gençleri yanıltabildiğini belirten Henden, başarıyı belirleyen unsurun meslek adı değil, kişinin o alandaki gelişim ve üretim kapasitesi olduğunu söyleyerek sözlerini şöyle tamamladı:

“Hiçbir bölüm tek başına başarı garantisi sunmaz. Başarıyı belirleyen; kişinin öğrenmeye açıklığı, etik yaklaşımı, özgün bakış açısı ve kendini geliştirme isteğidir. Trendleri takip etmek önemlidir ancak yalnızca trend olduğu için yapılan tercihler uzun vadede mutsuzluk yaratabilir. Üniversite sınavı hayatınızın tamamını belirleyen bir son durak değildir. Tercih süreci ise kendinizi tanıma yolculuğunun başlangıcı olmamalıdır. Bugün vereceğiniz kararları sadece puanınıza değil, yeteneklerinize, ilgi alanlarınıza ve yaşam değerlerinize dayandırın. Meslek seçimi başkalarının sizin adınıza yazacağı bir hikaye değil; sizin kendi potansiyelinizi ortaya çıkaracağınız uzun bir yolculuktur. Manipülatif vaatlere değil, bilimsel verilere, gerçek araştırmalara ve kendi öz sesinize güvenin. Çünkü doğru meslek, yalnızca iyi bir kariyer değil, aynı zamanda anlamlı bir yaşamın da temelidir.”

Modern dünyanın hız ve başarı odaklı yapısı, insanları sürekli meşgul olmaya ve her anı verimli değerlendirmeye yönlendirirken, dinlenmek dahi birçok kişi için kaygı yaratan bir deneyime dönüşüyor. “Boş Zaman Kaygısı” olarak tanımlanan bu durumun, kişinin kendine ayırdığı zamanı bile sorgulamasına neden olduğunu belirten Çift Terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram, üretkenlik kültürü, sosyal medya baskısı ve sürekli yeterli olma beklentisinin bireylerin dinlenme hakkıyla kurduğu ilişkiyi zedelediğine dikkat çekiyor.

Günümüzde yoğun olmak, çoğu zaman başarılı ve değerli olmanın bir göstergesi olarak algılanırken, durmak ve hiçbir şey yapmadan vakit geçirmek giderek zorlaşıyor. Sürekli yapılacaklar listeleriyle hareket eden bireyler, boş kaldıkları anlarda dahi “Daha faydalı bir şey yapmalıyım”, “Bu zamanı değerlendirmeliyim” ya da “Yeterince üretken değilim” gibi düşüncelerle karşı karşıya kalabiliyor. Çocukluktan itibaren başarı ve üretkenlik üzerinden şekillenen değer algısı, yetişkinlik döneminde kişinin kendisini yaptığı işler ve sorumlulukları üzerinden değerlendirmesine neden olurken, sakin anlarda huzursuzluk yaşamasına yol açabiliyor. Sosyal medyanın da güçlendirdiği bu algı, bireylerin kendi dinlenme biçimlerini sorgulamasına ve kendilerine ayırdıkları zamanı dahi bir performans alanına dönüştürmesine neden olabiliyor. Sürekli meşgul olmak zaman zaman kişinin kendi duygu ve düşüncelerinden uzaklaşma biçimine dönüşürken, durabilmek ve dinlenebilmek ise psikolojik olarak yeniden dengelenmenin ve kişinin kendisiyle bağ kurmasının önemli yollarından biri olarak öne çıkıyor.

Modern yaşamın bireylerin dinlenme biçimleri üzerindeki etkisine dikkat çeken Çift Terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram, “Bugün birçok insan için dinlenmek, kendine zaman ayırmak ya da hiçbir şey yapmadan kalabilmek kolay bir deneyim değil. Çünkü değerimizi çoğu zaman ne kadar ürettiğimiz ne kadar başarılı olduğumuz ve ne kadar çok şeyi yetiştirdiğimiz üzerinden ölçmeye başladık. Oysa insanın yalnızca yaptığı şeylerle değil, olduğu haliyle de değerli olduğunu hatırlaması gerekiyor. Sürekli hareket halinde olmak, kişinin kendi ihtiyaçlarını duymasını zorlaştırabilir. Bazen durmak, aslında kendimize yeniden yaklaşmanın en önemli yollarından biridir.” açıklamasında bulundu.

Boş Zamanın Yarattığı Görünmez Baskı

Sürekli meşgul olma hali zaman içerisinde bireylerin kendi ihtiyaçlarıyla arasına mesafe koymasına neden olabiliyor. Dinlenmek, kişinin kendisini yenilemesi için doğal bir ihtiyaçken, üretkenlik odaklı yaşam biçimi nedeniyle çoğu zaman ertelenen ya da hak edilmesi gereken bir ödül gibi görülüyor. Kişinin kendine ayırdığı zamanı bile bir hedefe dönüştürmesi, boş zamanın getirdiği rahatlama hissinin yerini performans baskısına bırakmasına neden olabiliyor. Kitap okumak, spor yapmak, meditasyon yapmak ya da kişisel gelişim aktiviteleriyle ilgilenmek dahi bazen keyif alınan deneyimler olmaktan çıkarak tamamlanması gereken görevler haline gelebiliyor. Bu noktada önemli olan, dinlenmeyi kişinin zihinsel ve duygusal dengesini koruyabilmesi için gerekli bir alan olarak yeniden değerlendirmek oluyor.

Boş Zaman Kaygısıyla Baş Etmenin ve Kendine Alan Açmanın Yolları

Çift Terapisti Dr. Psk. Sevilay Abudaram, sürekli üretme baskısından uzaklaşmak ve dinlenmeyle daha sağlıklı bir ilişki kurabilmek için şu adımların önemli olduğunu belirtiyor:

1. Dinlenmenin Bir İhtiyaç Olduğunu Kabul Etmek: Dinlenmek, zaman kaybetmek ya da yeterince üretken olmamak anlamına gelmiyor. Zihinsel ve fiziksel olarak yenilenebilmek için dinlenmeye de diğer ihtiyaçlar kadar alan açmak gerekiyor.

2. Değeri Sadece Başarılarla Ölçmemek: Kişinin kendisini yalnızca yaptığı işler, kariyer hedefleri ya da tamamladığı sorumluluklar üzerinden değerlendirmemesi önem taşıyor. Bireyin varoluşu, üretkenliğinden bağımsız olarak da değerlidir.

3. Boşluk Hissiyle Kalabilmeyi Öğrenmek: Plansız ve sessiz anlar ilk etapta rahatsız edici hissettirse de kişinin kendi duygu ve ihtiyaçlarını fark edebilmesi için önemli fırsatlar sunuyor. Sürekli kaçmak yerine bu alanlarla temas kurabilmek gerekiyor.

4. Kendine Zaman Ayırmayı Performansa Dönüştürmemek: Öz bakım ve kişisel zamanlar da bir başarı kriterine dönüşmemeli. Kişinin kendisiyle kurduğu bağ, tamamlanması gereken bir görev değil, şefkatle yaklaşılması gereken bir süreçtir.

Boş kalabilmek, günümüz dünyasında giderek zorlaşan ancak psikolojik iyi oluş için büyük önem taşıyan bir beceri haline geliyor. Sürekli yetişmeye çalışmak yerine zaman zaman durabilmek, kişinin kendi ihtiyaçlarını fark etmesine ve hayatıyla daha dengeli bir ilişki kurmasına yardımcı oluyor. Çünkü gerçek verimlilik, ne zaman yavaşlaması gerektiğini bilmekten geçiyor.

Birlik, anız yakmanın yalnızca tarımsal üretimi değil, çevreyi, doğal yaşamı ve insan sağlığını da olumsuz etkilediğine dikkat çekerek üreticileri toprağı koruyan sürdürülebilir tarım uygulamalarını benimsemeye çağırdı.

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, yaptığı açıklamada, buğday ve arpa hasadının ardından gerçekleştirilen anız yakma işleminin toprağın en önemli zenginliklerinden biri olan faydalı mikroorganizmaları yok ettiğini, organik madde miktarını azalttığını ve toprak yapısında kalıcı bozulmalara neden olduğunu belirtti.

Kiraz, anızın yakılması yerine sürülerek toprağa karıştırılmasının doğal gübre görevi gördüğünü ifade ederek, bu yöntemin hem toprağın organik madde içeriğini artırdığını hem de gelecek üretim dönemleri için verimliliğe önemli katkı sağladığını vurguladı.

Açıklamada, anız yangınlarının yalnızca tarım arazılarıyla sınırlı kalmadığına işaret edilerek, orman alanları, yerleşim yerleri, enerji nakil hatları ve doğal yaşam üzerinde de ciddi risk oluşturduğu belirtildi. Yoğun dumanın kara yollarında görüş mesafesini azaltarak trafik kazalarına neden olabildiği, hava kalitesini düşürerek insan sağlığını olumsuz etkilediği kaydedildi.

Anız yakmanın kısa vadede pratik bir çözüm gibi görülmesine rağmen uzun vadede toprak verimliliğinin azalmasına, erozyonun hızlanmasına ve tarımsal üretimde kayıplara yol açtığını belirten Kiraz, sürdürülebilir tarımın temel unsurlarından birinin bitki artıklarının toprağa kazandırılması olduğunu ifade etti.

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği, üreticilere anız yakmaktan kaçınmaları, çevre dostu tarımsal uygulamaları tercih etmeleri ve olası yangınlara karşı gerekli tedbirleri almaları çağrısında bulundu.

Açıklamasını "Toprak en değerli mirasımızdır. Anız yakmak, geleceğimizi yakmaktır." sözleriyle tamamlayan Genel Başkan Fehmi Kiraz, tarım arazilerinin korunmasının yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin gıda güvenliği açısından da hayati önem taşıdığını vurguladı.

YKS sonrası zihinsel detoks şart!

YKS sonrasında öğrencilerin kendilerini geliştirmeye devam etmelerinin önemine dikkat çeken Akoğlan, “Üniversiteye başlamadan önceki bu boşluğu, dijital yetkinliklerinizi artıracak kurslarla doldurmak sizi yaşıtlarınızın önüne geçirecektir, yabancı dil hazırlıklı programlar seçecek adaylar bu süreçte dillerini geliştirmek için ayırabilirler.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Eğitim Kurumları ve Rehberlik Hizmetleri Yöneticisi Uzman Psikolojik Danışman Özgür Akoğlan, 20-21 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ardından adayların nasıl bir yol izlemesi gerektiğine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

İlk günlerde sonuçları değil, kendinizi düşünün

Sınavın ardından öğrencilerin hemen soru analizlerine ve puan hesaplamalarına yönelmesinin psikolojik açıdan yorucu olabileceğini ifade eden Özgür Akoğlan, şunları söyledi:

“YKS maratonu sona erdi. Aylarca süren yoğun çalışma temposu, stres ve fedakarlıklar artık yerini meraklı bir bekleyişe bırakıyor. Ancak unutulmamalıdır ki; sınavın bitişi, kariyer yolculuğunun sadece bir evresinin kapanmasıdır. İşte bu süreçte sağlıklı bir zihin yapısıyla atılması gereken adımların başında zihinsel detoks geliyor. Sınav stresi ve yorgunluğu üzerinizde. İlk günlerde sonuçları tartışmak, soruları analiz etmek yerine bedeninizi ve zihninizi dinlendirmeye odaklanın. Sosyal aktivitelere vakit ayırın. Enerjinizi topladıktan sonra, sınav sürecinde yaptığınız hataları ve başarılarınızı objektif bir şekilde gözden geçirin. Bu, sadece sınav sonucuna dair değil, çalışma alışkanlıklarınıza dair bir ‘öz farkındalık’ çalışmasıdır.”

Tercihler yalnızca puana göre yapılmamalı

Tercih dönemine ilişkin de uyarılarda bulunan Akoğlan, “Sonuçlar açıklanmadan önce ilgi alanlarınızı, yeteneklerinizi ve hayalinizdeki meslek gruplarını listeleyin. Sadece puana göre değil, kendi değerleriniz ve hedeflerinizle örtüşen bölümleri araştırın. Üniversitelerin web sitelerini, akademik kadrolarını ve tercih kılavuzlarını incelemeye başlayın. Mümkünse ilgili bölümlerde okuyan öğrencilerle veya mezunlarla iletişime geçerek sahadan bilgi alın, tercih günleri için üniversiteleri yerinde görerek imkanları hakkında detaylı bilgiler alın.” diye konuştu.

