Şirket, geçen hafta 'uçan araba'sını büyük bir organizasyonla tanıttı. Tesla, iki kişilik spor otomobil Roadster'ın yeni modelini sergiledi. Hem havada ilerlemek hem de yerdeyken hızla ivmelenmek için 10 nozul ve "ultra yüksek basınçlı hava tankları" kullanılan yeni modelinin tanıtımı büyük yankı uyandırdı.

Tanıtım etkinliğine katılanlar aracın yer çekimine direnen yeteneklerine şahitlik etti. Yeni modelin altındaki emiş gücü sayesinde dik bir rampayı tırmanıp baş aşağı asılı kalabildiği görüldü. Ardından rampadan fırlayarak havada takla atan aracın basınç kullanarak yere indiği ve Tesla'nın mevcut modellerinden oluşan yan yana park edilmiş araçların üzerinden atladığı da gösterildi.

Etkinlikte ayrıca, içinde sürücü bulunmayan aracın 1 saniyeden az bir sürede saatte yaklaşık 97 kilometre hıza ulaştığı kaydedildi. Tesla Üst Yöneticisi (CEO) Elon Musk, gösterinin yapay zeka olmadığını kanıtlamak için seyircilere ihtiyaç duyduklarını belirterek, "Çünkü gözlerinizle gördüklerinize inanamayacaksınız." dedi.

Musk, ayrıca aracın 2028'de üretime geçmesinin öngörüldüğünü vurgulayarak, otomobilin her piyasada yasal olarak kabul görmeyebileceği ihtimalinin de altını çizdi.

Hisseleri geriledi, CDS'i yükseldi

Üst düzey uzay teknolojisiyle üretilen aracı havalanan Tesla'nın hisseleri ise borsada irtifa kaybediyor. Şirket teknolojik iddiasına karşın borsadaki performansıyla yatırımcılarını tatmin etmiyor.

Tesla hisseleri yüksek değerleme endişeleri ve genel piyasa koşullarının etkisiyle yılbaşından bu yana yüzde 18'in üzerinde değer kaybetti. Eylülde yüzde 3,57 gerileyen şirketin hisseleri geçen hafta da yaklaşık yüzde 7,3 düştü.

Hisselerdeki bu gerilemenin birçok nedeni bulunuyor. Analistler, Tesla'nın robotaksi, insansı robot Optimus ve yapay zeka altyapısına yönelik yatırımları büyürken, bu alanların ne zaman ve ne ölçüde sürdürülebilir gelir yaratacağının belirsizliğini koruduğunu aktardı.

Beklenen getiriler geciktiğinde yüksek yatırım harcamalarının hisse üzerinde baskı oluşturabildiğini anımsatan analistler, Orta Doğu'da jeopolitik risklerin etkisiyle borçlanma maliyetlerindeki artışın da şirketin nakit akışını olumsuz etkileyebileceğine yönelik endişeleri beslediğini söyledi.

Tesla'nın hisse performansındaki zayıflık, şirketin kredi risk primindeki görünümle birlikte de değerlendiriliyor. Şirketin 5 yıllık kredi risk primi (CDS) 188,1 baz puana çıkarak Mayıs 2023'ten beri en yüksek seviyeyi gördü. Söz konusu gösterge yatırımcıların Tesla'nın borçlarını geri ödeyememe riskine karşı talep ettiği koruma maliyetini yansıtıyor.

Analistler, hisse fiyatındaki gerilemenin şirketin büyüme beklentileri ve piyasa değerlemesine ilişkin değerlendirmeleri öne çıkardığını söyleyerek, CDS priminin borç piyasasındaki kredi risk algısına ilişkin ayrı bir gösterge sunduğunu kaydetti.

Mevcut gelişmeler ışığında gözler şirketin çarşamba günü ABD piyasalarının kapanmasının ardından açıklayacağı üçüncü çeyrek bilançosuna çevrildi.

Piyasa beklentileri, araç teslimatlarındaki görünümün ve robotik yatırımların gelire ne ölçüde yansıyacağı ve karlılıktaki zayıflığın sürüp sürmeyeceği üzerinde yoğunlaşıyor.

Şirketin yaklaşık 28 milyar dolar çeyreklik kar edeceği beklentilerinin yanı sıra hisse başına karının 0,45 dolar gerçekleşmesi tahmin ediliyor.

Tesla'nın satışları hızlandı

Tesla'nın bu yılın üçüncü çeyreğinde gerçekleştirdiği araç teslimatları, 486 bin 532 ile piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Şirket, yılın üçüncü çeyreğinde 464 bin 391 araç üretti. Şirketin araç üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,8 artarken, şirket geçen yılın üçüncü çeyreğinde 447 bin 450 araç üretmişti.

Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde Tesla markalı otomobil satışları, bu yılın ocak-ağustos döneminde 142 bin 165 adet olurken, sadece ağustos ayında ise 12 bin 547 olarak gerçekleşti.

Tesla'nın AB ülkelerindeki satışları yılın 8 ayında önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 65,9, ağustos ayında yıllık bazda yüzde 52,7 artış kaydetti. Ocak-ağustos döneminde Tesla satışları, bu bölgedeki toplam otomobil satışlarının yüzde 1,9'unu oluşturdu.

Buğday fiyatları, iklim koşulları, arz ve talebi etkileyen jeopolitik gelişmelerle yön bulmaya çalışıyor. Buğdayın kile başına fiyatı ocak ayında yüzde 5,85 değer kaybetmişti. Jeopolitik risklerin artması ve hava durumu kaynaklı endişelerle takip eden aylarda dalgalı bir seyir izleyerek yükselen buğday fiyatları eylülde 7,95 dolara kadar yükseldi.

Rusya ile Ukrayna arasında barış sağlanabileceğine yönelik beklentiler, iyi giden iklim koşulları ve azalan talebin etkisiyle buğday fiyatları eylül ayında sert düştü. Söz konusu ayda yüzde 12,7 değer kaybeden buğday fiyatlarında Haziran 2024'ten bu yana en hızlı aylık düşüş görüldü. Buğdayın kile başına fiyatı Haziran 2024'te yüzde 15,5 değer kaybetmişti.

Böylece yıla 5 dolar seviyesinden başlayan buğday fiyatları, eylül ayını 6,75 dolardan tamamladı. Bu dönemde buğday fiyatları yüzde 35 değer kazanmış oldu.

"Dolar endeksinde güçlenmeden dolayı ABD buğdayı pahalıydı"

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, geçmişte Karadeniz'de buğday ihracatına ilişkin risklerden dolayı buğday fiyatlarında toparlanma görüldüğünü söyledi. Daha sonra talep tarafına ilişkin endişelerin öne çıktığını ifade eden Ergezen, "ABD ve Rusya arasında ilişkilerin iyi gidiyor olması ve Karadeniz'de arz beklentilerinin artması, bununla beraber El Nino etkisinin beklenildiğinden daha düşük olması, kısa vadede ABD'nin buğday ihracatının zayıflaması küresel büyümede yavaşlama endişeleri, buğday fiyatlamalarında geri çekilmeye yol açan ana unsurlar arasında yer alıyor." dedi.

Rusya ve Ukrayna'nın ürettiği buğdayın maliyetinin azalmasından dolayı ABD buğdayının fiyatının Avrupa buğdayına göre yüksek kaldığını ifade eden Ergezen, bunun ABD buğdayına talebin azalmasına neden olduğunu ve bunun da fiyatları aşağı çektiğini bildirdi.

Ergezen, "Dolar endeksinde güçlenmeden dolayı ABD buğdayı pahalıydı. Bu güçlenme sonucunda da buğdayın dolar bazındaki maliyeti arttı. Bu da Avrupa buğdayını daha cazip hale getiren unsurlardan." ifadelerini kullandı.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,75 değer kazanarak 12.213,58 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 51,02 puan ve yüzde 0,42 artışla 12.264,61 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,41 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,31 düştü.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,87 ile madencilik, en çok gerileyen yüzde 5,54 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki gelişmeler, teknoloji tarafında şirket gelirlerine yönelik beklentiler ve ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına ilişkin öngörülerle karışık seyrediyor.

Öte yandan İstanbul Ekonomi Forumu, ikinci gününde küresel merkez bankası başkanlarını ağırlamaya devam ediyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretiminin, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ve enflasyon beklentisi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.400 ve 12.500 puanın direnç, 12.100 ve 12.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Dün 102,59 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 100,20 dolardan tamamladı. Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı, bugün saat 13.03 itibarıyla kapanışa göre yüzde 4,2 artarak 104,43 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı da 91,95 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarının yükselişinde, ABD ordusuna İran'a yönelik olası yeni saldırılar için hazırlıklarını tamamlama talimatı verildiğine ilişkin haberler etkili oluyor.

Axios'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), ABD Merkez Kuvvetleri Komutanlığına (CENTCOM) İran'a yönelik saldırıların sürdürülmesi için hazırlıklarını tamamlama talimatı verdi.

Talimat kapsamında olası saldırılar için herhangi bir tarih belirlenmezken ABD Başkanı Donald Trump'ın saldırıların zamanlamasına ilişkin değerlendirmelerini sürdürdüğü öne sürüldü.

ABD'li ve İsrailli kaynaklar, saldırıların ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimler ve İsrail'de 27 Ekim'de düzenlenecek seçimler öncesinde gerçekleştirilebileceğini belirtti.

Kaynaklar, saldırıların yeniden başlaması halinde İran'ın enerji altyapısı ve nükleer tesislerinin geniş çaplı saldırılarla hedef alınabileceğine işaret etti.

İran ise daha önce ABD'nin müzakerelerde sunduğu önerilere yanıtını arabulucular aracılığıyla ileteceğini açıklamıştı.

Öte yandan, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki alternatif geçiş güzergahlarını kapatacağı yönündeki açıklamalar da bölgedeki petrol sevkiyatına ilişkin endişeleri artırarak fiyatları destekliyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutan Danışmanı Muhammed Rıza Nakdi, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü tamamen ele geçirdiklerini öne sürerek, "yasa dışı" olarak nitelendirdiği alternatif geçiş güzergahlarının en kısa sürede kapatılacağını söyledi.

Nakdi, Boğaz'ın kapalı olduğunu savunarak İran Silahlı Kuvvetlerinin bölgedeki kontrolünün ülkesinin "meşru talepleri" karşılanana kadar süreceğini belirtti.

Bazı kişilerin küçük gemilerle petrol kaçakçılığı yaptığını ifade eden Nakdi, bu yolla taşınan sınırlı miktardaki petrolün tankerlere aktarıldığını iddia etti.

Nakdi, Hürmüz Boğazı'ndaki alternatif geçişlere de değinerek "İhlalcilerin, Hürmüz Boğazı’nda kayalıkları patlatarak ve yıkımla oluşturdukları az sayıdaki güzergahlar en kısa zamanda kapatılacak." ifadelerini kullandı.

ABD'de kasırga kaynaklı üretim kesintileri ve azalan petrol stokları fiyatları destekliyor

Bunun yanı sıra ABD'nin Meksika Körfezi'ne yaklaşan Isaias Kasırgası nedeniyle bölgedeki petrol ve doğal gaz üretiminde yaşanan kesintiler de fiyatların yükselişini destekliyor.

Shell, Mars, Olympus, Ursa, Vito ve Appomattox tesislerinde üretimi durdururken Chevron da bölgedeki dört tesisinde üretimi durdurmaya yönelik prosedürleri başlattı.

ABD Deniz Mineralleri İdaresinin (MMA) verilerine göre, kasırga nedeniyle Meksika Körfezi'ndeki günlük petrol üretiminin yaklaşık yüzde 25'ine karşılık gelen 511 bin 619 varillik üretim durduruldu. Bölgedeki doğal gaz üretiminin de yaklaşık yüzde 16,4'ü kesintiye uğradı.

Kasırgadan en fazla etkilenme riski taşıyan şirketler arasında Chevron, bp, Eni, Murphy Oil ve Shell bulunuyor.

Ayrıca, dünyanın en çok petrol tüketen ülkesi ABD'de ham petrol stoklarının piyasa beklentilerinin aksine azalması da arz endişelerini güçlendirerek fiyatları yukarı yönlü destekliyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) verilerine göre, ülkedeki ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 3 milyon 200 bin varil azalarak 424 milyon 100 bin varile geriledi. Piyasa beklentisi, stokların yaklaşık 1 milyon 900 bin varil artacağı yönündeydi.

Ticari ham petrol stoklarına dahil olmayan stratejik petrol rezervleri de yaklaşık 800 bin varil azalarak 283 milyon varile düştü.

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,17 değer kazanarak 12.270,18 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 102,93 puan ve yüzde 0,84 artışla 12.373,11 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,81 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,39 düştü.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran banka, en çok gerileyen yüzde 6,76 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, ABD'de açıklanan zayıf istihdam verilerinin ABD Merkez Bankasının (Fed) bu ay ilave sıkılaşmaya gitmeyeceği beklentilerini güçlendirmesine karşın, Orta Doğu'daki gerilimlerin risk iştahını sınırlamasıyla haftaya karışık bir seyirle başladı.

Öte yandan yurt içinde bugün enflasyon verileri takip edilecek. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) eylülde yüzde 2,18 artacağını tahmin ediyor. Ekonomistlerin eylül ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 2,18) ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyonun eylülde yüzde 30,16'ya gerilemesi bekleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde üretici enflasyonu verileri ile dünya genelinde Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.200 ve 12.100 puanın destek, 12.500 ve 12.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

ABD Merkez Bankasının (Fed), geçen hafta, Temmuz 2023'ten beri ilk kez faiz artırımı tercih etmesi ve Fed Başkanı Kevin Warsh'un ileriye dönük verdiği "şahin" mesajlarla zayıflayan risk iştahı, yeni haftada diplomasiye yönelik umutlarla güç kazandı.

Orta Doğu'da süren bölgesel gerilimler ve Rusya ile Ukrayna arasında devam eden gerginlikler enerji arzına yönelik endişelerin canlı kalmasına neden olurken, akaryakıt fiyatlarının artması ekonomilerin büyüme ve enflasyon beklentilerini bozmaya devam ediyor.

ABD'de enerji maliyetlerinin yükselmesi Fed'e yönelik "şahin" öngörüleri beslerken, halihazırda para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed'in yıl sonuna kadar ilave bir faiz artışı yapabileceği yönünde yoğunlaşmaya devam ediyor. Buna ek olarak bu hafta birçok Fed yetkilisinin yapacağı sözle yönlendirmeler de yakından takip edilecek.

Bu gelişmelerin paralelinde gözler bu hafta ABD'de gerçekleştirilecek BM Zirvesi'ne çevrildi. Zirvede, başta ABD ile Çin olmak üzere liderler düzeyinde birçok üst düzey toplantı ve görüşme düzenlenecek.

Söz konusu görüşmelerden olumlu sonuçlar alınarak jeopolitik risklerin azalabileceği ve dolayısıyla enerji arzının artabileceğine yönelik umutlarla petrol fiyatları haftaya düşüşle başladı.

Petrol fiyatlarındaki gevşemeyle enflasyon endişeleri bir miktar törpülenirken, riskli varlıklara yönelimin arttığı görüldü.

Analistler, petrol arzına ilişkin sorunların hafiflemesinin ekonomilerin ve merkez bankalarının yol haritalarının daha belirgin hale gelmesine katkı sağlayabileceğini, bunun da piyasalardaki belirsizlik algısını kısmen azaltabileceğini kaydetti.

ABD ile Çin ekonomi heyetleri New York'ta bir araya geldi

Öte yandan ABD ve Çin heyetleri, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD'ye yapması beklenen ziyaret öncesinde ekonomik ve ticari konuları görüşmek üzere bir araya geldi.

Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlığındaki ABD heyeti ile Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlığındaki Çin heyetinin, ABD'nin büyük bankalarından JPMorgan Chase'in Manhattan'daki genel merkezinde gerçekleştirdiği görüşme gün boyu sürdü.

Bessent, görüşmenin ardından basın mensuplarına yaptığı açıklamada, "Çin ile ticaret ve yapay zeka konusunda çok başarılı bir görüşme gerçekleştirdik." dedi. Tarafların yeniden bir araya gelme konusunda mutabık kaldığını aktaran Bessent, ABD'nin iki ülke arasında bir bildirim mekanizması oluşturulmasını önerdiğini aktardı.

Ayrıca ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, "İran'ın müzakere masasına dönmesi için kapı açık." açıklamasında bulundu.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftaya yatay bir görünümle yüzde 5 seviyesinde başlarken, geçen hafta Fed'in peş peşe faiz artışına gidebileceği öngörüsüyle 100 seviyesine çıkan dolar endeksi, yeni haftaya da bu seviyelerde başladı.

Yüksek tahvil faizleri ve güçlü dolarla alternatif maliyeti artan altının onsu ise haftaya yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 355 dolarda başladı. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı da diplomasi sürecine dönüşle yüzde 2,1 azalışla 101,7 dolarda bulunuyor.

Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,17, Nasdaq endeksi yüzde 0,3 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,18 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar haftaya alıcılı başladı

Avrupa borsaları cuma günü negatif seyrederken, başta BM Genel Kurulu'ndaki gelişmeler, enerji fiyatları ve bölge genelinde Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri takip edilecek.

Orta Doğu'daki gerilim ile petrol ve gaz tedarikine ilişkin endişeler Avrupa'da yatırımcıların temkinli kalmasına yol açarken, Rusya ile Ukrayna arasında çatışmaların yeniden şiddetlenmesi jeopolitik riskleri diri tutuyor.

Rusya Savunma Bakanlığı dün, Ukrayna'da askeri amaçla kullanılan lojistik merkezi ile depo ve gemi vurduklarını bildirdi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise ABD Başkanı Donald Trump ile telefonda, savaşın sona erdirilmesi yönündeki çalışmaları ele aldıklarını bildirdi. İlerleyen günlerde New York'ta yapılması planlanan görüşme hakkında da konuştuklarını aktaran Zelenskiy, "New York'ta buluşmak üzere anlaştık ve bu görüşme pek çok şeyi değiştirebilir. Diplomatik bir dinamik mevcut." ifadesini kullandı.

Artan enerji maliyetleriyle Avrupa ekonomilerinin zorlu bir süreçle karşı karşıya kalabilme riskleri sürerken, ülke tahvil faizlerindeki yükseliş göze çarpıyor. Almanya, İngiltere ve Fransa'da 10 yıllık tahvil faizlerinde yukarı yönlü hareket gözleniyor.

Cuma günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,45, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,60 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,49 ve Almanya'da DAX 40 endeksi ise yüzde 1,60 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı.

Asya'da pozitif görünüm hakim

Asya borsalarında ABD ile Çin arasında yürütülecek görüşmelere dair ilk gelen olumlu sinyaller, bölge piyasalarında risk iştahını artırdı. ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu hafta beklenen görüşmesinde olumlu sonuçlar alınabileceği değerlendiriliyor.

Çin liderinin 23 Eylül'de ABD'yi ziyaret etmesi bekleniyor. ABD ile Çin arasındaki ilişkiler, Trump'ın ikinci iktidar döneminde bir tarafta Washington yönetiminin tarife artışları ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları, diğer tarafta Çin'in küresel tedarikin büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerinin kontrolüne yönelik attığı adımlarla genişleyen bir dizi anlaşmazlıkta düğümlenmişti.

Trump ile Şi Cinping'in 30 Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan şehrinde yaptığı görüşmenin ardından verilen olumlu mesajlarla taraflar anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya varmıştı.

Öte yandan petrol fiyatlarındaki düşüş de bölgede risk iştahının canlanmasında etkili oldu. Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 yükseldi. Japonya'da piyasalar bugün tatil nedeniyle kapalı olacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ABD'de

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,67 değer kaybederek 13.284,42 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 geriledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu'na katılmak ve çeşitli temaslarda bulunmak üzere dün ABD'nin New York şehrine geldi.

Bu arada Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından alınan yeni ilke kararları doğrultusunda 17 Eylül'de duyurulan fon tasfiye usul ve esaslarında değişikliğe gidildi. Buna göre, tasfiye edileceği açıklanan fonların portföy yapıları ve piyasa gelişmeleri dikkate alınarak daha önce azami 3 ay olarak belirlenen tasfiye süresi 6 aya çıkarıldı.

Kurul, 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketinin tasfiye edilen 131 yatırım fonuna ilişkin süreçlerin yürütülmesinde Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankasını yetkilendirmiş, tasfiyenin en fazla 3 ay içinde tamamlanmasını öngörmüştü.

Dolar/TL cuma gününü 48,7650'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 48,8010'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde kapasite kullanım oranı, reel kesim güven endeksi, Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerinin takip edileceğini, yurt dışında veri gündeminin sakin olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.000 puanın destek, 13.400 ve 13.500 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Buna göre, tasfiye edileceği açıklanan fonların portföy yapıları ve piyasa gelişmeleri dikkate alınarak daha önce azami 3 ay olarak belirlenen tasfiye süresi 6 aya çıkarıldı.

Kurul, 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketinin tasfiye edilen 131 yatırım fonuna ilişkin süreçlerin yürütülmesinde Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankasını yetkilendirmiş, tasfiyenin en fazla 3 ay içinde tamamlanmasını öngörmüştü.

Arıkan, sermaye piyasalarındaki gelişmeler, yatırımcı sayılarındaki değişim, halka arzlar, ekim ayında İstanbul'da düzenlenecek Merkezi Saklama Kuruluşları Zirvesi ve gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sermaye piyasalarının son yıllarda pozitif büyüme ivmesini sürdürdüğünü belirten Arıkan, hem yurt içinden hem de yurt dışından artan ilgiyle piyasaların büyüyerek geliştiğini aktardı.

Arıkan, sermaye piyasalarında yatırım kültürünün önemli ölçüde değiştiğine dikkati çekerek, geçmişte Borsa İstanbul'da yatırım denildiğinde ağırlıklı olarak hisse senedi alım satımının anlaşıldığını, artık yatırımcıların sermaye piyasasındaki farklı araçlara yöneldiğini ifade etti.

Yatırımcı sayısının sadece doğrudan hisse senediyle ölçülmediğine işaret eden Arıkan, "MKK’de kayıtlı bulunan menkul kıymetlerin toplam piyasa değeri sene başında 29 trilyon lira civarındayken yaklaşık yüzde 30 arttı ve 38 trilyon lira seviyelerine geldi." diye konuştu.

Arıkan, MKK olarak Türkiye'deki yatırımcıların kayıtlarını tuttuklarını anımsatarak, kayıtlı yatırımcı sayısının sene başından bu yana yüzde 3'lük artışla 39 milyonu geçtiğini ve 40 milyona doğru ilerlediğini dile getirdi.

Kayıtlı hesap sayısının 90 milyonlarda bulunduğu bilgisini paylaşan Arıkan, bakiyeli hesap sayısının da 15-16 milyon civarında seyrettiğini kaydetti.

