Etrofil İle El Örgü İpliğinde Türk İmzası Dünyaya Yayılıyor 

El örgü iplik sektörünün köklü markalarından Etrofil El Örgü İplikleri, 2026 yılının ilk yarısında ihracat, ürün geliştirme ve dijitalleşme alanlarında yaptığı çalışmalarla dikkat çekti. Yılın ilk altı ayında planladıkları hedeflerin önemli bir bölümüne ulaştıklarını belirten Yönetim Kurulu Başkanı Toygun Batallı, “İç pazarda talep daha kontrollü bir seyir izlerken, ihracat tarafında daha güçlü bir performans ortaya koyduk. Avrupa ve Amerika, öncelikli pazarlarımız olmaya devam ediyor. Bununla birlikte Güney Amerika, Balkanlar ve çeşitli Avrupa ülkelerinde yeni iş birliklerine yönelik görüşmelerimizi sürdürüyoruz. 2026 yılının ikinci yarısında ise özellikle yeni sezon siparişlerinin etkisiyle daha hareketli ve güçlü bir dönem geçirmeyi öngörüyoruz” dedi.

Küresel ekonomideki belirsizlikler, maliyet baskıları ve değişen tüketici alışkanlıklarına rağmen el örgü iplik sektörü, ihracat performansı ve yenilikçi ürün yatırımlarıyla büyümesini sürdürüyor.

İkinci Yarıda Gözler Yeni Sezon Siparişlerinde

Yılın ilk altı ayını değerlendiren Etrofil El Örgü İplikleri Yönetim Kurulu Başkanı Toygun Batallı, “2026 yılının ilk altı ayı bizim açımızdan temkinli ancak verimli geçen bir dönem oldu. Yıl başında belirlediğimiz hedeflerin önemli bir bölümüne ulaştık. Özellikle ihracat, ürün geliştirme ve mevcut müşteri ilişkilerini güçlendirme alanlarında planladığımız adımları büyük ölçüde hayata geçirdik. Geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla satışlarımızda dengeli bir büyüme yakaladık. İç pazarda talep daha kontrollü bir seyir izlerken, ihracat tarafında daha güçlü bir performans sergiledik. Avrupa, Amerika ve mevcut distribütörlük pazarlarımızda Etrofil markasına olan ilginin devam ettiğini görmekten memnuniyet duyuyoruz. Yılın ilk yarısında yeni ürün geliştirme, numune yönetimi, planlama ve müşteri iletişimi süreçlerinde teknolojiyi daha etkin kullanmaya başladık. Dijital dönüşüm yatırımlarımızı yılın ikinci yarısında da sürdürmeyi planlıyoruz. Yeni sezon siparişleriyle birlikte sektörün daha hareketli bir döneme gireceğini öngörüyoruz. Yılın geri kalanında doğal içerikler, sürdürülebilir üretim anlayışı, hafif ve yumuşak tuşeli iplikler, premium ambalaj tasarımları ve güçlü renk hikâyelerine sahip koleksiyonların öne çıkacağını düşünüyoruz. Bu doğrultuda yenilikçi, katma değeri yüksek ve global pazarlarda rekabet gücümüzü artıracak ürünler geliştirmeye devam edeceğiz” dedi.

Türkiye'nin Güçlü Tekstil Altyapısı İhracatı Destekliyor

Türkiye'nin el örgü ipliği alanında Avrupa'nın en güçlü üreticileri arasında yer aldığını belirten Batallı, “İplik sektörüne baktığımızda Türkiye’nin yıllık ihracatının yaklaşık 12 milyar dolar seviyesinde olduğunu görüyoruz. El örgü iplikleri ise bu büyük yapının daha niş ancak katma değeri yüksek segmentlerinden birini oluşturuyor. Türkiye’nin el örgü iplikleri ihracatı bugün yaklaşık 450-500 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. Etrofil El Örgü İplikleri olarak biz de bu güçlü ekosistemin önemli bir parçasıyız. Kalite, sürdürülebilirlik ve tasarım odaklı yaklaşımımız sayesinde Avrupa başta olmak üzere birçok pazarda rekabet gücümüzü her geçen gün artırıyoruz” dedi.

Doğal İçerikli ve Premium Ürünlere Talep Artıyor

Küresel tüketici eğilimlerinin iplik sektörünü doğrudan etkilediğini belirten Batallı, “Özellikle doğal içerikli ve sürdürülebilir ürünlere yönelik talep oldukça yükseldi. Organik pamuk, merino yün, alpaka karışımları ve özel efektli ipliklerin yılın ilk yarısında öne çıkan ürün grupları arasında yer alıyor. Tüketiciler artık yalnızca ürünün teknik özelliklerine değil, üretim hikâyesine, sürdürülebilirlik yaklaşımına ve koleksiyon bütünlüğüne de önem veriyor” açıklamasında bulundu.

Kadının Ev İçi Emeği Ekonomik Değere Dönüşüyor

Batallı, “Büyüyen sektörle birlikte ev içi üretim, dijitalleşmenin de etkisiyle kayıt dışı bir uğraş olmaktan çıkarak önemli bir ekonomik girişimcilik alanına dönüşüyor. Bugün birçok kadın kendi markasını oluşturuyor, sosyal medya üzerinden müşteri kitlesi edinerek evden yönettiği küçük işletmesini sürdürülebilir bir gelir modeline dönüştürüyor. El örgüsü ekonomisi yalnızca üreticilere değil; iplik, aksesuar, ambalaj, kargo ve dijital pazarlama gibi pek çok yan sektöre de katkı sağlayarak geniş bir ekonomik ekosistemi harekete geçiriyor” diyerek sözlerini noktaladı.

Birlik üyesi firmaların temsilcilerinin katıldığı toplantıda, 2025'te 100 milyon tona yakın üretime ve 1,3 milyar dolar ihracata imza atarak küresel liderliğini koruyan çimento sektörünün güncel sorunları, yeşil dönüşüm stratejileri ve sektörün küresel pazarlardaki rekabet koşulları değerlendirildi.

ÇCSİB Başkanı Ender Şahin, buradaki konuşmasında, jeopolitik krizlere rağmen sektörel istikrarın devam ettiğini belirterek, çimentonun başta inşaat, altyapı, konut ve ağır sanayi olmak üzere girdi sağladığı tüm alanlarda zamanlama hatasını kabul etmeyen, doğrudan proje takvimini ve üretimin sürekliliğini belirleyen stratejik bir ürün olduğunu kaydetti.

Şahin, söz konusu sektörlerin ihtiyaç duyduğu çimentonun zamanında tedarik edilememesinin, devasa yatırımların durması anlamına geldiğine dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu stratejik gerçek göz önüne alındığında, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması gibi küresel ticareti felç eden majör krizlerin ortasında Türk çimento sektörünün esnek lojistik kabiliyeti ve proaktif rota yönetimiyle taahhütlerini eksiksiz ve zamanında yerine getirebilmesinin değeri daha net anlaşılıyor. Herkes, en zorlu kriz anlarında bile Türkiye'nin ne kadar dayanıklı ve güvenilir bir ortak olduğunu bir kez daha açıkça görmüştür. Tüm dünyada yankı uyandıran bu güvenin ve katma değerli üretim stratejimizin bir sonucu olarak Ocak-Mayıs 2026'da ihracatımız miktar bazında 9 milyon ton, değer bazında ise 551 milyon dolar olarak gerçekleşti. Küresel lojistik daralmalara rağmen, kriz yönetimindeki başarımız sektörümüzün gücünün en somut göstergesi oldu."

İhracatçının finansal alanda göğüslemek zorunda kaldığı zorluklara da değinen Şahin, döviz kurunun serbest piyasa koşullarında dengelenmesinin Türkiye'nin küresel pazar payını koruması adına stratejik bir zorunluluk olduğuna işaret etti.

Türkiye'nin uzak coğrafyalarda da yer aldığı vurgusu

Şahin, sektörün yeni dönemde en büyük vizyonunun karbonsuzlaşma olduğunu belirterek, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın (SKDM) ihracatçı işletmeler için riskler oluşturacağını, yeşil dönüşümün Türkiye'nin ihracat gücünü koruması için bir zorunluluk olduğunu ifade etti.

Türk çimentosunun küresel ölçekteki en büyük gücünün coğrafi sınırları aşması olduğunu kaydeden Şahin, ülkenin çimento ihracatı anlamında sadece yakın coğrafyasına bağımlı olmadığını bildirdi.

Şahin, artan deniz taşımacılığı maliyetlerinin, uzak coğrafyalardaki kalıcılığı doğrudan etkilediğini ifade ederek, "Eximbank kredi ve sigorta limitlerine erişimin kolaylaştırılması ve uygun maliyetli işletme sermayesi finansman imkanlarının artırılmasının, Türkiye'nin en stratejik pazarlardaki bayrak gücünü ve milyarlarca dolarlık ihracat gelirini koruyacak adımlar olduğuna inanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin ABD'ye çimento ihracatında ilk sıraya yerleşmesi nedeniyle, bu ülkede yerleşik çimento üreticilerinin son dönemde anti-damping konusunda lobi çalışmalarına başladığını ifade eden Şahin, şunları kaydetti:

"Türkiye, ABD pazarını kazanmak üzere uzun yıllar sürdürülen çalışmalar neticesinde bölgede güven duyulan, önemli bir aktör haline geldi. Arz güvenliği açısından büyük önem taşıyan Türkiye gibi önemli bir tedarikçiye karşı böyle bir anti-damping soruşturması ihtimali, Türkiye açısından ciddi bir prestij kaybına sebep olacaktır. Bu durumdan, ABD'deki çimento ithalatçısı firmalar da rahatsız. Konuyla ilgili Türkiye'nin de lobi çalışmalarını acil ve kesintisiz olarak sürdürmesi gerekir."

Dünya Bankası, Türkiye'nin yenilenebilir enerji piyasasını büyütmek, rüzgar enerjisi ve ticari ölçekli batarya depolama yatırımlarına desteği genişletmek üzere 400 milyon avro (468,4 milyon dolar) tutarında ilave finansmanı onayladığını bildirdi.

Bankadan yapılan açıklamada, 2024'te onaylanan ve ülkenin alçak gerilimli dağıtık güneş enerjisi piyasasında güçlü bir ivme yaratan ilk fazın başarısı üzerine inşa edilen Dağıtık Enerjiye Geçişin Hızlandırılması Programı'nın kapsamının genişletildiği belirtildi.

Genişleyen finansmanın, Türkiye'nin garantisi altında, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası AŞ (TKYB) ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası AŞ'ye (TSKB) sağlanan iki adet 200 milyon avro tutarında IBRD krediden oluştuğuna işaret edilen açıklamada, "Sonuç odaklı finansman modeliyle uygulanan programda, ödemeler önceden belirlenen hedeflere ulaşıldıkça ve bağımsız olarak doğrulandıkça yapılmaktadır. Yeni faz ile programın kapsamı, dağıtık güneş enerjisi yatırımlarının yanı sıra kara tipi rüzgar enerji projelerini ve yeni nesil Batarya Enerji Depolama Sistemleri (BESS) yatırımlarını da içerecek şekilde genişletilmektedir." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, Türkiye'nin son 10 yılda yenilenebilir enerji hedeflerini önemli ölçüde yükselttiği, en güncel Yenilenebilir Enerji Yol Haritasının, 2035'e kadar toplam rüzgar ve güneş kurulu gücünü 120 bin megavat seviyesine çıkarmayı ve batarya depolama kapasitesinde büyük artış sağlamayı öngördüğüne işaret edilerek, şunlar kaydedildi:

"Güçlü yenilenebilir enerji potansiyeline ve Avrupa Birliği'nin 2026'da yürürlüğe giren Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (CBAM) yanıt olarak artan ticari ve sanayi talebine rağmen, dağıtık rüzgar ve batarya depolama yatırımları için uzun vadeli finansmana erişim halen sınırlıdır. Yerel ticari bankalar, kısa vadeli yükümlülük yapıları nedeniyle bu yüksek sermaye gerektiren yatırımları finanse etmekte zorluk yaşamaktadır."

Ayrıca açıklamada, genişletilen programın bu sorunlara yönelik vade uyumsuzluğunu gidermek amacıyla kalkınma bankaları aracılığıyla uzun vadeli finansman sağlamak, yeni şebeke teknolojilerine ilişkin riskleri değerlendirebilecek piyasa kapasitesi ve finansal uzmanlık geliştirmek, özel sektör yatırımlarını teşvik ederek ticari finansmanı harekete geçirmek olarak tarif edilen yöntemleri ele aldığı vurgulandı.

Erken dönem piyasa risklerini üstlenmesi ve kredi vadelerini uzatması sayesinde programın yenilenebilir enerji kapasitesinde 1579 megavat artış, 392 megavatsaat batarya depolama kapasitesinin desteklenmesi, 405 milyon dolara kadar özel sektör finansmanının mobilize etmesinin beklendiğinin altı çizilen açıklamada, şu bilgiler paylaşıldı:

"Türkiye'ye yönelik finansman, programın toplam kaynak çerçevesinde önerilen 2,96 milyar dolar tutarındaki artışın bir parçası olup, bölge genelinde yenilenebilir enerji yatırımlarının daha da genişletilmesine imkan tanımaktadır. Bu bölgesel bilgi paylaşımı, Dünya Bankası’nın Avrupa ve Orta Asya Enerji Bilgi Ağı (EKN) aracılığıyla desteklenmektedir. 21 ülkeden 180'den fazla enerji sektörü uzmanını bir araya getiren bu platform, yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği alanlarında oluşturulan uygulama toplulukları sayesinde Türkiye gibi ülkelerde geliştirilen başarılı piyasa yaklaşımları, düzenleyici gelişmeler ve teknik çözümlerin bölge genelinde paylaşılmasını sağlamaktadır."

Açıklamada görüşlerine yer verilen Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Humberto Lopez, batarya depolama ve dağıtık rüzgar yatırımlarının ölçeklendirilmesinin, Türkiye'nin enerji şebekesini geleceğe hazırlamak açısından bir sonraki kritik adım olduğunu belirterek, "Kamu kalkınma bankaları aracılığıyla ticari finansman açığının kapatılması, yatırımı hazır projelerin finansal kapanışa ulaşmasını sağlayarak Türk sanayisinin rekabet gücünü destekleyecek, ulusal enerji güvenliğini güçlendirecek ve yenilenebilir enerji değer zinciri boyunca yerel istihdam yaratacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Dünya Bankası Avrupa ve Orta Asya Altyapı Bölge Direktörü Charles Cormier ise "Türkiye, ECARES programı açısından öncü bir rol üstlenmektedir. Çatı ve ticari ölçekli güneş enerjisi, kara tipi rüzgar ve batarya depolama alanlarında elde edilen başarılar sayesinde Türkiye, elektrik şebekelerinin modernizasyonu, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesi açısından bölge genelinde yaygınlaştırılabilecek iyi uygulama örnekleri ve bilgi birikimi oluşturmaktadır." ifadesini kullandı.

ASELSAN tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan açıklamada, yeni iş anlaşması duyuruldu.

Açıklamada, "ASELSAN ile SSB arasında hava savunma sistemlerinin tedarikine yönelik toplam tutarı 780 milyon avro olan sözleşme imzalanmıştır. Söz konusu sözleşme kapsamında teslimatlar 2028 ve 2032 yılları arasında gerçekleştirilecektir." ifadelerine yer verildi.

“Rus Davos’u” olarak anılan SPIEF (St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu) 2026 3-6 Haziran tarihlerinde düzenlendi. Ekonomi ve iş dünyası temsilcilerini bir araya getiren forum kapsamındaki enerji panelinde konuşan Rosneft Petrol Şirketi İcra Kurulu Başkanı Igor Sechin, Çin’in enerji güvenliği, altyapı yatırımları ve uzun vadeli planlama yaklaşımını, küresel enerji arzı riskleri ve Hürmüz krizi bağlamında değerlendirdi.

“Başlangıcın sonu mu, sonun başlangıcı mı: Pandora’nın kutusunun dibinde ne kaldı?” başlıklı bir konuşma yapan Igor Sechin, küresel enerji sektöründeki uzun vadeli değişimleri, artan elektrik talebini ve büyük ekonomilerin dış kaynaklı kesintilere karşı dayanıklılıklarını artırmak için attığı adımları ele aldı.

16 trilyon dolarlık yatırıma ihtiyaç var

Küresel elektrik altyapısının 2040’a kadar ciddi biçimde genişletilmesi gerektiğini belirten Igor Sechin, “Dünya genelinde yaklaşık 80 milyon kilometrelik elektrik şebekesinin modernize edilmesi ve genişletilmesi gerekebilir. Bu da yaklaşık 16 trilyon dolarlık bir yatırıma karşılık geliyor” dedi.