Bu dönemi yeni beceriler kazanmak için değerlendirin

YKS sonrasında öğrencilerin kendilerini geliştirmeye devam etmelerinin önemine dikkat çeken Akoğlan, “Üniversiteye başlamadan önceki bu boşluğu, dijital yetkinliklerinizi artıracak kurslarla doldurmak sizi yaşıtlarınızın önüne geçirecektir, yabancı dil hazırlıklı programlar seçecek adaylar bu süreçte dillerini geliştirmek için ayırabilirler.” ifadesinde bulundu.

Mezuna kalmak kayıp yıl değil, stratejik hazırlık sürecidir

Hedeflediği sonucu elde edemeyeceğini düşünen öğrencilerin acele karar vermemesi gerektiğini belirten Özgür Akoğlan, “Eğer aday hedefine ulaşamadığına kesin gözüyle bakıyorsa, mezuna kalma veya alternatif kariyer yollarına yönelme ihtimalleri, duygusal bir tepkiyle değil, tamamen rasyonel verilerle masaya yatırılmalıdır. Mezuna kalmak bir kayıp yıl değil, stratejik bir hazırlık süreci olarak yeniden tanımlanmalıdır. Bu süreçte en kritik nokta, ailenin ve çevrenin beklentilerinden ziyade, adayın kendi potansiyeline ve hayallerine odaklanmasıdır. Unutulmamalıdır ki, başarılı kariyerler sadece ilk denemede gelen sonuçlarla değil, karşılaşılan engellere karşı geliştirilen dirençli ve stratejik planlarla inşa edilir.” şeklinde konuştu.

OBP güncellemesi uyarısı

Özgür Akoğlan, adaylara 23-30 Haziran tarihleri arasında yapılacak Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) güncelleme işlemlerini takip etmeleri gerektiğini de hatırlattı.

Çocuklarınızı tek bir sınav sonucuyla değerlendirmeyin

Velilere de önemli mesajlar veren Akoğlan, sınav sonuçlarının öğrencilerin değerini belirleyen tek ölçüt olmadığını ifade ederek, şu çağrıda bulundu:

“Sınav sonuçları ne olursa olsun, çocuklarınızın bireysel potansiyelinin ve geleceğinin tek bir testle ölçülemeyeceğini hatırlatmanızı rica ediyoruz. Bu yeni dönemde onların yanında yer alarak, sağlıklı bir kariyer planı yapmaları için ihtiyaç duydukları huzurlu aile ortamını sürdürmeniz, onların öz güvenleri ve gelecekteki başarıları için en büyük destek olacaktır.”  

Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, toplam su ürünleri üretiminin 1 milyon 37 bin tona ulaşarak rekor kırdığını belirterek, Avrupa Birliği ülkelerinin yüksek kalite standartları sayesinde Türk balığını tercih ettiğini söyledi.

Tarım ve gıda sektörünün yükselen yıldızlarından biri haline gelen su ürünleri sektörü, üretim kapasitesi ve ihracat performansıyla dikkat çekiyor. Üç tarafı denizlerle çevrili olmanın avantajını üretim, yetiştiricilik ve ihracat gücüne dönüştüren Türkiye, artık yalnızca balık avlayan değil, balık üreten, işleyen ve dünya pazarlarına ihraç eden ülkeler arasında öne çıkıyor. Türkiye, son yıllarda yetiştiricilik alanında elde ettiği başarı sayesinde Avrupa'nın lider üreticileri arasına girerken, yıllık 2,3 milyar doları aşan ihracat geliriyle dış ticarette de önemli bir başarı hikayesi yazıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, Türkiye’nin su ürünleri üretiminde Cumhuriyet tarihinin rekorunu kırdığını belirterek, toplam üretimin 1 milyon 37 bin tona ulaştığını açıkladı. Av sezonunun son yılların en bereketli dönemlerinden biri olarak tamamlandığını ifade eden Türkyılmaz, avcılıktan elde edilen üretimin bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 15 arttığını söyledi.

Yetiştiricilikte Avrupa Lideri

Su ürünleri yetiştiriciliğinde Türkiye’nin güçlü bir konuma ulaştığını vurgulayan Türkyılmaz, Türkiye’nin dünya sıralamasında 15’inci, Avrupa Birliği ülkeleri arasında ise birinci sırada yer aldığını belirtti. Çipura ve levrek üretiminde Avrupa lideri olduklarını ifade eden Türkyılmaz, alabalık üretiminde de Türkiye’nin dünyanın önde gelen ülkeleri arasında bulunduğunu kaydetti.

Sektörün ekonomik katkısına da dikkat çeken Türkyılmaz, 2025 yılında su ürünleri ihracatından yaklaşık 2,3 milyar dolar döviz girdisi sağlandığını söyledi. Türkiye’nin yaklaşık 100 ülkeye su ürünleri ihraç ettiğini belirten Türkyılmaz, Rusya ve Avrupa Birliği ülkelerinin en önemli pazarlar arasında yer aldığını dile getirdi.

"Avrupa Birliği Türk Balığını Tercih Ediyor"

Avrupa Birliği ülkelerine su ürünleri ihracatının yüksek standartlar gerektirdiğini ifade eden Türkyılmaz, Türkiye’nin üretimden tüketime kadar tüm süreçlerde güçlü denetim mekanizmalarına sahip olduğunu belirterek, "Avrupa Birliği ülkeleri Türk balığını tercih ediyor. Çünkü sağlıklı, güvenilir ve izlenebilir ürünler sunuyoruz. Deniz suyu kalitesinden yem içeriğine, üretim tesislerinden işleme süreçlerine kadar her aşama kontrol altında tutuluyor. Bu denetimler yalnızca ihracata giden ürünler için değil, iç piyasaya sunulan tüm su ürünleri için uygulanıyor. Vatandaşlarımız Türk balığını gönül rahatlığıyla tüketebilir." dedi.

Türk Somonu Dünya Pazarında Markalaşıyor

Türk somonunun son yıllarda dünya pazarlarında önemli bir marka haline geldiğini belirten Türkyılmaz, Türk somonunun Türkiye’nin ihracat gücünü artıran stratejik ürünlerden biri olduğunu söyledi. Çipura, levrek ve alabalığın da Türkiye’nin güçlü olduğu ürün grupları arasında yer aldığını ifade eden Türkyılmaz, önümüzdeki dönemde “Türk Havyarı” markasını da dünya pazarına kazandırmayı hedeflediklerini açıkladı.

Türkyılmaz, 2027 yılından itibaren Türkiye’de siyah havyar üretiminin ticari ölçekte gerçekleştirileceğini belirterek, bu alanda önemli bir ihracat potansiyeli bulunduğunu vurguladı.

Kişi Başı Tüketimin Artırılması Hedefleniyor

Türkiye’de kişi başı yıllık balık tüketiminin yaklaşık 8 kilogram seviyesinde olduğunu hatırlatan Türkyılmaz, bu rakamın dünya ortalamasının altında kaldığını belirtti. Balığın özellikle çocuk gelişimi, sağlıklı beslenme ve hayvansal protein ihtiyacının karşılanması açısından büyük önem taşıdığını söyleyen Türkyılmaz, balık tüketiminin artırılması için okullardan sosyal medya kampanyalarına kadar birçok alanda farkındalık çalışmaları yürüttüklerini ifade etti.

Su ürünleri sektörünün üretim, ihracat, istihdam, kırsal kalkınma ve sağlıklı beslenme açısından stratejik bir alan olduğunu belirten Türkyılmaz, Türkiye’nin sahip olduğu potansiyelle küresel pazarlardaki payını daha da artırmayı hedeflediğini kaydetti.

İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında İstanbul'da riskli yapıların dönüşümü için sağlanan uygun koşullu finansman desteğine vatandaşların başvuruları arttı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında İstanbul'da riskli yapıların dönüşümü için sağlanan uygun koşullu finansman desteğine vatandaşların ilgisi arttı.

Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen proje doğrultusunda dönüşüm sürecine dahil olmak isteyen hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar kredi desteği, ilk 12 ay geri ödemesiz dönem, 180 aya varan vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla finansman imkanı sunuluyor.

İstanbul'un projeye dahil edilmesiyle başvuru süreçlerinde yoğunluk yaşandı.

Proje kapsamında kentte çalışmaların başladığı 6 Nisan'dan 22 Haziran'a kadar 14 bin 32 hak sahibiyle görüşme yapıldı.

Bu görüşmeler sonucunda riskli yapıların dönüşümü için 196 bin 324 konut ve iş yerine ilişkin ön başvuru alındı.

Başvurular değerlendirme sürecinde bulunurken, uygunluk kontrollerinin tamamlanmasının ardından kesin başvurular netleştirilecek.

Yetkililer, ön başvurulardaki artışın vatandaşların kentsel dönüşümde sürdürülebilir finansman modellerine olan ihtiyacını ve güvenini gösterdiğini belirtiyor.

En çok ön başvuru alınan 15 ilçe

Proje kapsamında İstanbul'da en fazla ön başvuru alınan ilçeler arasında Bahçelievler ilk sırada yer aldı.

Bahçelievler'de 1506, Kadıköy'de 1461, Bakırköy'de 1409, Kartal'da 1062, Gaziosmanpaşa'da 813, Üsküdar'da 736, Ümraniye'de 634, Küçükçekmece'de 614, Maltepe ve Avcılar'da 500'er, Pendik'te 473, Güngören'de 450, Bağcılar'da 428, Şişli'de 418 ve Fatih'te ise 415 ön başvuru alındı.

Bu 15 ilçede toplam 11 bin 419 ön başvuru yapıldı.

Proje kapsamında sağlanan finansman desteğinin riskli yapıların yenilenmesi ve afetlere daha dayanıklı şehirlerin oluşturulmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Söz konusu finansman desteği sağlanan proje, İstanbul'un yanı sıra İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ'da da uygulanıyor.

Proje hakkında detaylar

1 Ekim 2020 tarihinden itibaren yıkım sürecine geçmiş ve riskli yapı olarak tanımlanan binalar hedef gruplar arasında yer alıyor. Bu kapsamda desteklerden yararlanılabilmesi için bina sakinleri (daire sahipleri) ile müteahhit arasında anlaşmanın sağlanmış olması gerekiyor.

Süreçte müteahhitler, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) platformunu kullanarak binanın yıkım ve yeniden yapım süreçlerine ilişkin bilgi ve belgeleri sisteme yüklüyor. Teknik incelemelerin tamamlanmasının ardından hak sahiplerinin (daire sahiplerinin) banka süreçlerini başlatması bekleniyor.

Finansman tutarı, inşaat sürecindeki hak edişlere paralel olarak blokeli hesaplarda tutuluyor ve yapım aşamalarının ilerlemesine bağlı şekilde müteahhitlere aktarılıyor.

ekonomim

Çözüm platformu Şikayetvar verilerine göre elektronik ürün yetkili servislerine ilişkin şikayet sayısı geçen yılın aynı dönemindeki 694 seviyesinden bin 452'ye yükselerek yüzde 109 arttı. Beyaz eşya yetkili servislerinde ise şikayet sayısı 2 bin 812'den 4 bin 467'ye çıkarak yüzde 59 artış gösterdi. Beyaz eşya ve yedek parça sitelerine yönelik şikayetler de yüzde 96 yükselerek 304'e ulaştı.

Platform tarafından yapılan açıklamada şu bilgilere yer verildi:

“Elektronik ürünlerde yaşanan arızaların ardından servis desteğine başvuran tüketiciler, en çok uzun onarım süreleri, yedek parça bekleme süreçleri ve aynı arızanın tekrar etmesinden şikayet ediyor. Özellikle akıllı telefon, televizyon ve bilgisayar gibi yüksek maliyetli ürünlerde kullanıcılar, yeni ürün satın almak yerine mevcut cihazlarını kullanmaya devam etmeye çalışırken servis süreçlerinde yaşanan aksaklıklar mağduriyet yaratıyor. Servis süreçlerinin uzaması, garanti kapsamına ilişkin anlaşmazlıklar ve onarım sonrasında aynı arızanın tekrar etmesi öne çıkan sorunlar arasında yer alıyor.

Beyaz eşya yetkili servislerine yönelik şikayet sayısı 4 bin 467'ye ulaştı. Özellikle klima, buzdolabı ve derin dondurucu gibi günlük yaşamın vazgeçilmez ürünlerinde servis randevularının gecikmesi, arızaların giderilememesi ve garanti kapsamına ilişkin anlaşmazlıklar öne çıkıyor. Tüketiciler, servis sürecinin haftalarca uzaması nedeniyle günlük yaşamlarının aksadığını belirtirken, bazı şikayetlerde aynı arıza nedeniyle birden fazla servis kaydı açıldığı görülüyor. Yaz aylarında artan klima kullanımıyla birlikte servis yoğunluğunun da şikayetlere yansıdığı dikkat çekiyor.