Bakiyeli yatırımcı tarafında yılbaşında 10,64 milyon olan sayının, yüzde 21,5 artışla yaklaşık 13 milyona eriştiği bilgisini veren Arıkan, kripto varlık sınıfındaki yatırımcıların da artık MKK'de kayıtlı yatırımcı sınıfına girdiğini belirtti.

Arıkan, son iki yılda kripto varlık piyasasında önemli regülasyonların yapıldığını hatırlatarak, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) düzenlemeleri ve MKK’nin gayretiyle Kripto Varlık Merkezi Kayıt Sistemi’nin (KVMKS) çalışmaya başladığını söyledi.

Kripto varlık piyasası 172 milyar lira seviyesinde

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının alım satım platformları ve saklama kuruluşları olmak üzere iki temel grupta değerlendirildiğini kaydeden Arıkan, alım satım platformlarının gerçekleştirdikleri işlemlere ilişkin verileri MKK'ye bildirdiğini dile getirdi.

Ekrem Arıkan, daha önce yatırımcı olarak görünmeyen kripto varlık yatırımcılarına yatırımcı sicil numarası tanımlanmasıyla artık onları da toplam yatırımcı sayısına eklemiş olduklarını anımsatarak, "MKK'ye raporlanan alım satım verileri ile bakiyelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda kripto varlık piyasasında yaklaşık olarak 3,5 milyon kadar bakiyeli kripto varlıkların yatırımcısı var ve oraya en az bir kere girmiş ve bir şeyler almış satmış 5-6 milyon civarında da bir yatırımcı var." dedi.

Kripto varlık piyasasındaki gelişmelere değinen Arıkan, şöyle devam etti:

"Kripto varlık piyasası yaklaşık 172 milyar liralık bir değere ulaştı. Her zaman vurguladığımız bir mottomuz var: ‘ölçmediğini yönetemezsin.’ Biz piyasaları ölçülebilir hale getiren bir veri merkeziyiz. Kripto varlıklar piyasasında Kripto Varlık Merkezi Kayıt Sistemi olarak isimlendirdiğimiz bir sistem işletiyoruz. Burada günlük işlem hacminin aşağı yukarı 15-20 milyar lira kadar olduğunu görüyoruz. 1500'ün üzerinde bakiyede kripto varlık var. Günümüzde artık tokenizasyon gibi konular çok dikkati çekiyor."

Arıkan, sistemin çalışma prensibinin, kripto varlık alım-satım platformları ile kripto varlık saklama kuruluşları arasındaki denkliğin sağlanması üzerine kurulduğunu anlattı.

MKK'nin e-YATIRIMCI uygulamasında, yatırımcılara sahip oldukları kripto varlıkları da göstereceklerinin altını çizen Arıkan, "Kripto varlıklarla ilgili platformlardan aldığımız veriyi saklama kuruluşlarıyla sözleşmeleri tamamlanıp da saklamacı tarafından da veriyi eşleştirdiğimizde e-YATIRIMCI üzerinden görünür hale getireceğiz." ifadesini kullandı.

Arıkan, halihazırda KVMKS’de 43 platformun üye olduğunu belirterek, "Şu an aktif olarak 20 ila 30 arası platform sağlıklı bir şekilde alım-satım işlemini yürütüyor. Saklamacı tarafında daha çok bankalar öne çıkıyor." diye konuştu.

Daha önce MKK’nin internet sitesinde paylaşılan piyasa verilerinin genişletilerek "MKK Piyasa Ekranı" adıyla Veri Analiz Platformu'na (VAP) taşındığını anlatan Arıkan, platformda Türkçe ve İngilizce olmak üzere 225 veri başlığının bulunduğunu bildirdi.

Arıkan bu kapsamda piyasa özeti, kripto varlık piyasası, pay piyasası, borçlanma araçları piyasası ve yatırım fonları başta olmak üzere çok sayıda verinin yayımlandığını ifade etti.

Borsa İstanbul'da işlem gören şirket sayısı 625'e ulaştı

Ekrem Arıkan, Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda işlem gören şirket sayısının 625'e ulaştığını belirtti.

Bu yılın 8 ayında 34 şirketin Borsa İstanbul'da işlem görmeye başladığını ifade eden Arıkan, halka açılan şirketlere önemli tutarda fon sağlandığını kaydetti.

Arıkan, pay senetlerinin toplam piyasa değerinin 22,50 trilyon liraya çıktığını aktararak, bu tutarın tamamının Borsa İstanbul'da işlem gören kısmı ifade etmediğini dile getirdi.

Yaklaşık 9-10 trilyon liralık bölümün halka açık ve işlem gören piyasa değerini, kalan kısmın ise halka kapalı şirketlerin değerini yansıttığını vurgulayan Arıkan, pay senedi yatırımcı sayısının 6,5-7 milyon arasında seyrettiğini söyledi.

"Yatırım fonlarındaki bakiyeli fon yatırımcı sayısı 6 milyonu buldu"

MKK Genel Müdürü Arıkan, son yıllarda borsada yatırım yapmanın sadece doğrudan hisse senedi almak olmadığını, yatırım fonu alan yatırımcıların daha bilinçli yatırımcı olarak nitelendirildiğini bildirdi.

Profesyonel portföy yöneticilerinin yönettiği fonları, yatırımcıların herhangi bir yatırım kuruluşundaki hesabı üzerinden performans değerlendirmesi yaparak alabildiğine işaret eden Arıkan, yatırım fonlarındaki bakiyeli yatırımcı sayısının 6 milyonu bulduğunu, fonların 11 trilyon liraya yakın bir piyasa değerine ulaştığını kaydetti.

CSD Summit İstanbul 2026, merkezi saklama kuruluşlarını buluşturacak

Ekrem Arıkan, Anadolu Ajansı'nın (AA) "Global İletişim Ortağı" olduğu 13-16 Ekim 2026 tarihlerinde İstanbul'da düzenleyecekleri CSD Summit İstanbul 2026’ya (Merkezi Saklama Kuruluşları Zirvesi) ilişkin bilgi verdi.

Arıkan, İstanbul Finans Merkezi'nde (İFM) organize edilecek zirvede Asya Pasifik Merkezi Saklama Kuruluşları Birliği (ACG), Avrasya Merkezi Saklama Kuruluşları Birliği (AECSD) ile Afrika ve Ortadoğu Saklama Kuruluşları Birliği (AMEDA) üyelerinin tek bir platformda bir araya geleceğini kaydetti.

3 bölgesel birliğin MKK ev sahipliğinde ilk kez ortak zirve düzenlediğini aktaran Arıkan, Türkiye'nin bulunduğu coğrafyanın söz konusu bölgelerin orta kesişim noktasında olduğunu dile getirdi.

Zirveye 60'ı aşkın ülkeden 70'ten fazla üye kuruluşun üst düzey katılım sağlamasının beklendiğini kaydeden Arıkan, şunları söyledi:

"Ekim’de, şu an için 200 kadar üst düzey yöneticinin bulunacağı bir organizasyon düzenleyeceğiz. Bu Birlikler, genel kurullarını gelip burada yapacaklar. Organizasyonun iki günlük zirve ve paneller boyutu da var. Burada da sadece bu bölgelerden değil hem Avrupa'dan hem Amerika'dan katılımcılar da yer alıyor. Finansal altyapı kuruluşlarını İFM'de toplayarak, organizasyon kapsamında Türk Devletler Teşkilatı bünyesinde ortak saklama kuruluşu kurulmasına yönelik bir iyi niyet anlaşmasına imza atacağız."

Arıkan, zirveye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın da katılım göstereceğini, imzaların kendisinin huzurunda atılacağını belirterek, "Türkiye'nin merkezde bulunduğu, bölge ülkeleriyle de işin büyüyüp genişleyeceği, Asya tarafında bir takas saklama kuruluşunun oluşması ve bizim coğrafyamızdaki piyasaların daha da gelişerek çok daha yukarı, üst seviye büyüklüklere ulaşacağı bir başlangıç olacak diye düşünüyoruz. Bu imzayı bu anlamda önemsiyoruz." ifadelerini kullandı.

Geçen yıl Dünya Merkezi Saklama Kuruluşları Forumu'nun (WFC) yönetim kurulu başkanlığı görevini üstlendiğini anımsatan Arıkan, söz konusu zirve kapsamında İstanbul'da WFC'nin kurumsal yapısı ile genel sekreterlik oluşumunu arzuladıklarını bildirdi.

"(SPK düzenlemeleri) Çalışmalar SPK tarafından hassasiyetle gerçekleştiriliyor"

MKK Genel Müdürü Arıkan, sermaye piyasalarında son dönemde SPK tarafından gerçekleştirilen düzenlemelere değinerek, söz konusu çalışmaların SPK tarafından hassasiyetle gerçekleştirildiğini, MKK'nin bu süreçteki temel rolünün veri sağlamak ve piyasalardaki gelişmeleri doğru şekilde ölçmek olduğunu söyledi.

Yapay zeka konularındaki çalışmalardan da bahseden Arıkan, ilk önce pilot proje olarak şirket bünyesinde yapay zekayla çalışan asistanı geliştirdiklerini, bu konuda kendilerini güçlendirdiklerini, bu bilgi birikimiyle dışarıya da en yakın zamanda yapay zekayla çözüm sunan birtakım hizmetlerinin olacağını dile getirdi.

Arıkan, Orta Vadeli Program'da (OVP) yer verilen Yatırımcı Risk Takip Sistemi'nde aracı kurumlar üzerinden bütün verileri topladıklarını belirterek, yapay zekadan bu alanlarda da yararlanabileceklerini söyledi.

Ekrem Arıkan, yurt dışında yerleşik yatırımcıların sermaye piyasalarında hesap açma işlemleriyle alakalı devreye aldıkları Merkezi Doküman Yönetim Sistemi'nin (MDYS) yabancı yatırımcılar için önemli bir adım olduğuna dikkati çekti.

Gösterge endeksi Stoxx Europe 600 ve İngiltere borsası değer kaybederken, kıta Avrupası'ndaki diğer ana endeksler günü yükselişle kapattı.

Kapanışta, gösterge endeksi Stoxx Europe 600 yüzde 0,01 değer kaybederek 656,41 puana geriledi.

Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,27 artarak 8.462,39 puana, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,08 yükselerek 26.285,96 puana ve İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,31 değer kazanarak 52.882,99 puana çıktı. İsviçre'de SMI endeksi de yüzde 0,12 primle 14.542,90 puandan günü tamamladı.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi bölge genelinden olumsuz ayrışarak yüzde 0,07 değer kaybetti ve 10.878,12 puana geriledi.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.15 itibarıyla yüzde 0,19 düşüşle 1,165 seviyesinden işlem gördü.

- Piyasalarda Nvidia ve Jackson Hole bekleyişi

Analistler, yapay zeka sektörünün öncüsü Nvidia’nın ABD piyasalarının kapanışının ardından açıklayacağı ikinci çeyrek finansal sonuçları öncesinde yatırımcıların temkinli davrandığını, bu durumun işlem hacimlerini sınırladığını belirtti.

Diğer taraftan, perşembe günü başlayacak olan Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu ve ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'un cuma günü yapacağı konuşma öncesi piyasalarda bekleyiş sürüyor.

Piyasalarda ise Fed'in yıl sonuna kadar 25 baz puanlık bir faiz artışına gitme olasılığı fiyatlanıyor.

Ekonomik veri tarafında ise ABD'de Fed'in favori enflasyon göstergelerinden kişisel tüketim harcamaları temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 artışla piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti.

- Hürmüz Boğazı umudu petrol fiyatlarını düşürdü

İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğine ilişkin yürütülen müzakerelerde ilerleme kaydedilmesi ve geçici bir nakliye koridorunun açılacağına yönelik beklentiler, petrol fiyatlarında düşüşü beraberinde getirdi.

Enerji maliyetlerindeki bu düşüş beklentisi, Avrupa'da seyahat ve havacılık hisselerini desteklerken, petrol ve gaz şirketlerinin hisselerinde kayıplara yol açtı.

Bu arada, Alman yazılım şirketi SAP'in hisseleri, uluslararası yatırım bankası UBS'in yatırım tavsiyesini "Al"dan "Nötr"e düşürmesinin ardından yüzde 3,30'un üzerinde değer kaybederek DAX endeksinin en çok gerileyen hissesi oldu.

Hürmüz Boğazı'ndaki yumuşama sinyalleriyle enerji maliyetlerinin düşeceği beklentisi, Heidelberg Materials, Thyssenkrupp ve Salzgitter gibi ağır sanayi hisselerine alım getirdi. Bu hisseler günü yüzde 5 ila 7 arasında primle tamamladı.

Nvidia bilançosu öncesinde teknoloji hisselerinde dalgalı bir seyir izlendi. EuroStoxx endeksinde ASML yüzde 0,2, Paris borsasında STMicroelectronics yüzde 0,6 değer kaybederken, Infineon günü yüzde 0,6 artıda kapattı.

Kapanışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,21 azalarak 53.463,88 puana geriledi.

EKONOMİM AGUSTOS SAYISINI OKUMAK İÇİN

S&P 500 endeksi yüzde 0,02 azalışla 7.675,70 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,08 kayıpla 26.130,20 puana indi.

Bugün açıklanan verilere göre, ABD ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,5 ile tahminlere paralel büyüdü. Kişisel tüketim harcamaları temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 artışla piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti.

Ülkede, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği, gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise temmuzda aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 3,3 yükseldi.

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler, enflasyonun yüksek seyrini koruduğunu ortaya koydu.

Söz konusu verilerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,67'ye kadar çıkarken, daha sonra yüzde 4,65 seviyesinde dengelendi.

Çip şirketi Nvidia'nın açıklayacağı bilanço piyasaların odağında bulunurken, şirketin hisseleri günü yüzde 1,6 azalışla tamamladı.

Analistler, Nvidia'nın finansal sonuçlarının özellikle teknoloji şirketlerinin hisselerinin yönü üzerinde belirleyici olabileceğini belirtti.

Öte yandan, sosyal medya platformlarının "çocuklara zarar verdiği" iddiasıyla açılan davada uzlaşmaya giden Meta, eyaletlerle varılan anlaşmanın 18 milyar dolarlık ödemeyi de içerdiğini bildirdi. Şirketin hisseleri işlem gününü yüzde 1 kazançla tamamladı.

Türkiye, bu ülkelerle özellikle müteahhitlik, enerji, ulaştırma, sanayi, tarım ve lojistik alanlarında işbirliklerine odaklanıyor.

Dış ticarette 614,9 milyon dolarlık fazla

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yaptığı derlemeye göre, yılın ilk yarısında Türk cumhuriyetlerine toplam 5 milyar dolarlık ihracat yapılırken, bu ülkelerden 4,4 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirildi.

Böylelikle söz konusu dönemde Türk cumhuriyetleriyle 9,4 milyar dolarlık ticaret hacmi oluştu. Türkiye, yılın ilk 6 ayında söz konusu ülkelerle dış ticaretinde 614,9 milyon dolarlık fazla elde etti.

Kazakistan, 1,5 milyar dolarla bu dönemde en fazla ihracat yapılan ülke oldu. Bunu 1,4 milyar dolarla Azerbaycan, 945,6 milyon dolarla Özbekistan, 594,4 milyon dolarla Kırgızistan ve 583,6 milyon dolarla Türkmenistan takip etti.

Kazakistan ile ulaştırma ve savunma alanındaki işbirlikleri güçleniyor

Türkiye'nin, Orta Asya'daki en büyük ticaret ortağı olan Kazakistan ile enerji, ulaştırma-lojistik, tarım, savunma sanayisi, teknoloji, müteahhitlik ve yatırım alanlarında işbirlikleri bulunuyor. Halihazırda 3 binden fazla Türk sermayeli şirket, bu ülkede faaliyet gösteriyor.

Kazakistan ile 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi bulunurken, ilişkiler stratejik alanlarda güçleniyor. Özellikle bu ülkeyle imzalanan Orta Koridor'a ilişkin demir yolu anlaşmasıyla, güzergahtaki demir yolu yük taşımacılığının hacim ve hizmet kalitesinin artırılması hedefleniyor. Bu kapsamda, iki ülke arasında düzenli blok tren seferlerinin başlatılması, Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı üzerinden yük trafiğinin artırılması planlanıyor.

Son yıllarda iki kardeş devlet arasında savunma sanayisi alanında yakın işbirliği de gerçekleştiriliyor. Bu doğrultuda iki ülke, ANKA insansız hava araçlarının (İHA) Kazakistan'da üretimi, bakımı ve onarımına yönelik çalışmaları sürdürüyor.

Azerbaycan ile ticarette birçok alana odaklanılıyor

Türkiye-Azerbaycan arasında geçen yıl imzalanan 110 maddelik eylem planıyla ticaretten sanayiye, yatırımdan müteahhitliğe, ulaştırmadan enerjiye birçok alanda işbirliklerine odaklanılıyor. Bu kapsamda söz konusu ülkeyle 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi bulunuyor.

İki ülke arasındaki yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları da ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin hukuki altyapısını oluşturuyor.

Özbekistan ile serbest bölgeler alanındaki işbirliği öne çıkıyor

Özbekistan ile ticari ilişkilerde özellikle serbest bölgeler, savunma sanayisi ve dijital ekonomi alanlarındaki işbirliği dikkati çekiyor. Bu kapsamda iki ülke arasında yılın başında serbest bölgeler alanında imzalanan anlaşmayla, bölge tasarımı, yönetimi ve tanıtım modelleri için deneyim ve iyi uygulamaların paylaşılması amaçlanıyor. Ayrıca söz konusu bölgelerde yatırım ortamını iyileştirmek için ortak çalışmalar yürütülmesi de hedefleniyor.

Ayrıca, Türkiye'deki OSTİM Organize Sanayi Bölgesi ekosisteminin Özbekistan'da uygulanmasına yönelik çalışmalar kapsamında Özbek-Türk Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulmasına yönelik süreç de devam ediyor.

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,14 değer kaybederek 13.779,39 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 45,68 puan ve yüzde 0,33 artışla 13.825,07 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,27 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,28 düştü.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,97 ile madencilik, en çok gerileyen ise yüzde 0,58 ile ulaştırma oldu.

Küresel piyasalarda ABD'de zayıf gelen istihdam verilerinin ardından, ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz artışı tahminlerinin güç kaybetmesinin olumlu etkileri yeni haftaya taşındı.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde sentix yatırımcı güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.700 ve 13.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

En çok nelerden şikayet ediliyor?

• Konut tesliminin gecikmesi
• Eksik veya ayıplı işçilik
• Tapu devrinin yapılmaması ya da gecikmesi
• İnşaatın durması veya yarım kalması
• Firmaya ulaşamama ve muhatap bulamama
• Cayma veya sözleşme iptali sonrası ücret iadesinin yapılmaması
• Sözleşmede bulunmayan ek ücretlerin talep edilmesi
• Projede vaat edilen özelliklerin yerine getirilmemesi
• Teslim sonrasında ortaya çıkan kusurların giderilmemesi
• Gecikme tazminatı veya kira desteğinin ödenmemesi

Platforma ulaşan bazı şikayetlerse şöyle sıralandı: 

“2022 yılında sözleşme imzaladık ve konutun 2024’te teslim edileceği söylendi. 2026’ya gelmemize rağmen ortada tamamlanmış bir inşaat yok.”

“Nisan ayında hazır olacağı söylenen daireye ancak yıl sonunda taşınabildik. Daire yarım durumdaydı, işçilik çok kötüydü ve birçok eksik bulunuyordu.”

“Teslimat sürekli ertelendiği için sözleşmeyi feshederek ödediğim 2,5 milyon TL’nin iadesini istedim. Başvurularıma rağmen firmadan geri dönüş alamadım.”

“Sözleşmede bulunmamasına rağmen önce 1 milyon TL, ardından 500 bin TL ek ödeme istendi. Sözleşme dışındaki bu talebi kabul etmedim.”

“Daireyi 2021 yılında satın aldım. İskân alınmasına ve bazı dairelerin tapuları verilmesine rağmen benim tapum yaklaşık bir buçuk yıldır teslim edilmedi.”

Alternatif Bank, 2026 yılı ilk yarı finansal sonuçlarını açıkladı. Yılın ilk altı ayında yüksek aktif kalitesini koruyarak etkin bir bilanço yönetimi gerçekleştiren Banka, konsolide bazda istikrarlı ve sürdürülebilir büyüme performansını devam ettirdi. 

Konsolide verilere göre toplam aktif büyüklüğü 152 milyar TL seviyesini aşan Alternatif Bank’ın, nakdi krediler, finansal kiralama alacakları ve gayri nakdi krediler aracılığıyla ülke ekonomisine sağladığı destek 143 milyar TL oldu. Aynı dönemde mevduat hacmi 57 milyar TL’ye, özkaynak büyüklüğü ise 9,6 milyar TL’ye ulaştı. Sermaye yeterlilik rasyosu %16,20 olarak gerçekleşirken Banka, yılın ikinci çeyreğinde 691 milyon TL konsolide net kâr açıkladı.

“Büyümenin niteliğini bilanço gücümüz ve müşteri ilişkilerimizle birlikte ele alıyoruz”

Alternatif Bank Genel Müdürü Ozan Kırmızı, yılın ilk yarı finansal sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: “2026’nın ilk yarısı, küresel belirsizliklerin ve yüksek faiz ortamının finansman koşullarını zorladığı bir dönem oldu. Alternatif Bank olarak bu tabloda sağlam bilanço yapımızı, yüksek aktif kalitemizi ve güçlü likidite pozisyonumuzu koruduk. Risk-getiri dengesini gözeten seçici kredi politikamızı sürdürürken, müşterilerimizin ihtiyaçlarını yakından anlayan danışman bankacılık modelimizi kararlılıkla uyguladık. Büyümenin niteliğini, bilanço gücümüz ve müşterilerimizle kurduğumuz uzun vadeli ilişkilerle birlikte ele almaya devam ediyoruz.”

“Yılın geri kalanında dengeli ve seçici büyümeyi sürdüreceğiz”

Yılın geri kalanına ilişkin hedeflerini de paylaşan Kırmızı, sözlerini şöyle tamamladı: “Aktif kalitemizi koruyan ve sermaye verimliliğini gözeten dengeli büyüme stratejimizi sürdüreceğiz. Dijital kanallarımızı daha etkin hale getirirken müşteri ilişkilerimizi derinleştirecek; dış ticaret ve sürdürülebilir finansman alanlarındaki uzmanlığımızı geliştireceğiz. Danışman bankacılık yaklaşımımız, çevik organizasyonumuz, uluslararası finansman kabiliyetimiz ve hissedarımızdan aldığımız destekle müşterilerimizin karar süreçlerine eşlik etmeyi ve Türkiye ekonomisine uzun vadeli değer sunmayı sürdüreceğiz.”