Enerji güvenliğine kapsamlı bir yaklaşım izleyen ülkelere örnek olarak Çin’i gösteren Igor Sechin, ülkenin kentsel ve şehirlerarası elektrikli ulaşım ağlarına büyük yatırımlar yaptığını, nispeten düşük elektrik tarifelerini koruduğunu ve fazla üretim kapasitesine sahip bölgelere veri merkezlerinin stratejik olarak yerleştirilmesi yoluyla enerji maliyetlerini yönetmek için adımlar attığını söyledi. Çin’in kapsamlı yaklaşımının, uzun vadeli elektrik tedarik anlaşmalarını da kapsadığına dikkat çekti.

Güneş ve rüzgar enerjisine 2,2 trilyon dolar

SPIEF 2026’daki konuşmasında Igor Sechin, “Çin, yaklaşık 4.000 GW kurulu gücüyle dünyanın en büyük elektrik sistemini işletiyor. Ülke, 2025’te 540 GW’tan fazla yeni üretim kapasitesini devreye aldı. Son on yılda Çin'de güneş ve rüzgar enerjisi üretimi on kat artarak 2.300 TWh'ye ulaşırken, sektördeki yatırım 2,2 trilyon dolara yaklaştı. Çin, geleneksel enerji kaynaklarını da genişletmeye devam ediyor. Geçtiğimiz yıl kömürle çalışan üretim kapasitesi 78 GW artırılırken, 161 GW'lık kömür santralı projesi de geliştirme aşamasında” ifadelerini kullandı.

Çin'in enerji depolama, nükleer enerji ve şebeke altyapısındaki rolüne de değinen Igor Sechin’in açıklamalarına göre, Çin her yıl küresel olarak devreye alınan tüm yeni batarya depolama kapasitesinin yaklaşık yarısını oluşturuyor. Ülke şu anda 61 nükleer reaktör işletiyor ve 39 tane daha inşa ediyor. Bu da dünya çapında yapım aşamasında olan tüm nükleer enerji ünitelerinin yarısından fazlasını temsil ediyor. Çin'in elektrik şebekesi altyapısına yıllık yatırımının yaklaşık 100 milyar dolar olduğu tahmin edilirken, ülkenin iletim ağı yaklaşık 1,6 milyon kilometre uzunluğunda.

Hindistan'ın küresel enerji pazarındaki rolü artıyor

Çin'in enerji güvenliği çabalarının, dış tedariklerde potansiyel büyük ölçekli aksamalara karşı direnci güçlendirmeyi ve uzun vadeli ekonomik ve teknolojik kalkınmayı desteklemeyi amaçlayan daha geniş bir stratejinin parçası olduğunu anlatan Rosneft Petrol Şirketi İcra Kurulu Başkanı Igor Sechin, Hindistan'ın küresel enerji pazarındaki artan rolüne dair de şunları söyledi:

“Hindistan'ın önümüzdeki 10 yılda küresel elektrik talebi artışının yaklaşık %15'ini ve küresel petrol talebi artışının yaklaşık yarısını karşılaması bekleniyor. Bu da Hindistan’ı gelecekteki enerji tüketimi artışına önemli katkılarda bulunacak ülkelerden biri haline getiriyor.”

BIST 100 endeksi, en düşük 13.567,35 puanı ve en yüksek 14.125,84 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 1,78 üzerinde 13.938,48 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 3,66 azalışla 6 bin 232 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 3,64 düşüşle 42 bin 6 lira oldu.

Geçen hafta sonu 10 bin 836 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 3,66 azalışla 10 bin 439 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,2650 liradan, avro yüzde 0,39 yükselişle 53,5740 liradan tamamladı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,13, emeklilik fonları yüzde 1,20 değer kaybetti.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 0,77 ile "Para Piyasası Fonları" oldu.

Sektör, 2020'de yurt dışında yaklaşık 18 milyar dolar tutarında 386 proje yürüttü. Türk firmalarının yurt dışında üstlendiği projelerin tutarı 2021'de 32 milyar dolara çıktı. Söz konusu yılda 463 proje üstlenilirken elde edilen tutar, o dönemde ulaşılan en yüksek proje bedeli olarak hesaplandı.

Proje tutarı, Kovid-19 salgınının da etkisiyle 2022'de 20,1 milyar dolara gerilerken, proje sayısı 2021'e göre artış kaydetti. Söz konusu yılda proje sayısı 513 olarak kayıtlara geçti.

Yurt dışı müteahhitlik sektörünün 2023'te üstlendiği projelerin tutarı 28,8 milyar dolar, proje sayısı da 449 oldu. Sektörün 2024'te üstlendiği proje tutarı, küresel ekonomik sorunlar ve Rusya-Ukrayna savaşının etkisine rağmen 29,9 milyar doları buldu. Bu dönemde 386 proje üstlenildi.

Sektörün geçen yıl üstlendiği proje sayısı 309 olurken, bunların toplam bedeli 22,5 milyar dolar olarak belirlendi.

Türk müteahhitlik sektörü bu yılın mayıs sonuna kadar 15 ülkede tutarı 2,3 milyar dolar olan 40 proje üstlendi.

Sektör, 1972'den bu yana da 138 ülkede 562,6 milyar dolar tutarında 12 bin 901 proje yürüttü.

Sektörün üstlendiği işlerde ortalama proje bedelindeki seyir de dikkati çekti. Sektör, son olarak 2015'te 83,7 milyon dolarlık ortalama proje bedeline ulaşırken 2021'de bu rakam 69,1 milyon dolar oldu.

Ortalama proje değeri, 2022'de 39,2 milyon dolar, 2023'te 64,4 milyon dolar ve 2024'te 77,5 milyon dolar olarak hesaplandı. Bu değer, geçen yıl 72,9 milyon dolar olarak kayıtlara geçerken, bu yıl üstlenilen projelerde de ortalama tutar 59,2 milyon dolar olarak tespit edildi.

Projelerin yüzde 42,7'si Bağımsız Devletler Topluluğu'nda

Türk müteahhitleri, halihazırda Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Orta Doğu ve Afrika'da büyük projelere imza atıyor.

Bugüne kadar üstlenilen projelerin bölgesel dağılımında, yüzde 42,7'lik payla BDT ilk sırada yer aldı.

BDT'yi yüzde 25,4'lük payla Orta Doğu ülkeleri takip ederken, Afrika yüzde 18,1'lik pay ile üçüncü sırada dikkati çekti. Bu bölgeleri yüzde 10,4 ile Avrupa ve yüzde 2,6 ile Asya izledi.

Öte yandan, bugüne kadar en çok proje üstlenilen ilk 5 sektöre bakıldığında, "kara yolu, tünel ve köprüler" ilk sırada öne çıktı. Bu sektörün ardından, "konut ve rezidans projeleri", "enerji santralleri", "demir yolu projeleri" ve "ticaret merkezleri" geldi.

Bir süredir yatırımda öngörülen ilerleme kaydedilmediği için, firmanın teşviklerden yararlanma süreci 2026 yılı başında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından askıya alınmıştı.

Firmanın yatırımının ilerlememesine ilişkin sürece dair Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından edindiği bilgiye göre, firma ile yapılan yatırım anlaşması, yatırım anlaşmasındaki koşullar, firmanın yükümlülükleri ve devlete sunduğu teminatlar geçerliliğini koruyor.

Bakanlık tarafından tüm süreçler ise resmi usüllere uygun olarak yürütülmeye devam ediyor.

Yatırımların tamamlanmaması durumunda, firmalar elde ettikleri teşvikleri, ilgili yasal düzenlemeler ile sundukları taahhüt ve teminatlar kapsamında geri ödemekle yükümlüler.

Bakanlık yetkilileri, yerli ve yabancı hiçbir firmanın herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulmadığını, kuralların herkes için geçerli olduğunu, tüm süreçlerde kamunun çıkarlarının güçlü şekilde teminat altına alındığını ifade etti.

Almanya ve Fransa'nın, Avrupa’nın en iddialı ortak savunma girişimi olan 100 milyar avroluk Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) Projesi'ni iptal etme konusunda anlaştığı bildirildi.

Alman Haber Ajansının (DPA), Almanya hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, geçen hafta Karadağ'da düzenlenen Avrupa Birliği (AB)-Batı Balkanlar Zirvesi kapsamında bir araya geldi.

Liderler, aylardır süren tıkanıklığın ardından savaş uçağı projesini sonlandırma kararı aldı.

Askeri ihtiyaçlar ve şirketler arası rekabet süreci tıkadı

Savunma analistleri, yaklaşık 100 milyar avro bütçeye sahip projenin başarısızlıkla sonuçlanmasının, Avrupa’nın onlarca yıldır süregelen yetersiz yatırımların ardından askeri kapasitesini yeniden inşa etme sürecinde karşılaştığı kronik zorlukları bir kez daha gözler önüne serdiğini belirtti.

Söz konusu proje, yalnızca yeni nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi değil, bu uçağa eşlik edecek silahlı ve silahsız insansız hava araçlarından (İHA) oluşan entegre bir muharebe ağı kurmayı hedefliyordu.

Sistemin, 2040 yılından itibaren Fransa’nın Rafale, Almanya ve İspanya’nın Eurofighter jetlerinin yerini alması planlanıyordu. Ancak projenin geleceğine; teknik özellikler, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle bir türlü karar verilemiyordu.

Savunma analistleri, Merz ve Macron’un, Almanya ile İspanya'yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus ile Fransa'nın savunma devi Dassault Aviation arasındaki derin fikir ayrılıklarını gidermek için aylarca çaba sarf ettiğini hatırlatıyor. Buna rağmen teknoloji paylaşımı, yönetim kontrolü ve patent hakları konusundaki ticari rekabetin, siyasi iradenin önüne geçtiği vurgulanıyor.

Şirketler arasındaki krizin yanı sıra iki ülkenin askeri ihtiyaçlarının taban tabana zıt olması da süreci tamamen kilitledi.

Fransa, kendi stratejik caydırıcılığı için yeni nesil uçağın, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine uyumlu tasarlanmasını şart koştu.

Buna karşın farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanan Almanya Başbakanı Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin, Berlin için mantıklı olup olmadığını açıkça sorgulayarak, Almanya'nın bu özelliklere ihtiyacı olmadığını net şekilde ifade etti.

Avrupa ülkeleri alternatif çözümlere yöneliyor

FCAS Projesi'ndeki takvim sapmaları ve stratejik belirsizlikler, birçok Avrupa ülkesini savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere halihazırda alternatif çözümlere itiyor.

Süreçteki belirsizlik nedeniyle pek çok Avrupa ülkesinin, ABD yapımı F-35 gibi mevcut ve rüştünü ispatlamış platformlara yönelmeye devam etmesi dikkati çekiyor.

Alman basınındaki haberlere göre, gelinen noktada, artık aynı çatı altında iki farklı uçağın üretilmesi bekleniyor.

Fransız Dassault firmasının kendi üretimi olan Rafale uçağını, yeni nesil teknolojilerle tek başına geliştirmeye odaklanacağı; Airbus'ın Gripen savaş uçaklarını üreten İsveçli savunma sanayisi şirketi Saab ile ortaklığa gidebileceği ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın yürüttüğü rakip savaş uçağı projesine (GCAP) dahil olabileceği belirtiliyor.

“Gayrimenkul artık sadece metrekare hesabı değil”

Küresel ekonomide yaşanan değişimlerin Türkiye’deki yatırım tercihlerine de yansıdığını belirten Ceran, yatırım kararlarının artık yalnızca fiyat ve lokasyon üzerinden verilmediğini söyledi.

Ceran, “Bugün yatırımcılar bir bölgenin nüfus hareketlerini, ulaşım projelerini, sanayi yatırımlarını, kira getirilerini ve gelecekteki gelişim potansiyelini analiz ediyor. Gayrimenkul artık yalnızca metrekare hesabı yapılan bir alan olmaktan çıktı. Veriyle, analizle ve stratejik öngörüyle yönetilen bir yatırım aracına dönüştü” ifadelerini kullandı.

“Türkiye üretim ve lojistikte yeni bir döneme giriyor”

Son yıllarda üretim ve lojistik yatırımlarındaki artışın gayrimenkul piyasasını da etkilediğini belirten Ceran, özellikle organize sanayi bölgeleri çevresindeki yatırımların dikkat çektiğini söyledi.

“Türkiye yalnızca bir tüketim pazarı değil, aynı zamanda üretim ve lojistik merkezi olma yolunda ilerliyor. Bu dönüşüm; depoları, lojistik tesisleri, sanayi arsalarını ve ticari gayrimenkulleri daha stratejik hale getiriyor. Önümüzdeki dönemde yatırımcılar sadece konutun değil, ekonominin büyüme alanlarının da peşinden gidecek.”

“Yatırımcı artık daha bilinçli hareket ediyor”

Geçmişte birçok yatırım kararının kulaktan dolma bilgilerle verildiğini ifade eden Ceran, günümüzde yatırımcı profilinin de değiştiğini belirtti.

“Bugün yatırımcılar daha fazla araştırıyor, daha fazla veri kullanıyor. Kira çarpanı, amortisman süresi, bölgesel gelişim planları ve ekonomik göstergeler yatırım kararlarında belirleyici hale geliyor. Bu da sektörü daha profesyonel ve daha analitik bir noktaya taşıyor.”

Yapay zekâ yatırım kararlarını etkilemeye başladı

Teknolojinin gayrimenkul sektöründe yeni bir dönemi başlattığını belirten Ceran, yapay zekâ destekli analizlerin yatırım süreçlerinde giderek daha fazla kullanılacağını söyledi.

“Yapay zekâ artık sadece teknoloji şirketlerinin konusu değil. Gayrimenkulde fiyat analizlerinden yatırım öngörülerine kadar birçok alanda kullanılmaya başlandı. Önümüzdeki yıllarda veriyi doğru kullanan yatırımcı ile yalnızca sezgileriyle hareket eden yatırımcı arasındaki fark daha da açılacak.”

“Kazanan doğru segmenti seçenler olacak”

Önümüzdeki dönemde yatırımcıların daha seçici davranması gerektiğini vurgulayan Ceran, her gayrimenkulün aynı performansı göstermeyeceğini belirtti.

“Yeni dönemde sadece mülk sahibi olmak yeterli olmayacak. Doğru lokasyonu, doğru segmenti ve doğru zamanı okuyabilen yatırımcılar öne çıkacak. Gayrimenkulde yeni dönemin kazananı yalnızca konut yatırımcısı değil; ekonomideki dönüşümü okuyabilen yatırımcı olacak.”

Ceran, Türkiye’nin genç nüfusu, şehirleşme dinamikleri, üretim kapasitesi ve stratejik konumu nedeniyle gayrimenkul sektörünün uzun vadede önemini koruyacağını belirterek, sektörün önümüzdeki yıllarda daha fazla teknoloji, veri ve uzmanlık odaklı bir yapıya dönüşeceğini sözlerine ekledi.

Türkiye, Dünya Bankasından "Yeşil ve Geleceğin Şehirleri Projesi" kapsamında 191,5 milyon avro tutarında finansman temin etti.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgilere göre, Türkiye'nin uygun koşullu dış finansman temin çalışmaları sürüyor.

Buna göre, "Yeşil ve Geleceğin Şehirleri Projesi", Dünya Bankası İcra Direktörleri Kurulu tarafından onaylandı.

Proje kapsamında Dünya Bankasından İller Bankasına Bakanlık garantisi altında 191,5 milyon avro tutarında finansman sağlanacak.

Projeyle belediyelerin sürdürülebilir ve dirençli kent içi ulaşım ile içme suyu ve su arıtma altyapısına yönelik yatırımlarının gerçekleştirilmesi amaçlanıyor. Ayrıca, belediyelerin kurumsal ve teknik kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Dış finansman tutarı 4,5 milyar dolara ulaştı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, 2026 yılında sağlanan uygun koşullu dış finansman tutarının yaklaşık 4,5 milyar dolara ulaştığına işaret ederek, "Sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refahı önceleyen ekonomi programımız ile Orta Vadeli Program çerçevesinde, belediyelerimizin altyapı yatırımlarına ve iklim değişikliği ile mücadeleye yönelik desteklerimiz güçlü şekilde devam edecektir." diye konuştu.

BIST 100 endeksi, en düşük 13.661,82 puanı ve en yüksek 14.219,96 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 0,23 üzerinde 13.694,19 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,58 azalışla 6 bin 469 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,56 düşüşle 43 bin 592 lira oldu.

Geçen hafta sonu 11 bin 122 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,57 azalışla 10 bin 836 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,0840 lira olurken, avro yüzde 0,15 azalışla 53,3680 liradan tamamladı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 1,26, emeklilik fonları yüzde 0,78 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 1,86 ile "Hisse Senedi Fonları" oldu.

Açıklamada, "ASELSAN ile SSB arasında radar ve kamu güvenliği haberleşme sistemlerinin tedarikine yönelik toplam tutarı 271 milyon 454 bin 294 dolar olan sözleşmeler imzalanmıştır. Sözleşmeler kapsamında teslimatlar 2026 ile 2033 yılları arasında gerçekleştirilecektir." bilgisi verildi.