Yedek parça sitelerine yönelik şikayetlerdeki yüzde 96'lık artış da dikkat çekiyor. Veriler, tüketicilerin yalnızca tamir hizmetlerine değil, ürünlerini daha uzun süre kullanabilmek için yedek parçaya da daha fazla ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Tüketiciler; sipariş edilen parçaların gönderilmemesi, yanlış ürün teslim edilmesi, stokta görünen ürünlerin temin edilememesi ve iade süreçlerinde yaşanan gecikmeler nedeniyle çözüm arıyor. Artan ürün fiyatları nedeniyle cihazlarını yenilemek yerine onarmayı tercih eden kullanıcılar için yedek parçaya erişim daha kritik hale geliyor.”

Şikayetvar verilerine göre yetkili servis ve yedek parça kategorilerinde öne çıkan şikayet konuları şöyle:

• Garanti kapsamı ve garanti süresine ilişkin anlaşmazlıklar
• Uzayan onarım süreçleri
• Servis randevularına uyulmaması
• Yedek parça temininde yaşanan gecikmeler
• Aynı arızanın tekrar etmesi
• Ürün değişim ve iade taleplerinin karşılanmaması
• Kurulum ve montaj sırasında yaşanan sorunlar
• Müşteri hizmetlerine ulaşamama
• Yüksek servis ve yedek parça ücretleri

Konuyla ilgili platforma ulaşan bazı şikayetler ise şöyle sıralandı:

“Derin dondurucu satın aldım ancak aradan 15 gün geçmesine rağmen kurulum için servis gelmedi. Defalarca ulaşmaya çalışmamıza rağmen ne telefonlara yanıt alabildik ne de kurulum tarihi konusunda bilgi verildi. Ürün evde kutusunda bekliyor ve kullanamıyorum. Mağduriyetimin giderilmesi için bir an önce servis yönlendirilmesini talep ediyorum.”

“Yaklaşık 3 yıldır kullandığım buzdolabım arızalandı. Yetkili servis tarafından yapılan incelemede cihazın tamir edilemeyeceği belirtilerek garanti kapsamında değişim kararı verildi. Ancak bir süre sonra ürünün stokta bulunmadığı gerekçesiyle değişim yerine para iadesi teklif edildi. Önerilen bedelin güncel piyasa koşullarında aynı segmentte bir ürün almak için yetersiz olduğunu belirttim. Talebim para iadesi değil, değişim kararı verilen ürünün eşdeğer veya daha üst özelliklere sahip bir modelle değiştirilmesi yönünde."

“Satın aldığım beyaz eşya için ücretini ödeyerek ek garanti yaptırdım. Ancak ürünle ilgili sorun yaşadığımda, yetkili serviste ek garantinin sistemde tanımlı olmadığı bilgisi verildi. Müşteri hizmetleriyle yaptığım görüşmede ise ek garanti kapsamında yetkili servis yerine farklı bir servis süreci işletildiği ve arıza için ek ücret talep edildiği belirtildi. Ek garanti ücretini, ürünümün garanti kapsamının genişletilmesi ve olası arızalarda ek maliyetle karşılaşmamak için ödemiştim. Buna rağmen hem garanti kapsamına ilişkin belirsizlik yaşadım hem de ek ücret talebiyle karşılaştım.”

“Satın aldığım bulaşık makinesi için ücretini ödeyerek ek garanti yaptırdım. Ancak ürünle ilgili sorun yaşadığımda, yetkili servis tarafından ek garantinin sistemde görünmediği bilgisi verildi. Müşteri hizmetleriyle yaptığım görüşmede ise ek garanti kapsamında yetkili servis yerine farklı bir servis yönlendirmesi yapıldığı ve arıza için yaklaşık 5 bin TL ücret talep edildiği belirtildi. Ek garanti ücretini, ürünümün garanti kapsamının genişletilmesi ve olası arızalarda ek maliyetle karşılaşmamak için ödemiştim. Buna rağmen hem garanti kaydının görünmemesi hem de ek ücret talebiyle karşılaşmam mağduriyet yarattı.”

“Satın aldığım mini buzdolabı bir süre sonra soğutmamaya başladı ve kullanılamaz hale geldi. Arıza kaydı oluşturmama rağmen yaklaşık 40 gündür ne servis geldi ne de tarafıma herhangi bir dönüş yapıldı. Bu süreçte defalarca müşteri hizmetleriyle görüşmeme rağmen her seferinde servis yönlendirileceği bilgisi verildi ancak herhangi bir işlem yapılmadı. Ürünü uzun süredir kullanamıyor olmama rağmen sorunun çözümü için somut bir adım atılmadı.”

“Klimamda aynı arıza nedeniyle garanti süresi boyunca defalarca servis işlemi yapılmasına rağmen sorun giderilemedi. Daha sonra arızanın, önceki servis müdahalelerindeki hatalı işlemlerden kaynaklandığını öğrendim. Sorunun devam etmesi nedeniyle garanti sonrasında 5.700 TL ücret ödemek zorunda kaldım. Hatalı servis işlemleri nedeniyle tahsil edilen bu bedelin iadesini talep ediyorum.”

“Satın aldığımız çamaşır makinesi ve buzdolabında kurulumdan itibaren ciddi sorunlar yaşadık. Çamaşır makinesi ilk kullanımda arızalanarak su baskınına neden oldu, buzdolabı ise hasarlı teslim edildi ve soğutma problemi yaşadı. Her iki ürün de servis tarafından incelenmek üzere alındı. Defalarca yaptığımız başvuruya rağmen değişim talebimiz reddedildi ve ürünlerin sorunsuz olduğu belirtildi. Ancak yaşadığımız arızalar ve servis tespitleri bunun aksini göstermektedir. Arızalı ürünler için öncelikle ücret iadesi, bu mümkün değilse sıfır ve sorunsuz ürünlerle değişim talep ediyoruz.”

Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne 124 işçi alımı yapılacak.

Kurumun Resmi Gazete'de yayımlanan ilanına göre Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün İstanbul'daki iş yerlerinde istihdam edilmek üzere 14 meslek için 124 kamu işçisi alımı gerçekleştirilecek.

Müdürlüğün işçi kadrolarına yerleşen adaylar, 2 ay deneme süreli olarak yasal asgari ücretle göreve başlatılacak.

İşçiler, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından bildirilen ve talep şartlarına uygun açık iş sayısının noter kurasıyla belirlenen 4 katı kadar asıl aday arasından Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilecek sözlü sınavla belirlenecek.

Başvurular, İŞKUR internet sitesinden 26 Haziran'a kadar yapılabilecek. Çevrim içi başvurular dışında şahsen, posta veya e-posta yoluyla başvurular kabul edilmeyecek.

İŞKUR'a yapılan başvuru sonrasında Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün "https://www.darphane.gov.tr" internet adresinden teslim edilmesi gereken evrak listesine ait duyuru yapılacak.

Kura sonuçları ve diğer her türlü duyuru da bu adresten ilan edilecek. Adaylara yazılı tebligat yapılmayacak.

Noter kura çekimi, 27 Temmuz saat 14.00'te Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünde gerçekleştirilecek.

Kura tarihi ve yerinde değişiklik olması durumunda kurumun internet adresinden duyurulacak.

Kurayla seçilen adaylar, tarihi ve saati daha sonra ilan edilecek zamanda sözlü sınava tabi tutulacak.

Aracını yol kenarına çekerek durduran sürücü, çekici yardımıyla servise götürdü. Burada yapılan teknik incelemede, araca motorin yerine benzin doldurulduğu belirlendi.

Yaşadığı mağduriyet nedeniyle elindeki belge ve raporlarla Kayseri Tüketici Hakem Heyetine başvuran Ü.A, aracında meydana gelen hasarın giderilmesi için yaptığı masrafların karşılanmasını talep etti.

Başvuruyu değerlendiren heyet, bilirkişi ile diğer bilgi ve belge incelemesinde akaryakıt istasyonunun yanlış yakıt dolumu nedeniyle tüketiciye "ayıplı hizmet" sunduğuna kanaat getirdi.

Bu kapsamda 57 bin 965 lira hasar tutarı, 3 bin 287 lira ikame araç bedeli, 1920 lira çekici ücreti ve hatalı doldurulan 1000 liralık yakıtın tüketiciye ödenmesine hükmetti.

"Tüketici Hakem Heyetine başvurduklarında kaskoları bozulmuyor"

Ü.A'nın avukatı Mevlid Emin Balcıoğlu,  müvekkilinin aracına yanlış türde yakıt konulması nedeniyle yetkili serviste yaptırdıkları onarıma bağlı zararın tazmini için Kayseri Tüketici Hakem Heyetine başvurduklarını söyledi.

Hakem heyetinin başvurularına güzel bir kararla cevap verdiğini ifade eden Balcıoğlu, şunları kaydetti:

"Bu durumda başvurucular hem kasko şirketine hem de Tüketici Hakem Heyetlerine başvurarak haklarını arayabilirler. Tüketici Hakem Heyetine başvurarak haklarını aradıkları durumda kaskoları bozulmamış oluyor. Bu sayede doğrudan zararlarını akaryakıt istasyonlarından karşılamış oluyorlar. Bu durum fosil yakıtla çalışan ve araç sahibi olan bütün tüketicileri yakından ilgilendiriyor. Bu kararın bu bağlamda önemli olduğunu düşünüyoruz. Türkiye'de milyonlarca sürücü ve araç sahibi olduğunu düşünürsek bu karar bütün araç sahiplerini ilgilendiriyor. Böyle bir durum herkesin başına gelebilir. Şu anda bütün akaryakıt istasyonlarındaki cihazların yanlış yakıt uyarısı verdiği söyleniyor. Ancak sistemsel arızadan kaynaklı yanlış türde yakıt konulması durumu ya da personel hatasından kaynaklı böyle bir durumun meydana gelmesi olağan bir durum. Bu konuda biz tüketicilerimizi hem uyarmış oluyoruz hem de böyle bir durum meydana geldiğinde nasıl hareket etmeleri gerektiğinin haritasını çizmiş oluyoruz."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan karara göre, söz konusu pasaport sahipleri her 180 günlük süre içinde 90 günü aşmayan bir süre için diğer tarafın ülkesine girmek, ülkesinden transit geçmek, ülkesinden çıkmak ve ülkesinde geçici olarak kalmak için vizeden muaf tutulacak.

2022'nin ocak-nisan döneminde 227 bin 760 ton ayran ve kefir üretilirken 2023'te miktar 240 bin 421 tona ulaştı.

Üretim 2024'ün aynı döneminde artış göstererek 289 bin 423 ton oldu. 2025'te 4 aylık üretimin 304 bin 803 tona, bu yıl ise 338 bin 512 tona yükseldiği görüldü.

Böylece yılın ilk 4 aylık dönemlerinde üretilen ayran ve kefir miktarı 5 yılda yaklaşık yüzde 49 artış göstererek rekor seviyeye çıktı.

Yoğurt üretiminde de rekor

Söz konusu dönemde yoğurt üretiminde de artış görüldü. 2022'nin ocak-nisan döneminde 361 bin 469 ton yoğurt üretimi gerçekleştirildi. 2023'ün aynı döneminde üretim miktarı 361 bin 89 ton oldu. Yoğurt üretimi 2024'ün ilk 4 ayında 411 bin 151 tona yükselirken geçen yıl ocak-nisan döneminde 423 bin 787 tona çıktı.

Yoğurt üretimi bu yılın 4 ayında 470 bin 828 tona yükselerek rekor seviyeyi gördü. Böylece yoğurt üretiminde 5 yıllık dönemde artış oranı yüzde 30,2 oldu.

Ayran ve kefir üretim miktarı (ton)

Yoğurt üretim miktarı (ton)

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) tarafından Almanya’nın Kuzey Ren-Vestfelya eyaletinde düzenlenen "Avrupa ve Balkanlar Genişletilmiş İstişare Kurulu" toplantıları kapsamında, “Türkiye’ye Yatırımda Yeni Dönem: Türk Şirketleri İçin Yeni Vergi ve Yapılanma Fırsatları” başlıklı bir panel gerçekleştirildi.

Panele katılarak iş dünyası temsilcilerine hitap eden Ticaret Bakan Yardımcısı Gürcan ile MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir, Türkiye'nin küresel vizyonu ve yeni yatırım imkanlarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

"Almanya en büyük ihracat pazarımız"

Almanya'nın Türkiye için taşıdığı stratejik öneme değinen Mahmut Gürcan, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2002 yılında 13 milyar dolar seviyesindeyken 52 milyar doların üzerine çıktığını söyledi.

Gürcan, Almanya'nın, 22 milyar doları aşan payıyla Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı konumunda bulunduğunu belirterek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hedef gösterilen 60 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmak için var güçleriyle çalıştıklarını kaydetti.