Alternatif ÇokÇok, Bankacılık Avantajlarını Tek Ekranda Buluşturdu 

Alternatif Bank, yılın ikinci çeyreğinde, bireysel ve dijital bankacılıkta müşteri deneyimini sadeleştirme hedefiyle Alternatif ÇokÇok programını hayata geçirdi. Bankanın müşterilerine sunduğu ayrıcalıkları mobil uygulama içinde tek bir alanda buluşturan program; ücretsiz para transferi, avantajlı mevduat faizi, aidatsız kredi kartı ve nakit iade fırsatları sunuyor. Müşteriler, ÇokÇok üzerinden yararlandıkları avantajları, elde ettikleri kazanç ve tasarrufu, hoş geldin sürelerini ve ayrıcalıkların devamı için gerçekleştirmeleri gereken işlemleri kolayca takip edebiliyor. 

Alternatif Trader Yatırım Deneyimini İleri Taşıyor

Alternatif Bank, dijitalleşme, müşteri deneyimi ve ürün ekosistemini genişletme hedefleri doğrultusunda, iştiraki Alternatif Menkul ile Alternatif Trader’ı hayata geçirdi. Sermaye piyasalarındaki dijital hizmetleri ileri taşıyan Alternatif Trader, hisse senedi, VİOP ve yatırım fonu işlemlerini tek platformda buluşturuyor. T+0 kredisi, hisse senedi kredisi, gelişmiş grafik ve emir ekranlarıyla yatırımcılara hızlı ve kolay bir işlem ortamı sunuyor.

Alternatif Bank, İkinci Çeyrekte Altı Uluslararası Ödül Kazandı

Alternatif Bank, ikinci çeyrekte farklı alanlardaki yetkinlikleriyle altı uluslararası ödüle layık görüldü. International Business Magazine Awards 2026’da “Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Alanında En İyi Banka”, “Avrupa’daki En İyi Partner Banka” ve “Dış Ticaret Operasyonlarında En İyi Banka Ortağı”; Global Business and Finance Magazine Awards 2026’da ise “Dijital Bankacılıkta Mükemmellik” ödüllerini kazandı. EBRD Dış Ticaret Programı kapsamında “Yılın Yeşil İşlemi” ödülüne üst üste dördüncü kez layık görülen Bankanın VOV ürünü de International Finance Awards 2026 tarafından “Türkiye’nin En İyi Yeni Tasarruf Bankacılığı Ürünü” seçildi. Kazanılan ödüller, Bankanın dış ticaret finansmanı, dijital bankacılık, kapsayıcı kurum kültürü, sürdürülebilir finansman ve müşteri odaklı ürün geliştirme alanlarındaki çalışmalarının uluslararası ölçekteki karşılığını ortaya koydu.

Rising Star Academy, Genç Yetenekleri Profesyonel Hayata Hazırlıyor

Alternatif Bank, genç yeteneklerin gelişimine yönelik uzun dönem staj programını bu dönemden itibaren Rising Star Academy adıyla sürdürmeye başladı. Gerçek iş süreçlerini eğitim, profesyonel ağ kurma olanakları ve kurum kültürü temaslarıyla bir araya getiren program, gençlerin bankacılığı yakından tanımalarına ve profesyonel hayata güçlü bir başlangıç yapmalarına katkı sunuyor.

ABD dolarının avro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki değerini ölçmek için kullanılan dolar endeksi, yılın ilk yarısında ABD Başkanı Donald Trump'ın tarife adımları ve şubat ayı sonunda patlak veren Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle 100 seviyelerindeki güçlü duruşunu sürdürdü.

Orta Doğu'daki jeopolitik riskler, yeni Fed Başkanı Kevin Warsh'un göreve başlamasının Fed'e yönelik faiz artırımı tahminlerini güçlendirmesi ve bölgesel gerilimlerin doların güvenli liman özelliğini pekiştirmesi doların diğer para birimleri karşısındaki seyrini etkiledi.

Bu gelişmelere karşın dolar endeksinde temmuz ayında yön tersine döndü.

Dolar endeksi temmuz ayında Fed'in enflasyonu kontrol altına almak için yeterince güçlü adımlar atmayacağı beklentileriyle yüzde 1,5 azalışla 99,7 seviyesine geriledi ve 2 ayın ardından aylık bazda ilk düşüşünü kaydetti.

Dolar endeksi, 30 Temmuz'da 17 Haziran'dan bu yana ilk defa 100 seviyesinin altına geriledi. Nisan ayında yüzde 1,6 azalan dolar endeksi, mayıs ayında yüzde 0,8, haziran ayında yüzde 2,3 arttı.

Faiz indirim beklentilerinin tersine dönmesi dolardaki aşağı yönlü hareket potansiyelini sınırlıyor

Rabobank Kıdemli FX Stratejisti Jane Foley, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Fed toplantısının ardından piyasalar Fed Başkanı Kevin Warsh’un daha önce ifade ettiği kadar enflasyonla mücadelede kararlı olup olmadığını sorguladı." dedi.

Fed’in para politikasına ilişkin beklentilerde bir değişiklik olsa da genel görüşün 6 aylık bir perspektifte faiz oranlarında yeni artışların olacağı yönünde olduğunu dile getiren Foley, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu durum, bu yılın ilkbahar dönemine kadar hakim olan ve Fed'in bu yıl faiz indirimine gideceği yönündeki piyasa beklentisiyle çelişiyor. Fed'in bu yıl ilkbaharda geçerli olan faiz indirimi beklentilerinin tersine dönmesi ve güvenli liman talebinin sürmesi, doları desteklemeye devam ediyor ve aşağı yönlü hareket potansiyelini sınırlıyor."

In Touch Capital Markets Kıdemli FX Analisti Piotr Matys de "Fed Başkanı Warsh’un faiz artışı konusunda önceden taahhütte bulunmaktan kaçınmasının yanı sıra belki de daha da önemlisi, bazı yatırımcılar için basın toplantısında yaptığı ve pek çok kişinin kafasını karıştıran hatta şaşırtan açıklamaları Fed’in güvenilirliğini sarsmış olabilir. Bu nedenle dolar genel olarak değer kaybetti." ifadelerini kullandı.

Warsh'un, enflasyonu kalıcı olarak resmi hedefe yaklaştırma görevini piyasaların üstleneceğini varsaymasının riskli bir strateji olabileceğini söyleyen Matys, volatilitenin sert yükselmesi durumunda ABD Hazine tahvili getirilerinin kontrolden çıkabileceğini ve Warsh'un düşük güvenilirliği nedeniyle piyasa algısını yeniden yönetmesinin zorlaşabileceğini kaydetti.

Matys, Warsh'un eylül ayındaki toplantıda faiz artırımını destekleyerek bu tür bir riski azaltabileceğini belirterek, "Bir merkez bankasının güvenilirliğinin özellikle dolar gibi önemli bir rezerv para birimi söz konusu olduğunda, herhangi bir para birimini destekleyen en önemli unsurlardan biri olduğunu vurgulamak gerekir." diye konuştu.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,55 değer kaybederek 13.292,93 puandan tamamlamıştı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 17,35 puan ve yüzde 0,13 artışla 13.310,27 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,43, holding endeksi yüzde 0,23 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,83 ile tekstil deri, en çok gerileyen yüzde 4,30 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalarda, teknoloji şirketlerindeki sert yükselişlerle pozitif bir seyir izleniyor.

Teknoloji hisselerindeki ralli, yapay zeka ile bağlantılı varlıklardaki son satış dalgasının sona ermek üzere olduğuna dair umutları artırdı. Şirketlerin yapay zeka alanındaki büyük harcamalarının karlara dönüşeceğine dair iyimserlikle hisselerinde sert yükselişler görülürken, çip üreten şirketlerin hisseleri de son dönemde yaşadıkları keskin düşüşlerin bir kısmını telafi etti.

Analistler, yapay zekaya olan talebin hala sürdürülebilir gibi göründüğünü belirterek, dolayısıyla görülen satış dalgasının piyasaların sermaye harcamalarıyla ilgili bazı endişelere aşırı tepki vermesinden kaynaklanmış olabileceğini ifade etti.

Bugün yurt içinde dış ticaret dengesi, finansal hesaplar ve aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, Almanya'da işsizlik oranı ve ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirten analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.200 ve 13.100 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Korkmaz Ergun, törende yaptığı konuşmada, Albayrak Beton'un lojistik gücü ve kalitesiyle sektörünün en önemli temsilcilerinden biri olduğunu ve İstanbul'un farklı bölgelerindeki tesisleriyle yüksek hizmet kalitesi sunduğunu söyledi.

Ergun, "Albayrak Beton halka arzdan elde edeceği gelirle projelerini hayata geçirecek ve yeni yatırımlar gerçekleştirecek. Böylece ülkemizin kalkınmasına katkı sağlamaya devam edecek." dedi.

"Metro ve önemli kamu altyapı projesine beton tedarik ettik"

Erdal Albayrak da şirketlerinin yıllardır hazır beton ve inşaat sektöründe kaliteyi, güveni ve müşteri memnuniyetini temel alan bir anlayışla faaliyet gösterdiğini ifade etti.

Albayrak, 2014 yılında Üsküdar-Çekmeköy metro hattıyla başlayan süreçte birçok metro ve önemli kamu altyapı projesine beton tedarik ederek, sektörlerinde güçlü bir referans oluşturduklarını vurguladı.

Şirketlerinin 4 ayrı lokasyonda faaliyet gösteren 5 hazır beton santrali, yüksek üretim kapasitesi ve deneyimli ekibiyle sektörün öncüleri arasında yer aldığını aktaran Albayrak, hazır beton faaliyetlerinin yanı sıra gayrimenkul geliştirme alanında da istikrarlı şekilde büyümeye devam ettiklerini dile getirdi.

Albayrak, konut tarafında ise 2008'den bu yana farklı projelerle yüzlerce konutu tamamlayarak sahiplerine teslim ettiklerine değinerek, "Bugün ise Teraphill 15, Moonpark Koru, Teraphill Loft ve Mesam Yönetim Binası projeleriyle inşaat ve gayrimenkul geliştirme alanındaki yatırımlarımızı sürdürüyoruz." diye konuştu.

Halka arzla yeni bir büyüme dönemine adım attıklarını kaydeden Albayrak, elde edecekleri kaynağın önemli bir bölümünü üretim altyapılarını güçlendirmek, verimliliklerini artırmak, yeni tesis yatırımlarını hayata geçirmek ve devam eden gayrimenkul projelerini tamamlamak amacıyla değerlendireceklerini aktardı.

Albayrak, bu kapsamda Anadolu Yakası'nda iki yeni hazır beton tesisi planladıklarına işaret ederek, "Bunun yanı sıra sektörümüzde ilklerden biri olacak çevreci ve inovatif üretim teknolojilerine yönelik yatırımlar üzerinde de çalışmalarımız sürüyor. Amacımız, yalnızca kapasitemizi artırmak değil, aynı zamanda sektörün dönüşümüne öncülük eden şirketlerden birisi olmak." şeklinde konuştu.

Gayrimenkul tarafında da devam eden projelerini tamamlamanın yanı sıra yeni projeleri portföylerine katmak için çalışmalarını sürdürdüklerine dikkati çeken Albayrak, sözlerini şöyle tamamladı:

"İstanbul'un Çekmeköy ilçesi Alemdağ Mahallesi'nde yeni bir konut projesi için sözleşmelerimizi imzaladık. Önümüzdeki dönemde bu alandaki büyümemizi kararlılıkla sürdüreceğiz. İnşaat sektöründeki büyüme, hazır beton talebini doğrudan destekliyor. Metro projelerindeki tecrübemiz, güçlü referanslarımız ve yeni yatırımlarımız sayesinde oluşacak fırsatları en iyi şekilde değerlendirmeyi hedefliyoruz. Hedefimiz, faaliyet gösterdiğimiz her alanda sürdürülebilir büyümeyi sağlayarak yatırımcılarımız, çalışanlarımız ve ülkemiz için kalıcı değer üretmeye devam etmek."

Kripto para piyasası, bu yıl genel olarak satış baskısı altında kalmasına karşın yılın ikinci yarısına hızlı başladı.

ABD'de enflasyonun yavaşlamasıyla Fed'in faiz artırımlarını öteleyeceğine dair öngörülerin güçlenmesi yatırımcıların riskli varlıklara yönelmesini sağlarken bu durumun likidite koşullarını da olumlu etkilemesi bekleniyor. Bu gelişme, kripto para piyasasına talebin artmasında etkili oldu.

ABD ile İran arasındaki gerilimin hafiflemesi de yatırımcıların riskli varlıklara yönelmesini destekledi. Bu durum da kripto para piyasasını destekleyen önemli unsurlar arasında yer aldı.

Tarafların saldırıları durdurmasıyla petrol fiyatları 90 dolar seviyesinin altına gerilerken bu gelişmeler Fed'in sıkı para politikası uygulayacağına dair endişeleri hafifletti.

Bu arada, küresel enerji arzına yönelik tehdide rağmen kripto para yatırımcılarının büyük jeopolitik şoklar sırasında sıkça gerçekleşen panik satışlarından kaçındığı görüldü.

Jeopolitik risklerin yoğunlaştığı bir dönemde kripto para piyasasında yükselişlerin olması, yatırımcıların son gerginlikleri henüz dijital varlıkları terk etmek için bir neden olarak görmediklerini gösteriyor.

Diğer taraftan, ABD Senatosu Bankacılık Komitesi'nin sektöre yasal netlik kazandırmayı hedefleyen ve "CLARITY Act" olarak bilinen yasa tasarısına bağlı yeni etik kuralların ABD Başkanı Donald Trump tarafından onaylandığına dair haber akışı kripto para piyasasındaki iyimserliği destekliyor.

Bu gelişmelerle kripto para piyasasında tüm kripto paraların toplam değerini ifade eden Total Market, haziran ayı sonuna göre 135,8 milyar dolar artarak 2 trilyon 172,4 milyar dolara çıkarken, bitcoin yüzde 8,2 artışla 63 bin 462 dolara, ethereum yüzde 19,8 yükselişle 1.888 dolara, ripple de yüzde 1,9 artarak 1,05 dolara ulaştı.

Total Market, yılın ilk yarısında 900 milyar doların üzerinde azalmıştı

Total Market, bu yılın ilk yarısında 919 milyar 860 milyon dolar azalarak 2 trilyon 36 milyar 610 milyon dolara gerilemişti. Yılın ilk yarısında ABD/İsrail-İran Savaşı ile tırmanan jeopolitik gerilim, artan enflasyonist baskılar, merkez bankalarının sıkı para politikalarına adım atması, dolara olan talebin artması ve tahvil faizlerindeki yükseliş yatırımcıların riskli varlıklardan çıkmasına neden oldu.

Dijital varlıklarda uzmanlaşmış bir finansal hizmet sağlayıcısı ve varlık yöneticisi şirketi olan CoinShares Araştırma'nın Başkanı James Butterfill, "Kripto para piyasasında son zamanlarda görülen pozitif seyir Fed'in para politikası beklentileriyle yakından bağlantılı." dedi.

ABD'de açıklanan TÜFE ve ÜFE verilerinin beklentilerin altında gelmesiyle enflasyon öngörülerinin gerilediğini belirten Butterfill, bitcoinin fiilen uzun vadeyi kapsayan bir varlık olduğunu dile getirdi.

Butterfill, "Bu nedenle, faiz oranlarının yükseleceğine dair beklentilerin azalması altın için olduğu gibi bitcoinin fiyatı için de destekleyici bir etki yaratma eğiliminde." değerlendirmesinde bulundu.

"Kripto varlık piyasalarının bugün en fazla ihtiyaç duyduğu unsur, açık ve öngörülebilir bir düzenleyici çerçeve"

CoinTR Üst Yöneticisi Ali Eşelioğlu da CLARITY Act sürecinin yalnızca ABD'nin kripto varlıklara yönelik düzenleme gündemi olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.

CLARITY Act'ın dijital varlık piyasalarının hangi hukuki çerçevede gelişeceğine ilişkin küresel ölçekte önemli referans oluşturabilecek bir süreç olduğunu ifade eden Eşelioğlu, bu açıdan bakıldığında ABD Senatosu'nda güncellenen taslak metnin yayımlanmasının düzenleme çalışmalarının somut şekilde ilerlemeye devam ettiğini göstermesi bakımından önemli bir gelişme olduğunu söyledi.

Taslağın farklı komitelerin çalışmalarını ortak bir metinde birleştirmesi ve müzakere sürecinde öne çıkan bazı başlıklara ilişkin revizyonlar içermesinin tarafların uzlaşı arayışını sürdürdüğüne işaret ettiğini dile getiren Eşelioğlu, bundan sonraki süreçte tüm dikkatlerin ABD Senatosu'na çevrilmiş durumda olduğunu belirtti.

Eşelioğlu, ABD Kongresi'nin ağustos ayında tatile girecek olmasının CLARITY Act açısından kritik bir zaman penceresi oluşturduğunu ifade etti.

Tasarının 7 Ağustos öncesinde Senato'dan geçememesi halinde düzenleme sürecinin kasım ayındaki ara seçim takviminin de etkisiyle ileri bir tarihe ötelenmesi ihtimalinin bulunduğunu belirten Eşelioğlu, şunları kaydetti:

"Bu nedenle önümüzdeki günler, yalnızca tasarının geleceği açısından değil, ABD'nin dijital varlıklara yönelik düzenleyici yaklaşımının hangi takvimde şekilleneceği bakımından da yakından takip edilecek. Kripto varlık piyasalarının bugün en fazla ihtiyaç duyduğu unsur, açık ve öngörülebilir bir düzenleyici çerçeve. Hukuki belirsizliklerin azalması, yatırımcı güvenini artırırken kurumsal sermayenin sektöre girişini kolaylaştırma ve inovasyonun önünü açmanın da temel koşullarından biri. CLARITY Act'in önemi yalnızca yeni kurallar getirmesinden değil, dijital varlık piyasalarına uzun vadeli bir hukuki zemin oluşturma hedefinden kaynaklanıyor. ABD'nin atacağı adımların yalnızca kendi piyasasını değil, regülasyon hazırlığında olan birçok ülkenin yaklaşımını da etkileyeceğine inanıyorum."

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerinden derlediği bilgilere göre, haziran ayı sonu itibarıyla yatırımcı sayısında 1 milyon 626 bin 594 kişiyle ilk sırada yer alan İstanbul'u, 687 bin 565 kişiyle Ankara ve 448 bin 333 kişiyle İzmir takip etti.

İl bazında portföy dağılımına bakıldığında, Türkiye genelindeki 6 trilyon 362 milyar liralık toplam büyüklüğün en büyük payını elinde bulunduran İstanbul, bu alandaki açık ara liderliğini sürdürdü. İstanbul'daki yatırımcıların portföy büyüklüğü 4 trilyon 711 milyar 397 milyon lira oldu.

İstanbul'un ardından Ankara'daki yatırımcıların toplam pay senedi portföy büyüklüğü 442 milyar 358 milyon lira, İzmir'de ise 181 milyar 691 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Bursa 3 büyük şehirden sonraki konumunu korudu

İstanbul, Ankara ve İzmir'den sonra portföy büyüklüğü en fazla olan il yine Bursa oldu. Haziran sonu itibarıyla Bursa'da yerleşiklerin portföy değeri 116 milyar 339 milyon lira, buradaki pay senedi yatırımcı sayısı ise 278 bin 285 oldu. Böylece Bursa, 3 büyük ilin ardından en çok pay senedi yatırımcısına sahip şehir olarak öne çıktı.

Portföy büyüklüğünde Bursa'yı 72 milyar 258 milyon lirayla Antalya, 58 milyar 876 milyon lirayla Adana, 52 milyar 388 milyon lirayla Kocaeli, 44 milyar 580 milyon lirayla Balıkesir, 36 milyar 972 milyon lirayla Mersin ve 35 milyar 114 milyon lirayla Muğla izledi.

Yatırımcı sayısına bakıldığında ise 4. sıradaki Bursa'yı 231 bin 656 kişiyle Antalya, 192 bin 151 kişiyle Kocaeli, 189 bin 975 kişiyle Adana, 143 bin 456 kişiyle Mersin, 139 bin 472 kişiyle Konya ve 122 bin 358 kişiyle Balıkesir takip etti.

Yabancılarda en büyük pay senedi portföyü ABD'de

Yurt dışı yerleşik yatırımcılara bakıldığında haziran sonu itibarıyla en büyük portföy değeri 767 milyar 568 milyon lirayla ABD'li yatırımcıların oldu.

Portföy değerinde ABD'yi 538 milyar 110 milyon lirayla Katar, 436 milyar 779 milyon lirayla Birleşik Krallık izledi. Listenin devamında 274 milyar 145 milyon lirayla İspanya, 136 milyar 928 milyon lirayla Lüksemburg ve 133 milyar 975 milyon lirayla Hollanda yer aldı.

ABD'li yatırımcı sayısı 996, Birleşik Krallıklı yatırımcı sayısı 283 ve Hollandalı yatırımcı sayısı 149 oldu. Almanya ise 2 bin 395 kişiyle sayıca en fazla yabancı yatırımcı barındıran ülke olarak dikkati çekti.

En fazla yatırımcı sayısına sahip sektör endeksi "sanayi"

Endeksler bazında incelendiğinde yatırımcıların en çok ilgi gösterdiği endeks BIST 100 olmaya devam etti. BIST 100 endeksinde haziran sonu itibarıyla yatırımcı sayısı 4 milyon 592 bin 49 kişi olarak belirlendi.

Sektör endekslerine bakıldığında en fazla yatırımcı sayısına sahip sektör endeksi 4 milyon 237 bin 697 kişiyle sanayi olurken, bunu 3 milyon 721 bin 516 yatırımcıyla hizmetler takip etti.

Mali endeks 3 milyon 229 bin 693 yatırımcıya sahipken, teknoloji endeksinin yatırımcı sayısı 1 milyon 895 bin 339 kişi oldu. Yurt içinde en çok takip edilen endekslerden olan bankacılık endeksindeki yatırımcı sayısı ise haziran sonu itibarıyla 964 bin 5 olarak kayıtlara geçti.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 63,10 puan ve yüzde 0,44 artışla 14.253,05 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,47, holding endeksi yüzde 0,55 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,07 ile sigorta, en çok gerileyen yüzde 0,64 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin enflasyon endişelerini artırması ve ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarında yetkililerin "şahin" adımlar gerektirebilecek risklere dikkati çekmesiyle karışık seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, 2. el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Orta Doğu'daki gelişmelerin varlık fiyatları üzerindeki etkileri yakından izleniyor.