Bankacılık endeksi yüzde 1,83, holding endeksi yüzde 1,41 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 7,61 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,28 ile kimya petrol plastik oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da yeniden tırmanan jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yukarı taşıması ve enflasyon endişelerini artırmasıyla risk iştahı zayıflarken, yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki iyimserlik kayıpları sınırlıyor.

Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait Keşm Adası'na saldırısına karşılık Kuveyt'te ABD güçlerine ev sahipliği yapan askeri üsleri füzelerle vurduğunu bildirdi.

ABD Başkanı Trump ise New York Post gazetesinin "Pod Force One" programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, "İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi. Bunu kabul ettiler." ifadelerini kullandı.

İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının aksine İran'ın son günlerde Lübnan'daki saldırılar nedeniyle ABD ile mesaj alışverişini kesmesi sonrasında Amerikalılara hiçbir yanıt verilmediğini bildirdi.

Analistler, yarın yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesinde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Avusturya başta olmak üzere Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye arasındaki dış ticaretin finansmanını desteklemek üzere sağlanan 100 milyon avro tutarındaki kaynak, bir yılı geri ödemesiz olmak üzere toplam 10 yıl vadeye sahip olacak.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Ziraat Bankası Uluslararası Bankacılık Grup Başkanı Ertan Altıkulaç, Bankanın uluslararası finansman ağını genişletme stratejilerine ilişkin "KfW IPEX-Bank ve OeKB işbirliğiyle toplamda 10 yıla yayılan bu çok uluslu finansman projesi ile ülkemize yeni bir kaynak kazandırmış oluyoruz. Söz konusu finansman paketi, en büyük ticari paydaşımız konumundaki Avrupa Birliği ile olan ekonomik entegrasyonumuza önemli katkı sağlayacaktır. Bunun yanı sıra anlaşma, Bankamızın global ölçekte kurduğu güçlü ilişkiler ile mevduat dışı finansmanda çeşitlenme ve derinleşme stratejisine de ciddi bir ivme kazandıracaktır." ifadelerini kullandı.

Ziraat Bankası'nın uluslararası ticaretin finansmanında üstlendiği öncü role ve artan pazar payına dikkati çeken Altıkulaç, şunları kaydetti:

"Dış ticaret alanında sunduğumuz ürün ve hizmet çeşitliliğini stratejik bir yaklaşımla sürekli geliştirerek, son 5 yılda sektördeki pazar payımızı yüzde 20 seviyesine taşıdık. AB pazarı başta olmak üzere küresel ölçekteki ticari operasyonlarımızı kesintisiz bir biçimde sürdürüyoruz. Dünya genelinde yaklaşık 1800 bankadan oluşan geniş muhabir ağımız ve 21 farklı ülkedeki iştirak banka ile yurt dışı şubelerimiz aracılığıyla, müşterilerimizin dış ticaret işlemlerini güvenli ve hızlı bir şekilde gerçekleştirmelerine katkı sağlamaya devam edeceğiz."

Boğazın kapanması sonucu yükselen enerji fiyatları ise önde gelen merkez bankalarının faiz politikalarına yönelik tüm beklentilerin değişmesine neden oldu.

Savaştan önce bu yıl faiz indirmesi beklenen ABD Merkez Bankasından (Fed) savaş sonrasında faiz indirimine gitmesi beklenmezken enflasyonist baskıların devam etmesi durumunda para piyasalarındaki fiyatlamalarda Bankanın yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği de tahmin ediliyor.

Fed'in politikasına yönelik değişen beklentiler ise altın başta olmak üzere kıymetli madenlerin yönü üzerinde etkili oldu.

Altının onsu, ocak ve şubat aylarında ABD yönetiminin Grönland'ı satın alma girişimi nedeniyle Avrupa ülkeleriyle yaşadığı gerilim, ticaret politikalarına ilişkin belirsizlikler, teknoloji ve yapay zeka şirketlerindeki yüksek değerleme endişeleri ile merkez bankalarından gelen güçlü taleple yükselmişti.

Bu yıla 4 bin 313 dolardan başlayan altının onsu ocak ayında 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 12,4 değer kazancıyla 4 bin 849 dolardan tamamlayan ons altının bu yükselişi şubatta da devam etti. Altının onsu şubat ayını yüzde 8,5 değer kazanarak 5 bin 263 dolardan tamamladı. Orta Doğu'da yaşanan söz konusu gelişmelerle değer kaybetmeye başlayan altının onsu martta 4 bin 99 dolara kadar gerilese de bu ayı yüzde 11,32 düşüşle 4 bin 667 dolardan bitirdi. Mart ayında yaşanan bu düşüş 2008 krizinden bu yana en sert aylık gerileme olarak kayıtlara geçti. Nisanda yüzde 1 değer kaybeden altının onsu, mayıs ayında da yüzde 1,77 geriledi ve mayıs ayını 4 bin 540 dolardan tamamladı. Böylece altının onsu 3 ay üst üste değer kaybetmiş oldu.

Gümüş 2 aylık düşüş serisini sonlandırdı

Söz konusu sebepler gümüş fiyatlarında da etkili oldu. Finansal bir varlık olmasının yanı sıra güneş paneli yapımı başta olmak üzere endüstriyel alanda önemli bir role sahip olması gümüş fiyatlarındaki oynaklığın artmasına neden oldu.

Yıla 71 dolardan başlayan gümüşün onsu ocak ayında 121,7 dolara kadar çıkarak rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 17,2 artışla 83,3 dolardan tamamlayan gümüşün onsu, yükselişini şubat ayında da sürdürdü. Şubat ayını yüzde 12,6 artışla 93,8 dolardan tamamlayan ons gümüş Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle mart ayında sert geriledi. Mart ayında 61 dolara kadar gerileyen gümüşün onsu bu ayı yüzde 19,9 azalışla 75,1 dolardan, nisan ayında yüzde 1,8 düşüşle 73,7 dolardan tamamladı.

Gümüşün onsu, mayıs ayı sonunda tekrar toparlanarak yüzde 2,1 artışla 75,3 dolar oldu.

Yüksek enerji fiyatları enflasyon endişelerini körükledi

Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Hürmüz Boğazı'ndan yapılan gemi trafiğindeki uzun süreli aksama, petrol, doğal gaz ve rafine yakıt fiyatlarını yüksek seviyede tutarak, tarihsel olarak altın için daha az destekleyici bir piyasa ortamı yarattı." dedi.

Jeopolitik gelişmelerin klasik bir güvenli liman arayışına yol açmak yerine yüksek enerji fiyatları üzerinden enflasyon endişelerini körüklediğini belirten Hansen, bu durumun tahvil getirilerini yükselttiğini, doları güçlendirdiğini ve Fed'in faiz indirimlerine ilişkin beklentileri azalttığını ifade etti.

Hansen, değerli metal yatırımcıları arasında faiz beklentilerinin önemli olmaya devam ettiğine vurgu yaparak, "Faiz getirmeyen bir varlık olarak altın, faiz oranları düştüğünde daha cazip hale gelir çünkü onu elde tutmanın fırsat maliyeti azalır. Tersine, piyasalar faiz indirimi beklentilerini geri çektiğinde altın genellikle zorlanır." dedi.

Hansen, bu dinamiğin son aylarda enerji fiyatlarındaki artış ve süregelen enflasyon riskleri karşısında yatırımcıların parasal gevşeme beklentilerini azaltmasıyla açıkça görüldüğünü kaydetti.

Jeopolitik durumun istikrara kavuşması ve enerji şoklarının azalmaya başlamasıyla yatırımcıların, son yıllarda altın piyasasındaki yükselişi destekleyen yapısal temalara yeniden odaklanacağını öngören Hansen, merkez bankalarının altın talebinin bu temaların başında gelmeye devam ettiğini söyledi.

Hansen, altında Çin'in talebinin de önemli bir destek kaynağı olmaya devam ettiğini vurguladı.

Söz konusu rakam ocakta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 44,4 artarak 208 milyon dolara, şubatta ise yüzde 18,4 yükselişle 225 milyon dolara ulaşmıştı.

Son açıklanan veriler, Türkiye’deki yerleşiklerin, ABD ile İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle Körfez ülkelerinin etkilenmesine yol açan savaşın ardından yurt dışındaki alımlarında düşüş olduğunu ortaya koydu.

Buna göre, Türklerin yurt dışından gayrimenkul alımı için ödediği tutar martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 18 düşüşle 187 milyon dolara geriledi. Bu rakam son 13 ayın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti. Söz konusu tutar Mart 2025’te 227 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Uzmanlar, Türk yatırımcıların yurt dışında en fazla gayrimenkul aldığı merkezler arasında üst sıralarda yer alan Dubai’nin savaşın ekonomik ve jeopolitik etkilerinden doğrudan etkilenmesinin, mart ayında yurt dışı konut alımlarındaki yavaşlamada belirleyici rol oynadığını ifade etti.

“Dubai’ye saldırılar ve Yunanistan’ın tavrı etkili oldu”

Gayrimenkul Hizmet İhracatçıları Derneği (GİGDER) Başkanı Bayram Tekçe, yaptığı açıklamada, Türklerin yurt dışında en çok konut aldığı lokasyonların başında Dubai ve Yunanistan’ın geldiğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Dubai, Türklerin konut alımı için yurt dışında en çok tercih ettiği ülke ve bölgelerin ilk sıralarında. Martta burada yaşanan saldırılar bu pazardan alımları neredeyse durdurdu. Dolayısıyla bu durum satışların azalmasına neden oldu. Öte yandan son aylarda Yunanistan’ın Türkiye’ye yönelik olumsuz tavırları da bu ülkeden alımları kısmen de olsa negatif etkiledi. Yunanistan’ın İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile işbirlikleri, adalara asker yerleştirme ve silahlandırma girişimleri yatırımcılarımızı olumsuz etkiliyor.”

Tekçe, şu anda ateşkes döneminde olunması nedeniyle Dubai konut piyasasında hareketliliğin kısmen başladığını kaydederek, “Eskisi gibi olmasa da Türklerde de hareket var. Şu anda açıkça kampanyası yapılmıyor ancak müşteri ile alım için gittiğimizde yüzde 15-20 civarında indirimler alabiliyoruz.” dedi.

“Geçici bir yavaşlama olarak değerlendiriyoruz”

Uluslararası gayrimenkul uzmanı ve Woven Üst Yöneticisi (CEO) Burak Ustaoğlu da martta görülen yüzde 18’lik düşüşü geçici bir yavaşlama olarak değerlendirdiklerini belirterek, “Bunun en büyük nedeni, Türk yatırımcısının en yoğun olduğu Dubai pazarındaki kısa süreli bekleme süreci oldu. Ancak son dönemde yeniden geri dönüşler başladı. Talep tekrar yükseliyor.” ifadelerini kullandı.

Türk yatırımcıların Dubai’nin yanı sıra Golden Visa gibi avantajlar sunan Yunanistan ve benzeri alternatif pazarlara yönelik araştırma süreçlerine de girdiğini anlatan Ustaoğlu, bu süreçlerin en iyi şekilde yürütülmesi için kendilerinin de büyükelçilikler ve uluslararası iş çevreleriyle aktif temas halinde olduklarını söyledi.

Aylara göre yurt dışından alım tutarları

Türklerin yurt dışından gayrimenkul alımı için ödediği tutarlar şöyle:

Rapora göre; altın medyada en çok konuşulan yatırım aracı olurken, borsa ikinci, döviz ise üçüncü sırada yer aldı.

Küresel jeopolitik gelişmelerin etkisiyle şekillenen gündemde, İran–İsrail hattında artan gerilimin ve yükselen enflasyon beklentilerinin rol oynadığı görülüyor. Ay geneline bakıldığında yatırım araçlarının medyada ağırlıklı olarak risk ve korunma perspektifiyle ele alınmasına zemin hazırladığı dikkatlerden kaçmıyor.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

Altın, Güvenli Liman Vurgusuyla Öne Çıkıyor

Mart 2026’da altın, 220 bini aşkın medya yansımasıyla yatırım gündeminin ilk sırasında yer aldı. Toplam görünürlüğün yaklaşık %42’sini tek başına oluşturması, altının gündem üzerindeki belirleyici ağırlığını ortaya koyuyor. Jeopolitik gelişmeler ve enflasyon beklentileri çerçevesinde değerlendirilen altın, medyada ağırlıklı olarak “güvenli liman” vurgusuyla anılıyor.

Borsa, Gündemin İkinci Güçlü Başlığı

Hisse senedi ve borsa, 129 binin üzerindeki medya yansımasıyla ikinci sırada yer buluyor. Yaklaşık %25’lik payı, borsayı yatırım gündeminin en güçlü ikinci başlığı haline getiriyor. Altınla birlikte toplam gündemin yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor. Şirket performansları ve yatırımcı beklentileri, borsanın medyada öne çıkan konular arasında yer almasını sağlıyor.

Döviz, Üst Sıralardaki Yerini Koruyor

Döviz (dolar/euro), 40 binin üzerindeki medya yansımasıyla yatırım gündeminde üçüncü sırada konumlanıyor. Toplam görünürlük içinde yaklaşık %8’lik paya sahip olması, dövizin istikrarlı ancak sınırlı bir ağırlıkla gündemde yer aldığını gösteriyor. Kur hareketleri ve küresel ekonomik gelişmeler, dövizin medyada düzenli olarak ele alınmasına katkı sağlıyor.

Konut ve Gümüşte Paralel Seyir Dikkat Çekiyor

Konut/ev yatırımları yaklaşık 37 bin medya yansımasıyla üst sıralardaki konumunu korurken, gümüş konuta yakın bir görünürlük sergiliyor. Her iki başlığın da toplam gündemden aldığı payın %7 bandına yakın seyretmesi, yatırım gündeminde birbirine yakın bir ağırlık oluşturduğunu gösteriyor. Konut, fiyat dengesi ve finansman koşullarıyla; gümüş ise alternatif yatırım aracı olarak gündemde yer buluyor.

Alternatif Yatırımların Görünürlüğü Artıyor

Arsa/arazi yatırımları gündemdeki varlığını sürdürürken, otomobil yatırım aracı olarak tartışılmaya devam ediyor. Kripto paralar ise toplam görünürlükten aldığı yaklaşık %2,5’lik payla, diğer yatırım araçlarına kıyasla daha sınırlı bir konumda yer alıyor.

Fonlar ve Mevduat Daha Sınırlı Görünürlükte

Yatırım fonları sınırlı bir payla gündemde yer bulurken, vadeli mevduat binde 1’in altındaki oranıyla en düşük görünürlüğe sahip başlık olarak öne çıkıyor.

Yatırım Gündemi Dijital Mecralarda Yoğunlaşıyor

Yatırım araçlarına ilişkin medya görünürlüğünün mecra dağılımı incelendiğinde, içeriklerin yaklaşık %92’sinin internet haber sitelerinde, %6’ya yakınının televizyon kanallarındave %2 civarının yazılı basında yer aldığı görülüyor. Bu tablo, yatırım gündeminin büyük ölçüde dijital mecralarda şekillendiğini, geleneksel medyanın ise daha sınırlı ancak tamamlayıcı bir rol üstlendiğini ortaya koyuyor. Özellikle internet medyasının hız ve erişim avantajı, yatırım içeriklerinin yayılımında belirleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.

MTM Medya Takip Merkezi En Çok Konuşulan Yatırım Araçları Raporu’nda ortaya çıkan genel tablo, yatırım gündeminin Mart ayında ağırlıklı olarak güvenli liman arayışı ve piyasa beklentileri etrafında şekillendiğini ortaya koyuyor. Altın, borsa ve döviz ekseninde yoğunlaşan görünürlük, yatırımcı odağının hem korunma hem de getiri arayışı arasında dengelendiğini gösteriyor. Bu çerçevede yatırım araçlarının medyadaki dağılımı, ekonomik ve jeopolitik gelişmelerin yön verdiği çok katmanlı bir gündeme işaret ediyor.

* EKONOMİM MART SAYISI

* HER AY DOLU DOLU İÇERİKLERLE

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, çevre dostu yatırımlarına bir yenisini daha ekleyerek Türkoğlu’nda önemli bir projeyi daha tamamladı. Kılılı Mahallesi sınırları içerisinde yer alan İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nin 2. etap çalışmaları tamamlanarak hizmete alındı. Yaklaşık 30 Milyon TL’lik yatırımla hayata geçirilen kapasite artırımı sayesinde tesisin hem hizmet alanı hem de arıtma performansı önemli ölçüde yükseltildi. Modern, çevreye duyarlı ve ekonomik arıtma yöntemleriyle donatılan tesiste, Türkoğlu genelinde oluşan atıksular ileri biyolojik arıtma süreçlerinden geçirilerek doğaya güvenli şekilde deşarj ediliyor.

Hizmet ve Arıtma Kapasitesinde Önemli İyileştirme

Yeni yatırımla birlikte tesisin hizmet kapasitesi 30 bin kişiden 44 bin kişiye çıkarılırken, günlük arıtma kapasitesi de 6 bin 18 metreküpten 8 bin 233 metreküpe yükseltildi. Böylece artan nüfus ve gelişen yerleşim alanlarının ihtiyaçlarına daha güçlü bir altyapıyla cevap verilmesi hedefleniyor.