Karşılıklı yatırımların da çok güçlü olduğunu ifade eden Gürcan, Almanya'nın Türkiye'deki yatırım stokunun 26 milyar doları aştığını, Türkiye'de faaliyet gösteren 8 bin 600'den fazla Alman şirketinin ise yatırım ortamına duyulan güvenin somut bir göstergesi olduğunu dile getirdi.

"Türkiye küresel ekonomide güvenli bir liman"

Küresel ekonominin jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirindeki değişimlerle büyük bir dönüşümden geçtiğini belirten Bakan Yardımcısı Gürcan, "Türkiye, son yıllarda karşı karşıya kaldığı tüm küresel ve bölgesel zorluklara rağmen adeta bölgenin en güvenli limanı haline gelmiştir." diye konuştu.

Gürcan, küresel risklere rağmen Türkiye ekonomisinin büyümesini sürdürdüğünü vurgulayarak şu verileri paylaştı:

"Türkiye, 1,6 trilyon dolarlık milli geliri ve yüzde 3,6'lık büyüme oranıyla dünyanın en büyük 16'ncı ekonomisi konumundadır. Son 20 yılda ülkemize gelen uluslararası doğrudan yatırım miktarı 290 milyar dolara ulaşmış olup sadece geçtiğimiz yıl ülkemize yönelen doğrudan yatırım tutarı 13 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. İhracatımızın yaklaşık yüzde 43'ünü Avrupa Birliği ülkelerine yapıyoruz. Balkan ülkeleriyle olan ticaret hacmimiz de 37 milyar doları aşmış durumdadır."

İmalat sanayisinin katma değerinin son 21 yılda 41 milyar dolardan 240 milyar dolara çıktığını aktaran Gürcan, HİT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile 2030 yılına kadar yüksek teknoloji yatırımlarına 30 milyar dolarlık destek sağlanmasının hedeflendiğini sözlerine ekledi.

"Cumhurbaşkanımızın elinden anlamlı bir ödül aldık"

MÜSİAD Genel Başkanı Burhan Özdemir de derneğin küresel vizyonu, finansal açılımları ve gelecek projelerine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

MÜSİAD’ın insani yardım ve dayanışma faaliyetlerinin takdir edildiğini belirten Özdemir, "Geçtiğimiz günlerde MÜSİAD ailemiz için çok kıymetli özel bir ödülü Sayın Cumhurbaşkanımızın elinden aldık. Bu ödül, MÜSİAD'ın Türk Kızılay aracılığıyla gerek mazlum coğrafyalara ulaştırdığı yardımların gerekse Kahramanmaraş merkezli depremlerde sergilediği güçlü dayanışmanın bir nişanesidir. Sayın Cumhurbaşkanımız da bu vesileyle, tüm MÜSİAD üyelerine özel selam ve teşekkürlerini iletti." ifadelerini kullandı.

Toplantının geniş bir katılımla yapıldığına dikkati çeken Özdemir, "Bugün burada Avrupa’nın 34 farklı ülkesinden temsil ediliyoruz ve 30 şube başkanımız aramızda bulunuyor. Yeni yatırım teşvikleri ve vergi avantajlarına yönelik bu paneli son derece önemsiyoruz." diye konuştu.

Küresel finans merkezleriyle iş birliği ve kredi müjdesi

MÜSİAD'ın finans alanındaki açılımlarını ve yurt dışındaki üyelerine yönelik projelerini aktaran Özdemir, şunları kaydetti:

"Nisan ayında Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Mehmet Şimşek ile birlikte New York’ta, JP Morgan genel merkezinde çok verimli bir program gerçekleştirdik. Savunma sanayisi, tersane ve kimya sektörlerinde faaliyet gösteren halka açık 15 lider şirketimizi ABD'li yatırımcılarla buluşturduk ve somut ortaklık adımları atıldı. 28-29 Kasım tarihlerinde Avrupa Genel İdare Kurulu toplantımızı Londra’da gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Benzer bir finans programını Riyad’da Kamu Yatırım Fonu (PIF) ve HSBC iş birliğiyle yapmayı, ardından Hong Kong veya Singapur hattında yeni adımlar atmayı hedefliyoruz."

Özdemir, Ziraat Katılım ve KGF iş birliğiyle yurt içinde sunulan 15 milyar TL’lik finansman paketinin ardından, yurt dışındaki MÜSİAD üyelerine de müjde vererek "Yurt dışındaki üyelerimizin Türkiye’den yapacakları alımları desteklemek amacıyla Türk Eximbank ile imtiyazlı bir kredi limiti ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler (DVS) benzeri bir sistem üzerinde çalışıyoruz. Bu adım, yurt dışı şubelerimize ihtiyaç duydukları finansman desteğini sağlama noktasında tarihi bir dönüm noktası olacaktır." dedi.

Tüm Emlak Danışmanları Birliği (TEDB) Genel Başkanı Hakan Akçam, AA muhabirine, Hazine ve Maliye Bakanlığının, e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlanan kira sözleşmelerinin 4 Kasım 2024 itibarıyla vatandaşların, 9 Mayıs 2025 itibarıyla da emlak danışmanı ve yetkili kişilerin kullanımına sunulduğunu söyledi.

Hem vatandaşların hem de emlakçıların resmi kurumlarla işlemlerini güvenli, hızlı ve şeffaf şekilde yürüttüğünü vurgulayan Akçam, e-Devlet e-Kira Sözleşmesi hizmetinde 3'üncü fazın devreye alındığını bildirdi.

"Karşı taraf onaylamadıkça sözleşme yasal geçerliliğini koruyacak"

Akçam, yeni düzenlemelere ilişkin şöyle konuştu:

"Hizmet üzerinden oluşturulan kira sözleşmeleri için vatandaşların bu yöndeki yoğun talepleri üzerine 'Hata Düzelt' ve 'Güncelle' fonksiyonu eklendi. Hazırlanan sözleşmelerde onay verilmesinin ardından geçen 15 günlük süre içinde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi yanlışlıklar giderilebilecek. 'Güncelle' fonksiyonu ile de sözleşmede yer alan tarafların iletişim bilgileri, kira tutarı ve ödenmesine ilişkin bilgiler sürekli güncel tutulabilecek."

Güncelleme işlemlerinin, barkodlu belgenin oluşturulmasını takip eden 15'inci günden itibaren sözleşme süresi boyunca gerçekleştirilebileceğini vurgulayan Akçam, güncelleme sonrasında oluşturulan yeni belgenin, ana sözleşmeye bağlı "ek protokol" olarak düzenlenebileceğini anlattı. Karşı tarafça onaylanmayan güncelleme taleplerinde ise mevcut sözleşmenin yasal geçerliliğini korumaya devam edeceğine işaret eden Akçam, sistemle ilgili güncellemelerin de sürdüğünü dile getirdi.

Sektör temsilcilerine uzmanlarca eğitim verilecek

Akçam, emlakçıların da uygulamaya geçişte herhangi bir sorun yaşamadığını hem vatandaşların hem de sektör temsilcilerinin e-kira sözleşmesini kullandığını belirterek, "Uygulamanın daha da sorunsuz ilerlemesi için sektör temsilcilerimize Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanlarınca eğitim verilecek. Yakında tüm sektör için zorunlu olacak uygulamanın detayları uzmanlarca anlatılacak." dedi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Bakan Şimşek'e atfen yayımlanan emekli maaşlarına dair haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirterek, "Haberlerde kendisine atfedilen sözler tarafımızca teyit edilmemiş ve dedikodu niteliği taşımaktadır" ifadesini kullandı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, bazı gazetelerde emekli maaşlarına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e atfen haberler yayımlandığı belirtildi.

Bu haberlerin gerçeği yansıtmadığı vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu ifadeler Sayın Bakanımıza ait değildir. Sayın Bakanımızın milletvekillerimizle gerçekleştirdiği toplantılar basına kapalı olarak yapılmıştır. Dolayısıyla, haberlerde kendisine atfedilen sözler tarafımızca teyit edilmemiş ve dedikodu niteliği taşımaktadır. Kamuoyunun, özellikle vatandaşlarımızı yakından ilgilendiren bu tür hassas konularda, yalnızca resmi açıklamalara itibar etmesi oldukça önem arz etmektedir."

Halkbank’tan Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamada, bankanın uzun vadeli yabancı para ve uzun vadeli yerel para notlarının "BB-", ilgili notların görünümlerinin ise "Durağan" olarak teyit edildiği bildirildi.

Rekabet Kurumunca, Netflix'in orijinal Türk içeriklerinin bir bölümünü, daha önce çalışmadığı yapım şirketleriyle hayata geçireceği, markalı Türk içeriklerin seçiminin objektif kriterler dikkate alınarak yapılacağı bildirildi.

Kurumun internet sitesinden konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, Netflix'in daha önce çalışmadığı yapımcılara platformunu açacağı belirtilerek, "Netflix, orijinal Türk içeriklerinin bir bölümünü daha önce çalışmadığı yapım şirketleriyle hayata geçirecek." ifadeleri kullanıldı.

Her yıl senarist, yönetmen ve yapımcıların katılacağı en az bir "Proje Sunum Günü" etkinliğinin düzenleneceği aktarılan açıklamada, buna en az 80 katılımcının davet edileceği bildirildi.

Açıklamada, içerik seçim kriterlerinin de değişeceğine işaret edilerek, şu bilgiler verildi:

"Markalı Türk içeriklerin seçimi, Netflix küresel içerik yöneticilerinin aktif katılımı ve onayı ile objektif kriterler dikkate alınarak yapılacak. Netflix, artık kendisine yapılan projelere ilişkin başvuruları belirli sürelerde değerlendirerek, başvurulara yazılı dönüş yapmak zorunda. Türk dizilerini, filmlerini ve müzik eserlerini uzun süre yalnızca Netflix'te tutan uygulamaların süresi kısalacak. Böylece yapımlar belirli koşullarda farklı mecralarda da yer alabilecek."

Netflix'in oyuncu, senarist ve yönetmenlerle "Yalnızca benimle çalışacaksın" anlamına gelen münhasır sözleşmeler yapamayacağı vurgulanan açıklamada, Netflix tarafından yapımcılara, dizilerin yurt dışı dağıtımından gelir paylaşımı ve bölüm başı bonus gibi ek imkanlar sağlanacağı da belirtildi.

Açıklamada, yapımcıların projeleri için devlet teşviklerine başvurması ve bu teşviklerden faydalanmasının da artık Netflix'in ön onayına bağlı olmayacağı kaydedildi.

İngiltere’de yapılan araştırma, GLP-1 türü zayıflama ilaçlarını kullananların bulunduğu hanelerin, ilaçlara başladıktan sonraki bir yılda market harcamalarının 780 milyon sterlin azaldığını ortaya koydu.

The Guardian gazetesinin haberine göre, Worldpanel by Numerator adlı araştırma şirketi tarafından 11 bin 600'den fazla haneyle yapılan araştırmada, Mounjaro ve Wegovy gibi zayıflama ilaçlarının kullanımındaki artışın, hanelerin gıda alışverişlerine de yansıdığı gündeme geldi.

Araştırmada, GLP-1 ilaçlarını kullanan en az bir kişinin bulunduğu hanelerin, ilaçlara başladıktan sonraki bir yılda, benzer hanelere kıyasla beklenenden 780 milyon sterlin daha az market harcaması yaptığı belirtildi.

Bu tutarın, zayıflama ilacı kullananların bulunduğu hanelerde, kullanıcı bulunmayan hanelere kıyasla yıllık 418 sterlinlik düşüş anlamına geldiği kaydedildi.

Araştırmaya göre, İngiltere'deki hanelerin yüzde 6,3'ünden fazlasında en az bir GLP-1 kullanıcısı bulunuyor. Bu oran 2025'te yüzde 4,1, 2024'te ise yüzde 2,3 olarak kaydedilmişti.

Eskiden sevdikleri yiyecek veya içeceklerden artık keyif almıyorlar

Araştırmanın yapıldığı şubat ayında, zayıflama iğnesi kullananların bulunduğu hanelerde 299 milyon daha az ürün satın alındığı belirtildi.

Kullanıcıların yüzde 52'si yeme yaklaşımlarını "bilinçli" olarak tanımlarken gıda tüketimlerinin alışkanlık, rutin veya kısıtlamadan ziyade açlık hissine göre şekillendiğini ifade etti.

Zayıflama iğnesi kullananların yüzde 54'ü daha az iştah ve yemek yeme düşüncesi taşıdığını, yüzde 11'i ise eskiden sevdikleri yiyecek veya içeceklerden artık keyif almadığını belirtti.

Kullanıcıların yüzde 75'i daha az çikolata, yüzde 72'si ise daha az cips tükettiğini bildirdi.