Bölgede sağlanan ateşkesin kalıcılığına yönelik iyimserlik küresel enflasyon ve büyüme beklentilerini olumlu yönde etkilese de küresel merkez bankalarının gelecek dönemde daha temkinli adımlar atacağı öngörülerini ortadan kaldırmadı.

Bu doğrultuda Fed'in uzun süre sıkı duruşunu koruyacağına yönelik beklentilerin güçlenmesi, doların küresel para birimleri karşısındaki yükselişini hızlandırdı.

Bu gelişmeyle dolar/yen paritesi 161,95 seviyesine çıkarak Temmuz 1986'dan beri en yüksek seviyeyi gördü ve böylece parite son 40 yılın zirvesini test etti.

Dolardaki yükselişi Fed'e yönelik beklentiler tetikledi

ABN AMRO Kıdemli Döviz ve Petrol Stratejisti Georgette Boele, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Dolardaki yükseliş, esas olarak Fed'e yönelik bakış açısının yeniden değerlendirilmesiyle tetiklendi. Piyasalar Fed'in faiz artışlarını fiyatlandırmada fazla ileri gitmiş olabilir." dedi.

Piyasaların Fed'in faiz artışlarını fiyatlandırmada hızlı hareket ettiğini söyleyen Boele, doların güçlü konumunu yaz boyunca devam ettirebileceğini belirtti.

Boele, ABD ile İran arasındaki anlaşmanın ardından dolar risklerinin yeniden gündeme gelebileceğini daha önce değerlendirdiklerini ancak piyasanın son tepkisinin yatırımcıların bu risklere henüz tam olarak odaklanmadığını gösterdiğini ifade etti.

Fed toplantısının ardından, petrol fiyatlarında düşüş yaşanmasına rağmen doların yeniden yükseliş eğilimine girmesinin dikkat çekici olduğunu ifade eden Boele, "Yüksek petrol ve gaz fiyatları doları destekledi çünkü ABD bir enerji ihracatçısıdır. Aynı zamanda, Avro Bölgesi enerji ithalatçısı olduğu için avroya ağırlık verdiler. Prensipte, düşük enerji fiyatları dolar zayıflığına ve avro toparlanmasına yol açmalıdır. Bunun olmasını bekliyorduk, ancak şimdiye kadar tepki sınırlı kaldı. Petrol fiyatlarındaki düşüş kısmen dolar gücünden kaynaklanıyor gibi görünüyor. Çünkü petrol fiyatları, avro ve özellikle yen gibi diğer çoğu para biriminde daha az düştü." diye konuştu.

Boele, Japonya’nın tek taraflı müdahalesinin uygun piyasa koşulları oluşmadıkça sınırlı etki yaratabileceğini, buna karşılık ABD ile koordineli bir müdahalenin dolar/yen paritesi üzerinde daha belirgin bir düşüşe yol açabileceğini aktardı.

Yaz aylarında likiditenin azalmasıyla birlikte piyasalarda oynaklığın artabileceğini ve doların mevcut güçlü seyrini sürdürebileceğini kaydeden Boele, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Ancak yaz sonrasında yatırımcıların yeniden ABD ekonomisine ilişkin riskler ve siyasi gelişmelere odaklanmasıyla doların seyrinde daha dengeli bir görünüm oluşabileceği öngörülüyor. Fed'in son toplantısı piyasaların ABD faizlerine yönelik daha yüksek fiyatlama yapmasına yol açtı ve bu geniş tabanlı dolar rallisini destekledi. Bu eğilim kısa vadede devam edebilir ancak orta vadede ABD kaynaklı riskler yeniden fiyatlamalara dahil olabilir."

Küresel piyasalarda, ABD-İran hattındaki olumlu diplomatik gelişmelere karşın, ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin para politikası duruşunu gelecek yıl da sürdüreceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesi ve teknoloji şirketlerinin artan nakit ihtiyacına ilişkin endişeler fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Orta Doğu'da kalıcı barış sağlanması için ABD ile İran arasındaki görüşmeler sürüyor. Taraflar arasındaki diplomatik temaslarda ilerleme sağlanırken, Katar ile Pakistan, ABD ve İranlı yetkililerin 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde mutabık kaldıklarını açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımlandığını duyurdu.

Savaşın enflasyon ve büyüme beklentilerini değiştirmesiyle ileriye dönük şahinleşen para politikalarına yönelik öngörülerin kuvvetlenmesi piyasalarda risk algısının yükselmesine neden oldu.

Analistler, bu hafta açıklanacak ABD'nin ilk çeyrek nihai büyüme verileriyle Fed'in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirtti.

Fed'in geçen haftaki "şahin" toplantısının ardından, faiz artırımı beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, söz konusu verilerde bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına dair daha fazla ipucu aranacağını söyledi.

Bu gelişmelerin yanı sıra bugün dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin de ekonomilerin gidişatına ilişkin bilgi sağlaması bekleniyor.

Öte yandan yakın zamanda Nasdaq'ta işlem görmeye başlayan SpaceX, şirketin ilk teminatsız kıdemli tahvil satışına başlayacağını ve satıştan elde edilecek gelirin mevcut köprü kredisi borçlarının kapatılması için kullanılacağını duyurdu.

Söz konusu gelişme yapay zeka ve teknoloji şirketlerinde borçlanma ve nakit ihtiyacı baskısının oluşabileceğine yönelik soru işaretlerini artırdı.

Dolar endeksi yükselişini 4. işlem gününe taşıdı

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde yaklaşık 5 baz puan yükselişle yüzde 4,51'e çıkarkeni yeni işlem gününde ise yüzde 4,50'de dengelendi.

Fed'e yönelik faiz artırımı ihtimallerin artmasıyla dolar endeksi kritik 100 seviyesinin üzerinde kalmayı sürdürüyor. Endeks, dün yüzde 0,2 artışla 101 seviyesine çıkarak yükselişini 4. işlem gününe taşıdı. Dolar endeksi yeni günde ise yatay seyreidiyor.

Yükselen tahvil faizi ve güçlenen dolar altın fiyatlarında geri çekilmeyi hızlandırdı. Altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 1,7 düşüşle 4 bin 120 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,5 azalışla 77,3 dolarda seyrediyor.

Kurumsal tarafta yapay zeka sektöründe "yetenek savaşları" da fiyatlamalarda etkili oluyor. Son günlerde iki önemli araştırmacısının rakiplere geçmek üzere şirketten ayrılması üzerine Alphabet'in hisseleri de yüzde 5 düşüş gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkenin mühimmat stoklarının durumunu görüşmek üzere ana yüklenicileri ve ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerini Beyaz Saray'a çağırdığına dair haber sonrasında bazı savunma şirketlerinin hisseleri düştü.

Lockheed Martin hisseleri yüzde 3,4, L3Harris Technologies hisseleri yüzde 3, Northrop Grumman hisseleri yüzde 2,7, RTX Corp. yüzde 2 ve General Dynamics yüzde 1,9 geriledi.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,37, Nasdaq endeksi yüzde 1,33 düşerken Dow Jones endeksi yüzde 0,29 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsaları ABD-İran müzakerelerindeki gelişmelere ve İngiltere'deki siyasi belirsizliklere ilişkin haberlerle karışık bir seyir izledi. Bölgede Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın konuşması yakından takip edildi.

Enflasyonun orta vadeli yüzde 2 hedefiyle istikrara kavuşmasını sağlamak için, haziran toplantısında üç ana ECB faiz oranını 25 baz puan artırma kararını aldıklarını anımsatan Lagarde, "Bu kararla, savaşa bağlı belirsizliği yönetmek için iyi bir konumda kalmaya devam ediyoruz." dedi.

Öte yandan İngiltere Başbakanı Keir Starmer, partisinin kendisini gelecek seçimde lider olarak görmek istemediğini belirterek görevinden istifa ettiğini açıkladı.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,72, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,62 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,25 gerilerken İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yatay seyretti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.

Asya borsaları negatif seyrediyor

ABD ve Avrupa tarafındaki risk algısının yeni günde Asya'ya taşınmasıyla bölge piyasaları negatif seyrediyor. Yapay zeka ve teknoloji odaklı Güney Kore'de Kospi endeksinin yüzde 7,4 düşmesi dikkati çekti.

Analistler, yapay zeka şirketlerine yönelik mevcut soru işaretlerinin yeniden belirmesinin yanı sıra yatırımcıların kar alma güdülerinin de devreye girmesini Kospi endeksindeki sert düşüşün nedenleri arasında gösterdi.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya'da haziran ayı imalat sanayi PMI 54,9 ile beklentileri aştı. Ülkede hizmet sektörü PMI 51,8 ve bileşik PMI 52,5 ile önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.

Bunun yanı sıra dolar/yen paritesi 161,9'a çıkarak 3 Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine yükseldi.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile küresel finans piyasalarını görüşmek üzere çevrimiçi bir toplantı gerçekleştirdi. Katayama yaptığı açıklamada, "Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler ve bu faktörlerin potansiyel etkileri de dahil olmak üzere küresel finans piyasalarını çevreleyen durumu görüştük" dedi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 düştü.

Borsa günü yatay seyirle tamamladı

Dün, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, yatay seyirle 14.729,65 puandan günü tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,4670'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,4760'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.900 ve 15.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Orta Doğu'da oluşturulan barış ikliminin İsrail'in Lübnan'ı hedef alması sonucu İran'ın müzakerelerden çekilmesiyle tehlikeye girmesi ve Fed'in gelecek dönemde "şahin" politikalara dönebileceğinin sinyalini vermesi, doları diğer para birimleri karşısında destekledi.

Fed, önceki gün politika faizini beklentiler doğrultusunda sabit tutarken, kısaltılan politika metninde fiyat istikrarı üzerinde duruldu. Banka, federal fon oranına ilişkin tahminini bu yıl sonu için yüzde 3,4'ten 3,8'e yükseltti.

Fed'in yeni başkanı Kevin Warsh, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirterek, fiyat istikrarını sağlama konusunda kararlı olduklarını ifade etti.

Bu gelişmeler sonrasında para piyasalarında yıl sonuna kadar bir kez faiz artışı yapılması ihtimali güçlendi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylül toplantısında yüzde 89 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı tahmin ediliyor.

Öte yandan, geçen hafta ABD'de açıklanan enflasyon verileri, fiyat artışlarındaki hızlanmayı gözler önüne serdi. Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 arttı. Bu dönemde piyasa beklentisine paralel artan TÜFE, yıllık bazda Nisan 2023'ten bu yana en yüksek artışını kaydetti.

Dolar endeksi, bu gelişmeler, Fed'in "şahin" mesajları ve Orta Doğu'da sağlanan uzlaşının belirsizlik taşımasıyla birlikte 101,13 seviyesine çıkarak son 13 ayın zirvesini gördü. Endeks, 16 Mayıs 2025 tarihinde 101,25 seviyesinde bulunuyordu.

Avro/dolar paritesi yaklaşık 3,5 ayın en düşük seviyesinde

Avrupa Merkez Bankasının yıl genelinde sıkı duruşunu sürdürmesi beklense de bölgede güçlenen enerji arz sıkıntıları kaynaklı maliyet baskılarının gücünü koruması avro/dolar paritesinin aşağı yönlü risklere karşı hassasiyetini artırıyor.

Dolardaki güçlü seyirle avro/dolar paritesi bugün 1,1418 ile 16 Mart'tan bu yana en düşük seviyeyi gördü ve şu sıralarda 1,1460'ta dengelendi.

Sterlin/dolar paritesi de 1,3163 ile 31 Mart'tan beri en düşük seviyeden işlem gördü. Parite, şu sıralarda önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 1,3229 seviyesinde seyrediyor.

Dolar/yen paritesi ise dün 161,81 ile 10 Temmuz 2024'ten bu tarafa en yüksek seviyesini test etmesinin ardından yeni günde yüzde 0,1 düşüşle 161,29'da bulunuyor.

"Güvenli liman talebi ve faiz oranı farkları doları etkiledi"

Rabobank Kıdemli FX Stratejisti Jane Foley, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, doların döngüsel destek bulduğu bir aşamaya girildiğinin söylenebileceğini belirtti.

Dolarda uzun vadeli bir düşüş eğilimi olduğu düşünülse de bunun döngüsel yükselişlere alan açabileceğinin kabul edilebileceğini söyleyen Foley, son 2 ayda güvenli liman talebi ve faiz oranı farkları gibi unsurların doları etkileyen belirgin faktörler olarak öne çıktığını ifade etti.

Foley, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlarında piyasanın çeşitli G10 merkez bankaları için faiz artışlarını fiyatlamaya yöneldiğini ancak Fed'e yönelik faiz artışı beklentilerinin esas olarak mayıs ayında ortaya çıktığını dile getirdi.

Bu beklentilerin, Fed Başkanı Warsh'un sıkı para politikası yanlısı söylemiyle bu hafta daha da güçlendiğini vurgulayan Foley, şunları kaydetti:

"Avro/dolar paritesi, dolar endeksinin önemli bir bileşenidir. Bizim görüşümüze göre Avrupa'daki büyüme zayıflıkları, geçen yılki yükseliş eğilimli avro momentumunun kaybolduğunu göstermektedir. Bu da dolar endeksinde daha fazla yukarı yönlü potansiyel yaratacaktır. Avro/dolar paritesi, 1 aylık hedefimiz olan 1,15 seviyesinin altına gerilemiştir. 3 aylık 1,16 hedefimiz, Warsh'un daha 'güvercin' bir duruş sergilemesini varsayıyordu. Dolar görünümümüzü bu ayın ilerleyen günlerinde yeniden değerlendireceğiz."

"Fed'in 'şahin' mesajları dolarda yukarı yönlü momentumu canlandırdı"

In Touch Capital Markets Kıdemli FX Analisti Piotr Matys de Fed'den gelen daha 'şahin' mesajların, dolarda yukarı yönlü momentumu yeniden canlandırdığını belirtti.

Teknik açıdan endeksin mart zirvesinin üzerine çıkarak yılın başından bu yana yeni bir tepe yapma olasılığını içeren bir senaryonun değerlendirilebileceğini kaydeden Matys, "Dolar için bir diğer destek unsuru ise ABD ile İran arasındaki çatışmayı sonlandırmaya yönelik nihai bir anlaşmaya varılmasının zorlaşması durumunda ortaya çıkabilir." dedi.

Nabiullina, başkent Moskova'da, Rusya Merkez Bankasının politika faizini 25 baz puan düşürerek yüzde 14,25'e indirme kararının ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu.

Faiz kararında yüzde 14,5 seviyesinin korunması ile faizin yüzde 14,25 veya yüzde 14'e indirilmesi şeklinde üç seçeneği değerlendirdiklerini anlatan Nabiullina, kararın tüm görüşlerin dengeli biçimde ele alınması sonucunda verildiğini ifade etti.

Nabiullina, iş dünyası, kamu kurumları ve uzmanlardan faiz indirimi yönünde çok sayıda çağrı geldiğine işaret ederek, "Bunu baskı olarak değerlendirmiyoruz ve kararlarımızı kendi analizlerimize dayanarak bağımsız şekilde alıyoruz." dedi.

Bütçe politikasının, gelecek 3 yıl boyunca öngörülenden daha "teşvik edici" olacağını vurgulayan Nabiullina, şu ifadeleri kullandı:

“Gelecekteki enflasyonist riskler belirgin şekilde arttı. Son aylarda kredi büyümesi önemli ölçüde hızlandı. Bu durum, faiz oranlarının daha da düşürülmesi için kalan alanı sınırlayabilir. Politika faizi patikası tahmini revize edilirse, bunun aşağı değil, büyük ihtimalle yukarı yönlü gerçekleşmesini bekliyoruz.”

Rusya'daki rafinelere İHA saldırılarının etkisi

Bu ay gerçekleştirilen enflasyon beklentileri anketinde, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin etkisinin yer almadığını söyleyen Nabiullina, bu etkinin temmuz anketinde görülebileceğini kaydetti.

Akaryakıtın, fiyat beklentileri açısından önemli bir gösterge olduğunu dile getiren Nabiullina, fiyat artışının geçici kalıp kalmayacağının ve diğer ürünlerin maliyetlerine ne ölçüde yansıyacağının takip edileceğini belirtti.

Rusya'da akaryakıtın ortalama fiyatı, Ukrayna'nın ülkedeki rafinelere yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırılarının da etkisiyle yılın başından bu yana yaklaşık yüzde 6,6 arttı.

Rusya Merkez Bankası, bugünkü toplantıda politika faizini yüzde 14,5'ten yüzde 14,25'e indirmişti.

"SPCX" koduyla işlem görmeye başlayan SpaceX hisseleri, 150 dolardan açılış yaptı.

Böylece şirketin piyasa değeri 2 trilyon doları aşarak Musk'ın 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip elektrikli otomobil şirketi Tesla'yı geride bıraktı.

SpaceX, piyasa değeriyle dünyanın en değerli halka açık şirketleri arasında yedinci sırada yer aldı.

Şirketin hisselerinin işlem görmeye başlaması dolayısıyla Nasdaq borsasında açılış zilini SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell ve Mali İşler Direktörü Bret Johnsen çaldı.

Musk ise açılış törenine Texas'taki Starbase'den video konferans aracılığıyla katıldı.

Açılış zili öncesi yaptığı konuşmada Musk, El Segundo'daki bir depoda küçük bir şirket olarak yola çıkan SpaceX'in bugün halka arz edilmesine inanmanın zor olduğunu ifade etti.

Musk, "SpaceX'in başarılı olma ihtimaline yüzde 10'dan bile az şans veriyordum." ifadesini kullandı.

Tarihin en büyük halka arzına imza attı

SpaceX, halka arz kapsamında 555,6 milyon A sınıfı hissesini hisse başına 135 dolardan satarak yaklaşık 75 milyar dolar kaynak sağladı.

Bu büyüklük, 2019 yılında Suudi petrol şirketi Aramco'nun gerçekleştirdiği 29,4 milyar dolarlık halka arzı geride bırakarak tarihin en büyük halka arzı olarak kayıtlara geçti.

SpaceX'in halka arzına yatırımcı ilgisi yüksek seviyede gerçekleşirken, arzın yaklaşık dört kat fazla talep gördüğü kaydedildi.

SpaceX'in halka arzı Musk'ı dünyanın ilk trilyoneri yaptı

Halka arzın ardından yapılan hesaplamalara göre, Musk'ın Tesla'daki hisseleri ve diğer varlıkları da dikkate alındığında toplam serveti 1 trilyon doları aştı.

Şirket, 20 Mayıs'ta halka arz sürecini başlatmak amacıyla ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) başvuruda bulunmuştu.

SEC'e sunulan belgelere göre Musk, halka arzın tamamlanmasının ardından oy haklarının yaklaşık yüzde 82,4'ünü elinde bulunduracak.

Musk, sahip olduğu yüksek oy hakkı sayesinde hissedar onayı gerektiren önemli şirket kararlarında belirleyici konumda olacak.

Uzay ve yapay zeka yatırımlarına kaynak sağlayacak

SpaceX, halka arzdan elde edilecek geliri uzay taşımacılığı, uydu internet hizmetleri, yapay zeka altyapısı ve veri merkezi yatırımları başta olmak üzere büyüme planlarının finansmanında kullanmayı hedefliyor.

Şirket, bu yıl yapay zeka girişimi xAI ile birleşerek faaliyet alanını uzay teknolojilerinin ötesine taşımıştı.

SEC'e sunulan belgelere göre, SpaceX 2025'te 4,9 milyar dolar, 2026'nın ilk çeyreğinde ise 4,28 milyar dolar zarar açıkladı.

Musk tarafından 2002 yılında kurulan SpaceX, yeniden kullanılabilir roket teknolojileri geliştirme ve insanlığın uzayda kalıcı varlık göstermesini sağlama hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor.

Dün 95 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 93,10 dolardan tamamladı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 20.57 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,4 azalarak 89,93 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87,13 dolardan alıcı buldu.

Brent petrolün varili Trump'ın İran ile anlaşmanın "onaylanma" aşamasına geldiğini açıklaması ve bugün yapılması planlanan saldırıları iptal ettiğini duyurmasının ardından 90 doların altına geriledi.

Trump ayrıca aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bölge ülkelerinin katılımıyla İran ile anlaşmaya son şeklinin verilmekte olduğunu ve imza töreninin tarihini yakında açıklayacaklarını bildirdi.

Piyasalarda, İran ile anlaşmaya varılması halinde Orta Doğu kaynaklı arz risklerinin azalabileceği ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatlarına ilişkin endişelerin hafifleyebileceği beklentileri fiyatları aşağı çekti.

Bunun yanı sıra, ABD'de beklentilerin üzerinde gelen üretici enflasyonu verileri de fiyatlardaki düşüşte etkili oldu.

ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak piyasa beklentilerini aştı. Böylece üretici enflasyonu Kasım 2022'den bu yana en yüksek yıllık seviyesine ulaştı.

Beklentilerin üzerinde gelen enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine ilişkin beklentilerin ötelenebileceğine işaret ederken, yüksek faizlerin ekonomik aktivite ve petrol talebi üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendirmelerini güçlendirerek petrol fiyatlarını baskıladı.

Global Echo Litigation Center'ın raporu, İsrail'in Filistin ve Suriye topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerinde üretilen gıda ürünlerinin, AB ve Birleşik Krallık yasalarını ihlal edecek şekilde Avrupa pazarlarına girdiğini ortaya koydu.

Global Echo Litigation Center, dört yıllık araştırmaya dayanan "İşgali İthal Etmek: Avrupa'nın yerleşim bölgeleri tarım ürünleri ticaretiyle Filistinlilerin mülksüzleştirilmesindeki suç ortaklığı" başlıklı raporunu yayımladı.

Raporda, 30 binden fazla ihracat belgesinin incelenmesi, tarım arazilerine ilişkin resmi verilerle yapılan çapraz kontroller, kapsamlı saha araştırmaları ve İsrailli ihracatçılar, paketleme tesisleri ile üreticiler ve üst düzey sektör temsilcileriyle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen bulgulara yer verildi.

İşgal altındaki Filistin ve Suriye topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerinde üretilen gıda ürünlerinin Avrupa pazarlarına ulaşmasını sağlayan karmaşık sistemin ele alındığı raporda, söz konusu ürünlerin İsrail mallarına tanınan tercihli vergi statüsünden yararlanıyormuş gibi beyan edildiği, "İsrail ürünü" etiketiyle satıldığı ve geçersiz organik ile bitki sağlığı sertifikalarıyla dolaşıma sokulduğu, bunun da AB ve Birleşik Krallık yasalarını ihlal ettiği aktarıldı.

Avrupa'ya giden İsrail ürünlerinin yüzde 17'sinden fazlası yerleşim bölgeleri kaynaklı

Raporda, 2017-2026 döneminde Avrupa'ya ihraç edilen narenciye, hurma, tahin ve diğer tarım ürünlerini içeren 5 bin 900'den fazla İsrail sevkiyatının yüzde 17,2'sinin yasa dışı yerleşimlerden kaynaklandığı belirtildi.