Modern Üniteler ve Akıllı Sistemlerle Güçlendirildi

2. etap kapsamında tesise; bio fosfor havuzu, havalandırma havuzu ve çökeltme havuzu gibi kritik arıtma üniteleri kazandırıldı. Ayrıca blower, pompa, mikser, vana ve borulama sistemleri de yenilenerek tesisin teknik altyapısı güçlendirildi. Tüm bu sistemler otomasyon sistemine entegre edilerek süreçlerin daha verimli ve kontrollü şekilde yürütülmesi sağlandı. Uzun havalandırmalı aktif çamur prosesiyle çalışan tesiste, atıksular fiziksel ve biyolojik arıtma aşamalarından geçirilerek ileri arıtma ünitelerinde işleniyor. Elde edilen arıtılmış su ise çevre mevzuatına uygun şekilde Aksu Çayı’na deşarj edilerek doğanın korunmasına katkı sunuyor.

“Doğayı Koruyor, Şehrimizin Geleceğine Sahip Çıkıyoruz”

Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, “Şehrimizin her ilçesinde olduğu gibi Türkoğlu’nda da çevreye duyarlı, sürdürülebilir ve uzun vadeli çözümler üretmeye devam ediyoruz. Kılılı Mahallemizde bulunan İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisimizin 2. etap kapasite artışını tamamlayarak hizmete aldık. Bu yatırımla birlikte hem artan nüfusun ihtiyaçlarına cevap veriyor hem de doğamızı koruma noktasında önemli bir adım atıyoruz. Gelişmiş arıtma teknolojileri sayesinde atıksuların doğaya zarar vermeden bertaraf edilmesini sağlıyor, su kaynaklarımızı koruyoruz. Amacımız; gelecek nesillere daha temiz, daha yaşanabilir bir Kahramanmaraş bırakmak. Bu doğrultuda altyapıdan çevre yatırımlarına kadar her alanda çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” dedi.

Aşağıdaki linke tıklayarak:

EKONOMİM 2026 OCAK sayısını okuyabilirsiniz

Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) 700'lü seviyelerden başlayan düşüş trendinin hızlanmasının ve 210 baz puanın altına inmesinin Türk varlıklarının yeniden fiyatlanması açısından önemine işaret eden Yücedağ, AA muhabirine yaptığı açıklamada, TL varlıklara güvenin artmasının, enflasyon dinamiklerindeki zayıflamanın ve faizlerdeki gerilemenin hisse senetleri başta olmak üzere riskli varlıklar lehine bir zemin oluşturduğunu dile getirdi.

Yücedağ, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yatırımcı davranışları açısından baktığımızda, CDS'teki toparlanmanın BES katılımcısının portföy reflekslerine birebir ve anında yansıdığını söylemek için hala erken. Çünkü katılımcılar bir ülkeye sermaye ayırırken risk primini elbette izliyor fakat nihai karar sadece CDS'e değil, iç ve dış belirsizliklere, geçmiş deneyimlere ve psikolojiye de dayanıyor. Verilerimiz, BES katılımcısının geleneksel güvenli liman algısının güçlü kaldığını, bunun arkasında da özellikle kayıptan kaçınma davranışının belirleyici olduğunu gösteriyor. Sistem uzun vadeli birikim mantığıyla çalıştığı için katılımcı, portföyünde sigorta işlevi gördüğünü düşündüğü altın ve döviz bazlı fonları hızla azaltmaya istekli görünmüyor."

"Hisse senedi fonlarına ilgi artsa da altın fonlarındaki ağırlık kırılmadı"

Lokman Yücedağ, yurt içindeki dezenflasyon sürecine rağmen geçmiş yılların yüksek enflasyonist hafızasının BES katılımcılarının risk algısı üzerinde etkili olduğunu belirterek, "Altın ve döviz cinsinden emeklilik fonlarından hisse senedi emeklilik fonlarına doğru büyük ve agresif bir kayışın gerçekleşmemesi şaşırtıcı değil." dedi.

Altındaki yükselişin etkilerine değinen Yücedağ, "Hisse senedi piyasası CDS düşüşünden teorik olarak en pozitif etkilenen mecra olsa da küresel konjonktür altını hala güçlü bir seçenek olarak masada tutuyor. Fed'in faiz patikasına ilişkin belirsizlikler, Orta Doğu ve Avrupa'daki jeopolitik gerilimler ve küresel risk iştahını dalgalandıran siyasi söylemler, katılımcının koruma kalkanı gördüğü varlıklardan vazgeçmesini yavaşlatıyor." diye konuştu.

Yücedağ, bu nedenle yatırımcıların tercihinin daha çok "kademeli çeşitlendirme eğilimi" şeklinde okunabileceğini kaydederek, "Hisse senedi fonlarına ilgi artışı gözlense de bunun, altın/döviz fonlarındaki ağırlığı anlamlı biçimde kırdığını söylemek için henüz yeterli sinyal yok." ifadesini kullandı.

"Fiyatlar düşerken de yükselirken de altın fonlarına girişler sürüyor"

Lokman Yücedağ, Türk milletinin birikim açısından altına verdiği öneme işaret ederek, VGA kodlu altın katılım fonlarının 263 milyar lira büyüklükle sektör liderliğini koruduğunu söyledi. 

Fiyatlar düşerken de yükselirken de altın fonlarına girişlerin sürdüğünü anlatan Yücedağ, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Altın fonlarına girişin sürekliliği katılımcı gözünde sadece getiri aracı değil, aynı zamanda güven aracı olarak konumlandığını teyit ediyor. Sonuç olarak CDS'teki iyileşme ve makro görünüm TL varlıklar lehine güçlü bir çerçeve sunsa da BES katılımcısının güvenli liman refleksi henüz kırılmış değil. Hisse senedi emeklilik fonlarına doğru yönelim varsa bile, bu yönelim agresif bir dönüşümden çok, belirsizliklerin gölgesinde ilerleyen kademeli bir adaptasyon olarak okunmalı."

"BES portföylerindeki değişim dalgalanma anlarından korunmak için yapılıyor"

Lokman Yücedağ, Borsa İstanbul'da son dönemde görülen rekorların BES katılımcısının radarını hisse senedi tarafına çevirdiğini belirterek, fon değişikliği talimatlarında "dalgalanma anlarında portföyü korumaya dönük reflekslerle" dönemsel bir hareketlenmenin yaşandığını anlattı.

BES fon büyüklüğünün 2 trilyon lira eşiğini aşmasının ve fonlara erişimin genişlemesinin sistemin derinliği açısından dönüm noktası olduğunu dile getiren Yücedağ, şu ifadeleri kullandı:

"Bu iki gelişme birlikte okunduğunda, BES'in bir birikim aracı olmanın ötesine geçip, Türkiye'de uzun vadeli tasarrufları kurumsal bir yatırım disiplinine dönüştürme kapasitesini belirgin biçimde artırdığını görüyoruz. Tasarrufların artışı hem hanehalkı bilincinin güçlenmesi hem de uzun vadeli kaynak birikiminin ekonomiye kazandırılması açısından takdir edilmesi gereken bir kazanım. Özellikle dalgalı dönemlerde dahi sistemin büyümeye devam etmesi, BES'in dayanıklılık tarafını net şekilde ortaya koyuyor."

"Aktif yönetilen enstrümanlara ilgi arttı"

Lokman Yücedağ, fon sepeti emeklilik fonları ve değişken fonlar gibi aktif yönetilen enstrümanlara ilginin arttığını kaydederek, piyasaların karmaşıklaştığı dönemlerde, doğru varlık dağılımının en az ürün seçimi kadar kritik hale geldiğini söyledi.

Farklı varlık sınıfları arasında geçişi profesyonel yöneticilerin yaptığı fonların değerinin daha çok anlaşılmaya başlandığını vurgulayan Yücedağ, bu alana yönelik artan ilgiden bahsetti.

Gelecek döneme yönelik beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yücedağ, sözlerini şöyle tamamladı:

"Faiz indirim döngüsünün devamı ve makroekonomik dengelenmenin güçlenmesi halinde tek bir ürüne endeksli pasif tercihler yerine, içerdiği finansal araçları aktif şekilde değiştirebilen fon sepeti ve değişken fonların daha fazla öne çıkmasını bekliyoruz. BES'te büyüyen tasarruf tabanı ve Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformunun (BEFAS) sağladığı erişim avantajı, katılımcının zamanla daha bilinçli çeşitlendirme davranışına evrilmesini destekleyecek. Bu dönüşüm de sistemin hem katılımcı faydasını hem de Türkiye'nin uzun vadeli birikim kapasitesini güçlendiren en değerli kazanımlardan olacak."

Açıklamada, "ASELSAN, Asya Pasifik bölgesindeki müşterileri ile haberleşme sistemleri ve insansız deniz araçlarına yönelik faydalı yüklerin doğrudan satışına ilişkin toplam tutarı 171 milyon dolar olan ihracat sözleşmeleri imzalamıştır." ifadelerine yer verildi.

Maddi mallara ilişkin gayrisafi yatırım harcamaları 2024'te 5 trilyon 645 milyar lira oldu. Bunların 1 trilyon 737 milyar lirası imalat, 885 milyar lirası toptan ve perakende ticaret, 617 milyar lirası ulaştırma ve depolama sektöründe faaliyet gösteren girişimler tarafından gerçekleştirildi.

Söz konusu yılda makine ve teçhizata 2 trilyon 822 milyar lira, mevcut bina ve yapılara 1 trilyon 620 milyar lira, inşaatların ve binaların büyük tadilatlarına 721 milyar lira, araziye 443 milyar lira ve diğer maddi mallara 39 milyar lira yatırım harcaması yapıldı.

Maddi mallara ilişkin gayrisafi yatırım harcamaları içerisinde en yüksek pay makine ve teçhizata yapılan yatırımlar oldu. 2023 yılında makine ve teçhizat yatırımlarının maddi mallara ilişkin gayrisafi yatırım harcaması içindeki payı yüzde 52,3 iken 2024'te yüzde 50 olarak gerçekleşti.

Maddi mallara ilişkin gayrisafi yatırım harcaması içindeki payının en yüksek olduğu ikinci alan ise yüzde 28,7 ile mevcut bina ve yapılar olarak kayıtlara geçti.

Buna göre, kasım ayı itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki ay sonuna göre önemli bir değişim göstermeyerek 399,2 milyar dolar, yükümlülükleri ise yüzde 1,6 azalışla 713,2 milyar dolar oldu.

Bu gelişmelerle Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu, kasım itibarıyla eksi 313,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Rezerv varlıklar, söz konusu dönemde 357 milyon dolar azalarak 183,2 milyar dolar oldu.

Varlık kalemleri bir önceki ay sonuna göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 0,9 artışla 74,1 milyar dolar olurken diğer yatırımlar kalemi yüzde 0,1 azalarak 137,1 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları ise yüzde 0,4 artışla 41 milyar dolara çıktı.

Bu dönemde yükümlülükler altındaki portföy yatırımları alt kalemlerinden Genel Hükümet’in Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) yükümlülükleri yüzde 10,6 artarak 17,2 milyar dolara çıktı.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi, BIST 100 endeksindeki azalış ile döviz kurlarındaki artışın etkisiyle, 2025 yılı ekim ayına göre yüzde 5,6 azalışla 197,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken portföy yatırımları kalemi yüzde 0,3 artarak 131,3 milyar dolara yükseldi.

Diğer yatırımlar kalemi ise önemli bir değişiklik göstermeyerek 384 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Buna göre, Türkiye genelinde konut satış sayısı, aralıkta bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 19,8 artışla 254 bin 777 olarak kayıtlara geçti.

Ocak-Aralık 2025 döneminde de satışlar, bir önceki yıla göre yüzde 14,3 artarak 1 milyon 688 bin 910'a çıktı.

İstanbul, geçen yıl konut satışlarında 280 bin 262 ile en yüksek paya sahip il olarak kayıtlara geçti. Bu ili, 152 bin 534 ile Ankara, 96 bin 998 ile İzmir izledi.

2025'te konut satışının en az olduğu iller ise 727 ile Ardahan, 1251 ile Bayburt ve 1559 ile Hakkari olarak sıralandı.

Yabancılara konut satışı, yıllık bazda yüzde 9,4 geriledi

Buna göre, aralıkta yabancılara 2 bin 541 konut satıldı. Söz konusu satışlar, yıllık bazda yüzde 5,1 arttı. Toplam konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı, yüzde 1 olarak hesaplandı.

Yabancılara konut satışı, 2025'in ocak-aralık döneminde 2024'ün aynı dönemine göre yüzde 9,4 azalarak 21 bin 534 olarak kayıtlara geçti.

Geçen yıl konut satışları içinde yabancılara yapılan konut satışının payı, yüzde 1,3 oldu.

Yabancılara yapılan satışlarda ilk sırayı, 7 bin 989 konutla İstanbul aldı. Bu ili, 7 bin 118 konutla Antalya ve 1800 konutla Mersin takip etti.

Geçen yıl ülke uyruklarına göre en fazla konut satışı sırasıyla, 3 bin 649 ile Rusya vatandaşlarına yapıldı. Bunu, 1878 ile İran ve 1541 ile Ukrayna vatandaşları takip etti. Geçen ay ise en fazla konut satışı, 504 ile Rusya, 232 ile İran ve 193 ile Ukrayna vatandaşlarına yapıldı.

İpotekli konut satışları arttı

Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, aralıkta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 25,2 artarak 29 bin 149'a çıktı. Geçen yılın ocak-aralık döneminde gerçekleşen ipotekli konut satışları, yıllık bazda yüzde 49,3 artarak 236 bin 668 olarak kayıtlara geçti.

Toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı, aralıkta yüzde 11,4 iken, geçen yılın tamamında yüzde 14 olarak gerçekleşti.

Aralıkta 7 bin 666, 2025'in tamamında ise 57 bin 639 ipotekli konut satışı ilk el olarak gerçekleşti.

İlk el konut satışları yükseldi

İlk el konut satış sayısı, aralıkta bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 26,2 artarak 96 bin 690'a ulaştı. Toplam konut satışları içinde ilk el konut satışının payı, yüzde 38 oldu.

İlk el konut satışları 2025'in ocak-aralık döneminde ise yıllık bazda yüzde 11,6 artarak 540 bin 786 olarak gerçekleşti. Geçen yıl toplam konut satışları içinde ilk el konut satışlarının payı ise yüzde 32 oldu.

İkinci el konut satış sayısı ise geçen ay bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 16,2 artarak 158 bin 87 oldu. İkinci el konut satışları, 2025 yılının ocak-aralık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15,6 artışla 1 milyon 148 bin 124 olarak gerçekleşti.

Türkiye genelinde diğer konut satışları, geçen ay bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19,2 artarak 225 bin 628 oldu. Ocak-aralık 2025 döneminde gerçekleşen diğer konut satışları ise 2024'ün aynı dönemine göre yüzde 10,1 artarak, 1 milyon 452 bin 242 olarak kayıtlara geçti.

Bu dönemde motorin türleri ithalatı ise yüzde 2,7 artarak 1 milyon 47 bin 169 tona yükseldi. İthalatın kalan kısmını, benzin ve fuel oil türleri, havacılık ve denizcilik yakıtları ile diğer ürünler oluşturdu.

Böylece toplam ithalat, Kasım 2025'te önceki yılın aynı ayına göre yüzde 6,3 azalarak 3 milyon 804 bin 727 ton oldu.

En fazla ham petrol ve petrol ürünleri ithalatı, 2 milyon 70 bin 7 tonla Rusya'dan yapılırken, bu ülkeyi 557 bin 550 tonla Irak ve 424 bin 390 tonla Kazakistan izledi.

Yurt içi benzin satışları Kasım 2025'te önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 5,7 artarak 431 bin 517 tona yükseldi. Petrol ürünleri satışları yüzde 1,1 artarak 2 milyon 811 bin 639 ton, motorin satışları yüzde 0,6 artarak 2 milyon 237 bin 394 ton olarak kayıtlara geçti.

Petrol piyasasında ihracat yüzde 1,3 arttı

Aynı dönemde petrol piyasasında toplam ihracat yüzde 1,3 artışla 1 milyon 90 bin 417 tona yükseldi.

Türkiye'nin motorin türleri ihracatı yüzde 54,2 artarak 169 bin 207 ton, havacılık yakıtları ihracatı yüzde 29,2 artarak 475 bin 509 tona çıktı. Benzin türleri ihracatı yüzde 78,3 azalışla 9 bin 792 ton, denizcilik yakıtları ihracatı yüzde 32,2 azalışla 132 bin 653 ton oldu.

Rafineri petrol ürünleri üretimi yüzde 3,8 azaldı

Aynı dönemde toplam rafineri petrol ürünleri üretimi yüzde 3,8 düşüşle 3 milyon 85 bin 471 ton olarak kayıtlara geçti.