İlaçlar insanların gıdaya ilişkisini temelden değiştirdi

Worldpanel by Numerator Kamu Sektörü ve Beslenme Bölümü Başkanı Chantel Kennaugh, zayıflama iğnelerine ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti:

"Bir zamanlar öncelikle tip 2 diyabet için reçete edilen özel bir tedavi olan bu ilaçlar, yalnızca birkaç yıl içinde ana akım bir güç haline geldi. Artık kullanıcıların yüzde 68'i GLP-1'leri özellikle kilo vermek için kullanıyor ve bu da onları çok daha geniş bir kitleye açıyor."

Bu ilaçların, insanların yiyecek ve içecekle ilişkisini temelden değiştirdiğine işaret eden Kennaugh, etkilerinin, market ve yaşam tarzı alanlarında şimdiden hissedildiğini, markaları ve işletmeleri hızla uyum sağlamaya zorladığını dile getirdi.

Wizz Air, 31 Mart 2026 ile biten mali yıla ilişkin finansal sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, hava yolu şirketinin bu dönemde toplam geliri önceki mali yıla göre yüzde 8 artışla 5,7 milyar avro olurken, yolcu sayısı yüzde 10 yükseldi.

Ancak Wizz Air'in dönem faaliyet karı yüzde 16,6 azalarak 139,7 milyon dolara ve net karı yüzde 99,4 düşüşle 1,3 milyon dolara indi.

Wizz Air, son bir yıl içinde bir dizi olumsuz etkiyle karşılaştıklarını, bunlar arasında 2025 yaz sezonunun en yoğun döneminde Tel Aviv ve Orta Doğu'ya birçok seferin iptal edilmesi ve Mart 2026'da bölgeye yönelik diğer hatların iptal edilmesinin yer aldığını bildirdi.

Şirket, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın kazançlarını 50 milyon avro azalttığını ancak bunun "çatışma öncesinde yapılan yakıt hedge işlemleri sayesinde büyük ölçüde telafi edildiğini" açıkladı.

Wizz Air, devam eden gerilim ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlikler nedeniyle 31 Mart 2027'ye kadar devam edecek mali yıl için faaliyetlerine yönelik öngörü paylaşmadı.

Halkbank, ABD Güney New York Bölge Mahkemesi'nin kısa süre içerisinde müşterek talep dilekçesini dikkate alarak ceza davasının düşürülmesini onaylamasıyla banka aleyhine açılan ve 9 yıldır devam eden ceza davasının tamamıyla sona ereceğini bildirdi.

Halkbank tarafından, Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) ABD'de banka aleyhinde açılan ceza davası ve ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Dairesi (OFAC) süreçlerine ilişkin açıklama yapıldı.

ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile banka arasında imzalanarak 11 Mart 2026 tarihinde yürürlüğe giren Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması (DPA – Deferred Prosecution Agreement) kapsamında öngörülen Uyum Raporu'nun uzman kuruluş tarafından hazırlanarak ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile OFAC'a zamanında teslim edildiği bildirilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Uyum Raporu'nun teslim edilmesi sonrasında uzlaşma anlaşması uyarınca Halkbank ve ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı, ceza davasının düşürülmesine dair müşterek imza edilen dilekçeyi, ABD Güney New York Bölge Mahkemesi'ne 10 Haziran 2026 tarihinde sunmuştur. ABD Güney New York Bölge Mahkemesi'nin kısa süre içerisinde müşterek talep dilekçesini dikkate alarak ceza davasının düşürülmesini onaylaması ile birlikte 9 yıldır devam eden ceza davası tamamıyla sona erecektir."

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), tarafından hazırlanan "Elektronik Haberleşme Sektöründe Başvuru Sahibinin Kimliğinin Doğrulanma Süreci Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile "Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlandı.

Buna göre, BTK, dolandırıcılıktan teröre kadar pek çok suçun işlenmesinde kullanılan açık hat olarak da bilinen başkaları adına kayıtlanan sahte hatların önlenmesine yönelik düzenleme yaptı.

Elektronik olarak doğrulanmayan belgelerle abonelik kurulamayacak

BTK tarafından alınan ilave tedbirlere göre, geçerliliği elektronik ortamda teyit edilemeyen, elektronik kimlik doğrulama kabiliyeti bulunmayan sürücü belgesi, nüfus cüzdanı, meslek kartı gibi kartlar ile elektronik haberleşme hizmeti almak üzere abonelik kurulamayacak.

Kişilerin kimlik belgelerinin geçerli olduğu ve başvuruda bulunan kişinin de kimlik belgesinin gerçek sahibi olduğu, işletmeciler tarafından kimlik belgesi ile birlikte yüz, parmak izi özeti ya da ulusal makamlarca verilmiş e-Devlet şifresi, Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı gibi şifreler ile doğrulanacak. Kimlik kartının kaybı ya da değişimi gibi hallerde, geçici kimlik belgesi ile birlikte yüz gibi verilerin alınması suretiyle abonelik tesis edilebilecek.

Yabancıların aboneliklerinde de elektronik kimlik doğrulama kabiliyetli ulusal veya uluslararası makamlarca verilen kimlik belgeleri ile güvenli şekilde kimlik doğrulaması yapılacak. Elektronik kimlik doğrulama kabiliyetli kimlik belgesi bulunmayan yabancıların kimlikleri, Göç İdaresi Başkanlığı mobil uygulaması Göç-Bil üzerinden biyometrik veriler ile doğrulanacak, diplomatların kimlikleri ise e-Devlet üzerinden Dışişleri Bakanlığınca teyit edilecek.

25 Haziran'da yürürlüğe girecek

İşletmeciler tarafından 3 ayda bir mevcut abonelerin aktifliği kontrol edilerek, ölüm, faaliyet izni iptali, fesih gibi sebeplerle teyit edilemeyen abonelerin hatları kapatılarak sahipsiz hatların yasa dışı kullanımı engellenecek.

Operatörler bir kişi adına, Türk vatandaşları için 6, yabancılar için 3, turistler için ise 1'den fazla hat açamayacak. Bu sayıdan fazla hattı olan gerçek ve tüzel kişilere hatlarını 6 ay içerisinde devretme veya feshetme imkanı verilecek, aboneler bu işlem için herhangi bir ücret ödemeyecek. Yabancı gerçek kişi abonelerin kimlikleri yeniden doğrulanacak ve doğrulanamayan sahte hatların 6 ay içerisinde kapatılması sağlanacak.

Sahte hatların önlenmesine yönelik alınan tedbirler 25 Haziran'da yürürlüğe girecek.

Toplam 824 ton balığın satışa sunulduğu halde en çok hamsi rağbet gördü.

Bu dönemde 129 ton 563 kilogram satılan hamsinin, ürünlerin yüzde 15,7'sini oluşturduğu belirlendi.

Hamsiyi 116 ton 612 kilogramla levrek, 114 ton 23 kilogramla somon, 112 ton 738 kilogramla çipura, 91 ton 370 kilogramla istavrit, 46 ton 260 kilogramla sardalya, 33 ton 224 kilogramla tekir, 21 ton 706 kilogramla kefal, 19 ton 690 kilogramla ithal uskumru ve 18 ton 313 kilogramla granyöz izledi. Kalan miktarı ise diğer balık türleri oluşturdu.

Halin mayıs şampiyonu hamsinin kilogramı ortalama 67,89 liradan satıldı.

Halde satılan levrek 377,80, somon 220,09, çipura 338,47, istavrit 96,67, sardalya 109,75, tekir 295,54, kefal 56,53, ithal uskumru 300, granyöz ise 278,72 liradan alıcı buldu.

En pahalısı ıstakoz

Gürpınar Su Ürünleri Hali'nde mayıs ayında birim fiyatı en yüksek ürün ise kilogramı ortalama 2 bin 305 lira 98 kuruşla alıcı bulan ıstakoz oldu.

Bu ayda ıstakozu 1417 lira 51 kuruşla sinarit, 1233 lira 33 kuruşla dülger, 1185 lira 37 kuruşla barbunya, 1061 lira 54 kuruşla pisi, 1017 lira 42 kuruşla dil, 970 lira 88 kuruşla lahoz, 895 lira 9 kuruşla mercan ve 893 lira 2 kuruşla kırlangıç takip etti.

AlBaraka İslam Ekonomisi Forumu tarafından AlBaraka Summits Türkiye kapsamında organize edilen 3. Küresel İslami Ekonomi Zirvesi, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi, Türkiye Varlık Fonu, İstanbul Finans Merkezi, İslam İşbirliği Gençlik Forumu (ICYF) ve İbn Haldun Üniversitesi stratejik ortaklığında düzenlenecek.

AlBaraka Group'un küresel partner, Halkbankın ev sahibi Partner, Türk Hava Yollarının resmi taşıyıcı, Anadolu Ajansı ve Demirören Medyanın ise küresel medya partnerleri olarak yer aldığı zirve, Türkiye'nin küresel İslami finans ve ekonomi ekosistemindeki stratejik konumunu daha da güçlendirmeyi hedefliyor.

Zirvede, etik ilkeler temelinde sürdürülebilir ekonomik büyümeyi destekleyecek küresel ölçekte uygulanabilir çözüm önerileri, uluslararası liderler, politika yapıcılar, yatırımcılar, finans kuruluşları, akademisyenler ve sektör temsilcilerinin katılımıyla ele alınacak.

İslami finansın merkezinde dijital sermaye ve yapay zeka

Zirve kapsamında gerçekleştirilecek oturumlarda, küresel finans sistemini dönüştüren yeni eğilimler masaya yatırılacak.

Öne çıkan oturumlardan "Dijital Sermaye ve Finansal İnovasyon: Teknoloji, Yönetişim ve Şer'i Uyum" başlıklı panelde, yapay zekanın İslami finans alanındaki kullanım alanları ele alınacak.

Finansman değerlendirme süreçleri, risk izleme mekanizmaları, otomatik uyum sistemleri ve şeriata uygun varlıkların tokenizasyonu gibi konuların değerlendirileceği oturumda, dijital finans altyapılarındaki gelişmeler ile İslami FinTek ekosistemindeki yenilikler de görüşülecek.

Standard & Poor's başta olmak üzere uluslararası kuruluşları temsil eden üst düzey yöneticilerin katılım sağlayacağı oturumda, teknolojik dönüşümün İslami finans sektörüne etkileri kapsamlı şekilde değerlendirilecek.

Merkez bankası başkanları ve bakanlar küresel ekonomi gündemini değerlendirecek

Zirve, sürdürülebilir büyümenin makro ve mikro ekonomik boyutlarının ele alınacağı oturumlarda, üst düzey politika yapıcıları bir araya getirecek.

Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi Finansmanı Özel Temsilcisi Prof. Dr. Mahmoud Mohieldin'in moderatörlüğünde gerçekleştirilecek Merkez Bankası Başkanları ve Bakanlar Özel Oturumu'na, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Malezya Merkez Bankası Başkanı Abdul Rasheed Ghaffour ve Filistin Para Otoritesi Başkanı Yahya Jawdat Hafez Shunnar'ın katılması bekleniyor.

Oturumda sürdürülebilir likidite ekosistemleri, finansal istikrar mekanizmaları, sermaye akışlarının yönetimi ve ekonomik dayanıklılığın artırılmasına yönelik politikalar değerlendirilecek.

Zirvede ayrıca Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, sermaye, kalkınma ve kapsayıcı refah başlıklarında bir ana konuşma yapması planlanıyor.

İbn Haldun Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkan Vekili Bilal Erdoğan ise gerçekleştireceği stratejik açılış konuşmasında, sermayenin Maqasid el-Şeria hedefleri doğrultusunda toplumsal refahın geliştirilmesindeki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunacak.

Genç girişimciler ve dijital içerik üreticileri için sermaye stratejileri

Zirvede ayrıca, kurumsal paydaşların yanı sıra genç girişimciler ve yeni nesil iş liderlerine yönelik oturumlar da düzenlenecek.

"Akıllı Başla, Doğru Ölçekle: Genç İş Liderleri İçin Sermaye Oluşturma Stratejileri" başlıklı oturumda, KOBİ'lerin ve genç girişimcilerin İslami finans araçlarından yararlanarak üretim kapasitelerini artırmaları ve sürdürülebilir büyüme fırsatlarını değerlendirmeleri ele alınacak.

Dijital ekonomideki dönüşümün de gündeme geleceği zirvede, "Sermayenin Kalitesini Yükseltmek: Takipçi Sayısından Finansal Değere" başlıklı özel oturumda ise dijital içerik üreticilerinin geliştirebileceği sürdürülebilir iş modelleri değerlendirilecek.

Küresel uzmanlar ve düşünce liderlerinin katılacağı oturumda, içerik üreticilerinin özgünlüklerini koruyarak etik ve uzun vadeli değer üretme süreçleri masaya yatırılacak.