AB üyesi ülkelere yapılan sevkiyatlarda bu oranın yüzde 19,2 olduğuna işaret edilen raporda, menşe bilgisinin yaygın şekilde gizlenmesi nedeniyle tarım ürünleri ihracatındaki gerçek boyutun daha yüksek olabileceği kaydedildi.

Raporda, ihracat belgelerine yönelik 2 binden fazla faturanın analizine göre, incelenen belgelerin yüzde 16,7'sinin tercihli tarife uygulamasından yararlanmak amacıyla yerleşim ürünlerini "İsrail menşeli" olarak gösterdiği, bunun yaklaşık 13,1 milyon avro değerindeki yerleşim kaynaklı tarım ürününü kapsadığı bildirildi.

Yerleşim bölgelerinin ürünlerine yönelik tercihli tarife uygulaması reddedildiğinde bile İsrail hükümetinin ihracatçılara geri ödeme yaparak yerleşim ürünlerine uygulanan tarifeleri fiilen etkisiz hale getirdiğine işaret edilen raporda, 2005-2024 yılları arasında İsrail hükümeti tarafından yerleşim bölgeleri ihracatçılarına en az 63 milyon avro ödeme yapıldığı belirtildi.

Tüketiciler ürünlerin menşei konusunda sistematik olarak yanıltılıyor

Raporda, yerleşim bölgelerinin ürünlerine yönelik organik ve bitki sağlığı sertifikalarının da hukuka aykırı şekilde düzenlendiği, bu durumun AB düzenleyici sistemlerinin bütünlüğünü ve kamuoyunun bu sistemlere olan güvenini zedelediği ve kamu sağlığı açısından risk oluşturduğu aktarıldı.

Yerleşim bölgelerinin ürünlerinin Avrupa'ya İsrail ürünü olarak gizlenerek girmesine izin verildiği için tüketicilerin bu ürünlerin gerçek menşei konusunda sistematik olarak yanıltıldığı vurgulanan raporda, AB ve Birleşik Krallık yasalarının, tercihli tarife uygulaması, organik ve bitki sağlığı sertifikaları ile tüketicinin korunması alanlarında ihlal edildiği savunuldu.

Raporda, menşe gizlemek için kullanılan yöntemlere değinilerek, ihracatçıların işgal altındaki topraklardaki gerçek üretim yerini belirtirken ürünün menşe ülkesini "İsrail" olarak gösterdiğinin, işgal altındaki topraklardaki gerçek yerleşim adresi yerine İsrail'in uluslararası olarak tanınan sınırları içindeki sahte bir adres kullandığının ve İsrailli paketleme tesislerinin yerleşim bölgelerinden gelen ürünleri İsrail'de üretilen ürünlerle karıştırarak ihraç ettiğinin tespit edildiği aktarıldı.

Öte yandan, Global Echo Litigation Center, söz konusu hukuki ihlallere karşı yetkililerin harekete geçmesi için Birleşik Krallık'ta hukuki süreç başlattığını ve yeni davalar açmayı planladığını duyurdu.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 75 milyar 397 milyon lira artarak 29 trilyon 558 milyar 376 milyon liradan 29 trilyon 633 milyar 774 milyon liraya yükseldi.

Tüketici kredileri 3 trilyon 288 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 44 milyar 662 milyon lira artarak 3 trilyon 287 milyar 809 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 788 milyar 284 milyon lirası konut, 43 milyar 544 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 455 milyar 981 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 31 milyar 947 milyon lira artarak 4 trilyon 54 milyar 664 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 0,5 azalışla 3 trilyon 157 milyar 533 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 174 milyar 643 milyon lirasını taksitli, 1 trilyon 982 milyar 890 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 5 Haziran itibarıyla önceki haftaya göre 14 milyar 668 milyon lira artışla 738 milyar 524 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 559 milyar 819 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 38 milyar 556 milyon lira artarak 5 trilyon 678 milyar 639 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 1,3 milyon lira azalarak 311,2 milyon liraya düştü.

Orta Doğu gerilimlerinde yeni perde, piyasalarda belirsizliği artırarak yatırımcıların karar almasını güçleştiriyor.

Bölgede ABD ve İran unsurlarının çatışma iklimine geri dönebileceği ve savaşın yeni aşamasında tarafların daha sertleşebileceği korkuları piyasalarda risk fiyatlamalarının sürmesine yol açıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD Başkanı Donald Trump'ın talimatıyla 10 Haziran'da İran'daki çeşitli hedeflere yönelik başlatılan ek "meşru müdafaa" saldırılarının tamamlandığını açıkladı. ABD Başkanı Trump, anlaşma olmazsa İran'a yönelik saldırıların "şiddetli" şekilde süreceğini belirtti.

İran devlet televizyonu ise Ürdün'de ABD güçlerinin konuşlandığı Muvaffak Salti askeri üssünün füze saldırılarıyla hedef alındığını bildirdi.

İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahının, ABD'nin ülkenin güneyine saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri tamamen kapattığını bildirmesini takiben boğazdan yasa dışı yollarla geçmeye çalışan iki geminin vurulduğu aktarıldı.

Bölgede gerilim giderek şiddetlenirken, savaşın makroekonomik etkileri de yakından takip ediliyor.

Fed'e yönelik şahinleşme ihtimalleri artıyor

Dün ABD'de açıklanan enflasyon verileri ülkede fiyat artışlarının hızlandığını gösterdi. Ülkede yıllık enflasyon yüzde 4,2 ile Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. ABD'de aylık enflasyon ise yüzde 0,5 ile beklentilere paralel gerçekleşti.

Analistler, artan jeopolitik riskler ve enflasyonla mücadelenin beklenenden uzun sürebileceğine yönelik beklentilerin güçlendiğini belirterek, para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar bir faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin kuvvetlendiğini ifade etti.

Kurumsal tarafta, Fed'e yönelik sıkılaşma endişeleri ile yapay zeka şirketlerinin yüksek harcama planlarının değerlemeler üzerindeki etkisine ilişkin soru işaretleri sürerken, teknoloji hisselerinde satış baskısı devam etti.

Broadcom'un hisseleri yüzde 5,1, AMD'nin hisseleri yüzde 4,9, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 4,7, Nvidia'nın hisseleri yüzde 3,7, Alphabet ile Amazon'un hisseleri yüzde 2,5, Microsoft'un hisseleri yüzde 1,5 ve Intel'in hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.

Altının onsu yaklaşık son 7 ayın düşük seviyesini gördü

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,54 seviyesinde, dolar endeksi de düşüşle 99,9'da dengeli hareket ediyor.

Orta Doğu'daki gerilimlerin enflasyon risklerini artırmasıyla altının ons fiyatı dün 4 bin 71 dolara gerileyerek 24 Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Ons altın yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 artışla 4 bin 84 dolardan alıcı buluyor.

Brent petrolün varil fiyatı, İran'ın ABD'nin ülkeye yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı'nı kapattığını açıklamasının etkisiyle dün yüzde 2,9 artışla 93,7 dolara yükselirken, yeni günde ise yüzde 0,7 azalışla 93,1 dolarda işlem görüyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,62, Nasdaq endeksi yüzde 1,98 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,87 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa'da ECB'nin faiz kararı bekleniyor

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç negatif seyrederken, ECB'nin bugün alacağı para politikası kararları ve sonrasında ECB Başkanı Christine Lagarde'ın yapacağı sözle yönlendirmeler yatırımcıların odağında olacak.

Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji maliyetlerini artırabileceğine yönelik süregelen endişelerle bölge piyasalarında endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.

ECB'nin bugünkü toplantısında faiz artırımına kesin gözüyle bakılırken, bankanın faiz indirim beklentileri 2027 mart ayından 2027'nin ortalarına ötelendi. ECB'nin yeni ekonomik projeksiyonlarında büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlar yapması bekleniyor.

Öte yandan Avrupa'da ekonomik aktivitenin zayıf seyretmesi nedeniyle faiz artırımının zamanlamasına ilişkin soru işaretleri de gündemdeki yerini koruyor.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,27 yükselirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,97, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,51 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,46 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları karışık seyrediyor

Söz konusu gelişmeler Asya borsalarına da yansıdı. Bölge piyasalarında karışık bir görünüm hakimken, teknoloji odaklı hisselerde gözlenen toparlanma ise risk iştahını destekliyor.

Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix'in üretim hacmini artırma planını duyurması bölgede yarı iletken sektörüne yönelik alımları artırdı.

Öte yandan bölgede enflasyon riskleri sürerken, gelecek hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı öncesinde Başkan Kazuo Ueda'nın tıbbi tedavi amacıyla hastaneye kaldırıldığı bildirildi. Ueda'nın, 15-16 Haziran toplantısına katılamayabileceği belirtiliyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düştü.

Yurt içinde gözler TCMB'nin faiz kararında

Dün yatay seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,02 artışla 13.744,64 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,45 geriledi.

Öte yandan yurt içinde TCMB'nin faiz kararı takip edilecek. AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, haziran ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Dolar/TL dünü 46,1290'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,1530'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB'nin faiz kararının yanı sıra haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ECB faiz kararı, ECB Başkanı Lagarde'ın basın toplantısı, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 2,75 puan artarken, toplam işlem hacmi 151,5 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,50, holding endeksi ise yüzde 0,19 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 1,93 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,97 ile spor oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı ve ABD'de yıllık enflasyonun mayısta hızlandığını gösteren verilerle negatif bir seyir izleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın dün İran'ın son saldırılarına karşılık verileceğini açıklaması ve bu açıklamanın kısa süre içinde sahada askeri adımlarla desteklenmesi, Orta Doğu'da halihazırda kırılgan olan ateşkes sürecine ilişkin endişeleri derinleştirdi.

Trump, bugün de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'ın anlaşmaya varmak konusunda "çok fazla zaman harcadığını" ve bu nedenle "bedelini ödemek zorunda kalacağını" ifade etti.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 ile beklentilere paralel arttı. Yıllık enflasyon, Nisan 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de Orta Doğu'daki gelişmelere ve küresel piyasalara karşın, yarın açıklanacak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) faiz kararı öncesinde yatay bir seyirle günü tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde TCMB'nin faiz kararının yanı sıra haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesinde Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı, ECB Başkanı Christine Lagarde'ın basın toplantısı, ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Üretici Fiyat Endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, haziran ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in de hayatını kaybettiği saldırılardan sonraki ilk işlem günü olan 2 Mart'ta jeopolitik endişelerle Brent petrol varil fiyatı 82,37 dolara kadar yükseldi.

Savaşın ilk evresinde İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'daki enerji altyapısına yönelik risklerin artması ve Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol sevkiyatına ilişkin belirsizlikler arz güvenliği endişelerini derinleştirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol 6 Mart'ta 90 dolar bandını aşarken, haftayı 92,69 dolardan tamamladı. Böylece petrol fiyatları haftalık bazda yaklaşık yüzde 27,9 artışla Nisan 2020'den sonraki en hızlı yükselişini kaydetti.

Mart ayının ikinci haftasında fiyat dalgalanmaları daha da arttı. Brent petrolün varil fiyatı 9 Mart'ta 119,5 dolara kadar yükselerek son yılların en yüksek seviyelerini test ederken, stratejik petrol rezervlerine yönelik adımlar ve çatışmanın kısa sürede sona erebileceğine ilişkin açıklamaların etkisiyle sert geri çekilmeler yaşandı. Takip eden günde satış baskısının derinleştiği piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı gün içinde 81,16 dolara kadar gerilese de Hürmüz Boğazı'na ilişkin güvenlik endişeleri düşüşü sınırladı. Brent petrol mart ayında 75 ila 119 dolar aralığında sert dalgalanmalar kaydetti.

Savaş döneminin zirvesi 30 Nisan'da kaydedildi

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da sağlanan iki haftalık geçici ateşkes kararı, petrol fiyatlarında sert düşüşü beraberinde getirdi. Brent petrolün varil fiyatı, önceki kapanışa göre yaklaşık yüzde 17,3 gerileyerek gün içinde 90,40 dolara kadar düştü. Ateşkese rağmen bölgedeki çatışma riskinin tamamen ortadan kalkmaması ve deniz taşımacılığına ilişkin belirsizlikler fiyatlarda yeniden yukarı yönlü hareketi destekledi.

Bu dönemde, devam eden müzakere çabalarına rağmen ABD ile İran'dan gelen karşılıklı sert açıklamalar bölgedeki gerilimin süreceği ve küresel petrol arzındaki daralmanın devam edeceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Brent petrolün varil fiyatı, ABD ve İran arasındaki müzakerelerin tıkanması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın yeni askeri seçenekleri değerlendirdiğine dair haberlerin ardından 30 Nisan'da 126,41 dolara çıkarak savaşın başından beri en yüksek seviyesini test etti. Bu fiyat yaklaşık son 4 yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Brent petrolün varil fiyatı, nisan ayı boyunca müzakere ve bölgesel gerilim haberleri arasında 86 ila 126 dolar aralığında keskin hareketlilik yaşadı.

Anlaşma beklentileriyle 100 dolar altına yönelim

Taraflar arasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin gerilimin sürdüğü bir dönemde, 6 Mayıs'ta ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmeye ve nükleer müzakereleri genişletmeye yönelik tek sayfalık bir mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğuna dair haber akışı, petrol fiyatlarında kısa süreli bir gevşemeye yol açtı ve Brent petrolün varil fiyatının 100 doların altına gerilemesini sağladı.

Diplomatik temaslara yönelik beklentilerin güçlenmesi fiyatlamalarda aşağı yönlü baskı oluştururken, müzakere sürecine ilişkin çelişkili açıklamalar ve sahadan gelen haber akışının netlik kazanmaması Brent petrolde dalgalı bir seyir oluşmasına neden oldu. Mayıs ayı boyunca fiyatlar 91 ila 115 dolar aralığında hareket etti.

Bölgede süregelen saldırılar ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması petrol fiyatlarında kalıcı bir geri çekilmeyi sınırlıyor. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, taraflar arasında anlaşma sağlanacağına ilişkin iyimserliğin korunmasıyla 27 Mayıs'tan bu yana yeniden 100 doların altındaki seviyelerde yön arayışına girdi.

Brent petrolün varil fiyatı bu haftanın son işlem günü olan 5 Haziran'daki 93,09 dolarlık kapanış seviyesiyle saldırı öncesine kıyasla yüzde 28,4'lük artış kaydetti.

Mevcut tabloda petrol piyasasının haber akışına yüksek duyarlılığını korurken, jeopolitik risk priminin tamamen silinmediği görülüyor. Çatışmanın seyri ve diplomatik gelişmelerin ise fiyatlamalar üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasının ardından emtia piyasasında sert dalgalanmalar görülürken, bu dalgalanmalardan en fazla değerli metal fiyatları olumsuz etkilendi.

Bu yılın ilk ayında rekor kıran altın, gümüş ve platin fiyatlarında savaşın başlamasıyla ibre tersine dönerken, paladyum da bu düşüş eğiliminden nasibini aldı.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceğine yönelik endişeler ve bu endişelerin ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik "şahin" beklentileri artırması değerli metal fiyatlarındaki sert düşüşün en önemli nedeni olarak öne çıktı.

Orta Doğu'daki gerilimin, ticaret politikasına dair belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları daha da artırabileceği endişesini güçlendirdi.

Enflasyonist endişelerle tahvil faizlerinde görülen yükseliş de emtia fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Yatırımcıların risklerden kaçınma ve likiditeye dönme isteği de doların güçlenmesine neden oldu.

Öte yandan, jeopolitik risklerden dolayı küresel ekonomik aktivitenin zarar görebileceğine yönelik endişeler endüstriyel alanda kullanılan gümüş, platin ve paladyumda sert düşüşlere neden oldu.

Altının savaşın 100. gününde değer kaybı savaş öncesine kıyasla yüzde 17,8 oldu

Bu yıla 4 bin 313 dolardan başlayan altının onsu ocak ayında 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 12,4 değer kazancıyla 4 bin 849 dolardan tamamlayan ons altının bu yükselişi şubatta da devam etti.

Altının onsu şubat ayını yüzde 8,5 değer kazanarak 5 bin 263 dolardan tamamladı. Orta Doğu'da yaşanan söz konusu gelişmelerle değer kaybetmeye başlayan altının onsu martta 4 bin 99 dolara kadar gerilese de bu ayı yüzde 11,32 düşüşle 4 bin 667 dolardan bitirdi. Mart ayında yaşanan bu düşüş 2008 krizinden bu yana en sert aylık gerileme olarak kayıtlara geçti.

Nisanda yüzde 1 değer kaybeden altının onsu, mayıs ayında da yüzde 1,77 geriledi ve mayıs ayını 4 bin 540 dolardan tamamladı. Altının onsu 5 Haziran'da 4 bin 328,6 dolardan kapanarak savaş öncesine kıyasla yüzde 17,8 değer kaybetti.

Söz konusu sebepler gümüş fiyatlarında da etkili oldu. Finansal bir varlık olmasının yanı sıra güneş paneli yapımı başta olmak üzere endüstriyel alanda önemli bir role sahip olması gümüş fiyatlarındaki oynaklığın artmasına neden oldu.

Yıla 71 dolardan başlayan gümüşün onsu ocak ayında 121,7 dolara kadar çıkarak rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 17,2 artışla 83,3 dolardan tamamlayan gümüşün onsu, yükselişini şubat ayında da sürdürdü.

Şubat ayını yüzde 12,6 artışla 93,8 dolardan tamamlayan ons gümüş, Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle mart ayında sert geriledi. Mart ayında 61 dolara kadar gerileyen gümüşün onsu bu ayı yüzde 19,9 azalışla 75,1 dolardan, nisan ayında yüzde 1,8 düşüşle 73,7 dolardan tamamladı.

Gümüşün onsu, mayıs ayı sonunda tekrar toparlanarak yüzde 2,1 artışla 75,3 dolar olmasına karşın, haftanın son işlem günü olan 5 Haziran'ı 67,9 dolardan tamamlayarak savaş öncesine kıyasla yüzde 27,6 değer kaybetti.

Savaşın 100 gününde paladyum fiyatları yüzde 30'un üzerinde geriledi

Yıla 2 bin 54 dolardan başlayan platinin onsu ise küresel arza yönelik devam eden sıkıntılarla ocak ayında 2 bin 923,3 dolarla rekor kırdı.

Ocak ayını yüzde 6,2 yükselişle 2 bin 182,2 dolarla tamamlayan platinin onsu şubat ayını da yüzde 8,5 artışla 2 bin 366,5 dolardan tamamladı. Mart ayında sert düşen platin bu dönemi artan jeopolitik riskler ve güçlenen dolarla yüzde 17,2 düşüşle 1960,1 dolarla bitirdi.

Platinin onsu, nisan ayında yüzde 1,6 artışla 1991,4 dolara çıkarken, mayıs ayında tekrar düşüşe geçerek 1.922,6 dolara geriledi.

Platin, 5 Haziran itibarıyla 27 Şubat kapanışına kıyasla yüzde 24,8 düşüşle 1779, dolara geriledi.

Yıla 1603 dolardan başlayan paladyumun onsu ise ocak ayında yüzde 7 artışla 1713,3 dolara, şubat ayında yüzde 4,4 yükselişle 1788,7 dolara çıktı.

Mart ayında yüzde 17 gerilemeyle 1484,8 dolara düşen paladyumun onsu nisan ayında hafif bir toparlanmayla yüzde 3,3 artışla 1533,9 dolara çıktı.

Mayıs ayında ise yüzde 11,4 kayıpla 1359,6 dolara inen paladyumun onsu, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesine kıyasla yüzde 31,1 değer kaybederek 1232,3 dolara indi.

Fitch'ten yapılan açıklamada, 2026'da Brent petrol için ortalama varil fiyatı beklentisinin 87 dolar düzeyinde olduğu bildirildi.

Söz konusu tahminin, Hürmüz Boğazı'nın temmuz sonu itibarıyla yeniden açılacağı ve fiili olarak 5 ay kapalı kalacağı varsayımına dayandığına işaret edilen açıklamada, açılış zamanlamasına ilişkin belirsizliğin sürdüğü ve fiyatlar üzerindeki riskin çift yönlü kalmaya devam ettiği vurgulandı.

Açıklamada, mevcut fiyat sıçramasının üretim kapasitesindeki kalıcı bir kayıptan ziyade geçici bir lojistik arz şokunu yansıttığı, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla Brent petrolün mart-temmuz aylarındaki yüksek seviyelerinden keskin şekilde düşmesinin beklendiği kaydedildi.

Bölgedeki petrol altyapısında ciddi bir hasar meydana gelmediğinin altı çizilen açıklamada, Orta Doğu'daki üretimin hızlı toparlanması, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) dışındaki güçlü arz artışı ve OPEC'in çatışma öncesi kotalarının da ötesine geçebilecek potansiyel üretim artışları nedeniyle piyasanın eylülden itibaren yeniden arz fazlası vermeye başlayacağı öngörüsüne yer verildi.

Açıklamada, 5 aylık kapanma senaryosu çerçevesinde ve stratejik rezerv hamleleri hariç tutulduğunda, küresel petrol arzının 2026'da bir önceki yıla kıyasla günlük ortalama 2,9 milyon varil daha düşük olacağının tahmin edildiği aktarıldı.

Buna karşın boğazın açılmasıyla piyasanın hızla fazla vermeye başlayacağına dikkati çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"OPEC'in izleyeceği politikalara bağlı olarak 2026'nın son çeyreğinde, günlük yaklaşık 4 milyon varillik bir arz fazlası oluşmasını bekliyoruz. Bu durum, piyasada bir stok birikimi yaratarak petrol fiyatlarını aşağı çekecektir. 2026 yılının genel ortalamasında küresel arzın talebi aşacağını öngörüyoruz."

Raporda, ABD-İran Savaşı'nın tetiklediği petrol krizinin küresel büyüme beklentilerini olumsuz etkilediği belirtildi.

Artan petrol fiyatları nedeniyle bu yıla ilişkin küresel ekonomik büyüme tahmininin 0,2 puan düşürülerek yüzde 2,4'e indirildiği belirtilen raporda, dünya ekonomisinin gelecek yıl ise yüzde 2,5 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Raporda, yüksek enflasyonun reel ücretleri düşürmesi, tüketimi frenlemesi ve şirketlerin girdi maliyetlerini artırması nedeniyle tahminlerde genel olarak bir düşüş yaşandığı aktarıldı.

Fitch'in raporunda, yapay zeka ile ilgili yatırımlarda beklenenden güçlü ivmenin petrol şokunun küresel ekonomik faaliyet üzerindeki etkisini hafiflettiği, bu durumun dünya ticaretini ve Asya'nın ihracatını desteklediği ifade edildi.