Havacılık yakıtları üretimi Kasım 2025'te önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 32,8 azalarak 484 bin 285 ton, motorin türleri üretimi yüzde 19,4 azalarak 1 milyon 273 bin 158 ton ve benzin türleri üretimi yüzde 4 azalarak 389 bin 851 ton olarak gerçekleşti.

Ticaret Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, son dönemde sınır ötesi e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere ilişkin özellikle ürün güvenliği konusunda oluşan tereddütler sonucunda Avrupa Birliği (AB) ve ABD tarafından yeni uygulamaların ortaya konulduğu belirtildi.

Söz konusu ürünlere yönelik Avrupa Tüketici Örgütünün gerçekleştirdiği ürün güvenliği test sonuçlarına işaret edilen açıklamada, bu platformlardan satın alınan ürünlerin büyük çoğunluğunun AB ürün güvenliği gerekliliklerini karşılamadığını, bazı ürünlerde yüksek oranda toksik ve kanserojen madde tespit edildiğini aktarıldı.

Açıklamada, AB'nin, ilgili e-ticaret platformlarından satın alınan ürünlere yönelik geçiş dönemi için ilave vergiler getirdiği, bu yıl için de basitleştirilmiş gümrük uygulamalarını tamamen kaldıracağı belirtildi. 

ABD'de de 800 doların altındaki siparişlere yönelik basitleştirilmiş gümrük işlemlerine de son verildiğine dikkati çekilen açıklamada, şu ifadeler kullanıldı: 

"Geçtiğimiz aylarda Bakanlığımızca ilgili alışveriş platformlarından temin edilen ürünlere yönelik gerçekleştirilen denetim ve laboratuvar analizlerinde, Avrupa Tüketici Örgütü ve uluslararası kuruluşlarca yayımlanan bulguları teyit eder nitelikte sonuçlar elde edilmiştir. Bu kapsamda sınır ötesi e-ticaret platformlarında satışa sunulan ürünlerden farklı kategorilerde temin edilen 182 ürün incelenmiş, uygunsuz ürün oranı yüzde 81 olarak tespit edilmiştir. Analiz sonuçları çerçevesinde ilk etapta uygunsuzluk oranının çok yüksek olduğu ve halk sağlığı açısından ciddi tehdit oluşturan oyuncaklar, ayakkabılar ve saraciye ürünleri, 20 Ekim 2025 tarihli Genelge uyarınca sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın 'basitleştirilmiş gümrük beyannamesi' kapsamı dışına çıkarılmıştı."

Açıklamada, e-ticaret platformları üzerinden ülkeye giren ürünlerin Türkiye'nin ürün güvenliği kriterlerine uygunluğu ve gerekli teknik düzenlemelere uyumu noktasında incelemelerin devam ettiği belirtilerek, vatandaşların güvenli ve sağlığa uygun ürünlere ulaşımını temin edecek ilave tedbirlerin alınması ihtiyacının ortaya çıktığı bildirildi.

Yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarına yönelik tedbir alındı

Bu kapsamda uluslararası gelişmeler doğrultusunda ve ürün güvenliğiyle ilgili ortaya çıkan riskleri bertaraf etmek üzere Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar'ın muafiyetlerle ilgili kısmında değişiklik yapıldığı aktarılan açıklamada, "Gerçek kişiler adına gelen kıymeti 30 avroya kadar ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesi ile ithalatı sonlandırılarak bu ürünlerin bundan böyle mevzuatın genel hükümlerine göre normal ithalat prosedürleri çerçevesinde ithalatı mümkün kılınmıştır. Yani, daha önce üç ürün grubuyla sınırlı olarak uygulanan düzenleme genişletilerek, 1 Şubat'tan itibaren geçerli olmak üzere yurt dışı e-ticaret platformları üzerinden satışı yapılan tüm ürünler bakımından sipariş edilen eşyanın değerine bakılmaksızın 'basitleştirilmiş gümrük beyannamesi' uygulamasına son verilmiştir." bilgisi verildi.

Açıklamada, bu tedbir politikasının yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarına yönelik olduğunun, anılan ürün gruplarının normal denetimlere tabi olmak şartıyla ithal edilmesine ilişkin bir sınırlama getirmediğinin altı çizildi. 

Sağlık nedeniyle getirilecek eşyaya basitleştirilmiş gümrük uygulanacak

Karar kapsamında, vatandaşların tedavi ve sağlık nedeniyle sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanması gereken ilaç ve takviye edici gıdalara ulaşmasının engellenmemesini teminen, kıymeti 1500 avroyu geçmemek üzere söz konusu eşyanın posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla muafiyet hükümleri kapsamında getirilerek basitleştirilmiş gümrük prosedürlerine tabi tutulmasına imkan sağlandığı bildirilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Ayrıca, inceleme, test ve analiz eşyası, üretici ve ihracatçı firmalarımızın ihtiyaç duyduğu numunelik eşya ve modeller, kitap ve benzeri basılı yayınlar, diplomatik eşya, yolcu eşyası, eğitim, bilim ve analiz eşyası gibi eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesiyle ithal edilebilmesi de mümkün kılınmaya devam edilmiştir. Ticaret Bakanlığı olarak başta çocuklarımız olmak üzere tüm vatandaşlarımızın güvenli ve sağlıklı ürünlere ulaşmalarını temin etmek ve tüketicilerimizi korumak amacıyla gerekli tüm tedbirleri almaya kararlılıkla devam edeceğiz. Diğer taraftan, AB başta olmak üzere ürün güvenliği uyumu içerisinde olduğumuz Gümrük Birliği içindeki ticaret ortaklarımıza yönelik de karşılıklı tercihli düzenleme tesis edilmesi için de çalışmalar sürdürülmektedir."

Buna göre sosyal koruma harcaması 2024'te bir önceki yıla göre yüzde 84,1 artarak 4 trilyon 964 milyar 532 milyon liraya yükseldi. Bu harcamanın yüzde 98,2'sini 4 trilyon 875 milyar 751 milyon lira ile sosyal koruma yardımları oluşturdu. Sosyal koruma yardımlarında ise en büyük harcama 2 trilyon 276 milyar 594 milyon lira ile emekli ve yaşlılara yapılan harcamalar oldu. Bunu 1 trilyon 528 milyar 756 milyon lira ile hastalık ve sağlık bakımı harcamaları takip etti.

Sosyal koruma harcamalarının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı 2024'te yüzde 11,1 oldu. Sosyal koruma yardımlarının GSYH içindeki payı ise yüzde 10,9 olarak gerçekleşti.

Risk ve ihtiyaç grupları bazında bakıldığında, emekli ile yaşlılara yapılan harcamaların yüzde 5,1 ile en büyük paya sahip olduğu görüldü. Bunu, yüzde 3,4 ile hastalık ve sağlık bakımı harcamaları, yüzde 1,1 ile dul ve yetim harcamaları izledi.

Yardımların yüzde 11,3'ü şartlı verildi

Sosyal koruma yardımlarının yüzde 11,3'ü şartlı olarak sağlandı. Şartlı yardımlar içinde en büyük payı yüzde 51,2 ile aile ve çocuk yardımları oluşturdu. Bunu yüzde 19,3 ile engelli ve malul yardımları, yüzde 12,3 ile hastalık ve sağlık bakımı yardımları takip etti.

Sosyal koruma yardımlarının yüzde 62,5'i nakdi olarak verildi. Nakdi yardımlarda en büyük payın yüzde 74,2 ile emekli ve yaşlılara yapılan yardımlardan oluştuğu görüldü. Bunu yüzde 16,1 ile dul ve yetim yardımları, yüzde 4,1 ile aile ve çocuk yardımları izledi.

Sosyal koruma gelirlerinin yüzde 41,8'inin devlet katkıları, yüzde 29,4'ünün işveren sosyal katkıları ve yüzde 21,6'sının koruma kapsamındaki bireylerce yapılan sosyal katkılardan oluştuğu belirlendi.

Sosyal koruma kapsamında 17 milyon 477 bin kişi maaş aldı

Sosyal koruma kapsamında emekli-yaşlı, dul-yetim ve engelli-malul maaşı alan kişi sayısı 2023'te 16 milyon 893 bin iken yüzde 3,5 artışla 2024'te 17 milyon 477 bin kişiye yükseldi. Sosyal koruma kapsamında maaş yardımı sayısı 2023'te 17 milyon 719 bin iken 2024'te 18 milyon 344 bine ulaştı.

Sosyal koruma harcaması, sosyal koruma yardımları, idari masraflar ve diğer harcamalardan oluşuyor. Sosyal koruma yardımları 8 risk-ihtiyaç grubu, hastalık-sağlık bakımı, engelli-malul, emekli-yaşlı, dul-yetim, aile-çocuk, işsizlik, konut ile sosyal dışlanma için yapılan yardımları kapsıyor.

Buna göre, ekim ayı itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki ay sonuna göre yüzde 0,9 artışla 399,2 milyar dolar, yükümlülükleri ise yüzde 0,2 azalışla 722,5 milyar dolar oldu.

Bu gelişmelerle Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu, ekim itibarıyla eksi 323,3 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Rezerv varlıklar, söz konusu dönemde 3,5 milyar dolar artarak 183,6 milyar dolara yükselirken, bu tutar tarihsel olarak en yüksek seviyeye ulaştı.

Varlık kalemleri bir önceki ay sonuna göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 1,3 artışla 73,5 milyar dolar olurken, diğer yatırımlar kalemi yüzde 0,5 azalarak 137,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları ise yüzde 4,2 düşüşle 40,9 milyar dolara geriledi.

Bu dönemde yükümlülükler altında yer alan portföy yatırımları alt kalemlerinden, diğer sektörlerin yurt dışında ihraç ettiği tahvil stokundan yurt dışı yerleşiklerin satın aldığı tutar yüzde 7,2 artarak 16,5 milyar dolara çıktı.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 1,9 azalışla 209,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, portföy yatırımları kalemi yüzde 0,1 artışla 131 milyar dolara, diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 0,7 artışla 381,9 milyar dolara yükseldi.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgiye göre, Türkiye'nin uluslararası finans kuruluşlarından uygun koşullu finansman temin çalışmaları hız kesmiyor.

Bu kapsamda, "Türkiye İş Gücü Piyasasına Hazırlık İçin Eğitim Projesi" Dünya Bankası İcra Direktörleri Kurulu tarafından onaylandı.

Proje kapsamında Dünya Bankasından 350 milyon avro tutarında finansman sağlanacak.

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülecek proje, gençlerin iş gücü piyasasına girişte ihtiyaç duyduğu becerilerin geliştirilmesini hedefliyor.

Projeyle öğrenme ortamlarının iyileştirilmesi, öğretmenlerin mesleki kapasitelerinin güçlendirilmesi ve özel sektörle işbirliğinin artırılması yoluyla beceri kazanmasının desteklenmesi amaçlanıyor.

Böylece, 2025 yılında Dünya Bankası tarafından onaylanan uygun koşullu dış finansman tutarı yaklaşık 4,6 milyar dolar oldu.

"Ülkemizin kalkınmasına katkı sağlayacak"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmede bulundu.

Sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refahı önceleyen ekonomi programı ile Orta Vadeli Program çerçevesinde çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Şimşek, "Ülkemizin eğitim alanındaki kapasitesinin güçlendirilmesi ve gençlerin çağın gerektirdiği becerilerle donatılmasıyla elde edilecek verimlilik artışı, ülkemizin kalkınmasına önemli katkı sağlayacaktır. Dünya Bankası ile sürdürdüğümüz başarılı işbirliğimiz önümüzdeki dönemde de güçlenerek devam edecek." dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yürüttüğü, Dünya Bankası destekli Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında özel sektörün bu alanlara yönelik ürün veya süreç geliştirme faaliyetleri TÜBİTAK Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) tarafından destekleniyor.

Bu amaçla başlatılan "Sanayide Yeşil Dönüşüm Programı"nın 3'üncü dönem çağrısı açıldı.

Çağrıyla firmaların yeşil dönüşüm faaliyetlerine yönelik AR-GE çalışmalarıyla elde ettiği prototiplerin ticarileşme öncesi faaliyetleri desteklenecek.

Projeler kapsamında gerçekleştirilecek faaliyetlerin yeşil dönüşüme sağlayacağı katkıda düşük karbon emisyonu, verimlilik, elektrik, su tasarrufu, geri dönüşüm gibi konular önceliklendirilecek.

Çağrıyla, Türkiye'de sanayinin düşük, orta ve yüksek teknoloji sektörlerinde iklim değişikliği odaklı ve sürdürülebilir yeşil dönüşüm faaliyetlerinin hızlandırılması, geliştirilen ürün veya hizmet ile yeşil dönüşüme uyumlu ürün ihracatının artırılması ve ithalat bağımlılığının azaltılması hedefleniyor.

Ayrıca, Yeşil Mutabakat ile belirlenen hedefler doğrultusunda Türkiye'nin AB başta olmak üzere, diğer ülkelere ihracatında rekabetçiliğinin korunması ve güçlendirilmesi, yeşil dönüşüm çözümü odaklı AR-GE faaliyetlerinde özel sektör kuruluşları arasında işbirliğinin yaygınlaştırılması ve cari açığın düşürülmesi de gerekiyor.

Başvuru değerlendirme kapsamı

Söz konusu çalışmaların daha önce TÜBİTAK-TEYDEB tarafından desteklenmiş AR-GE projelerinin devamı niteliğinde olması gerekecek.

KOSGEB, diğer ulusal ya da uluslararası fonla ve firmaların öz kaynaklarıyla yürüttüğü ve henüz ticarileşmemiş AR-GE çalışmaları da çağrı kapsamında değerlendirilecek.

KOBİ ve büyük ölçekli kuruluşların çağrıya başvurularına izin verilirken ortaklı başvuru da olabilecek.

Çağrıya Türkiye'de yerleşik sermaye şirketleri başvurabilecek. Dünya Bankasının kısıtlı listesinde yer alan konularda faaliyet gösteren firmalar ve proje konuları çağrı kapsamı dışında tutuldu.

Çağrıya tek bir firma başvuru yapabileceği gibi, en fazla 3 ortaklı başvuru da kabul edilecek.

Bir kuruluş, çağrıya en fazla 2 proje önerisiyle başvurabilecek.

Desteğin bir kısmı hibeye dönüştürülebilecek

Sermaye şirketlerine en fazla yüzde 50'si geri ödenmek üzere faizsiz geri ödemeli destek sağlanacak. Destek oranı sırasıyla büyük ölçekli şirketler için yüzde 70, KOBİ'ler için yüzde 80, deprem bölgesindeki KOBİ'ler için yüzde 90 olarak belirlendi.

Geri ödenecek desteğin bir kısmı hibe desteğine dönüştürülebilecek. Kullanılacak desteğin geri ödemesi proje bittikten 1 yıl sonra başlayacak.

Bu çağrıda, geçmiş çağrılardan farklı olarak, geri ödenebilir finansman değerinin yüzde 50'si oranında talep edilen referans mektubu ve teminat mektubu tutarları yüzde 100'e çıkarıldı.

Proje bütçesi ve süresi

Proje bütçesinin üst sınırı mikro/küçük ölçekli kuruluşlarda 11 milyon lira, orta ölçeklilerde 17 milyon lira ve büyük ölçeklilerde 32 milyon lira olacak.

Proje süresi en fazla 24 ay olurken destek süresi uzatılsa dahi bu süre aşılamayacak.

Personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımları, alet-teçhizat, yazılım ve malzeme desteklenen giderler arasında yer alacak.

Kabul edilen bütçenin büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 70'i, KOBİ'ler için yüzde 80 ve deprem bölgesindeki KOBİ ölçeğindeki kuruluşlar için yüzde 90'ı TÜBİTAK tarafından geri ödemeli destek olarak kuruluşa ödenecek.

Projenin başarıyla tamamlanmış olması için "üretim birimi başına elektrik tüketiminde azalma (en az yüzde 10)", "üretim birimi başına su tüketiminde azalma (en az yüzde 10)", "geri dönüştürülemeyen atık miktarında azalma (en az yüzde 10)" ve "yenilikçi yeşil teknoloji çözümlerinin geliştirilmesi" gibi göstergelerden en az birini proje sonunda karşılamış olması gerekecek.

Çağrı başvurularında kuruluş bazlı ön kayıt için son başvuru 26 Ocak 2026'ya kadar yapılabilecek. Çağrı kapanış tarihi 30 Ocak 2026 olacak. 

EKONOMİM 12 YAŞINDA

“EKONOMİM” markasıyla Türkiye’de basılı ve dijital yayıncılık faaliyeti yürüten tek resmî kuruluş tarafımızdır.

www.ekonomim.net ve www.ekonomimtv.com internet adresleri, 2014 yılından bu yana EKONOMİM Gazetesi / Dergisi’nin dijital mecraları olarak; ekonomi, iş dünyası, piyasa, yatırım, şirketler ve borsa alanlarında kesintisiz yayın yapmaktadır.