Stratejik işbirlikleri ve yeni girişimler gündemde olacak

Zirve kapsamında, akademi, finans ve reel sektör arasındaki işbirliklerini güçlendirmeye yönelik çok sayıda uluslararası mutabakat zaptı imza töreni gerçekleştirilecek.

Farklı ülkelerden kurum ve kuruluşların katılımıyla hayata geçirilecek anlaşmaların, İslami ekonomi ekosistemindeki işbirliğinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Programın öne çıkan başlıkları arasında, İslami ekonominin geleceğine ilişkin değerlendirmeler sunan ilk AlBaraka Stratejik Raporu'nun tanıtımı da yer alıyor. Raporda, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümenin desteklenmesine yönelik politika ve strateji önerileri paylaşılacak.

Zirvede ayrıca, İslami ekonomi alanının prestijli ödülleri arasında gösterilen Saleh Kamel İslami Ekonomi Ödülü (SKIEA) kapsamında çeşitli oturumlar düzenlenecek.

Toplam 1 milyon Suudi Arabistan riyali ödül değerine sahip programda, yüksek lisans ve doktora öğrencileri İslami ekonominin temel meselelerine yönelik hazırladıkları yenilikçi akademik çalışmalarını katılımcılarla paylaşacak.

"Türkiye ekonomisi, küresel ekonomideki çoklu krizlerin ve bölgemizdeki jeopolitik gerilimlerin arttığı bir dönemde, sağlıklı politika çerçevesi ve sürdürülebilir büyüme hedefi doğrultusunda dayanıklılığını korumaktadır." değerlendirmesini yapan Yılmaz, son 23 çeyrektir kesintisiz büyüme performansı sergileyen ekonominin bu yılın birinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,5 büyüme kaydettiğini bildirdi.

Yılmaz, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak bir önceki çeyreğe göre kaydedilen yüzde 0,1 büyüme oranının ise iktisadi faaliyetteki dirençli seyri ortaya koyduğuna işaret ederek, "2025 yılında tarihi bir rekorla 1,60 trilyon dolar olan gayrisafi yurt içi hasılamız, 2026 yılı ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda 1,64 trilyon dolara ulaşmıştır." bilgisini paylaştı.

Üretim yönünden GSYH bileşenleri incelendiğinde, sektörel bazda beklenen ayrışmaların gerçekleştiğini dile getiren Yılmaz, şöyle devam etti:

"Geçtiğimiz yıl olumsuz hava koşullarının etkisiyle küçülen tarım sektörü bu dönemde bir toparlanma sergileyerek yüzde 4,6 oranında büyümüştür. İnşaat dahil hizmetler sektörü aynı dönemde yüzde 3,4 oranında büyüme kaydetmiş olup sektörün büyüme hızındaki yavaşlama dezenflasyon programıyla uyum içinde gerçekleşmiştir. Sanayi sektörü ise dış talepteki yavaşlamanın bir yansıması olarak bu çeyrekte yüzde 0,8 oranında daralmıştır. Bu gelişmede ramazan ayının, 2026 yılında yılın ilk çeyreğine kayması nedeniyle gerçekleşen işgünü kayıplarının da etkisi bulunmaktadır. 2026 yılı ilk çeyreğinde iş gücü ödemelerinin milli gelir içindeki payı ise yüzde 38,1 oranıyla tarihi en yüksek seviyesine ulaşmıştır."

Harcamalar yönünden makroekonomik kompozisyon değerlendirildiğinde, nihai yurt içi talebin iktisadi faaliyetin sürükleyicisi olmaya devam ettiğinin görüldüğüne işaret eden Yılmaz, "Bu çerçevede toplam tüketim harcamaları yüzde 4,4 oranında artarken gayrisafi sabit sermaye oluşumu ve üretim kapasitesinin geliştirilmesi açısından önem arz eden makine ve teçhizat yatırımları yüzde 3 oranında büyümüştür. Toplam tüketim harcamaları tarihsel ortalamasının altında artarken yatırımlardaki artış eğiliminin korunması üretim kapasitesinin güçlendirilmesi açısından olumlu bir görünüme işaret etmektedir." değerlendirmesinde bulundu.

"Küresel sınamaları yakından takip etmekteyiz"

Yılmaz, deprem illerindeki yeniden inşa ve ihya faaliyetlerinin etkisiyle ivmelenen inşaat yatırımlarının, bu dönemde geçmiş dönemlere kıyasla bir miktar yavaşlayarak yüzde 3,3 oranında arttığını bildirdi.

Dış ticaret tarafında ise başta Körfez ülkeleri olmak üzere Türkiye'nin ticaret ortaklarındaki zayıf dış talep görünümünün yanı sıra küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisiyle net mal ve hizmet ihracatının büyümeyi geçici olarak sınırlayıcı etkide bulunduğunu ifade eden Yılmaz, şunları kaydetti:

"Ülkemizin ekonomisinde gerçekleşen büyüme oranları, uyguladığımız makroekonomik istikrar programının hedefleri ve ekonomide tesis edilen sürdürülebilir ve küresel krizlere direnç gösteren yapıyla uyumlu bir görünüm sunmaktadır. Orta Vadeli Program (2026-2028) çerçevesinde belirlediğimiz ana istikamet ve hedefler doğrultusunda ekonomimizin verimliliğini artıran ve şoklara karşı direncini güçlendiren politikalarımızı tavizsiz biçimde uygulamaktayız. Bölgemizde yaşanan jeopolitik gerginlikleri ve küresel sınamaları makroekonomik dengeler üzerindeki olası yansımaları bakımından yakından takip etmekteyiz. Bu çerçevede ilgili tüm kurumlarımız makroekonomik istikrarı korumaya yönelik araçları gerektiğinde eş güdüm içerisinde kararlılıkla devreye almaktadır.

Son dönemdeki küresel ekonomik tahminler çerçevesinde 2026 yılının tamamında büyüme oranı açısından OVP hedeflerine yönelik aşağı yönlü riskler ortaya çıkmakla birlikte söz konusu riskler etkin biçimde yönetilmekte olup yıl genelinde büyümenin OVP hedefine yakınsayacağı beklenmektedir."

Optisyenlik müesseselerinin Sağlık Bakanlığına bağlı olduğunu ve yılda en az iki defa denetlendiğini vurgulayan Demircan, güneş gözlüklerinin bu işletmelerde satılmasının hem göz sağlığının korunmasına katkı sağlayacağını hem de vergi kaybını önleyeceğini dile getirdi.

Demircan, güneş gözlüklerinin üzerinde yer alan ibareler için, "Bunlarla ilgili testler de yaptırıyoruz. Gözlüğün UV400, CE veya TSE belgeli olması tek başına yeterli değil." dedi.

Tüketicinin internette satılan ucuz güneş gözlüklerine şüpheyle yaklaşması gerektiğini söyleyen Demircan, şunları kaydetti:

"Sağlıklı bir güneş gözlüğü almanın adresi optisyenlik müessesesi. Tüketici bir gözlüğü yüzüne takmadan satın almamalı. Çünkü bunun anatomik ayarları da var. Örneğin, sizin burunla kulağınız arasındaki mesafe uzundur, başkasının kısadır. Alacağınız gözlüğün sap uzunluğunun ne olduğunu bilemezsiniz. Optisyenlik müesseselerinden alınması hem satın almış olduğunuz ürünün arkasında duracak birinin olması sebebiyle hem de gözlüğün yüzünüze göre ayarlanması sebebiyle daha doğru bir yaklaşım olur."

"Fiyat ciddi bir göstergedir"

Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili İbrahim Güllü de sahte güneş gözlüklerine ilişkin, "Yaz aylarında güneş gözlüğü talebi artarken özellikle e-ticaret platformlarında sahte ve taklit ürünler görülmekte. Tüketicilerin hem sağlık hem de maddi kayıp yaşamamaları için alışveriş sırasında dikkatli olmaları gerekiyor." diye konuştu.

Tüketicilerin alışveriş sırasında sahte ürün riskini azaltmak için e-ticaret platformlarında yetkili satıcı, resmi mağaza veya markanın doğrulanmış hesabını tercih etmesi gerektiğine dikkati çeken Güllü, "Ürünün açıklama kısmında UV400 koruması, CE belgesi, garanti bilgisi ve fatura ibaresi bulunup bulunmadığı incelenmeli. Özellikle alışveriş yapanların olumsuz değerlendirmeleri dikkatlice okunmalıdır. Sahte ürünler genellikle UV koruması sağlamaz ve göz sağlığına zarar verebilir. Tüketiciler, yalnızca ürün fotoğrafına değil satıcının ticari ünvanı, iletişim bilgileri ve iade koşullarına da bakmalı. Güvenli ödeme sistemleri kullanılmalı, mümkünse kayıt dışı havale/EFT taleplerinden kaçınılmalı." ifadelerini kullandı.

Güllü, piyasa değerinin çok altında satılan ürünlere ve "fazla iyi görünen fırsatlara" tüketicinin temkinli yaklaşması gerektiğine işaret ederek, şunları kaydetti:

"Fiyatı orijinal ürünün yüzde 50-70 altında olan teklifler neredeyse her zaman sahte veya çok düşük kaliteli replika şüphesi ve sahtecilik göstergesi olabilir. Fiyat ciddi bir göstergedir. 'İnanılmaz fırsat', 'stok eritme', 'son fırsat', 'outlet', 'gümrük fazlası', 'orijinal üretim fazlası', 'bugüne özel' gibi cezbedici ve acele ettiren ifadeler bazen tüketiciyi yanıltmak amacıyla kullanılabiliyor. Bu nedenle ürünün kaynağı mutlaka sorgulanmalıdır. Sahte güneş gözlükleri yalnızca ekonomik zarar oluşturmaz, UV koruması olmadığı için göz sağlığını da ciddi tehdit edebilir."

Tüketicinin satın aldığı ürünün sahte olduğunu anladığı anda yasal haklarını kullanması gerektiğini söyleyen Güllü, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında sahte ürünün "ayıplı mal" kategorisine girdiğini dile getirdi.

"Belgeli alışveriş yapan tüketicinin hak araması ve sonuç alması kuvvetlenecektir"

İbrahim Güllü, ilk aşamada satıcıya platform üzerinden yazılı şekilde başvuru yapılarak iade ve ücret talebi oluşturulması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Ürünün sahte olduğuna ilişkin kutu, etiket, seri numarası, uzman görüşü veya marka doğrulaması gibi deliller saklanmalı. E-ticaret platformunun şikayet ve güvenlik birimine bildirim yapılmalı. Bu süreçte tüketiciler fatura, ekran görüntüsü, ürün ilanı ve yazışmaları, banka ve ödeme dekontlarını saklamalı. Belgeli alışveriş yapan tüketicinin hak araması ve sonuç alması kuvvetlenecektir. Satıcı iade kabul etmezse tüketici, e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyetine başvurarak ürünün bedel iadesini ya da ürünün ayıpsız orijinaliyle değişimi talep etmelidir. Tüketici eğer marka taklidi ve dolandırıcılık şüphesi varsa savcılığa suç duyurusunda bulunmalıdır."

Teknolojik gelişmeler, kullanıcı taleplerindeki değişim ve yeni iş modelleri, posta hizmet sektörünün yapısını hızla dönüştürdü. Özellikle e-ticaretin büyümesi ve teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla, posta sektörü farklı bir yapıya geçti. Bu dönüşümün en belirgin sonucu, geleneksel mektup postası hacmindeki düşüş ve e-ticaret kaynaklı paket gönderilerindeki artış oldu.

Sektörde 59 posta hizmet sağlayıcısı faaliyet gösteriyor

Geçen yılın ikinci altı aylık dönemi itibarıyla, BTK tarafından yetkilendirilerek hizmet sunan toplam 59 posta hizmet sağlayıcısı, sektörde faaliyetlerini sürdürüyor.

Hizmet sağlayıcılara 27'si ulusal, 40'ı yerel olmak üzere toplam 67 yetkilendirme verildi. Böylece, söz konusu dönemde Türkiye genelinde toplam 8 bin 934 posta acente/şubesi hizmet vermiş oldu.

Anılan dönemde, ülkede posta sektöründe gerçekleşen haberleşme gönderileri sayısı, yaklaşık 113 milyon olarak kayıtlara geçti.

Haberleşme gönderileri haricinde kalan ve posta kolisi veya kargosu şeklinde nitelendirilen diğer posta gönderilerinin sayısı ise yıllar itibarıyla artış eğiliminde olup, 2025 yılının ikinci altı ayında 767 milyon adedi aştı.