ABD ve Avro Bölgesi ekonomilerinin büyüme tahminlerinde aşağı yönlü revizyon

ABD'nin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin 0,3 puan düşürülerek yüzde 1,9'a indirildiği belirtilen raporda, ülke ekonomisinin gelecek yıl da yüzde 1,9 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Raporda, Avro Bölgesi'nin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin de 0,4 puan düşürülerek yüzde 0,9'a çekildiği aktarıldı. Fitch'in raporunda, Avro Bölgesi ekonomisinin gelecek yıl yüzde 1,1 büyümesinin öngörüldüğü bildirildi.

Çin ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmininin ise 0,3 puan artırılarak yüzde 4,6'ya yükseltildiği belirtilen raporda, ülke ekonomisinin gelecek yıl yüzde 4,3 büyümesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Türkiye ekonomisine dair değerlendirmelerin de yer aldığı raporda, ülke ekonomisinin bu yıl yüzde 2,8 ve gelecek yıl yüzde 4,4 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Fitch, mart ayında yayımladığı tahminlerde Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,6 büyümesini öngörmüştü.

Petrol fiyatı tahmini yukarı yönlü revize edildi

Fitch'in raporunda, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasının 14 haftayı bulduğu ve temmuz ayından önce açılmayacağının varsayıldığı belirtilerek, Brent petrolün ortalama fiyatına ilişkin tahmininin bu yıl için varil başına 70 dolardan 87 dolara revize edildiği aktarıldı.

Raporda, "Petrol şoku küresel büyüme için güçlü bir engel teşkil ediyor ancak temel senaryomuz 1970'lerdeki yıkıcı petrol şoklarına kıyasla çok daha az şiddetli." ifadesi yer aldı.

Reel petrol fiyatlarının 1979'da varil başına 170 dolara ulaştığı anımsatılan raporda, ayrıca petrol tüketiminin dünya ekonomisindeki payının 1980'den bu yana yarıya indiği ifade edildi.

Fed ve BoE'nin faizleri sabit tutması, ECB'nin artırması bekleniyor

Petrol şokunun enflasyonist etkisinin küresel para politikası görünümünü de etkilediğine işaret edilen raporda, pandemi sonrası enflasyon deneyimi hala tazeyken merkez bankalarının fiyat şokunun kalıcı etkilere yol açabileceğinden endişe duyduğu ve beklentileri çıpalamaya özen gösterdiği aktarıldı.

Raporda, politika faizlerinin 2021'e kıyasla çok daha yüksek, işgücü piyasası koşulları ve ücret baskılarının daha zayıf ve maliye politikasının daha az genişleyici olduğu anlatıldı.

ABD Merkez Bankası (Fed) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faizleri bu yıl sabit tutmasının ve 2027'de yeniden indirimlere başlamasının beklendiği belirtilen raporda, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) ise haziran ayında 25 baz puan faiz artırmasının ancak bu artışın gelecek yıl geri alınacağının tahmin edildiği aktarıldı.

Kozack, düzenlediği basın toplantısında küresel ekonomideki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

ABD ekonomisine yönelik soruyu yanıtlayan Kozack, ülkede ekonomik faaliyetin yüzde 2 civarında daha ılımlı bir büyüme seviyesine geri döndüğünü söyledi.

Kozack, ABD ekonomisinin yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,6 büyüdüğüne işaret ederek, "Büyümede bir ılımlılaşma olsa da ekonomide sağlam bir ivme sürüyor." diye konuştu.

ABD'de istihdam artışının ise yavaşladığına değinen Kozack, bu durumun hem iş gücü arzındaki düşüşü hem de iş gücü talebindeki azalmayı yansıttığını anlattı.

Kozack, yüksek gümrük vergilerinin enflasyona yansımasının kademeli olarak gerçekleştiğini ifade ederek, "Ayrıca Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının manşet enflasyon üzerinde yarattığı yeni bir baskı da görüyoruz. Şu anda ABD'de enflasyonun yüzde 2 hedefine gecikmeli olarak 2027 sonu itibarıyla döneceğini öngörüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

IMF Sözcüsü Kozack, daha önce ABD'de enflasyon hedefine dönüşü 2027 ortaları olarak öngördüklerini dile getirdi.

Kozack, "Enflasyon üzerinde yukarı yönlü riskler olduğunu görüyoruz ve bu durum, Fed'in politika adımlarını ihtiyatla atması ve gelen verilere göre titizlikle ayarlanması gerektiğini gösteriyor. Fed'in net bir iletişim kurması da önem taşımaya devam ediyor." dedi.

Küresel petrol stoklarının temmuzda 5 yılın en düşük seviyesine inmesi bekleniyor

Petrol fiyatlarının Orta Doğu'daki savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 35 arttığına dikkati çeken Kozack, "Ancak ABD ile İran arasındaki müzakerelerde sağlanan ilerleme ve son görüşmelerin ardından petrol fiyatları şu anda Dünya Ekonomik Görünümü (WEO) referans senaryomuzdan sadece yaklaşık yüzde 3 daha yüksek." şeklinde konuştu.

Kozack, petrol fiyatlarındaki artışın büyük kısmının mart ayı başlarında Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatının durması ve büyük petrol tesislerinin hasar görmesi veya kapatılmasıyla gerçekleştiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Bu durum, günlük yaklaşık 14 milyon varil petrol üretiminin kesintiye uğramasına neden oldu. Küresel stratejik ve ticari stoklar, savaş başlamadan önce 8 milyar varili aşarak 5 yılın en yüksek seviyesindeydi. Bu stoklar kısmen tükendi ve temmuz ayında 7,5 milyar varil ile beş yılın en düşük seviyesine gerilemesi bekleniyor."

Petrol fiyatlarının, petrol ürünleri üzerinde de zincirleme etkiler yarattığını dile getiren Kozack, jet yakıtı, rafine ürünler ve petrokimyasallar gibi ürünlerin tedariki ve rezervlerinin düşük seviyelere ulaştığına dikkati çekti.

Kozack, "Bunun en iyi çözümü Hürmüz Boğazı'nın tekrar açılmasıdır." değerlendirmesinde bulundu.

"Petrol fiyatlarının izleyeceği rota savaşın süresine bağlı olacak"

IMF'nin tahminlerini yaparken piyasanın petrol vadeli işlem eğrisini kullandığını aktaran Kozack, petrol fiyatları konusunda kendi projeksiyonlarını yapmadıklarını anlattı.

Kozack, "Petrol fiyatı ve izleyeceği rota, savaşın süresine ve Hürmüz Boğazı'nın ne kadar hızlı ve ne zaman açılacağına büyük ölçüde bağlı olacaktır. Şu anda vadeli işlem eğrisinde gördüğümüz tablo, spot fiyatın vadeli işlem fiyatından daha yüksek olduğudur. Bu durum piyasanın ne düşündüğüne dair biraz fikir veriyor ve biz de projeksiyonlarımızı yaparken bunu dikkate alıyoruz." diye konuştu.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 26 Mayıs ile biten haftada yüzde 1,4 ve 436 milyar 590 milyon 944 bin lira artışla 30 trilyon 620 milyar 444 milyon 47 bin liradan, 31 trilyon 57 milyar 34 milyon 992 bin liraya çıktı.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,3 artarak 16 trilyon 549 milyar 153 milyon 69 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 1,4 yükselişle 10 trilyon 494 milyar 94 milyon 510 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı söz konusu dönemde 270 milyar 696 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken bu tutarın 230 milyar 427 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 26 Mayıs itibarıyla 1 milyar 488 milyon dolarlık artış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, bu dönemde yüzde 1,2 artışla 6 trilyon 412 milyar 359 milyon 139 bin liraya çıktı.

Söz konusu kredilerin 782 milyar 917 milyon 909 bin lirası konut, 44 milyar 232 milyon 854 bin lirası taşıt, 2 trilyon 409 milyar 993 milyon 909 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 175 milyar 214 milyon 467 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 26 Mayıs ile biten haftada 129 milyar 221 milyon 251 bin lira artarak 25 trilyon 261 milyar 896 milyon 655 bin liraya yükseldi.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Ekonomik Görünüm raporunu 3-4 Haziran'da düzenlenen OECD Bakanlar Konseyi Toplantısı kapsamında "Baskı Altında" temasıyla yayımladı.

Rapora göre, ABD/İsrail-İran Savaşı küresel ekonominin dayanıklılığını sınarken, savaşın ne kadar süreceği ve boyutuna ilişkin belirsizlikler devam ediyor.

Savaşın sona ermesinden sonra dahi hasar gören altyapı ve ulaşım yollarının yeniden inşası ve tedarik zincirinin dünya çapında yeniden normale dönmesinin aylar sürebileceği, bu durumun da ekonomi üzerinde bir süre daha baskı hissedilmesine yol açacağı tahmin ediliyor.

Özellikle Körfez ülkelerinde önemli ölçüde sekteye uğrayan petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), tarımsal ve endüstriyel girdi fiyatlarının artması birçok ülkede enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluştururken, Orta Doğu'dan yapılan ithalata bağımlılıkları nedeniyle birçok Asya ekonomisi mevcut ve olası şoklara en doğrudan maruz kalan ülkeler arasında yer alıyor.

Olağanüstü belirsiz durum nedeniyle OECD, raporunda küresel ekonominin gelecek 18 ay içinde nasıl gelişebileceğine yönelik 2 senaryoya yer verdi. Bu senaryolar büyük ölçüde enerji krizinin seyrine, çatışmaya kalıcı bir çözüm bulunmasının ne kadar süreceğine ve bunun sonucunda alınacak politika önlemlerine göre değişiklik gösteriyor.

OECD, savaşın yol açtığı aksaklıkların önemli ölçüde hissedildiği ancak nispeten daha kısa sürdüğü "sınırlı süreli aksaklık" senaryosunda, Körfez ekonomilerindeki enerji üretimi ve ticaretinin bu yılın üçüncü çeyreğinden itibaren kademeli olarak normale döneceğini ve özellikle Asya ekonomilerinde sınırlı seviyede enerji arz kısıtı yaşanacağını varsayıyor.

Bu senaryoya göre, 2025'te yüzde 3,4 olan küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,8 seviyesine yavaşlayacağı ve 2027'de yeniden yüzde 3,1'e yükseleceği tahmin ediliyor. OECD, mart ayında yayımladığı raporda küresel ekonominin bu yıl yüzde 2,9 ve 2027'de yüzde 3 seviyesinde büyüyeceği öngörüsünde bulunmuştu.

Senaryoda, politika faizinin bu yıl çoğu büyük ekonomide istikrarlı olacağı ve temel fiyat baskılarının sınırlı kalacağı öngörülüyor. Bu baskıların 2027'de hafifleyeceği tahmin ediliyor.

G20 ülkelerinde enflasyonun 2025'teki yüzde 3,4 seviyesinden bu yıl yüzde 4'e çıkacağı ve 2027'de yüzde 3,1 seviyesine yavaşlayacağı hesaplanıyor.

Savaşta kalıcı ateşkes sağlanması ve enerji fiyatlarında daha fazla düşüş olması durumunda küresel ekonomik büyümenin biraz daha yüksek olması bekleniyor. Bu kapsamda, yılın ikinci yarısından itibaren petrol, gaz ve gübre fiyatlarında yüzde 10'luk ek düşüşün 2027 küresel ekonomik büyümesini 0,1 puan artıracağı ve enflasyonda 0,3 puan düşüş sağlayacağı öngörülüyor.

Uzun süreli belirsizlik büyümeyi daha fazla baskılayabilir

OECD, "uzun süreli kesinti" senaryosunda ise 2027'nin ilerleyen dönemlerine kadar barış sağlanamaması durumunda ortaya çıkabilecek olası maliyetler çerçevesinde Körfez ekonomilerinde enerji üretimi ve ihracatında şu anda yaşanan kesintilerin 2027'nin ikinci yarısına kadar devam edeceğini ve daha sonra kademeli olarak azalacağını varsayıyor.

Bu senaryoya göre, Körfez ülkelerinin ürettiği enerji ürünleri, tarımsal ve endüstriyel ürünlerde ciddi kıtlık yaşanma olasılığı yüksek ve bu durumun verimlilik düşüşü ve azalan yatırımlar yoluyla potansiyel üretim üzerinde kalıcı etkileri olabileceği değerlendiriliyor.

Bu kapsamda küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,1 ve 2027'de yüzde 1,8 seviyesine gerileyeceği ve yavaşlamanın birçok ekonomiyi resesyona sürükleyebileceği ve işsizliği artırabileceği tahmin ediliyor.

Senaryoda, küresel enflasyonun bu yıl 0,4 puan ve 2027'de 1,3 puan artabileceği ve politika faizlerinin birçok ülkede 50-75 baz puan yükseltilebileceği öngörülüyor.

Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,1 büyümesi bekleniyor

OECD'nin tahminine göre Türkiye ekonomisi, bu yıl yüzde 3,1 ve 2027'de yüzde 3,8 büyüyecek. Örgüt, martta yayımladığı raporda Türkiye ekonomisinde büyümenin bu yıl yüzde 3,3 ve 2027'de yüzde 3,8 olacağı tahmininde bulunmuştu.

Yüksek enerji ve emtia fiyatlarının sıkı finansal koşullar altında Türkiye'nin iç talebini baskılayabileceği öngörülürken, bu yıl sonuna doğru tüketici güveninin iyileşmesi ve faizde beklenen düşüşün tüketim ve yatırımların güçlenmesini destekleyeceği tahmin ediliyor.

Dezenflasyon sürecinin devam etmesiyle Türkiye'de yıllık enflasyonun 2027'nin ilk yarısında yüzde 20'nin altına inmesi bekleniyor ancak Orta Doğu'da gerilimin tırmanması ve olası fiyat baskılarının enflasyonun yavaşlama süreci için önemli bir risk olduğu değerlendiriliyor.

Sıkı para politikasının sürdürülmesi enflasyon beklentilerini düşürmek için kilit önemde görülürken, gelecekte faiz artışlarının göz ardı edilmemesi gerektiği ifade ediliyor.

OECD'ye göre Türkiye, artan enerji fiyatlarından etkilenmesine rağmen petrol, doğal gaz ve gübre ithalatının büyük kısmı Basra Körfezi'nden gelmediği için doğrudan tedarik riskleri karşısında birçok ülkeye göre daha güvenli bir konumda bulunuyor. Öte yandan Türkiye ekonomisi, Avrupa'daki talep durgunluğu ve özellikle imalat sektöründe üçüncü pazarlardaki Çin hakimiyetine karşı hassasiyetini koruyor.

Açıklamada, "Bu, SEC inceleme sürecinin tamamlanmasının ardından halka açılma seçeneğini bize sunuyor. Önerilen halka arz, piyasa koşullarına ve diğer faktörlere bağlı olacak." ifadeleri kullanıldı.

Ayrıca açıklamada, halka arz kapsamında satışa sunulacak hisse sayısı ve fiyat aralığının henüz belirlenmediği aktarıldı.

ABD'deki düzenleyici çerçeveye göre bu tür gizli başvurular, şirketlerin halka arz öncesinde kayıt sürecine ilişkin belgeleri kamuya açıklamadan SEC ile ön inceleme ve değerlendirme sürecinden geçmesine imkan tanıyor.

Bankacılık endeksi yüzde 0,10 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,29 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 4,64 ile bilişim, en çok kaybettiren ise yüzde 6,65 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki gerilime ilişkin belirsizlikler devam ederken ABD'li çip üreticisi Nvidia'nın yapay zeka alanındaki yeni atılımlarına yönelik iyimserlikle karışık bir seyir izliyor.

İran'ın, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının sürmesi nedeniyle arabulucular aracılığıyla ABD ile gerçekleştirdiği mesaj alışverişini durdurduğu bildirildi.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansına göre, ülkenin görüşmelerin tekrar başlaması için İsrail'in Lübnan'a saldırıları durdurmasını ve işgal ettiği bölgelerden çekilmesini şart koştuğu ifade edildi.

Yurt içinde Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, gün içinde en yüksek 13.922,45 puanı gördükten sonra Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin etkisiyle kazançlarının bir kısmını geri verse de günü pozitif seyirle tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Tüketici Fiyat Endeksi ve ABD'de JOLTS açık iş sayısının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) mayısta yüzde 1,65 artacağını tahmin etti.

Hafta boyunca Orta Doğu'daki jeopolitik riskler enerji arzına ilişkin belirsizlikleri canlı tutarken Fed yetkililerinden gelen "şahin" tondaki açıklamalar değerli metaller üzerinde baskı oluşturdu.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller'ın, enflasyondaki görünüm nedeniyle faiz indirimlerine ilişkin beklentilerin zayıfladığına işaret eden açıklamaları, piyasalarda para politikasının daha uzun süre sıkı kalabileceği beklentisini güçlendirdi.

ABD'de enflasyonun yüksek seyrini koruması ve Fed'in faiz indirimlerine temkinli yaklaşabileceğine yönelik fiyatlamalar, dolar endeksi ve tahvil faizleri üzerinden emtia piyasalarında etkili oldu.

Jeopolitik tarafta ise ABD-İran müzakerelerine ilişkin çelişkili sinyaller petrol piyasalarında oynaklığı artırdı.

Hafta başında Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışına yönelik risklerin devam etmesi, Brent petrol ve doğal gaz fiyatlarında arz güvenliği başlığının izlenmesine neden oldu.

Buna karşın haftanın sonuna doğru ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarıyla artan müzakerelerde ilerleme sağlanabileceğine ilişkin beklentiler petrol fiyatlarını baskıladı.

ABD ile Çin arasında tarım ürünleri ticaretinin artırılmasına yönelik açıklamalarla hafta içinde tarım emtialarında hareketlenme öne çıktı.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, Çin'in 2026-2028 döneminde her yıl en az 17 milyar dolarlık ABD tarım ürünü satın alacağı bildirildi.

Değerli metaller negatif seyretti

Değerli metallerde geçen hafta satış baskısı öne çıktı. Fed'in faiz indirimlerine ilişkin beklentilerin ötelenebileceğine yönelik değerlendirmeler, dolar endeksinin güçlü seyrini koruması ve ABD tahvil faizlerindeki yüksek seyir, değerli metallerde satış baskısını artırdı.

Altının ons fiyatında, Fed'in "şahin" tonu ve dolar endeksindeki güçlü görünüm fiyatlamaları baskıladı.

Gümüşte ise hem değerli metal hem de sanayi metali niteliği nedeniyle çift yönlü baskı izlendi. Sanayi talebine ilişkin belirsizlikler, gümüş fiyatlarındaki zayıf seyri destekledi.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar paladyumda yüzde 4,8, platinde yüzde 2,5, altında yüzde 0,7 ve gümüşte yüzde 0,6 geriledi.

Baz metaller pozitif seyretti

Baz metaller geçen hafta pozitif seyretti. Çin talebine ilişkin beklentiler, küresel arz tarafındaki sıkışıklıklar ve bazı metallerde düşük stok seviyeleri fiyatlamaları destekledi.

Bakır fiyatları, yapay zeka veri merkezleri, elektrikli altyapı yatırımları ve enerji dönüşümü kaynaklı talep beklentilerinden destek buldu.

Analistler, bakırda orta vadeli talep görünümünün güçlü kalmaya devam ettiğini ancak Fed'in sıkı para politikası duruşunun küresel büyümeye ilişkin beklentiler üzerinden yükselişi sınırlayabileceğini belirtti.

Alüminyumda Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin tedarik zincirlerine yansıyabileceğine yönelik endişeler öne çıktı. Körfez Bölgesi'nin küresel alüminyum arzındaki payı ve bölgedeki lojistik riskler, alüminyum fiyatlarında destekleyici unsur oldu.

Buna karşın, sanayi metallerinde küresel büyümeye ilişkin soru işaretleri ve Fed'in daha uzun süre sıkı kalabileceğine yönelik beklentiler yükselişi sınırlayan unsurlar arasında yer aldı.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada geçen hafta libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 2,5, kurşunda yüzde 1,8, bakırda yüzde 1,7, nikelde yüzde 1,5 ve çinkoda yüzde 0,6 arttı.

Enerji grubunda karışık seyir izlendi

Enerji emtialarında geçen hafta karışık bir seyir izlendi. Brent petrol fiyatlarında ABD-İran müzakerelerinde ilerleme sağlanabileceğine ilişkin beklentilerle düşüş görülürken doğal gaz fiyatları talep beklentileri ve stok görünümüne ilişkin gelişmelerle pozitif seyretti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yakın askeri operasyonu iptal ederek müzakerelere alan tanıdığına ilişkin haber akışı, petrolde jeopolitik risk priminin azalmasına neden oldu.

Bu gelişmeyle birlikte, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve İran arzının yeniden devreye girebileceği ihtimali fiyatlamalarda öne çıktı.

ABD'nin stratejik petrol rezervlerinden yaptığı salımlar ve OPEC+ grubunun üretim artışı kararı da arz fazlası beklentilerini güçlendirerek Brent petrol fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi.

Doğal gazda ise arz ve talep yapısının petrolden farklı olması nedeniyle yükseliş görüldü. Yaz aylarında soğutma talebinin artabileceğine ilişkin beklentiler ve Çin'e ABD doğal gaz sevkiyatlarının yeniden başlayacağına yönelik haberler fiyatları destekledi.

Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 2,1 artarken Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,2 geriledi.

Tarım emtialarında ABD-Çin anlaşması etkili oldu

Tarım emtialarında ise ABD-Çin tarım ticaretine yönelik haber akışı ve üretim koşullarına ilişkin beklentiler fiyatlamalarda etkili oldu.

Çin'in ABD'den tarım ürünü alımlarını artırabileceğine ilişkin açıklamalar, hafta içinde tahıl fiyatlarını destekledi. Ancak söz konusu alımların hangi ürünlerde, hangi takvimle ve ne ölçüde gerçekleşeceğine ilişkin belirsizlikler, piyasalarda temkinli seyri beraberinde getirdi.

Buğday fiyatlarında ABD'de üretim koşullarına ilişkin endişeler ve arz görünümündeki zayıflama beklentileri etkili oldu. Mısır ve soya fasulyesinde Çin talebine ilişkin beklentiler fiyatları desteklerken küresel arz görünümü ve Güney Amerika kaynaklı rekabet yükselişi sınırlayan unsurlar oldu.

Pirinçte arz tarafındaki daralma beklentileri ve Asya'daki üretim maliyetlerine ilişkin endişeler fiyatları yukarı yönlü destekledi.

Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 3,3, buğdayda yüzde 1,8, mısırda yüzde 1,8 ve soya fasulyesinde yüzde 1,7 arttı.

ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 1,7 artarken pamukta yüzde 4,1 ve şekerde yüzde 0,8 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 4,6 düşüşle tamamladı.