Markamız adı altında veya benzeri ibarelerle yapılan her türlü yayın, kullanım, tescil girişimi ve haber içeriği, tarafımızla doğrudan veya dolaylı hiçbir bağlantı taşımamaktadır.

EKONOMİM markasının izinsiz ve hukuka aykırı kullanımına ilişkin olarak, ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle ve kararlılıkla takip edilmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri verilerinden derlediği bilgilere göre, 2024 yılının 11 ayında 821 milyon 136 bin dolarlık ayçiçek yağı ihraç eden Türkiye, bu yılın aynı döneminde ise yüzde 16,8'lik artışla 958 milyon 960 bin dolarlık dış satıma imza attı.

Türkiye'nin ayçiçek yağı ihracatının 543 milyon 927 bin dolara karşılık gelen yüzde 56,7'sini Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri üyeleri gerçekleştirdi.

Bu sektörde dünyada en fazla ihracat yapan ülkeyiz

Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu,  Türkiye'nin ayçiçek yağında gelişen sanayinin sağladığı avantajlarla birlikte dünya pazarında lider olduğunu söyledi.

Rusya, Ukrayna ve Arjantin gibi ham madde konusunda üretici ülkelere rağmen Türk ürünlerinin paketli ürünlerdeki kalitesinden dolayı zirvede yer aldığını anlatan Kadooğlu, şunları kaydetti:

"Her geçen yıl ihracatımız artmaya devam ediyor. Bunun sırrı Türk ürünlerindeki kalitenin artmasından kaynaklıdır. Eskiden yatırımcılar buna çok önem vermiyordu ama son 10-15 yıla baktığımızda yatırım, teknoloji ve altyapı anlamında özellikle hizmet sektöründe çok yoğun yatırımlar yapıldı."

Yıl sonu yüzde 25'lik büyüme bekleniyor

Kadooğlu, sektörün gelişim yönünden de önünün açık olduğunu vurgulayarak, "Afrika bölgesi, Türk ürünlerine ilgi gösteriyor. Bugün Ukrayna ve Rusya ham madde üretici olmasına rağmen paketli üründe önümüze bir türlü geçemiyor. Biz ham maddeyi oradan getiriyoruz, burada üretip gönderiyoruz. Bunu yüksek teknolojimizden dolayı başarıyoruz." dedi.

İhracat rakamlarında dönemsel değişiklikler olabileceğini ifade eden Kadooğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

"Yıllar içinde gümrük yasalarında değişiklikler olabiliyor. Bunlar değiştiği zaman oradaki büyüme oranı da değişebiliyor. Geçen yıl yaklaşık yüzde 38 bir büyümemiz olmuştu. Bu yıl yüzde 20-25 bandında seyrediyor. 2026 ile ilgili gelecek potansiyelimizin çok daha iyi olacağına inanıyoruz. Ayçiçek yağıyla ilgili yıl sonunu yüzde 25 civarında büyüme oranıyla kapatırız diye düşünüyorum." 

EKONOMİM 12 YAŞINDA

“EKONOMİM” markasıyla Türkiye’de basılı ve dijital yayıncılık faaliyeti yürüten tek resmî kuruluş tarafımızdır.

www.ekonomim.net ve www.ekonomimtv.com internet adresleri, 2014 yılından bu yana EKONOMİM Gazetesi / Dergisi’nin dijital mecraları olarak; ekonomi, iş dünyası, piyasa, yatırım, şirketler ve borsa alanlarında kesintisiz yayın yapmaktadır.

Markamız adı altında veya benzeri ibarelerle yapılan her türlü yayın, kullanım, tescil girişimi ve haber içeriği, tarafımızla doğrudan veya dolaylı hiçbir bağlantı taşımamaktadır.

EKONOMİM markasının izinsiz ve hukuka aykırı kullanımına ilişkin olarak, ilgili kişi, kurum ve şirketler hakkında gerekli hukuki ve adlî süreçler başlatılmış olup, süreç titizlikle ve kararlılıkla takip edilmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 2,71 artışla 5 bin 719 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 2,69 yükselişle 38 bin 567 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 9 bin 327 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 2,70 artarak 9 bin 579 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,10 artarak 42,4850 liraya, avro ise yüzde 0,61 yükselerek 49,2360 liraya çıktı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,09 değer kaybederken, emeklilik fonları yüzde 0,46 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 0,96 ile "fon sepeti" fonları oldu.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,89 artışla 5 bin 568 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,89 yükselişle 37 bin 558 liraya çıktı.

Geçen hafta sonu 9 bin 244 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,90 artarak 9 bin 327 liraya yükseldi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,26 artarak 42,4440 liraya çıkarken, avro ise yüzde 0,74 azalarak 48,9370 lira oldu.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 0,47, emeklilik fonları yüzde 1,11 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıranlar yüzde 2,07 ile "hisse senedi" fonları oldu.

Açıklamada, "ASELSAN, yurt dışındaki son kullanıcılarına yönelik olarak uzaktan komutalı silah sistemleri, haberleşme, radar, elektro-optik ve elektronik harp sistemlerinden oluşan faydalı yüklerin ihracatına ilişkin toplam tutarı 153,8 milyon dolar olan satış sözleşmeleri imzalamıştır." ifadelerine yer verildi.

ABD'de Morgan Stanley ve Goldman Sachs'ın yöneticilerinin de aralarında bulunduğu bazı Wall Street yöneticilerinin, piyasalarda düzeltme olabileceği uyarısı yatırımcıların risk iştahını törpüledi

Geçen hafta küresel çapta teknoloji ve yarı iletken sektöründe satış baskısı oluşurken, söz konusu satış baskısı endekslerdeki düşüşe öncülük etti.

Alternatif istihdam verileri karışık sinyaller verdi

ABD'de hükümetin kapalı olmasından kaynaklı ülke ekonomisine ilişkin bilgi içeren ekonomik verilere erişim de aksarken, bu durum yatırımcıların karar almalarını zorlaştırmaya devam ediyor. Gelecek hafta açıklanması gereken ekim ayı enflasyon verilerinin ertelenmesi bekleniyor.

Ülkede kritik önem taşıyan istihdam ve enflasyon verilerinin açıklanmaması ülkede iş gücü piyasasına ve enflasyonla mücadele sürecine ilişkin sağlıklı bilgi alınmasını engelliyor.

Bu dönemde alternatif veri kaynakları öne çıkarken, ADP Araştırma Enstitüsü tarafından açıklanan verilere göre, ABD'de özel sektör istihdamı ekimde 42 bin ile piyasa beklentilerinin üzerinde artış kaydetti. Analistler, özel sektör istihdamında ekim ayında yaşanan toparlanmanın iş gücü piyasasının zayıfladığına dair endişeleri bir miktar hafiflettiğini belirtti.

Öte yandan, açıklanan veya onaylanan işten çıkarmaların kaydını tutan danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas'ın, ekim ayına ilişkin raporuna göre, ABD'de işten çıkarılan kişi sayısı, geçen ay yıllık bazda yüzde 175 artışla 153 bin 74'e çıktı. Bu, 2003'ten bu yana en yüksek ekim ayı rakamı olarak dikkati çekti.

Çarşamba günü açıklanan ADP özel sektör istihdam verisinin beklentileri aşmasına karşın, Challenger, Gray & Christmas'ın, ekim ayına ilişkin raporunun iş gücü piyasasında soğuma sinyalleri vermesi, ülke ekonomisinin gücüne yönelik soru işaretlerini artırdı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ADP sonrası gerileyen faiz indirim beklentilerine yönelik fiyatlamalar, Challenger, Gray & Christmas'ın raporunun ardından sınırlı da olsa yükseldi. ABD Merkez Bankasının (Fed) aralık ayında faiz indirimine gideceği ihtimali yüzde 67 olarak fiyatlanıyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra tarihinin en uzun süren hükümet kapanmasını yaşayan ABD'de havacılık sektöründe de aksamalar artmaya başladı. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy geçen hafta hükümetin kapanması dolayısıyla 40 havalimanında kapasitenin yüzde 10 azaltılacağını açıkladı.

Fed yetkilileri aralık ayı toplantısı konusunda ayrışıyor

Ekonomik verilerin aksaması Fed'in atacağı adımlara yönelik beklenti oluşmasını da zorlaştırırken, bu dönemde Fed yetkilileri faiz indirimi konusunda ayrışan mesajlar veriyor.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, hükümetin kapalı olması nedeniyle enflasyon verilerinin eksikliğinin faiz indirimlerine devam etme konusunda kendisini tedirgin ettiğini söyledi.

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack da para politikasının enflasyon üzerinde baskı oluşturmaya devam etmesi gerektiğini, enflasyonun hala çok yüksek olduğunu ve iş gücü piyasasındaki zayıflıktan daha büyük bir risk oluşturduğunu belirtti.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran ise bankanın aralık ayında faiz indirmesini beklediğini kaydetti

New York borsası negatif seyretti

Bu gelişmelerle New York borsasında geçen hafta satıcılı bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 1,63, Nasdaq endeksi yüzde 3,04 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,21 düştü.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizinde ise yatay bir görünüm öne çıkarken, tahvil faizi yüzde 4,10 seviyesinden haftayı tamamladı. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 0,03 azalışla 4 bin 1,38 dolardan kapanırken, değerli metalde denge arayışı öne çıkıyor.

Dolar endeksinde geçen hafta verilerden alınan karışık sinyallerin etkisiyle dalgalı bir seyir izlenirken, haftalık bazda endeks yüzde 0,2 azalışla 99,6 seviyesinden kapandı. Brent petrolün varil fiyatı ise haftayı yüzde 1,5 değer kaybıyla 63,6 dolarda tamamladı.

Avrupa borsaları satıcılı seyretti

Fed'in faiz görünümüne ilişkin öngörülerin gücünü kaybetmesi ve ABD'de teknoloji şirket hisselerinin aşırı değerlemesine yönelik endişeler Avrupa'daki negatif görünümde etkili olurken, bölgedeki siyasi ve jeopolitik gelişmelerin de yatırımcı kararları üzerinde etkili oluyor.

Geçen hafta İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentilerine paralel şekilde yüzde 4'te sabit tuttu.

BoE Başkanı Andrew Bailey, "Politika faizinin hala kademeli şekilde düşüş eğiliminde olduğunu düşünüyoruz. Ancak faizde yeni bir indirime gitmeden önce enflasyonun yüzde 2 hedefine dönme patikasında olduğundan emin olmalıyız" dedi.

Analistler, bankanın "güvercin" bir tutum takındığını, bankanın faiz indirimlerine sadece ara vermiş olabileceğini ve indirimlere bundan sonra devam edebileceğini söyledi.

Öte yandan, bölge genelindeki ülkelerin bütçe planlamalarına yönelik haber akışı da yatırımcıların takibinde yer alırken Fransa'da bir süredir devam eden bütçe anlaşmazlıkları piyasaların odağında bulunuyor.

Bütçe görüşmelerinde olası siyasal anlaşmazlıkların piyasalarda oynaklığı artırabileceğini aktaran analistler, bölgedeki diğer ülkelerde de bütçe görüşmelerinin hükümetler için zorlu geçtiğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ekim ayında 0,2 puan artarak 50 puana çıktı.

İngiltere'de ise imalat sanayi PMI ekimde son bir yılda ilk kez artış göstererek 49,7 puana yükseldi.

Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,36, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,60, Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,62 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,10 değer kaybetti.

Gelecek hafta salı günü Almanya'da Zew endeksleri, çarşamba Almanya'da enflasyon, perşembe İngiltere'de büyüme, sanayi üretimi ve Avro Bölgesinde sanayi üretimi, cuma Avro Bölgesinde büyüme takip edilecek.

Asya borsaları karışık seyretti

Asya borsaları, ABD endekslerindeki yüksek değerleme endişelerinin bölgeye yayılmasıyla geçen hafta karışık seyretti.

ABD'deki teknoloji hisselerine yönelik düzeltme yaşanabileceğine dair değerlendirmeler bölge piyasalarında satış baskısına neden oldu. Teknoloji ve yarı iletken sektöründe geçen hafta satıcılı bir seyir öne çıktı.

Ticaret tarafında ise Çin, 10 Kasım'dan itibaren ABD ürünlerine uygulanan yüzde 24'lük gümrük tarifesini bir yıl askıya alacağını açıkladı.

Analistler, ABD ve Çin arasındaki iyimser ticaret havasına karşın ticaret görüşmesinden çıkan olumlu sonuçların kalıcılığı konusunda yatırımcıların temkinli davranmaya devam ettiğini belirterek, iki ülke arasındaki ticari sorunların çözüldüğünü söylemek için henüz çok erken olduğunu belirtti.

Öte yandan, Japonya Merkez Bankası (BoJ), 18-19 Eylül'deki toplantı tutanaklarını yayımladı. Tutanaklarda, Japonya ekonomisinin, kısmen bir miktar zayıflık görülse de ılımlı bir toparlanma gösterdiği bildirildi.

Makroekonomik veri tarafına bakıldığında Çin'de ekim ayına ilişkin RatingDog imalat sanayi PMI 51,2'den 50,6'ya geriledi. Ekim ayında ticaret belirsizliklerinden dolayı ihracat siparişlerinin azalması ülkede imalat sanayi PMI verisinin gerilemesine neden oldu.

Japonya'da ise eylülde hanehalkı harcamaları yıllık bazda yüzde 1,8 ile beklentilerin altında kaldı. Analistler, ülkede enflasyonun yeniden ivme kazanmasının maaş artışlarının yetersiz kalmasına yol açtığını, bu durumun da iç talebin ana taşıyıcısı konumundaki hanehalkı bütçesi üzerinde baskı oluşturarak harcama eğilimini sınırladığını kaydetti.

Japonya'da ekim ayına ilişkin imalat sanayi PMI ise 48,2 seviyesinde gerçekleşti. Söz konusu verinin kötü gelmesinde ülkede otomotiv ve yarı iletken sektöründen gelen talepteki düşüş etkili oldu.

Bu gelişmelerle haftalık bazda Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,29, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,08 değer kazanırken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,07, ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,74 değer kaybetti.

Gelecek hafta salı Japonya'da dış ticaret dengesi, perşembe Japonya'da ÜFE, cuma Çin'de perakende satışlar ve sanayi üretimi takip edilecek.

Yurt içinde gözler ödemeler dengesi istatistiklerinde

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken BIST 100 endeksi yüzde 0,43 azalışla 10.943,37 puandan kapandı. Gelecek hafta ise eylül ayına ilişkin ödemeler dengesi verisi yatırımcıların odağında bulunuyor.

Geçen hafta yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) yılın 4. Enflasyon Raporu takip edildi.

Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla düzenlenen bilgilendirme toplantısında konuşan TCMB Başkanı Fatih Karahan, "2025 yıl sonunda enflasyonun yüzde 31 ile yüzde 33 aralığında olacağını tahmin ediyoruz. 2026 sonu için ise tahminlerimiz enflasyonun yüzde 13 ile yüzde 19 aralığına gerileyeceğine işaret ediyor." dedi

Karahan, 2025, 2026 ve 2027 yılları için enflasyon ara hedeflerinin ise sırasıyla yüzde 24, yüzde 16 ve yüzde 9 seviyesinde korunduğunu bildirdi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 4,2130'dan kapattı.

Gelecek hafta pazartesi sanayi üretimi, çarşamba ödemeler dengesi, perşembe konut satışları, cuma TCMB piyasa katılımcıları anketi takip edilecek.

Buna göre ekimde aylık en yüksek reel getiri, Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 13,63, TÜFE ile indirgendiğinde ise yüzde 12,61 ile külçe altında görüldü.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından mevduat faizi (brüt) yüzde 1,5, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yüzde 0,79 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken dolar yüzde 0,41, avro yüzde 1,23 ve BIST 100 endeksi yüzde 3,96 oranında kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde, mevduat faizi (brüt) yüzde 0,59 oranında yatırımcısını kazandırırken DİBS yüzde 0,12, dolar yüzde 1,31, avro yüzde 2,12 ve BİST 100 endeksi yüzde 4,82 kayba yol açtı.

Külçe altın, 3 aylık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 23,62, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 22,19 ile yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Aynı dönemde BİST 100 Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 3,45, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 4,56 ile en çok kaybettiren yatırım aracı olarak kayıtlara geçti.

6 aylık değerlendirmeye göre külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 24,80, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 25,44 ile yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak öne çıktı. Aynı dönemde dolar, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 3,81, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 3,32 ile yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı olarak hesaplandı.

Yıllıkta en yüksek reel getiri külçe altında

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 47,46, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 40,94 ile yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olarak belirlendi.

Yıllık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından mevduat faizi (brüt) yüzde 11,60, DİBS yüzde 4,63, avro yüzde 2,56 oranında yatırımcısına reel getiri kazandırırken dolar yüzde 3,82 ve BIST 100 endeksi yüzde 5,69 kaybettirdi.