Gönderilerin yüzde 82,39'u şehirlerarası

Geçen yılın ikinci altı ayında, posta sektöründe elde edilen gelirler, bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 30 arttı ve toplamda 90,72 milyar lira seviyesine yükseldi.

Söz konusu dönemde, haberleşme gönderilerinden yaklaşık 12,79 milyar lira gelir elde edilirken, posta kargosu/kolisi gönderilerinden elde edilen gelir yaklaşık 64,35 milyar lira oldu.

Geçen yılın ikinci yarısında, tüm posta kargosu/kolisi gönderilerinin yaklaşık yüzde 82,39'unun, şehirlerarası gönderilerden oluştuğu görüldü.

Yatırımların yüzde 67,1'i Trendyol tarafından yapıldı

2025 yılı ikinci yarısı itibarıyla posta sektöründe yaklaşık 115 bin kişi istihdam edildi. PTT, 2025 yılı ikinci altı aylık dönemi itibarıyla posta sektöründe çalışan toplam personelin yüzde 34'üne istihdam sağladı.

Ülke genelinde evrensel posta hizmeti sunmakla yükümlü olan PTT'yi yüzde 14'lük ve yüzde 11'lik paylarla sırasıyla Yurtiçi Kargo ve Aras Kargo takip etti.

Aynı dönemde, posta sektöründe yatırım miktarı 8 milyar 726 milyon lira oldu.

Sektöre yapılan yatırımların yüzde 67,1'i Trendyol tarafından gerçekleştirildi. Trendyol'u yüzde 15,2’lik ve yüzde 5,6'lık paylarla sırasıyla MNG ve Aras Kargo izledi.

Gün ışığının etkisine odaklanan araştırmalar, çalışma ortamında doğal ışık ve dış manzara erişimi iyileştirildiğinde bilişsel performansın yüzde 42’ye kadar artabildiğini gösteriyor. Farklı yapı tiplerinde kullanıcı konforunu ve mekân kalitesini etkileyen bu tablo, gün ışığının mimari planlamadaki önemini daha görünür hale getiriyor. Form Endüstri Tesisleri’nin çatı ışıklık sistemleri, farklı yapı tiplerinde gün ışığının iç mekâna dengeli biçimde taşınmasına katkı sunuyor.

Üretim tesisleri, depolar ve lojistik yapılar gibi geniş hacimli alanlarda çalışanlar günün büyük bölümünü kapalı ortamlarda geçiriyor. Benzer şekilde ofisler, oteller, hastaneler, AVM’ler, atriumlar ve villa projelerinde de gün ışığının iç mekâna taşınması, kullanıcı deneyimi ve mekân kalitesi açısından önem taşıyor. Bu nedenle gün ışığının iç mekâna taşınması, aydınlatma ihtiyacının yanı sıra dikkat düzeyi, zihinsel canlılık, uyku ritmi ve genel çalışma konforu açısından da önem taşıyor. Araştırmalar, gün ışığı ve dış çevreyle görsel temasın iyileştirildiği ortamlarda çalışanların üst düzey karar verme becerilerini ölçen bilişsel değerlendirmelerde yüzde 42’ye kadar daha yüksek sonuçlar elde ettiğini gösteriyor. Form Endüstri Tesisleri, farklı yapı tiplerine uygun çatı ışıklık sistemleriyle doğal ışığın büyük hacimli yapılara ve farklı yaşam alanlarına daha dengeli yayılmasına katkı sağlıyor. Bu yaklaşım, daha ferah, aydınlık ve kullanıcı deneyimini destekleyen iç mekânların oluşturulmasına yardımcı oluyor.

Gün Işığı Uyku Düzeni ve Yaşam Kalitesi Üzerinde Etkili Oluyor

Araştırmalar, gün ışığına erişimi olan çalışanların uyku düzeni ve yaşam kalitesi göstergelerinde daha olumlu sonuçlar verdiğini ortaya koyuyor. Pencereli alanlarda çalışanlarla penceresiz alanlarda çalışanları karşılaştıran bir çalışmada, gün ışığına erişimi olan çalışanların hafta içi toplam uyku süresinin ortalama 46 dakika daha uzun olduğu görülürken, canlılık ve fiziksel iyilik haliyle ilişkili başlıklarda da daha güçlü sonuçlar elde edildiği belirtiliyor. Aynı bulgular, gün ışığından sınırlı yararlanan çalışanlarda genel uyku kalitesi ve uyku bölünmeleri açısından daha zayıf sonuçlar görülebildiğine işaret ediyor. Bu veriler, gün ışığının ofislerden endüstriyel yapılara kadar farklı kullanım alanlarında çalışanların günlük ritmini ve genel iyilik halini de etkilediğini gösteriyor.

Çatı Işıklık Sistemleri Gün Işığını Daha Etkili Kullanmayı Destekliyor

Gün ışığının yalnızca cephelerden alınması, geniş ve derin planlı yapılarda her noktaya yeterli düzeyde ulaşmasını zorlaştırabiliyor. Çatı ışıklık sistemleri ise doğal ışığın üst kotlardan iç mekâna alınmasına olanak sağlayarak ışığın alan geneline daha dengeli yayılmasını destekliyor. Bu sayede üretim tesisleri, depolar, lojistik yapılar, ofisler, oteller, hastaneler, AVM’ler, atriumlar ve villa projelerinde daha aydınlık, ferah ve görsel konforu yüksek iç mekânlar oluşturulabiliyor. Gün ışığının daha dengeli kullanılması, kullanıcı deneyimini güçlendirirken yapay aydınlatma ihtiyacının azalmasına ve buna bağlı olarak enerji tasarrufuna katkı sunuyor. Bu yönüyle çatı ışıklık sistemleri, hem kullanıcı konforunu hem de yapı performansını destekleyen bütüncül bir çözüm olarak öne çıkıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin toplam sanayi üretici fiyat endeksi göstergelerini yayımladı.

Buna göre, endeks geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 2,81, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,33, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 8,56 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 27,29 yükseldi.

Sanayinin alt sektörlerinin yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 35,74, imalatta yüzde 31,31, elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme üretimi ve dağıtımında yüzde 14,32, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 38,25 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarında yüzde 26,98, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 33,54, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 33,91, enerjide yüzde 36,93 ve sermaye mallarında yüzde 27,56 yükseliş gerçekleşti.

Aylık değişimler

Sanayinin alt sektörlerinin aylık değişimleri incelendiğinde ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,85, imalatta yüzde 3,52, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 2,94 artış kaydedilirken, elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise yüzde 7,51 azaldı.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 2,03, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,89, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 2,13, sermaye mallarında yüzde 0,27 ve enerjide yüzde 12,86 artış kaydedildi.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 2025 sonu itibarıyla Türkiye nüfusu, 86 milyon 92 bin 168 kişiyken bunun 21 milyon 375 bin 930'unu çocukların oluşturduğu belirlendi.

Çocuk nüfusun yüzde 51,3'ünü erkekler, yüzde 48,7'sini kızlar oluşturdu.

Birleşmiş Milletlerin (BM) tanımına göre 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus, 1970'te toplam nüfusun yüzde 48,5'ini oluştururken bu oran 1990'da yüzde 41,8 ve 2025'te yüzde 24,8 oldu.

Nüfus projeksiyonlarına göre, çocuk nüfus oranının 2030'da yüzde 22,1, 2040'ta yüzde 17,9, 2060'ta yüzde 16,9, 2080'de yüzde 15,2 ve 2100'de yüzde 14,5 olacağı öngörüldü.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülke incelendiğinde, 2025'te çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 17,6 olarak kayıtlara geçti. AB üyeleri arasında en fazla çocuk nüfus oranına sahip ülkeler, sırasıyla yüzde 22,7 ile İrlanda, yüzde 20,4'er ile Fransa ve İsveç olarak kaydedildi.

Çocuk nüfus oranı en düşük ülkeler ise sırasıyla yüzde 14,5 ile Malta, yüzde 14,9 ile İtalya ve yüzde 15,5 ile Portekiz olarak belirlendi.

Türkiye'nin çocuk nüfus oranının yüzde 24,8 ile AB üyesi ülkelerden daha yüksek olduğu görüldü.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, geçen yıl en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Bunu, yüzde 39,2 ile Şırnak, yüzde 36,7 ile Mardin izledi. En düşük olduğu iller ise yüzde 15,9 ile Tunceli, yüzde 16,9 ile Edirne, yüzde 17,7 ile Kırklareli olarak belirlendi.

Geçen yıl toplam hane halkı sayısı, 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin yüzde 41,9'unda, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane halkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3 ile Tunceli olduğu tespit edildi.

Hanelerin yüzde 19,1'inde 0-17 yaş grubunda 1 çocuk, yüzde 14,1'inde 2 çocuk, yüzde 5,7'sinde 3 çocuk, yüzde 1,9'unda 4 çocuk, yüzde 1,1'inde ise 5 ve daha fazla çocuk bulunduğu kayıtlarda yer aldı.

Çocuk nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2020'de çocuk nüfusun yüzde 26,9'unun 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,7'sinin 5-9 yaş grubunda, yüzde 28,2'sinin 10-14 yaş grubunda, yüzde 16,2'sinin 15-17 yaş grubunda yer aldığı görülürken 2025'te ise yüzde 22,7'sinin 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,8'inin 5-9 yaş grubunda, yüzde 30,5'inin 10-14 yaş grubunda, yüzde 18'inin 15-17 yaş grubunda yer aldığı belirlendi.

Doğum İstatistiklerine göre, 2024'te canlı doğan bebek sayısı, 937 bin 559 oldu. Doğan bebeklerin 481 bin 825'inin erkek, 455 bin 734'ünün ise kız olduğu tespit edildi. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,7'sini tekil, yüzde 3,2'sini ikiz, yüzde 0,1'ini ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlar oluşturdu.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, hastanede gerçekleşen doğumların canlı doğumlar içindeki oranı, 2010'da yüzde 91,6 iken 2024'te yüzde 99,4 oldu. Beşli karma aşı (DPT+IPV+Hib) 3 doz ile aşılama oranının 2023'te yüzde 98,8 iken 2024'te yüzde 96 olduğu görüldü.

Hayat Tabloları 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresinin Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl, kadınlar için 80,7 yıl olduğu kaydedildi. Türkiye'de, 7 yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresinin ortalama 72,1 yıl, erkek çocuklar için 69,5 yıl ve kız çocuklar için 74,7 yıl olduğu görüldü. Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki çocuklar için bu süre, 64,3 yıl olarak kayıtlara geçti. Erkek çocuklar için bu süre 61,7 yıl iken, kız çocuklar için 66,9 yıl oldu. Bu yaş için kız ve erkek çocuklar arasındaki beklenen yaşam süresi farkının, 5,2 yıl olduğu belirlendi.

En popüler bebek isimleri Alparslan ve Alya

Geçen yıl doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Alparslan, Göktuğ ve Metehan, en popüler kız bebek isimleri ise Alya, Defne ve Gökçe oldu. Doğan erkek bebeklerin 7 bin 527'sine Alparslan, 6 bin 36'sına Göktuğ, 5 bin 393'üne Metehan, kız bebeklerin 8 bin 751'ine Alya, 7 bin 731'ine Defne, 7 bin 603'üne ise Gökçe ismi verildi. Türkiye'de 2025'te 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Ömer, kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Ecrin olduğu görüldü.

Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, 2019'da yüzde 34,1 iken, bu oran 2025'te yüzde 29,7'ye düştü. Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre, çocuk bağımlılık oranının 2030'ta yüzde 25,5, 2040'ta yüzde 22,1, 2060'ta yüzde 23,3, 2080'de yüzde 23,4, 2100'de yüzde 21,5 olacağı öngörüldü.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2024'te ilk kez özel gereksinim raporu alan çocukların sayısı, 96 bin 83 oldu. İlk kez özel gereksinim raporu alan çocukların yüzde 62,6'sını erkek çocuklar, yüzde 37,4'ünü ise kız çocuklar oluşturdu.

5 yaşındaki çocukların net okullaşma oranı yüzde 82,5

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, okul öncesi eğitim seviyesinde 5 yaş net okullaşma oranının, 2024-25 öğretim yılında yüzde 82,5 olduğu görüldü. 5 yaş net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklar için yüzde 82,8, kız çocuklar için yüzde 82,3 oldu.

İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı, 2024-25 öğretim yılında yüzde 95,4, ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 89,1, ortaöğretim seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 82,9 olarak kayıtlara geçti.

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre, eğitim kademesi ve cinsiyete göre okul tamamlama oranları incelendiğinde, ilkokul tamamlama oranının 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,6 olduğu tespit edildi. Ortaokul tamamlama oranı, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde, yüzde 96,6 oldu. Ortaöğretim tamamlama oranının da yüzde 81,3 olduğu belirlendi. Ortaöğretim okul tamamlama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde bu oranın erkek çocuklar için yüzde 79,2, kız çocuklar için yüzde 83,5 olduğu görüldü.