Toplantıda vatandaşları mağdur edici ticari fiiller, yanıltıcı reklamlar ve haksız rekabete sebebiyet veren uygulamalara ilişkin 156 dosyanın görüşülerek karara bağlandığı belirtilen açıklamada, bu dosyalardan 146'sının mevzuata aykırı bulunduğu ve yaklaşık 23 milyon lira idari para cezası uygulanmasına karar verildiği bildirildi.

Açıklamada, ayrıca 17 reklam hakkında erişim engeli uygulanmasının kararlaştırıldığı ifade edilerek, yılın başından 14 Mayıs'a kadar olan dönemde Reklam Kurulunca uygulanan toplam para cezası tutarının 122 milyon lirayı aştığı vurgulandı.

5G reklamları değerlendirildi

Toplantının ana gündem konularından birini, "5G teknolojisi" olarak adlandırılan 5. nesil mobil haberleşme altyapısının Türkiye'de devreye girmesiyle yoğunlaşan reklam kampanyalarının oluşturduğu belirtilen açıklamada, "Bu kapsamda, Reklam Kurulunca tüketicileri yanıltıcı nitelikte olduğu değerlendirilen 5G reklamlarına ilişkin olarak 3 işletmeci hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Bununla birlikte, işletmecilerin sektördeki üstünlük iddiaları yakından takip edilmekte ve sektörel bazda yapılan incelemeler devam etmektedir." değerlendirmesinde bulunuldu.

Sirke ürünlerine yönelik yanıltıcı bilgiler için idari yaptırım

Açıklamada, son zamanlarda elektronik pazaryerlerindeki soru-cevap alanlarının satıcılar tarafından sıklıkla yanıltıcı nitelikteki sağlık beyanları için kullanıldığına dikkati çekilerek, şu ifadelere yer verildi:

"Bu alanlarda tüketicilere iletilen endikasyon belirten ifadeler ile hastalıkların tedavisine ilişkin beyanlar Kurul tarafından titizlikle incelenmektedir. Bu kapsamda, elektronik pazaryerlerinde satışa sunulan ve kamuoyunda 'kadın sirkesi' veya 'sultan sirkesi' olarak bilinen sirke ürünlerine ilişkin soru-cevap alanlarında yer verilen yanıltıcı sağlık beyanları hakkında başlatılan incelemeler neticesinde 9 firmaya idari yaptırım uygulanmasına karar verilmiştir."

Karanlık ticari tasarımlara da ceza

Elektronik ticaretin yaygınlaşmasıyla, dijital ortamlarda tüketicilerin karar verme veya seçim yapma iradesini olumsuz etkileyen manipülatif arayüz tasarımları, seçenekler ya da ifadelerin kullanımının arttığına işaret edilen açıklamada, "Karanlık ticari tasarım olarak adlandırılan ve dürüstlük kuralına aykırılık teşkil eden bu tür uygulamalar, haksız ticari uygulama olarak kabul edilmekte olup karanlık ticari tasarımlara ilişkin incelemeler Reklam Kurulu tarafından kararlılıkla sürdürülmektedir. Bu çerçevede, tüketicilerin karar verme veya seçim yapma iradesini olumsuz etkilemeye yönelik olarak ücretli bazı hizmetlerin önceden seçili şekilde tüketicilere sunulması nedeniyle bir firma hakkında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir." ifadeleri kullanıldı.

Yasa dışı bahis reklamı yapan 16 sosyal medya hesabına erişim engeli

Açıklamada, Kurulun yakından takip ettiği yasa dışı bahis ve kumar reklamları hakkında bu ay da incelemelere devam edildiği belirtilerek, şunlar kaydedildi:

"Toplantıda, yasa dışı bahis ve kumar reklamı yaptığı ve vatandaşlarımızı çeşitli yasa dışı sitelere yönlendirdiği tespit edilen 16 sosyal medya hesabı hakkında erişim engeli kararı alınmıştır. Ticaret Bakanlığı olarak, tüketicilerimizin aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalara karşı korunması amacıyla çalışma ve denetimlerimizi aralıksız, etkin ve kararlı bir şekilde sürdürmeye devam edeceğiz."

Belgede, şirketin hisselerinin Nasdaq borsasında "SPCX" sembolüyle işlem görmesinin planlandığı aktarıldı.

Şirketin iki farklı hisse yapısına sahip olacağına işaret edilen belgede, "A grubu" hisselerin halka açık olacağı ve hisse başına 1 oy hakkı tanıyacağı, Musk'ın ise hisse başına 10 oy hakkı bulunan "B grubu" hisselerinin büyük çoğunluğunu elinde tutacağı görüldü.

Bu sayede Musk, halka arzdan sonra da şirketin kontrolünü elinde bulundurmaya devam edebilecek.

Halka arza liderlik ve aracılık eden finans kurumlarına da yer verilen belgede, bunlar arasında Goldman Sachs, Morgan Stanley, Bank of America Securities, Citigroup ve JPMorgan gibi büyük yatırım bankaları yer aldı.

Belgede, şirketin iş modeli, finansal durumu, risk faktörleri ve elde edilecek gelirlerin nerede kullanılacağına dair kapsamlı bilgiler de paylaşıldı.

Ülke basınında, bu halka arzın ABD piyasalarındaki ilk "trilyon dolarlık" piyasa çıkışı olmasının beklendiği belirtildi.

Ayrıca, SpaceX'in hisselerinin borsada işlem görmeye başlamasının 12 Haziran'da gerçekleşmesini planladığına yönelik haberler dikkati çekti.

Buna göre, söz konusu dönemde şirketin geliri yüzde 10 artarak 8,6 milyar dolara ulaşırken, şirketin hisse başına karı yüzde 11 yükselişle 11,09 dolar oldu.

Intuit'in bilançosuna dair açıklamasında, şirketin organizasyon yapısını sadeleştirmek ve daha hızlı, daha verimli ve daha odaklanmış bir şirket haline gelmek amacıyla tam zamanlı çalışan sayısını yüzde 17 oranında azaltacağı bildirildi.

Açıklamada, yaklaşık 300 milyon ila 340 milyon dolar tutarında olacağı öngörülen yeniden yapılandırma maliyetinin, büyük ölçüde 31 Temmuz'da sona erecek 2026 mali yılının dördüncü çeyreğinde muhasebeleştirileceği aktarıldı.

Intuit Üst Yöneticisi (CEO) Sasan Goodarzi, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Geleceğe bakarken, kalıcı ve uzun vadeli bir büyüme sağlamak amacıyla, büyüme motorlarımızı daha da ölçeklendiriyor ve daha yüksek bir hızla işleyen bir organizasyon kurguluyoruz." ifadesini kullandı.

Buna göre, nisan ayı itibarıyla Türkiye'de kredi kartı sayısı 147,6 milyona, banka kartı sayısı 216 milyona, ön ödemeli kart sayısı 98,4 milyona yükseldi.

Nisanda geçen yılın aynı dönemine göre kredi kartı sayısında yüzde 11'lik, banka kartında yüzde 2'lik artış olurken ön ödemeli kart sayısı yüzde 3 geriledi. Toplam kart sayısı ise yüzde 4 artarak 462 milyon oldu.

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlarla nisanda yapılan ödemelerin toplam tutarı yıllık bazda yüzde 44 artarak 2 trilyon 559,6 milyar lira oldu. Bu ödemelerin 2 trilyon 185,2 milyar lirası kredi kartları, 366,8 milyar lirası banka kartları, 7,6 milyar lirası ise ön ödemeli kartlarla yapıldı.

Aynı dönemde ödeme tutarı ise kredi kartlarında yüzde 44, banka kartlarında yüzde 48 artarken ön ödemeli kartlarda yüzde 60 geriledi.

Kartlarla yapılan ödeme sayısı yüzde 14 artarak 1,8 milyara yükseldi. Bunun 1 milyar 59,7 milyonunu kredi kartları, 740,5 milyonunu banka kartları, 32 milyonunu ön ödemeli kartlar oluşturdu.

İnternetten kartlı ödemeler 756,9 milyar liraya ulaştı

Geçen ay internetten yapılan kartlı ödemelerin tutarı yıllık bazda yüzde 39 artarak 756,9 milyar liraya ulaştı. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam ödemeler içindeki payı yüzde 30 oldu.

Aynı dönemde, internetten kartlı ödemeler yüzde 11 artarak 249,2 milyona yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı yüzde 14 olarak kayıtlara geçti.

Kartlarla yapılan temassız ödeme sayısı yüzde 16 artarak 1 milyar 233,7 milyon oldu. Temassız ödeme tutarı ise yüzde 51 artarak 855 milyar liraya yükseldi. Nisan ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemeden 4'ü temassız gerçekleşti.

Teknoloji ve yapay zeka şirketlerine ilişkin iyimserliğe karşın ABD/İsrail-İran Savaşı'ndan kaynaklı etkiler piyasalardaki risk iştahında kırılganlıklara işaret ediyor.

Yapay zeka harcamalarının şirketlerin büyümesini olumlu etkileyeceğine dair beklentilerle teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin hisselerinde görülen sert yükselişler küresel piyasalarda dün risk iştahını artırmış, savaş kaynaklı enerji maliyetlerine karşın ABD'de açıklanan verilerin tüketicinin gücünün sürdüğüne işaret etmesi de piyasalarda görülen pozitif seyirde etkili olmuştu.

Yapay zekaya yönelik yenilenen yatırımlar, sağlam şirket karları ve açıklanan makroekonomik verilerin özellikle ABD ekonomisinin dirençli olduğunu göstermesi dün borsaların rekor tazelemesini sağladı.

Diğer taraftan petrol fiyatlarındaki yükseliş ve tahvil faizlerindeki artış yeni günde piyasalarda satış baskısına neden oldu.

Yatırımcılar, borsalardaki yapay zeka temelli yükselişlerin ne kadar sürdürülebilir olduğunu sorgularken, ABD-Çin görüşmelerinin nasıl değerlendirilmesi konusunda da kararsız görünüyor.

Taraflar arasında ekonomik işbirliğinin arttığına dair işaretler olmasına karşın piyasaların beklediği şeyin İran konusunda bir ilerleme olması ve bu konuda kayda değer bir ilerleme olmaması piyasalardaki risk iştahını baskılıyor.

Böylece teknoloji hisselerine yönelik yatırımcı coşkusu yerini tahvil faizlerindeki yükselişlerden kaynaklı negatif etkiler ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artışı beklentilerinin güçlenmesine yol açan enflasyonist endişelere bıraktı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın devam eden Pekin temasları bugün de yatırımcıların odağında yer alıyor

Siyasi kurmaylarının yanı sıra Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ile Tesla Üst Yöneticisi Elon Musk gibi Amerikan şirketlerinin temsilcilerinden oluşan geniş bir heyetle Çin'de temaslarda bulunan Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili ve heyetler arası görüşme için bir araya geldi.

Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerinin görüşmesinden çıkan mesajlar yakından izlenirken, Çin Devlet Başkanı Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini ifade etti.

İran konusunda ise Beyaz Saray, ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi'nin, Hürmüz Boğazı'nın açık kalması ve "İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması" konusunda mutabık kaldığını açıkladı.

Trump, Fox News'e verdiği röportajda da Şi'nin İran'la anlaşma ve Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda yardımcı olmaya hazır olduğunu söylediğini belirtti. Trump'ın bu açıklaması da dün piyasaları destekledi.

Ayrıca Trump, Şi'nin Amerikan uçak üreticisi Boeing'den 200 uçak satın almayı kabul ettiğini açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de ülkesinin İsrail ile birlikte İran'a saldırılarıyla başlayan savaş nedeniyle gemi trafiğinde kesintilerin yaşandığı Hürmüz Boğazı'nın açılmasında Çin'in, ABD'den daha fazla çıkarı olduğunu, bu yüzden Washington'a destek vereceklerine inandığını belirtti.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin de açıklamaları takip edilirken, Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, devam eden enflasyonu ekonomi açısından en acil risk olarak gördüğünü belirtti.

Öte yandan düzenlediği basın toplantısında, küresel ekonomideki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, küresel ekonominin Orta Doğu'daki savaş dolayısıyla yükselen petrol fiyatlarıyla birlikte "olumsuz" senaryoya doğru ilerlediğini ancak orta vadeli enflasyon beklentilerinin çıpalanmış durumda olduğunu söyledi.

Makroekonomik veri tarafına bakıldığında ABD'de perakende satışların nisanda aylık bazda yüzde 0,5 ile beklentilere paralel artış kaydettiği görüldü.

Söz konusu dönemde satış tutarındaki en yüksek artış, Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle yükselen petrol fiyatlarına bağlı olarak benzin istasyonlarında görüldü.

Analistler, söz konusu verinin artan enerji fiyatlarına karşın tüketici talebinin devam ettiğini ortaya koyduğunu ancak perakende satışlarda en yüksek artışın benzin istasyonlarında görülmesinin enflasyonist baskıların daha da fazla artabileceğini gösterdiğini söyledi.

Ülkede ithalat fiyat endeksi nisanda aylık yüzde 1,9, ihracat fiyat endeksi yüzde 3,3 ile beklentilerin üzerinde arttı.

ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 9 Mayıs ile biten haftada 211 bine çıkarak piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Piyasa beklentisi, işsizlik maaşı başvuru sayısının bu dönemde 205 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 200 binden 199 bine revize edildi. Ülkede, ithalat fiyat endeksi nisanda aylık yüzde 1,9 ihracat fiyat endeksi yüzde 3,3 ile beklentilerin üzerinde arttı.

Enflasyonist endişeler tahvil piyasasında satış baskısına neden olurken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, yüzde 4,52 ile 1 yılın en yüksek seviyesine, ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,0693'le Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 0,1 artışla 104 dolarda seyrediyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş eğilimi dünya genelindeki ülkelerde enflasyonun yükseleceğine dair endişeleri körüklerken, bu hafta ABD'den gelen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksindeki (ÜFE) yükseliş bu endişelerin kanıtı oldu.

Yatırımcıların güvenli liman talebinin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 99,1 seviyesinde seyrederken, yükselen petrol fiyatları ve güçlenen doların negatif etkileriyle altının onsu yüzde 1,3 azalışla 4 bin 590 dolardan işlem görüyor.

Kripto para piyasasında, ABD Senatosunun Bankacılık Komitesinin sektöre yasal netlik kazandırmayı hedefleyen ve "CLARITY" olarak bilinen yasa tasarısını onaylayarak Senato Genel Kurulu'na sevk etmesi sonrası dün 82 bin dolara kadar yükselen Bitcoin'in fiyatı, bugün 81 bin dolar seviyelerinde dengelendi.

New York borsası rekor tazeledi

New York borsasında teknoloji hisselerinde devam eden yükselişlerin pozitif etkisiyle dün alış ağırlıklı bir seyir izlendi.

ABD'nin yaklaşık 10 Çinli şirketin Nvidia'nın H200 çipini satın almasına onay verdiğine dair haberlerin ardında Nvidia'nın hisseleri yüzde 4,4 değer kazandı. Çin'in Boeing'den 200 uçak satın alacağına yönelik haberlere rağmen Boeing hisseleri günü yüzde 4,7 kayıpla tamamladı.

Teknoloji şirketleri arasında Cisco hisselerindeki yükseliş öne çıktı. Şirketin yeniden yapılanma kapsamında yaklaşık 4 bin çalışanını işten çıkaracağını açıklamasına karşın yıllık gelir beklentisini yukarı yönlü revize etmesinin ardından hisseleri yüzde 13,4 değer kazandı.

Söz konusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,75, S&P 500 endeksi yüzde 0,77 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,88 değer kazandı.

S&P 500 endeksi, 7.517,12 puanla, Nasdaq endeksi 26.707,14 puanla rekor kırdı. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise yeni güne negatif seyirle başladı.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları dün güçlü bilançoların desteğiyle pozitif seyretti.

Buna karşın Avrupa'da büyük teknoloji şirketlerinin fazla olmayışı ve enerji fiyatlarındaki yükselişin büyüme ve enflasyon görünümü üzerinde baskı oluşturması Avrupa piyasalarındaki risk algısının devam etmesine neden oluyor.

Öte yandan İngiltere'de 1. çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla önceki çeyreğe göre yüzde 0,6 ile beklentiler dahilinde gerçekleşirken, yıllık yüzde 1,1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Önceki çeyreklik dönemdeki ekonomik büyüme yüzde 0,2 olurken, yıllık bazda yüzde 1 olmuştu. İngiltere ekonomisi ABD/İsrail-İran kaynaklı savaş etkilerine karşın güçlü bir büyüme kaydetti. Ancak söz konusu büyüme ocak ve şubat aylarını da kapsadığı için bundan sonraki dönemde İngiltere ekonomisinde durgunluk olabileceği tahmin ediliyor. İngiltere'nin enerji tedariki konusunda dışarıya yoğun bir şekilde bağlı olmasının ülke ekonomisini kırılgan hale getirebileceği öngörülüyor.

Ülkede tahvil faizlerindeki sert yükseliş de mortgage piyasasında faizlerin artmasına sebep oldu. Bu durumun ekonomik büyümeyi baskılayacağına dair beklentiler bulunuyor.

Ayrıca son siyasi gelişmelerden sonra ülkede liderlik yarışının başlayacağına kesin gözle bakılıyor. Son olarak, 7 Mayıs'taki yerel seçimlerde büyük yenilgi alan Başbakan Keir Starmer'a istifa çağrısında bulunan Sağlık Bakanı Wes Streeting de hükümetteki görevinden ayrıldığını duyurdu.

Wes Streeting'in Starmer'a karşı İşçi Partisi liderliği için aday olmayı planladığı gündeme gelmesine rağmen kendisi mektubunda resmi bir adaylık açıklamasında bulunmadı.

İngiltere'deki siyasi belirsizliklerin etkisiyle sterlin/dolar paritesi yüzde 0,4 azalışla 1,3350'de seyrediyor.

Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,32, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,15, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,46 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,93 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar ise yeni güne karışık seyirle başladı.

Asya borsalarında Çin hariç negatif bir seyir izleniyor

Asya borsalarında, ABD-Çin görüşmelerinde jeopolitik ve bazı ekonomik konularda kayda değer bir haber akışı olmaması ve Japonya'da üretici fiyatlarında görülen sert hızlanmayla Çin hariç negatif bir seyir izleniyor.

ABD ve Çin arasındaki görüşmelerde çip ihracat kontrollerinin ayrıntılı olarak ele alınmadığına yönelik haberler özellikle Güney Kore borsasını olumsuz etkiledi.

Japonya'da nisan ayına ilişkin ÜFE aylık yüzde 2,3, yıllık da yüzde 4,9 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, verinin artış hızında da mart ayına göre de belirgin derecede yükseliş görüldü. Ülkede ÜFE mart ayında aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 2,6 artmıştı.

Söz konusu verinin ardından Japonya'da 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,72 ile 1995 yılından bu yana en yüksek seviyeyi gördü.,

Söz konusu gelişmelerle, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,8, Hong Kong'da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,9 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,7 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 arttı.

Borsa günü yükselişle tamamladı

Borsa İstanbul'da ise dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,32 değer kazanarak 14.644,70 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışının hemen altında 17.209,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 45,4308'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 45,5440'dan işlem görüyor.

Öte yandan dün yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuşan TCMB Başkanı Fatih Karahan, "Enflasyonun 2026 yıl sonunda yüzde 26, 2027 yıl sonunda ise yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. Enflasyonun 2028 yıl sonunda yüzde 9’a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz." dedi.

Karahan, "2026 yılı ara hedefimizi yüzde 24’e, 2027 yılı ara hedefimizi yüzde 15’e, 2028 yılı ara hedefimizi ise yüzde 9 seviyesine yükselttik" diye konuştu.

Analistler, bugün yurt içinde bütçe dengesi ve piyasa katılımcıları anketinin, yurt dışında ise ABD'de New York Fed imalat endeksi, sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.800 ve 14.900 puanın direnç, 14.500 ve 14.400 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, Rusya'nın petrol ve petrol ürünleri ihracatından elde ettiği gelir nisanda aylık bazda sınırlı artışla 19,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Buna karşın Rusya'nın toplam petrol ve petrol ürünleri ihracatı, nisanda aylık bazda günlük 90 bin varil, yıllık bazda ise günlük 480 bin varil azalarak günlük 7 milyon varil seviyesine geriledi.

IEA verilerine göre, Rusya'nın rafine petrol ürünleri ihracatı da nisanda aylık bazda günlük 340 bin varil azalarak günlük 2,15 milyon varile indi. Söz konusu düşüşte, benzin ihracatına yönelik kısıtlamalar ve bazı rafinerilerde işlenen petrol miktarının azalması etkili oldu.

Rusya'da petrol üretimi de nisanda aylık bazda günlük yaklaşık 130-140 bin varil, yıllık bazda ise günlük 460 bin varil azalarak yaklaşık 8,8 milyon varil seviyesinde gerçekleşti.

Söz konusu tablo, küresel fiyatlardaki yükselişin Rusya'nın enerji gelirlerini desteklemesine rağmen, rafineri üretimi ve petrol ürünleri ihracatında yaşanan aksaklıkların Moskova açısından riskleri artırdığını gösteriyor.

Ukrayna'nın yoğunlaşan saldırılarının, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı çevresindeki kriz nedeniyle küresel petrol ve petrol ürünleri piyasalarında arz güvenliği endişelerinin arttığı dönemde yaşanması da dikkati çekiyor.

Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler nedeniyle dünya petrol piyasasında arz endişeleri güçlenirken, petrol fiyatları yüksek seyrediyor ve enerji ticaretinde lojistik riskler artıyor. Küresel fiyatlardaki artış, Rusya'nın rafineri ve liman altyapısındaki kesintilerle birleşince, Kremlin açısından enerji yönetimini daha karmaşık hale getiriyor.

Rusya'dan Ukrayna'nın enerji altyapısına sistematik saldırılar

Rusya-Ukrayna savaşının 2022'de başlamasının ardından Rusya ve Ukrayna karşılıklı olarak enerji altyapılarını hedef aldı.

Kremlin yönetimi bu kapsamda savaşın ilk günlerinde Avrupa'nın en büyük nükleer santrallerinden biri olan Ukrayna'daki Zaporijya Nükleer Santralini ele geçirdi.

Rusya, savaş boyunca Ukrayna'nın enerji altyapısını sistematik biçimde hedef aldı. Saldırılar özellikle termik ve hidroelektrik santraller, elektrik iletim hatları ve trafo merkezleri, doğalgaz depolama tesisleri, ısınma altyapısı ve bölgesel enerji şebekeleri üzerinde yoğunlaştı.

Moskova yönetimi bu saldırıları genellikle Ukrayna'nın askeri-sanayi kapasitesini zayıflatma gerekçesiyle savundu. Kiev ise saldırıların sivilleri hedef aldığını ve kış aylarında "enerji savaşı" yürütüldüğünü belirtti.