TÜFE ile indirgendiğinde mevduat faizi (brüt) yüzde 6,67, DİBS yüzde 0,01 yatırımcısına reel getiri sağlarken avro yüzde 1,97, dolar yüzde 8,07 ve BIST 100 endeksi yüzde 9,85 oranlarında yatırımcısında kayba yol açtı.

Holdingden yapılan açıklamaya göre, Koç Holding, 2025 yılının 9 ayına ilişkin finansal sonuçlarını paylaştı.

Bu dönemde konsolide bazda toplam 47,1 milyar dolar gelir elde eden Koç Holding, 2,6 milyar dolar kombine yatırım yaptı. Bu sayede son 5 yılda kombine bazda 15,7 milyar dolar yatırım seviyesine ulaşıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Koç Holding Üst Yöneticisi (CEO) Levent Çakıroğlu, Türkiye'de ihracatın yüzde 7'sinden fazlasını gerçekleştirdiklerini, yurt dışında 130'u aşkın üretim tesisi ve satış pazarlama şirketiyle faaliyet gösterdiklerini belirtti.

Dünyanın en önemli şirketlerinin sıralandığı Fortune Global 500'de 3 basamak yükselerek 191. sıraya yerleşmekten ve Türkiye'yi temsil etmekten gurur duyduklarını vurgulayan Çakıroğlu, şunları kaydetti:

"Küresel ekonomide belirsizlikler devam ediyor. Dengeli portföy yapımız ve ihtiyatlı finansal yönetim anlayışımız sayesinde zorluklara rağmen bu dönemde de yatırımlarımıza devam ettik, güçlü bilançomuzu koruduk. Türkiye dahil 61 ülkede devam eden faaliyetlerimizin sağladığı coğrafi çeşitlilikle sürdürülebilir gelir büyümesi sağlamaya devam ettik. Yeni finansman kaynaklarına erişerek likiditemizi daha da artırdık. Uluslararası finans piyasalarında itibarı yüksek kuruluşlarla imzaladığımız 600 milyon dolar tutarındaki kredi anlaşmasını ülkemize ve topluluğumuza duyulan güvenin göstergesi kabul ediyoruz."

Koç Topluluğu şirketlerinde 2025 yılının üçüncü çeyreğindeki öne çıkan gelişmeleri aktaran Çakıroğlu, otomotiv sektöründe güçlü yatırımlar gerçekleştirdiklerini aktardı.

Çakıroğlu, TOFAŞ ile Stellantis'in, hafif ticari araç modeli "K0" için kısa süre önce imza attığını hatırlatarak, "TOFAŞ, 1 milyon adet üretilmesi hedeflenen aracın yatırım bütçesini 386 milyon avroya çıkardı. Ayrıca, 16 yıldır Türkiye otobüs pazarında lider olan Otokar, Sakarya'daki fabrikasında Daimler Buses için Eylül 2026'dan itibaren Mercedes-Benz Conecto şehir otobüslerini üretecek. Otomotiv sektöründe yaptığımız uluslararası işbirlikleri ve anlaşmalar, şirketlerimizin üretim kapasitelerine ve rekabet güçlerine katkı sağlayacak." değerlendirmesinde bulundu.

Teknoloji ve inovasyonu odağına alan yatırımlarla, Türkiye'yi ve holdingi geleceğin küresel değer zincirlerinde daha ileriye taşımayı sürdüreceklerini vurgulayan Çakıroğlu, Yapı Kredi'nin 600 milyon dolarlık ilave ana sermayeye dahil edilebilir nitelikte borçlanma aracı ihracı gerçekleştirerek uluslararası başarılı işlemlerine yenisi eklediğine işaret etti.

"Tüpraş, WEF Global Lighthouse Network'e kabul edildi"

Çakıroğlu, Koç Topluluğu'nun dijital dönüşüm, inovasyon ve AR-GE çalışmalarına öncülük ettiği üretim tesisleriyle küresel ölçekte örnek gösterilmeye devam ettiğine değinerek, "Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu Tüpraş, İzmit Rafinerisi'ndeki dijital tedarik zinciri dönüşümü çalışmalarıyla Dünya Ekonomik Forumu Global Lighthouse Network'e kabul edildi. Böylece, topluluğumuzun WEF tarafından örnek gösterilen üretim tesisi sayısı 5'e yükseldi." ifadelerini kullandı.

Çakıroğlu, Koç Topluluğu'nun Türkiye'nin toplumsal kalkınmasına katkı sağlama ve kültür sanatı herkes için erişilebilir kılma amacıyla çalışmalarına devam ettiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Koç Holding olarak 2007-2036 İstanbul Bienali sponsorluğumuzdan Vehbi Koç Vakfı çatısı altında faaliyet gösteren kültür kurumlarına ve topluluk şirketlerimizin bu alanda yürüttüğü çalışmalara kadar, kültür sanat yatırımlarımızı hız kesmeden sürdürüyoruz. İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın düzenlediği 18. İstanbul Bienali, yüz binlerce izleyiciyi desteğimiz sayesinde ücretsiz olarak ağırlayarak büyük ilgi görüyor."

Koç Holding'in 2050 karbon nötr hedefine ulaşma yolunda kararlılıkla ilerlediğine, teknolojiyi kullanarak iklim sorunlarına çözüm üretmeye öncelik verdiğine değinen Çakıroğlu, "Koç Üniversitesi Girişimcilik Araştırma Merkezi işbirliğiyle hayata geçirdiğimiz Koç İklim Teknolojileri Hızlandırma Programı ile iklim teknolojileri alanında yenilikçi çözümler geliştiren girişimleri desteklemeyi amaçlıyoruz." ifadelerine yer verdi.

Konut fiyatlarının aşağı çekilmesinin hedeflendiği projede, illerin nüfus yoğunluğu, kira artış oranları ve barınma talebi dikkate alınarak konut sayıları belirlendi.

Bu kapsamda en fazla konutun inşa edileceği ilk 5 şehir İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Konya olarak kayıtlara geçti.

81 ilde hayata geçirilecek 500 bin konutun illere göre dağılımı ise şöyle:

"Adana'da 12 bin 292, Adıyaman'da 6 bin 620, Afyonkarahisar'da 4 bin 370, Ağrı'da 2 bin 840, Aksaray'da 2 bin 476, Amasya'da 2 bin 601, Ankara'da 30 bin 823, Antalya'da 13 bin 213, Ardahan'da 619, Artvin'de 1020, Aydın'da 7 bin 123, Balıkesir'de 7 bin 548, Bartın'da 1240, Batman'da 3 bin 810, Bayburt'ta 723, Bilecik'te 1419, Bingöl'de 2 bin 72, Bitlis'te 2 bin 363, Bolu'da 1950, Burdur'da 2 bin 208, Bursa'da 17 bin 225, Çanakkale'de 3 bin 376, Çankırı'da 1753, Çorum'da 2 bin 867, Denizli'de 6 bin 190, Diyarbakır'da 12 bin 165, Düzce'de 2 bin 470, Edirne'de 2 bin 530, Elazığ'da 3 bin 685, Erzincan'da 1760, Erzurum'da 4 bin 905, Eskişehir'de 6 bin 25, Gaziantep'te 13 bin 890, Giresun'da 1576, Gümüşhane'de 926, Hakkari'de 1557, Hatay'da 12 bin 639, Iğdır'da 1200, Isparta'da 2 bin 889, İstanbul'da 100 bin, İzmir'de 21 bin 20, Kahramanmaraş'ta 8 bin 195, Karabük'te 1600, Karaman'da 1550, Kars'ta 1730, Kastamonu'da 2 bin 380, Kayseri'de 7 bin 562, Kilis'te 1170, Kırıkkale'de 1689, Kırklareli'nde 2 bin 255, Kırşehir'de 1633, Kocaeli'nde 10 bin 340, Konya'da 15 bin, Kütahya'da 3 bin 592, Malatya'da 9 bin 609, Manisa'da 7 bin 229, Mardin'de 5 bin 357, Mersin'de 8 bin 190, Muğla'da 6 bin 197, Muş'ta 2 bin 142, Nevşehir'de 2 bin 68, Niğde'de 2 bin 604, Ordu'da 3 bin 334, Osmaniye'de 2 bin 990, Rize'de 2 bin 42, Sakarya'da 6 bin 633, Samsun'da 6 bin 397, Siirt'te 1527, Sinop'ta 947, Sivas'ta 3 bin 904, Şanlıurfa'da 13 bin 190, Şırnak'ta 1492, Tekirdağ'da 6 bin 865, Tokat'ta 3 bin 392, Trabzon'da 3 bin 734, Tunceli'de 775, Uşak'ta 2 bin 464, Van'da 6 bin 803, Yalova'da 1805, Yozgat'ta 2 bin 858 ve Zonguldak'ta 1872."

Projeye başvurular, 10 Kasım-19 Aralık tarihlerinde alınacak

Konutlar 2+1 ve 1+1 şeklinde, yatay mimari ve geleneksel dokuya uygun tasarlanacak.

Projede şehit yakınları, gaziler, engelliler, emekliler, gençler ile 3 ve daha fazla çocuğu bulunan ailelere özel kontenjanlar oluşturuldu.

Buna göre şehit aileleri, terör, harp ve vazife malulleri ve gaziler ile engellilere yüzde 5, 3 ve daha fazla çocuklu ailelere yüzde 10, emekliler ve 18-30 yaş aralığındaki gençlere de yüzde 20 kontenjan imkanı sağlanacak.

Projeye, 18 yaşını dolduran, en az 10 yıldır Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve tapuda kendisi, eşi ve çocuklarının üzerine kayıtlı evi olmayan herkes başvurabilecek.

Başvuru için hane halkı aylık net gelirinin, İstanbul için en fazla 145 bin lira, diğer iller için de 127 bin lira olması gerekecek.

Konutların satış bedeli 1 milyon 800 bin liradan başlayacak. Bu konutlar devlet güvencesiyle yüzde 10 peşinat ve 240 ay vadeyle satışa sunulacak.

Taksitler, İstanbul'da 7 bin 313 liradan, diğer illerde 6 bin 750 liradan başlayacak.

Projeye başvurular, 10 Kasım-19 Aralık tarihlerinde alınacak. İnşa ve ihale süreci kasımda başlayacak projede ilk kuralar aralıkta çekilecek.

Konutların teslimatlarının ise Mart 2027 itibarıyla başlaması planlanıyor.

TOKİ, sahte başvuru ve para talebi girişimlerine karşı uyardı

Toplu Konut İdaresi Başkanlığının (TOKİ) NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, 500 Bin Sosyal Konut Projesi başvurularının 10 Kasım 2025'te başlayacağı ve başvuruların sadece resmi kanallar üzerinden gerçekleştirileceği bildirildi.

Paylaşımda, başvuruların, T.C. Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası, Türkiye Emlak Katılım Bankasının proje ilinde bulunan yetkili şubelerinden ve e-Devlet üzerinden alınacağı belirtildi.

Vatandaşların 10 Kasım-19 Aralık'ta başvuru yapabileceği ve başvuru bedelinin 5 bin lira olarak belirlendiği hatırlatılan paylaşımda, "Sosyal medya linklerine, sahte internet sitelerine ve mesajlara ihbar etmeyiniz. Resmi bankalar dışındaki kişi veya hesaplara ödeme yapmayınız." ifadelerine yer verildi.

Paylaşımda, TOKİ'nin sosyal medya ve internet siteleri üzerinden, para talebi, başvurularda ön kayıt veya ayrıcalıklı başvuru hakkı gibi uygulamalarının bulunmadığı da kaydedildi.

CİMER'e "Yüzyılın Konut Projesi" için yüzlerce başvuru yapıldı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Yüzyılın Konut Projesi"ni açıklamasının ardından projeyi merak eden vatandaşlar CİMER'e başvurdu.

Ev sahibi olmak için heyecan duyan ve bilgi almak için başvuran vatandaşlar Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'ne ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a teşekkürlerini ifade etti.

Başvurularda vatandaşlar, "Projenin kendilerini kapsayıp kapsamadığı", "engelli çocuğu olanlara kontenjan ayrılıp ayrılmadığı", "ikamet şartını taşıyıp taşımadığı" ve "evi olmamakla birlikte tarla hissesi olmasının başvurusuna engel olup olmadığı"na ilişkin sorular yöneltti.

Çok sayıda vatandaş da projeye dair görüş ve önerilerini belirten mesajlar iletti.

Gençler de başvuruda bulundu

Projede yüzde 20 kontenjan ayrılan gençler de "Ben de başvurabilecek miyim?", "Henüz gelirim yok ama başvurabilir miyim?" sorularını yöneltti ve en çok anne/baba evinde yaşamasının, hane halkı (anne/baba/kardeş) gelir toplamının, kardeşinin başvurusunun bireysel başvurusuna etkisini merak etti.

CİMER, Yüzyılın Sosyal Konut Projesi'nde olası mağduriyetlerin önüne geçilmesi için vatandaşların başvurularını sadece resmi kanallardan yapmalarını istedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, BAE merkezli enerji şirketi Masdar'ın Üst Yöneticisi (CEO) Mohamed Jameel Al Ramahi ve beraberindeki heyeti bakanlıkta ağırladıklarını belirtti.

BAE ile güneş enerjisi, kara ve deniz üstü rüzgar enerjisi projeleri, pompaj depolamalı hidroelektrik ve teknoloji transferi başta olmak üzere ortak yatırım fırsatlarını ele alarak kapsamlı bir işbirliği perspektifi ortaya koyduklarını kaydeden Bayraktar, şu ifadeleri kullandı:

"Bu kapsamda, Niğde Bor'da yapılacak yaklaşık 1 milyar dolarlık 1100 megavat depolamalı GES yatırımı projesinin son aşamasına geldik. Ayrıca potansiyel deniz üstü rüzgar enerjisi santrali, HVDC iletim hattı ve pompaj depolamalı hidroelektrik santrali yatırımları da ele alındı. BAE ile özellikle yenilenebilir enerji projeleri odağında stratejik işbirliğimizi hükümetler arası mutabakat zaptı ile daha da derinleştirmeyi hedefliyoruz. Enerji vizyonumuza güç katacak işbirlikleriyle altyapılarımızı güçlendirerek 2053 net sıfır hedefimize ulaşmayı ve bölgemizde örnek bir dönüşüm modeli oluşturmayı amaçlıyoruz."

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanı İbrahim Şenel ile Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu toplantıya katılacak. 

Toplantıda, iş dünyası ve sivil toplum kuruluşlarını temsilen Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkan Yardımcısı Şekip Avdagiç, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ozan Diren, Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) Yönetim Kurulu Başkanı Tolga Demirözü, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak da yer alacak. 

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açılış konuşmasıyla başlayacak toplantıda, Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek ile Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır sunum yapacak. 

YDK toplantıları 

YDK toplantıları, Türkiye'nin iş ve yatırım ortamının iyileştirilmesine küresel vizyon kazandırmak amacıyla uluslararası şirketlerin üst düzey yöneticilerini Türkiye'nin en üst düzey politika yapıcılarıyla bir araya getiriyor. Kovid-19 salgını sonrası dönem, iklim krizi ve jeopolitik kırılmaların küresel tedarik zincirlerinde ortaya çıkardığı etkiler, güvenilir üretim ve lojistik ortaklarının önemi, toplantıda ele alınacak başlıklar arasında yer alıyor. 

Öte yandan, Türkiye'nin hızla büyüyen teknoloji girişimciliği ekosistemi, özellikle yapay zeka, büyük veri, 5G ve siber güvenlik, ekonomik büyümenin ve toplumsal dönüşümün ilgili alt başlıkları YDK'nin gündeminde bulunuyor. Bu yıl toplantının ana gündemi "küresel tedarik zincirleri" ve "dijital yatırımlar" temaları üzerine odaklanacak.

Uluslararası şirketlerden alınan önerilerin politika tasarımına yansıtılmasına yönelik istişare platformu niteliği taşıyan YDK'de geçen yıl paylaşılan öneriler doğrultusunda teşvik sisteminin güncellenmesi, İklim Kanunu'nun yürürlüğe girmesi, Emisyon Ticaret Sistemi hazırlıkları ve 5G altyapısına ilişkin ihale çalışmalarının ilerletilmesi gibi önemli adımlar atıldı.

Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) ile Portekiz'in Ankara Büyükelçiliği işbirliğinde, bu ülkeye 13-16 Ekim'de müteahhitlik heyeti ziyareti düzenlenecek.

Lizbon ve Porto kentlerini kapsayan ziyarette, Türk müteahhitlerinin, Portekiz Altyapı ve Konut Bakanı Miguel Pinto Luz ile bir araya gelmesi bekleniyor. Ayrıca, yüksek hızlı tren, metro, köprü, kara yolu, liman ve yeni Lizbon Havalimanı projesine yönelik bilgi edinilmesi ve firmalar arasında ikili görüşmeler planlanıyor.