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, Türkiye genelinde 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı, 17 milyon 956 bin 523 oldu. Bu öğrencilerin yüzde 51,3'ünü erkek öğrenciler, yüzde 48,7'sini ise kız öğrenciler oluşturdu.

Özel eğitim gerektiren bireylere (işitme, görme, ortopedik ve hafif düzeyde zihinsel engelli) hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumlarında örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı 602 bin 729 oldu. Özel eğitim alan öğrenciler, örgün eğitimdeki öğrencilerin yüzde 3,4'ünü oluşturdu. Özel örgün eğitime devam eden öğrencilerin yüzde 62,7'sinin erkek öğrenciler, yüzde 37,3'ünün ise kız öğrenciler olduğu belirlendi.

Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre, geçen yıl toplam nüfusun yüzde 27,9'unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında iken, çocuk nüfus için bu oranın yüzde 36,8 olduğu görüldü. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan çocuk nüfus cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklarında yüzde 36, kız çocuklarında ise yüzde 37,8 olarak kayıtlara geçti.

Resmi kız çocuk evlilikleri azaldı

Evlenme İstatistiklerine göre, 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 7,3 iken bu oran 2025'te yüzde 1,5'e düştü. Diğer taraftan, aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 0,5 iken bu oran 2025'te yüzde 0,1 oldu.

ADNKS sonuçlarına göre, geçen yıl 21 milyon 375 bin 930 çocuk nüfusun içinde sadece babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, sadece annesi vefat etmiş çocuk sayısının 79 bin 214, hem annesi hem de babası vefat etmiş çocuk sayısının ise 4 bin 907 olduğu görüldü.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2025'te Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu tespit edildi. Mevcut koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı, geçen yıl 681 olarak kayıtlara geçti.

Boşanma İstatistiklerine göre, geçen yıl boşanan çiftlerin sayısı 193 bin 793 oldu. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda, 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 74,6'sının anneye, yüzde 25,4'ünün ise babaya verildiği görüldü.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2024'te 1-17 yaş grubunda çocuk ölümleri en fazla dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Söz konusu nedenle hayatını kaybeden 1-17 yaş grubundaki çocuk sayısı, 2024'te 1538 oldu. Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 765 çocuk, iyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle 666 çocuk, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle 413 çocuk hayatını kaybetti.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2009'da bebek ölüm hızı binde 13,9 iken, 2024'te binde 9,0 oldu. Doğumdan sonraki 5 yıl içinde ölme olasılığını ifade eden 5 yaş altı ölüm hızının, 2009'da binde 17,7 iken, 2024'te binde 11,1 olduğu tespit edildi.

Türkiye, Antalya

Anadolu Ajansının (AA) "Global İletişim Ortağı" olarak yer aldığı, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen Antalya Diplomasi Forumu 2026 kapsamında "Küresel Enerji Haritasının Yeniden Çizilmesi: Güvenlik ve Belirsizlik" başlıklı panel düzenlendi.

Bakan Bayraktar, panelde yaptığı konuşmada, enerji krizinin Türkiye'yi de etkilediğini söyledi.

Türkiye'de enerji piyasalarının oldukça dirençli olduğunu ifade eden Bayraktar, Türkiye'nin geçmiş dönemlerde krizler yaşadığını, etrafında belirsizlikler, bölgesinde savaşlar olduğunu, pandemiyle tedarik zincirinde bir dönem belirsizlik yaşandığını, emtia fiyatlarının dalgalandığını anlattı.

Fotoğraf : Abdullah Güçlü/AA

Bayraktar, bütün bunların Türkiye'yi dirençli hale getirdiğini, Türkiye'nin krizle mücadele etmeye oldukça alışkın bir ülke olduğunu belirtti.

Türkiye'de ortaya konulan vizyon politikaların bu tür krizlerle mücadele etme konusunda ülkeyi daha dirençli ve güvenli hale getirdiğine dikkati çeken Bayraktar, "Son 25 yıldır Türkiye'deki enerji piyasaları büyük bir dönüşümden geçti. Enerji sektöründe piyasa yapısı değişti. Kendi piyasalarımızı özel yatırımlara, girişimlere açtık. Bu anlamda bir dönüşüm yaşadık. Bölgesel olarak işbirlikleri gerçekleştirdik. Enerjide çok büyük altyapılar inşa ettik. Çeşitlendirmeyi enerji stratejimizin kalbine yerleştirdik." diye konuştu.

Bayraktar, Azerbaycan ve komşu ülkelerle çok başarılı projeler yürüttüklerini, uzun vadeli enerji ihtiyacını bu strateji ile karşılamayı başardıklarını dile getirdi.

"Yapay zekaya dayanan merkezler, elektrikli araçlar enerji ihtiyacını artırıyor"

Türkiye'de enerji talebinin istikrarlı bir şekilde arttığını, bu talepteki büyümenin de önlerindeki on yıllar boyunca devam edeceğini beklediklerini ifade eden Bayraktar, şunları kaydetti:

"Yapay zekaya dayanan merkezler, elektrikli araçlar enerji ihtiyacını artırıyor. İthalat bağımızı azaltmak istiyoruz. Türkiye ekonomisinin cari açığını ithalat tetikliyor. Kasım ayında Antalya'da düzenleyeceğimiz COP 31 ile iklim hedeflerimiz var. Cumhurbaşkanımızın açıkladığı gibi Türkiye 2053 yılına kadar karbon nötr hedefine sahip. Enerji kaynaklarımızı çeşitlendirmek bizler için oldukça önemli. Yakıt, ekonomi, teknoloji açısından yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanmak istiyoruz. Bu teknolojileri geliştirmek, rüzgar ve güneşten faydalanmak istiyoruz."

Fotoğraf : Abdullah Güçlü/AA

"Türkiye'de her gün 22 milyon hanenin yemek ve ısınmak için doğal gaza ihtiyacı var"

Fosil yakıtlara sırtlarını dönmeden enerji kapasitelerini arttırmak istediklerine işaret eden Bayraktar, şöyle devam etti:

"Doğal gaz, petrol boru hatlarımız işlevselliğini sürdürüyor. Bir enerji mimarisine ihtiyacımız var. Türkiye'de önemli güneş enerjisi yatırımı yapıyoruz. Bu enerji dönüşümü kesinlikle engellenemez. Fakat burada akıllı enerji dönüşümünden bahsetmeliyiz. Akıllı enerji dönüşümü dediğimiz zaman kriz anında müdahale edilebilir olmalı. Evet fosil yakıt kriziyle karşı karşıyayız ama petrol ya da doğal gaz sadece Hürmüz Boğazı'ndan geçmiyor. Karbonsuz enerji ihtiyacımız var tabi ki ama Türkiye'de her gün 40 milyon araç yollarda. Dolayısıyla bizim onlara ciddi bir yakıt arzı sağlamamız gerekiyor. Türkiye'de her gün 22 milyon hanenin yemek ve ısınmak için doğal gaza ihtiyacı var. 86 milyon insanın elektriğe ihtiyacı var bu ülkede. Bu sayıları aklımızda tutarak çok daha rasyonel planlar gerçekleştirmek gerekiyor."

Bayraktar, petrol ve doğal gazı kullanmaya devam ederken Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynakları ile nükleer enerji varlıklarını arttıracağını vurguladı.

Türkiye olarak Güney Gaz Koridoru gibi birçok uluslararası projeye yatırım yaptıklarını anımsatan Bayraktar, bu projelerin çok yüksek bir politik ve ekonomik irade gerektiğinin altını çizdi.

"Ekonomimizde anahtar kelime yenilenebilir enerji"

Türkiye olarak bağlantısallık kapasitelerini artırmaları gerektiğini ifade eden Bayraktar, bu konuda Suudi Arabistan gibi farklı ülkelerle projeler geliştirdiklerini, güzergahları çeşitlendirdiklerini, alt yapıya daha fazla yatırım yaptıklarını söyledi.

İlerleyen yıllarda da enerji krizleriyle karşılaşmaya devam edeceklerine değinen Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu krizlerden derslerimizi almalı, Türkiye olarak yapmamız gerekenleri yapmalıyız. Çok güçlü bir hedefimiz var. 2050 yılına kadar karbon nötr bir ekonomiye sahip olmak istiyoruz. 30 yıl bir zamanımız kaldı. Ulaşım, alt yapı, tarım tüm bunlarda bir değişim göreceğiz. Ekonomimizde anahtar kelime yenilenebilir enerji. Karşı karşıya olduğumuz her bir kriz, bağımlılığın çözülmesi bu yenilenebilir enerjilerin kullanımından geçiyor. Kapasitelerinin artırılması, güvenliğinin sağlanması, depolanması ile yenilenebilir enerjinin kullanılması bu hedeflerin gerçekleşmesi noktasında anahtar rol olacaktır. Yakında çok büyük bir ilanımız olacak. Bu 2050 hedefimizi 2035'e çekeceğiz. Bu henüz kesinleşmedi. Enerji verimliliği artırmak alanında hem özel hem de kamu sektörü oyuncuları ile çalışıyoruz."

"Türkiye ile enerji güvenliğine çok büyük katkı sağlıyoruz"

Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov ise enerji güvenliğin ulusların güvenlik portföyünün önemli bir unsuru haline geldiğini dile getirdi.

Dünya tarihinin en önemli enerji krizlerinden birisiyle karşı karşıya olduklarını belirten Şahbazov, "Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün bir kısmı Avrupa'ya aktarılıyordu. Bu aktarım olmadığı için Avrupa enerjide kırılgan hale geldi. Azerbaycan olarak arz güzergahlarımızı çeşitlendirdik. Yaklaşık 20 ülkeye 40 milyon varil arz gerçekleştiriyoruz. Yakın zamanda Avrupa'daki 16 ülkeye doğal gaz tedarik etmeye başladık." dedi.

Hem doğal gaz hem de petrol anlamında üretici ülke olarak bu krizin sonuçlarından çok da etkilenmeyen bir ülke olduklarını aktaran Şahbazov, üretici ülkelerin bu krizden çok fazla para kazanıyor algısının da gerçeği yansıtmadığını dile getirdi.

Dengeli petrol fiyatını önemsediklerini anlatan Şahbazov, "Türkiye ile olan işbirliği iki dost, kardeş ülkenin enerji güvenliğine katkı sağlamasının çok güzel bir nişanesi. Bu işbirliği ile oluşan projeler sayesinde enerji sektörünün direncini temin ediyoruz. Türkiye ile enerji güvenliğine çok büyük katkı sağlıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Slovenya Çevre, İklim ve Enerji Bakanı Bojan Kumer ise Slovenya'nın Körfez ülkelerindeki çatışmalardan enerji anlamında etkilendiğini söyledi.

Ülkede hem fiyatların arttığını hem de miktar açısından azalma olduğunu dile getiren Kumer, "Petrolümüzün yüzde 100'ünü ithal ediyoruz. Yüzde 100 dışarıya bağımlıyız. Ülkemizde fiyatlar oldukça düşük seyrediyordu. Avusturya'dan İtalya'dan sınırımıza kadar gelip bizden petrol temin ediyorlardı. Sadece Slovenya'nın değil diğer ülkelerin de petrol ihtiyacını gideriyorduk. Bu çatışmalar yaşandıktan sonra fiyatlar arttı. Kriz bizi doğru zamanda bulmadı. Tarım ve çiftçiliğin başladığı bir dönemde bu krizle karşı karşıya kalmanın sıkıntısını yaşıyoruz." diye konuştu.

"Türkiye, jeotermal, güneş ve rüzgar enerjilerine daha fazla yatırım yapıyor"

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı Genel Direktörü Francesco La Camera, krizin enerji olarak değil fosil yakıt krizi olduğunu kaydetti.

Bu durumun dünyayı yenilenebilir enerjiye daha fazla kaydıracağına inandığını belirten La Camera, "Yenilenebilir enerji dünyada büyük bir atakta. Enerji güvenliğinin fosil yakıtlar üzerinden yönetilmesi başarısızlık getiren bir durum. Fosil yakıtlı enerji sisteminin alt yapısı yeterli değil. İspanya sistemlerinin yüzde 60'ını yenilenebilir enerji yaptı. Türkiye de aynı şeyi yapıyor. Türkiye, jeotermal, güneş ve rüzgar enerjilerine daha fazla yatırım yapıyor. Yenilenebilir enerjiye yatırım yapmak bizi enerji sektöründe krizlere karşı dirençli hale getirecek. Depolanmasını da çözersek fosil yakıtlara karış daha fazla rekabet edebileceğiz." ifadelerini kullandı.