Özellikle 2022 sonbaharından itibaren yoğun Rus füze ve İHA saldırıları sonucunda, ülke genelinde uzun süreli elektrik kesintileri yaşandı. Yine bu saldırılar sonucu su ve ısınma hizmetlerinde aksaklıklar oluştu, enerji üretim kapasitesinin önemli bölümü hasar gördü.

Saldırıların coğrafyası genişledi

Mart ayından bu yana ise Rusya'daki saldırılarda öne çıkan ilk hedefler arasında Krasnodar bölgesindeki Tihoretsk tesisi yer alırken, bölgede 12 Mart'ta bir petrol deposuna İHA parçalarının düşmesi sonucu yangın çıktı. İlk etapta 150 metrekarelik alanda başlayan yangın, daha sonra 3 bin 800 metrekareye kadar yayıldı.

Aynı bölgede nisan ayında da petrol deposu sahasında yangın meydana gelirken, Rus makamları olaylarda can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını duyurdu. Tihoretsk hattı Rusya’nın güneyindeki enerji lojistiği açısından son dönemde öne çıkan hedeflerden biri haline geldi.

Martın ikinci yarısında saldırılar Rusya'nın Baltık Denizi hattında yoğunlaşırken, Leningrad bölgesindeki Ust-Luga Limanı 25 Mart'tan itibaren birkaç kez hedef alındı. Limanda yangın ve hasar oluşurken, bölge yönetimi saldırıların ardından bazı noktalarda yangınların söndürüldüğünü açıkladı.

Rus gazetesi Kommersant'taki haberde, Ust-Luga'nın martın son haftasında 25, 27, 29 ve 31 Mart'ta saldırılara maruz kaldığına işaret edilirken, Ust-Luga, Rusya'nın petrol ve petrol ürünleri ihracatında Baltık hattındaki en önemli çıkış noktalarından olma özelliği taşıyor.

Söz konusu dönemde, Leningrad bölgesindeki Kirişi sanayi bölgesinde de yangın çıkarken, bölgede Rusya'nın kuzeybatısındaki en büyük rafineri tesislerinden KINEF bulunuyor. Rus basınında, yangının sanayi bölgesinde çıktığı belirtilirken, saldırıların Baltık hattındaki rafineri ve liman altyapısını aynı dönemde baskı altına aldığı görüldü.

Nisan başında Nijniy Novgorod bölgesindeki Kstovo da saldırıların hedefinde yer alırken, bölge yönetimine göre, 5 Nisan gecesi 30 İHA düşürüldü, Lukoil'e ait iki tesiste ve Novogorkovskaya Termik Santrali'nde hasar oluştu.

Kstovo'daki Lukoil-Nijegorodnefteorgsintez rafinerisi, Rusya'nın en büyük petrol işleme merkezlerinden biri olarak biliniyor.

18 Nisan'da saldırılar aynı anda farklı bölgelere yayılırken, Leningrad bölgesinde, petrol ürünleri ihracatı açısından Baltık hattındaki önemli terminallerden Vısotsk Limanı çevresinde İHA saldırısı sonrası yangın çıktı.

Aynı gün Samara bölgesindeki Sızran ve Novokuybışevsk kentlerinde de sanayi tesisleri hedef alınırken, bölge yönetimi, iki kentteki işletmelere İHA'ların isabet ettiğini duyurdu. Sızran ve Novokuybışevsk, Rusya'nın Volga hattındaki önemli rafineri merkezleri arasında yer alıyor.

Söz konusu saldırılar, Rusya'nın petrol altyapısına yönelik baskının yalnızca sınır bölgeleri veya Karadeniz hattıyla sınırlı kalmadığını, ülkenin iç kesimlerindeki rafineri merkezlerine de uzandığını gösterdi.

Rus hükümeti ihracat kısıtlamalarını genişletti

Karadeniz kıyısındaki Tuapse ise nisan ayının ikinci yarısında saldırıların en görünür merkezlerinden biri haline gelirken, Tuapse'deki deniz terminali ve rafineri sahasında yangınlar çıktı, bölgede can kayıpları, tahliye ve acil durum uygulamaları yaşandı.

Bölge basınında, Tuapse'nin iki haftadan kısa sürede birden fazla kez saldırıya uğradığına dair haberler yer alırken, bölgede yangınların ardından petrol ürünleri sızıntısı ve çevre kirliliğine karşı temizlik çalışmaları yürütüldü.

Mayıs başında saldırılar Perm bölgesine uzanırken Perm Bölgesi Valisi Dmitriy Mahonin, bölgede bir sanayi işletmesinin İHA saldırısına uğradığını, olayda can kaybı veya yaralanma olmadığını açıkladı. Rus kaynaklarında hedef alınan tesisin adı paylaşılmazken, saldırıların Volga hattı ve güney bölgelerinden Ural hattına kadar genişlemesi dikkati çekti.

Rus hükümeti, bu süreçte iç piyasada yakıt arzını korumak amacıyla benzin ihracatına yönelik kısıtlamaları genişletirken, geçen ay alınan kararla, 31 Temmuz 2026'ya kadar geçerli olan ihracat kısıtlamaları doğrudan petrol ürünü üreticilerini de kapsayacak şekilde genişletildi.

Hükümet, kararın iç piyasada istikrarı korumayı ve yüksek talep döneminde yakıt arzını güvence altına almayı amaçladığını bildirdi. Söz konusu adım, aynı zamanda, rafineri üretimindeki aksamalar ve petrol ürünleri ihracatındaki düşüşle birlikte değerlendirildiğinde, Rus enerji piyasasında baskının arttığını ortaya koydu.

Rusya'daki petrol tesisleri 2022'den bu yana zaman zaman hedef alınırken, 2023 ve 2024'te Krasnodar, Rostov, Ryazan, Samara ve Nijniy Novgorod hattındaki rafineriler saldırılarla gündeme gelmişti.

Bu yılın mart ayından bu yana yaşanan son dalga saldırılar, önceki dönemlerden farklı olarak rafineri üretimi, petrol depolama alanları, ihracat limanları ve deniz terminallerini aynı anda baskılamasıyla öne çıkıyor.

Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik İHA saldırıları, Moskova açısından enerji gelirleri, iç yakıt dengesi ve ihracat lojistiğiyle bağlantılı daha geniş ekonomik bir etkiye dönüşürken, Baltık'taki Ust-Luga ve Vısotsk, Volga hattındaki Kstovo, Sızran ve Novokuybışevsk, kuzeybatıdaki Kirişi, Ural hattındaki Perm, güneyde Tihoretsk ve Karadeniz kıyısındaki Tuapse, son dönemde Rus enerji sistemindeki kırılganlığı gösteren başlıca noktalar arasında yer alıyor.

Buna göre, nisanda aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 4,05, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 3,04 BIST 100 endeksinde gerçekleşti

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından mevduat faizi (brüt) yüzde 0,08, avro yüzde 0,73, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) yüzde 1,6, dolar yüzde 1,8 ve külçe altın yüzde 6,85 yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise mevduat faizi (brüt) yüzde 1,05, avro yüzde 1,69, DİBS yüzde 2,55, dolar yüzde 2,75 ve külçe altın yüzde 7,76 yatırımcısına kayba yol açtı.

BIST 100 endeksi, üç aylık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 2,16, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 1 yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak hesaplandı.

Aynı dönemde külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 6,58, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 7,65 yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Altı aylık değerlendirmeye göre BIST 100 endeksi Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 15,58, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 11,71 yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Dolar ise Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 5,07, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 8,25 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı olarak görüldü.

Yıllıkta en yüksek reel getiri külçe altında

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 32,18, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 28,41 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak öne çıktı.

Yıllık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından BIST 100 endeksi yüzde 15,84, DİBS yüzde 9,4 ve mevduat faizi (brüt) yüzde 3,26 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 5,09 ve dolar yüzde 8,69 yatırımcısına kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde ise BIST 100 endeksi yüzde 12,53, DİBS yüzde 6,28 ve mevduat faizi (brüt) yüzde 0,31 yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 7,8 ve dolar yüzde 11,3 oranlarında yatırımcısının kayba uğramasına yol açtı.

Türk Eximbank açıklamasına göre, söz konusu işlem, mevcut küresel piyasa koşulları dikkate alındığında son dönemin en dikkati çekici ihraçlarından biri olarak öne çıkıyor.

Uluslararası piyasalarda süregelen belirsizlik ortamına karşın, Türk Eximbank, başarılı bir tahvil ihracına imza attı.

Güçlü yatırımcı ilgisi sayesinde tahvilin nihai getirisi, başlangıç seviyesine kıyasla 47,5 baz puan iyileşerek gerçekleşti. Yatırımcı talebinin gücü doğrultusunda başlangıçta 500 milyon dolar olarak öngörülen ihraç büyüklüğü 650 milyon dolara yükseltildi.

İşlemde yeni ihraç primi oluşmaması, Türk Eximbank’ın uluslararası yatırımcılar nezdindeki güçlü kredibilitesini ve güvenilir konumunu bir kez daha teyit etti. Ayrıca ABD Hazine tahvilleri referans alındığında oluşan risk primi seviyesi, Türk Eximbank’ın önceki işlemlerine kıyasla en düşük düzeyde gerçekleşti.

Tamamı Türkiye Hazinesi’ne ait olan Türk Eximbank tarafından gerçekleştirilen bu ihraç, küresel ölçekte devam eden belirsizliklere rağmen uluslararası yatırımcıların Türkiye’ye duyduğu güvenin sürdüğünü ortaya koydu.

İşleme dünya genelinde toplam 116 kurumsal yatırımcı katılırken, özellikle Amerika, Kıta Avrupası ve Asya’daki uzun vadeli yatırımcı ilgisinde geçen yıla kıyasla belirgin bir artış gözlendi. Tahvilin yatırımcı dağılımında Avrupa yüzde 59 ile ilk sırada yer alırken, Orta Doğu ve Asya yüzde 21, Amerika ise yüzde 20 pay aldı.

Yatırımcı tabanının yüzde 78’ini uluslararası varlık yönetim şirketleri ve kurumsal yatırımcılar oluşturdu. Bu çeşitlilik, işlemin küresel ölçekte dengeli ve güçlü bir talep yapısıyla karşılandığının da bir göstergesi olarak değerlendirildi. Bu tahvil ihracıyla beraber Türk Eximbank, uluslararası piyasalardan 2026 yılının ilk dört ayında toplam 4 milyar dolar yeni kaynak temin etmiş oldu.

"Türkiye’nin dış ticaret hedeflerine katkı sunmayı kararlılıkla sürdüreceğiz"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türk Eximbank Genel Müdürü Ali Güney, küresel piyasalardaki belirsizliklere rağmen son derece başarılı bir tahvil ihracı gerçekleştirmekten dolayı mutlu olduklarını belirtti.

Güney, sağladıkları 650 milyon dolar tutarındaki kaynağın Türk Eximbank’ın orta ve uzun vadeli fonlama stratejisinin önemli bir bileşenini oluşturduğunu ifade ederek, "Zorlu küresel piyasa koşullarına rağmen yaklaşık 2,5 milyar dolar düzeyinde talep toplanması, Türk Eximbank’ın uluslararası yatırımcılar nezdindeki güçlü konumunu ve Türkiye ekonomisine duyulan güveni açık biçimde ortaya koymaktadır." ifadelerini kullandı.

Güçlü talep sayesinde tahvil getirisinin 47,5 baz puan iyileşmesinin de kendileri için sevindirici olduğunu aktaran Güney, şunları kaydetti:

"Bu sonucun, jeopolitik gelişmelerin ve dalgalı makroekonomik görünümün belirleyici olduğu bir dönemde elde edilmesi ise ayrıca önem taşımaktadır. Uygun ihraç zamanlamasının isabetli şekilde değerlendirilmesi ve süreç boyunca sürdürülen disiplinli iletişim, bu başarının temel unsurları arasında yer almıştır. Türk Eximbank olarak, ihracatçılarımızın uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artırmaya yönelik uygun koşullu finansman sağlamayı ve Türkiye’nin dış ticaret hedeflerine katkı sunmayı kararlılıkla sürdüreceğimizi bir kez daha vurgulamak istiyorum."

Törene Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, Gedik Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı ve Üst Yöneticisi (CEO) Onur Topaç, Gedik Yatırım Genel Müdürü Ersan Akpınar, Inveo Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Topaç'ın yanı sıra sektör temsilcileri, yatırımcılar ve Gedik Yatırım çalışanları katıldı.

Törende açıklamalarda bulunan Gedik Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Onur Topaç, sadece aracı kurum faaliyetleriyle sınırlı kalmayan bir yapıya kavuştuklarını, 35 yıllık süreçte yatırım bankacılığından girişim sermayesine, varlık kiralamadan kripto varlıklara ve finansal teknolojilere kadar geniş bir alanda faaliyet gösteren kapsamlı bir finansal şirketler topluluğuna dönüştüklerini kaydetti.

Kuruldukları günden bu yana stratejik bir finansal sıçrama gerçekleştirdiklerini belirten Topaç, şu ifadeleri kullandı:

"35 yıllık bir şirketiz ancak son 6 yılımıza çok şey sığdırdık. İştirak sayımızı 7'ye yükseltirken, iştiraklerimizin bilançomuzdaki payını yüzde 46 seviyelerine taşıdık. Attığımız büyüme adımlarıyla 2019 yılında 11 milyon dolar olan net karımızı, 2025 sonunda 35,2 milyon dolar seviyesine çıkardık. Elbette bu gelişim düz bir çizgiyle olmadı. Zor bir sektörde, piyasa koşullarına bağlı dalgalı bir seyirde, her fırtınadan daha da güçlenerek çıktık."

Topaç, dünya ekonomisinin özellikle 2020'den bu yana adeta bir "test döneminden" geçtiğini kaydederek, şöyle devam etti:

"Pandemi şoku, kopan tedarik zincirleri ve küresel enflasyon fırtınasına rağmen operasyonel çevikliğimiz ve güçlü teknolojik altyapımızla bu süreci veri odaklı yönettik. Gücümüzü verdiğimiz güvenden, teknolojiden ve çalışanlarımızdan alıyoruz. 1996 yılında internetten ilk emri ileten kurum olma öncülüğümüzü, yakında lansmanını yapacağımız yeni mobil uygulamamızla sürdürüyoruz. Sermaye piyasalarının 'okulu' olarak, 650'yi aşkın uzman kadromuzla sektöre değer katmaya, sermaye piyasalarında vizyonumuz olan her alanda liderlik için çalışmaya devam edeceğiz. Sektörün en çok şubesine sahip kurumu olarak sahadayız ve yeni geliştirdiğimiz, sektörde bir ilk olan 'private' konseptimizle hizmet kalitesinde standartları yeniden tanımlıyoruz. Misyon Yatırım Bankası ile yatırım bankacılığında, Marbaş Menkul Değerler ile sermaye piyasalarının farklı segmentlerinde, Inveo Ventures ile girişimcilik tarafında, Ichain ve Misyon Kripto ile dijital varlık alanında, GY Varlık Kiralama ile kira sertifikası alanında aktif rol alıyoruz."

Gedik Yatırım'ın gelecek hedeflerinde stratejik bir derinleşme olduğunu söyleyen Topaç, gelirleri çeşitlendirmek ve aracılık faaliyetlerinin dalgalı seyrinden daha az etkilenmek için iştirakler kurmak ve büyütmekle geçen yılların ardından gelecek yıllarda bu yapıların şirket değerine bugün olduğundan çok daha fazla olumlu katkı sağlamasını beklediklerini aktardı.

Topaç, 16 yıldır halka açık bir şirket olduklarına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Temettünün öneminin farkındayız ve son 6 yıldır aralıksız nakit temettü dağıtıyoruz. 2026 yılı için de dağıtılabilir karımızın yüzde 50'sini nakit temettü olarak dağıtma hedefimiz bulunuyor. Gedik Yatırım, sermaye piyasalarının ülkemiz için taşıdığı hayati önemin tam olarak farkında. Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün hedef gösterdiği muasır medeniyetler seviyesine gelebilmemiz için, bugünün ekonomik koşullarında sermaye piyasalarının önemi yadsınamaz. Bu bilinçle ülkemiz için 35 yıldır olduğu gibi bundan sonra da kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz."

"Büyüme yolculuğumuz kolay olmadı"

Inveo Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Topaç da Gedik Yatırım'ın 1991'de Türkiye sermaye piyasalarına yön veren, gelişiminde rol oynayan bir kurum olma hedefiyle yola çıktığını belirtti.

O günden bu yana attıkları her adımda sermaye piyasalarına değer katan, yatırımcılara kapsamlı hizmetler sunan ve güven temelli bir ilişki kuran bir yapı inşa etmeye odaklandıklarına değinen Topaç, "35 yıldır yatırımda 'güvenin adresi' olmamız, bu yaklaşımın en güçlü göstergesi. Bu süreçte sektörün büyümesine ve gelişimine katkı verirken, Gedik Yatırım'ın büyümesi için de çalıştık." dedi.

Topaç, Gedik Yatırım'ın büyüme yolculuğunun kolay olmadığını belirterek, "Ancak bugün geriye dönüp baktığımızda gurur duyacağımız bir durumdayız. Bu yolculukta en büyük gücümüz, her zaman insan kaynağımız oldu. Çalışanlarıyla büyüyen bir kurum olarak, hem şirketimize hem de sektörümüze kazandırdığımız nitelikli insan kaynağıyla gurur duyuyoruz." diye konuştu.

Gedik Yatırım'ın teknoloji yatırımlarıyla sektöre birçok ilki kazandırdığını ve çok sayıda öncü iş yaptığını aktaran Topaç, şu değerlendirmede bulundu:

"Hayata geçirdiğimiz ilklerle yatırımcılarımıza en iyi hizmeti vermek için çalıştık. Bugüne kadar 30 halka arzda liderlik, 3 halka arzda eş liderlik ve 170'in üzerinde halka arzda konsorsiyum üyeliği üstlendik. Toplam 203 şirketin sermaye piyasalarıyla buluşmasına katkı sağladık. 35 yıllık çalışmanın akabinde Gedik Yatırım, 2025 yılı sonu itibarıyla 5 milyar liranın üzerinde bir öz sermayeye ve 25 milyar liraya yakın bir aktif büyüklüğe ulaştı. Sadece finansal başarılarımızla değil, eğitimden çevreye, spordan sosyal projelere kadar farklı alanlarda toplum ve insanlar için değer üretmeye çalıştık."

Topaç, Gedik Yatırım'ın yolculuğunda "sürekli gelişime" önem verdiğini ve her zaman "kaliteli iş yapma" felsefesiyle hareket ettiklerini söyledi.

Hızlı büyümek için değerlerinden ödün vermediklerini ve menzillerini hep uzun tuttuklarını aktaran Topaç, Gedik Yatırım'ın bir aracı kurumun yanı sıra yatırım bankasından kripto varlıklara, girişim sermayesinden İslami finansmana uzanan bir şirketler topluluğu haline geldiğini vurguladı.

Topaç, geniş finansal ekosistemleri ve 35 yıllık deneyimlerinin, geleceğe ümitle bakmalarını sağladığına değinerek, "Gedik Yatırım olarak, sermaye piyasalarının gelişimi için bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da çalışmaya devam edeceğiz." değerlendirmesini yaptı.

İFM’den yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yatırım ortamını güçlendirmeye yönelik yeni teşviklerin ele alındığı “Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı”nda yaptığı konuşmada, İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik vergi avantajlarını genişleten düzenlemeleri açıkladığı anımsatıldı.

Bu kapsamda, İFM’de faaliyet gösteren kurumların transit ticaret ile yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara uygulanan kurumlar vergisinde indirim oranının yüzde 50’den yüzde 100’e çıkarıldığı hatırlatıldı.

Açıklamada, asgari kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin istisna kapsamının genişletildiği, İFM’de elde edilen ve teşvik kapsamında değerlendirilen gelirlerin de bu kapsama dahil edilmesinin planlandığı aktarıldı.

İFM’de finansal hizmet ihracatına yönelik teşvik ve vergi avantajlarının 2047’ye kadar yüzde 100 uygulanacağının belirtildiği açıklamada, harç muafiyeti süresinin 20 yıla çıkarılmasının uzun vadeli öngörülebilirlik sağlayarak uluslararası yatırımcılar için güçlü bir güven unsuru oluşturacağı ifade edildi.

Açıklamada, küresel şirketlerin bölgesel yönetim merkezlerini Türkiye’ye taşımalarını destekleyen yeni vergi avantajlarının da devreye alındığı, bu kurumlardaki nitelikli çalışanlara yönelik ücret istisnası uygulamalarının genişletileceği, İFM bünyesinde hayata geçirilen “Tek Durak Büro” uygulamasıyla şirket kuruluşundan izin süreçlerine kadar birçok işlemin tek merkezden yürütülebileceği aktarıldı.

“Yeni teşvikler İFM’ye ilgiyi daha da artıracak”

Açıklamada değerlendirmeleri yer alan İFM Genel Müdürü Ahmet İhsan Erdem, bu düzenlemelerin İstanbul Finans Merkezi’nin uluslararası rekabet gücünü artıran önemli bir adım olduğunu belirterek, “Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu vizyon ve İstanbul Finans Merkezi özelinde açıkladığı düzenlemeler, uluslararası finans ve ticaret ekosistemindeki konumumuzu daha da güçlendirecektir.” ifadesini kullandı.

Gelecek dönemde hayata geçirilmesi planlanan ilave düzenlemelerle İFM’nin sorumluluğunun daha da artacağına işaret eden Erdem, Türkiye’nin uzun vadeli yatırım, finans ve kalkınma hedeflerine katkısını güçlendirmek için kararlılıkla çalışmaya devam edeceklerini vurguladı.

Erdem, yeni düzenlemelerin mevcut teşviklerle birlikte İstanbul Finans Merkezi’nin sunduğu bütüncül yapıyı daha da güçlendireceğinin altını çizerek, şunları kaydetti:

“Uluslararası kuruluşlar karar süreçlerinde güçlü hukuki ve operasyonel altyapı, rekabetçi teşvik yapısı ve nitelikli insan kaynağına erişim ile geniş pazarlara ulaşım imkanlarını birlikte değerlendiriyor. İFM Kanunu ile sağlanan hukuk seçimi ve yabancı para birimiyle defter tutabilme gibi kolaylıklar, finansal hizmet ihracatına yönelik vergi avantajları ve Türkiye’nin genç yetenek havuzu, bu ilgiyi destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. İstanbul’un dört saatlik uçuş mesafesinde 1,3 milyar kişilik nüfusa erişim imkanı da kurumlara geniş bir operasyon alanı sunuyor. Açıklanan yeni teşviklerin, bu güçlü yapıyı tamamlayarak İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik mevcut ilgiyi daha da artıracağına inanıyoruz.”