Portekiz'e ihracat 9 ayda yıllık bazda yüzde 13,6 yükseldi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Portekiz'e ihracat geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 20,9 artışla 1,6 milyar dolar oldu. Söz konusu ülkeye ithalat ise 2024'te bir önceki yıla kıyasla, yüzde 11,7 azalışla 1,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu doğrultuda Türkiye ve Portekiz'in ikili ticaret hacmi, geçen yıl yaklaşık 3 milyar dolara ulaştı.

Bu yılın ocak-eylül döneminde ise Portekiz'e ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13,6 artarak, 1,3 milyar dolar olarak hesaplandı.

Portekiz'e dış satımda öne çıkan ürünlerin başında ise motorlu kara taşıtları geldi. Türkiye'nin bu ülkeye ihracatında en yüksek fasıl, 162,3 milyon dolarla "otomobiller" oldu. Bunu, yaklaşık 136 milyon dolarla "pamuk ipliği", 71,8 milyon dolarla "demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde ürünleri" takip etti.

Aynı dönemde bu ülkeden ithalatta da 241,1 milyon dolarla "otomobiller" faslı, ilk sırada yer aldı. Bu ürünü, 101,3 milyon dolarla "sodalı veya sülfatlı kimyasal odun hamuru", 93,1 milyon dolarla "kara yolu taşıtları için aksam ve parçaları" izledi.

Bilişim, yenilenebilir enerji ve turizm alanlarında karşılıklı yatırım yapılıyor

Bu çerçevede, Türkiye ile Portekiz arasındaki ticaret hacminin, 3,5 milyar dolara yükseltilmesi amaçlanırken, iki ülke doğrudan yatırım, inşaat ve altyapı projeleri, yenilenebilir enerji, lojistik gibi sektörlerde de işbirliklerini geliştirmeye odaklanıyor.

Portekiz sermayeli şirketler, Türkiye'de bilişim teknolojileri ve telekomünikasyondan hazır giyim ve ayakkabıya, yenilenebilir enerjiden dekorasyona kadar çeşitli sektörlerde faaliyet gösteriyor.

Türkiye'den Portekiz'e yatırımlarda ise liman işletmeciliği, madencilik, turizm ve otelcilik, gayrimenkul, deniz taşımacılığı, beyaz eşya, ilaç, mücevher, tarım ve gıda sektörleri dikkat çekiyor.

İlerleyen dönemde altyapı, ulaştırma, hızlı tren, konut, haberleşme gibi büyük ölçekli projelerde, Türk firmalarının Portekiz'de aktif rol alması hedefleniyor.

İkili işbirlikleri savunma sanayisinde de pekişiyor

İki ülke işbirliği, son yıllarda savunma sanayisi, teknoloji, hava yolu gibi farklı alanlarda önemli projelerle pekişiyor.

Geçen yıl yapılan anlaşma doğrultusunda, Türkiye'nin Portekiz Deniz Kuvvetleri için tasarlayıp inşa edeceği iki adet "Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi" ile ilk kez bir Avrupa Birliği ve NATO üyesi ülkeye askeri gemi ihracatı gerçekleştirildi.

Bunun yanı sıra, Türk Hava Yolları (THY) ile Portekiz'in hava yolu şirketi TAP Air Portugal, bu yıl mevcut kod paylaşımı (bir havayolunun, başka bir havayolu tarafından işletilen bir uçuşta koltuk sattığı ortaklık türü) ortaklıklarını genişletti. Böylelikle var olan uçuş noktalarına ek olarak Brezilya, Fas, Katar, Mauritius gibi uluslararası, Dalaman ve Bodrum gibi yurt içi destinasyonlar ilave edilerek, Türkiye ile Portekiz arasındaki alternatif rotalar arttırıldı.

Sofralık zeytin ihracatında miktar bazında ise 100 bin 884 tonluk satışla 2021-2022 sezonundaki 109 bin tonluk rekorun ardından en yüksek ikinci seviyeye ulaşıldı.

Türkiye, sofralık zeytin üretiminde tarihinde ilk kez dünya birincisi olurken 117 ülkeye siyah ve yeşil zeytin gönderildi.

İhracatta öne çıkan ülkeler siyah zeytinde Almanya, Irak ve Romanya, yeşil zeytinde Irak, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri oldu.

Rekoltede geçen sezona yakın bir tablo bekleniyor

Açıklamada görüşlerine yer verilen Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, 2024-2025 sezonuna 250 milyon dolarlık hedefle başladıklarını belirterek, "Siyah zeytin ihracatımız yüzde 19 artışla 162 milyon dolardan 194 milyon dolara çıktı. Yeşil zeytin ihracatımız ise yüzde 29 yükselerek 47,5 milyon dolardan 61,4 milyon dolara ulaştı. Böylece hedefimizi aşmanın gururunu yaşıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Zeytincilik sektörünün yoğun bir hasat sürecinde olduğunu aktaran Uygun, 2025-2026 sezonu için sofralık zeytin rekoltesinde geçen sezona yakın bir tablo beklediklerini kaydetti.

Uygun, son günlerdeki yağışların zeytin rekoltesini ve kalitesini artıracağına inandıklarını dile getirerek, "Dünya fiyatlarında toparlanma öngörülerini de dikkate aldığımızda 2025-2026 sezonunda sofralık zeytin ihracatında 300 milyon dolara ulaşmayı amaçlıyoruz." ifadesini kullandı.

Hazine Destekli Kefalet Sistemi kapsamındaki çalışmalar yoğunlaştırıldı.

Bakanlık desteğiyle, ihracatçılar ve katılım hassasiyeti olan firmaların uygun şartlarda finansmana erişim imkanlarını artırmak amacıyla iki yeni destek paketi yürürlüğe girecek.

Buna göre, ihracatçıları desteklemek amacıyla İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) aracılığıyla Türkiye İhracat Kredi Bankası AŞ tarafından sağlanan krediler için sunulan 10 milyar lira kefalet limitli mevcut destek paketinin limiti 20 milyar liraya çıkarılacak.

Yine Türk Eximbank tarafından sağlanan krediler için sunulacak ve sadece e-ihracat yapan firmalara yönelik 500 milyon lira kefalet limitli yeni bir destek paketi yürürlüğe alınacak.

Söz konusu destek paketinin kefalet oranı yüzde 100, yararlanıcı başına kefalet üst limiti 500 bin lira olacak.

Katılım finans esasına göre kefalet imkanı

İkinci paket de katılım finans esaslarına uygun kefalet kullanmayı talep eden firmalar için Katılım Finans Kefalet AŞ (KFK) aracılığıyla yürütülecek.

Buna göre, KOBİ ve KOBİ dışı firmaların işletme harcamalarına Bakanlığın kefalet desteği ile finansman sağlanması amacıyla 4 milyar lira kefalet limitini haiz yeni bir destek paketi yürürlüğe girecek.

Söz konusu destek paketinin kefalet oranı yüzde 80, yararlanıcı başına kefalet üst limiti KOBİ'ler için 20 milyon lira, KOBİ dışı firmalar için 40 milyon lira olarak belirlendi.

İhracatçıya dört koldan destek

Hazine Destekli Kefalet Sistemi ile ihracatçılara yönelik önemli destek paketleri hazırlandı. Buna göre, 2020-2025 yıllarında ihracatçılara 118,8 milyar lira kredi kullandırıldı.

Bu yılın ilk yarısında yürürlüğe alınan 4 yeni destek paketi ile ihracatçılar için ilave 42 milyar lira kredi imkanı oluşturuldu. Eylül ayı itibarıyla sistem kapsamında ihracatçılara yönelik 24,9 milyar lira kredi sağlandı. Bu tutar aynı dönemdeki toplam sistem kullandırımlarının yüzde 59'unu oluşturdu.

Ayrıca, bu ekonomi programı döneminde de Türk Eximbank'ın sermayesi 13,8 milyar liradan, 55,3 milyar liraya yükseltildi. Bankanın, 2025 yılı içerisinde izinleri alınan ve süreci devam eden 33,1 milyar lira sermaye artırımı ile toplam ödenmiş sermayesi 88,4 milyar liraya ulaşacak. Türk Eximbank'ın nakdi ve gayrinakdi ihracat destekleri yılın dokuz ayda geçen yılın aynı dönemine göre dolar bazında yüzde 15 artarak 39,7 milyar dolara ulaştı. Destek tutarının yıl sonunda 52 milyar dolar olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

Günlük reeskont kredi limiti 300 milyon liradan 4 milyar liraya çıkarıldı ve döviz cinsinden reeskont kredileri yeniden kullanıma açıldı. Reeskont kredilerinde faiz oranı düşürüldü ve reeskont kredisi kullanımında ihracat gelirlerinin ek yüzde 30'unun satışı şartı kaldırıldı.

Yüksek teknoloji ve katma değerli üretim yapan firmaların reeskont kredilerinden daha fazla yararlanabilmesi için yeni bir model geliştirildi. Hizmet ihracatına sağlanan vergi istisnası da 30 puan artışla yüzde 80'e yükseltildi.

"İhracatı önceliklendirmeye devam edeceğiz"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de ihracatçılar için bugüne kadar çok sayıda finansman paketi ve uygulamayı devreye aldıklarına işaret ederek, şunları kaydetti:

"İhracatçılarımızı gerek Türk Eximbank üzerinden gerekse diğer politikalarımızla güçlü şekilde destekliyoruz. İhracatçımızın, reel sektörümüzün her zaman arkasındayız ve desteklemeye devam ediyoruz. Bu yeni destek paketleriyle teminat yetersizliği yaşayan firmaların finansmana erişim imkanlarının kolaylaştırılmasını amaçlıyoruz. Bundan sonraki dönemde de kalıcı refah artışı için yatırım, istihdam, üretim ve özellikle ihracatı önceliklendirmeye devam edeceğiz."

Devam eden yatırımları 320 milyar liraya ulaşan GYO'ların portföylerindeki arsa ve arazilerin değeri 158 milyar lira olurken ofis, otel, perakende, konut ve lojistik yatırımlarının toplamı 678 milyar liraya yükseldi. Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının, 78 milyar lirası finansal olmak üzere toplamda 340 milyar liralık borcu bulunuyor.

GYO sayısı 49'a yükseldi

Açıklamada görüşlerine yer verilen GYODER GYO Komitesi Başkanı Berra Doğaner, 2023 yılı başında 38 olan GYO sayısının an itibarıyla 49'a ulaştığını belirterek, hazırladıkları çalışmayla GYO'ların bağımsız denetim raporlarındaki tüm finansal bilgilerini ve güncel değerleme raporlarındaki verilerini sisteme girdiklerini ve sonuçların konsolide ve şirket bazında şeffaf bir şekilde sunulduğunu anlattı.

Normal şartlarda sektöre ait bilgi edinmek isteyen bir yatırımcı ya da analistin tek tek 49 GYO'nun tüm bağımsız denetim ve değerleme raporlarını incelemek durumunda olduğunu kaydeden Doğaner, şu ifadeleri kullandı:

"Artık TSPB platformu üzerinden GYO'ların portföylerindeki gayrimenkullerin ve geliştirilen projelerin tutar ve tür dağılımı, borç tutarları ve borçluluk oranları, iştirak yatırımlarının tutar ve dağılımı gibi detaylı bilgilere erişilebilir. Bu raporlamalar, yatırımcı ve yatırım kuruluşlarının yanı sıra akademisyenler, kamu kurumları hatta GYO'ların kendileri de dahil olmak üzere birçok menfaat sahibi için güvenilir, kolaylıkla erişilebilir ve karşılaştırılabilir bilgi sunuyor. Platformda aynı zamanda sektörün ve GYO'ların doğru iskonto ve prim hesaplamaları da yer alıyor."

"GYO'ların net aktif değer toplamı 1,16 trilyon lira oldu"

Berra Doğaner, 30 Haziran itibarıyla toplam yatırımları 1,5 trilyon liraya, borcu 340 milyar liraya ulaşan GYO'ların net aktif değer (NAD) toplamının 1,16 trilyon lira olduğunu, buna karşın GYO'ların borsada ortalama yüzde 47 iskontolu işlem gördüğünü belirtti.

Son dönemde gayrimenkul sektöründe yatırımların artmaya başladığına işaret eden Doğaner, borsada işlem gören GYO'ların temettü oranının ortalamanın üzerinde olduğunu bildirdi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımla 6 Şubat 2023'te yaşanan depremler nedeniyle geçici süreyle kapalı kalan ve 4 Ekim 2023'te BOTAŞ tarafından operasyona hazır hale getirilen Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'ndan akışın 27 Eylül itibarıyla yeniden başladığını duyurdu.

Günlük toplam 1,5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip boru hattının yeniden devreye alınmasının Türkiye'nin enerji arz güvenliğine katkı sağlanması, küresel piyasalarda ise çeşitliliği artırması bekleniyor.

Irak Petrol Bakanlığı, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) bulunan sahalardan üretilen ham petrolün Irak Petrol Pazarlama Şirketi'ne (SOMO) teslim edilerek, Ceyhan Limanı üzerinden Irak-Türkiye boru hattı yoluyla ihraç edileceğini açıkladı.

IKBY, Irak Petrol Bakanlığı, SOMO ve petrol üreticisi firmalar arasında imzalanan anlaşma kapsamında ilk aşamada günlük yaklaşık 200 bin varil ham petrolün Türkiye'nin Ceyhan Limanı'na taşınması öngörülüyor.

Bakan Bayraktar, temmuzda AA Editör Masası'nda yaptığı değerlendirmede, hattın tam kapasite çalışması halinde 40 milyar dolarlık ticaret potansiyeli taşıdığını, Irak'ın günlük 4 milyon varillik petrol ihracatının yüzde 40'ını Türkiye üzerinden dünyaya sunabileceğini ifade etmişti.

"Hattın kapasitesi dünya üretiminin yüzde 1'i kadar"

Atlantik Konseyi Kıdemli Araştırmacısı John Roberts, söz konusu hattın yeniden devreye alınmasının küresel piyasalarda çok ciddi rolü olmasa da Türkiye için fayda sağlayacağını söyledi.

Roberts, "Hattın günde 1 milyon varilden fazla petrol taşıma kapasitesi var. Bu dünya üretiminin yaklaşık yüzde 1'ine denk geliyor ve genel arz açısından yardımcı oluyor. Ancak hattın mevcut durumunu bilmediğimiz için tam kapasiteye ulaşmayabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa'da petrol arzında sıkıntı olmadığını vurgulayan Roberts, "Petrol, Körfez ülkelerinden doğrudan gelebilir, bazen de Kuzey Amerika'dan sevk edilebilir. Avrupa'da petrol tüketimi, enerji dengesi içinde geçmişe göre daha küçük bir unsur." ifadelerini kullandı.

Roberts, Türkiye'nin enerji güvenliği açısından asıl kritik unsurun Sakarya sahasındaki doğal gaz üretimi olduğuna dikkati çekerek, "Türkiye'nin Sakarya sahasından kendi gaz üretimini artırmasıyla ithal gaz talebinin azalacak olması çok önemli. Dolayısıyla, Türkiye için asıl ilgi çekici kaynak Sakarya'dır." dedi.

"Irak tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye ihtiyaç duyuyor"

Oslo Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Francesco Sassi de boru hattının yeniden faaliyete geçmesinin Avrupa Birliği ve bölgesel enerji piyasaları için belirgin etkisi olmayacağını dile getirdi.

Sassi, son 2,5 yılda operatörlerin özellikle geçen yılki arz fazlası ve düşük fiyatlar nedeniyle alternatif tedarik kaynakları bulmayı başardığını söyledi.

Hattın yeniden devreye alınmasının Irak, IKBY ve Türkiye üçgenindeki enerji jeopolitiğine dair ipuçları sunduğunu belirten Sassi, şunları kaydetti:

"Irak, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler nedeniyle son aylarda enerji ürünlerinin geçişine yönelik tehditlerin sıkça gündeme geldiği Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltarak tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeye ihtiyaç duyuyor. Ülke, aynı zamanda merkezi hükümet ve IKBY arasındaki petrol yönetimi anlaşmazlığını çözmek için yeni bir siyasi girişim başlatıyor. Bağdat ve Ankara'da yeniden hız kazanan temaslar bölgede enerji güvenliğini sağlamayı ve Körfez ülkelerinden Akdeniz'e siyasi ve ekonomik bir eksen oluşturmayı hedefliyor."

TÜBİTAK'tan edindiği bilgiye göre, "Yenilikçi KOBİ'ler İçin Avrupa Ortaklığı-Innowwide Programı"nın 4'üncü çağrısı açıldı. Çağrıya, 25 Kasım'a kadar başvuru yapılabilecek.

Uluslararası pazarlarda araştırma veya ticari hedeflerin uygulanabilirliğini değerlendirmek amacıyla oluşturulacak fizibilite proje önerilerinin sunulabileceği çağrıda, değerlendirme sonucu en yüksek puanı alan 70 projeye, yüzde 70 destek oranıyla proje başına maksimum 60 bin avro hibe sağlanacak.

Proje önerileri için hedef bölge/ülke seçilmesi ve orada yerel bir paydaşla ortaklık kurulması gerekiyor. En fazla 6 ay sürecek projelerde, KOBİ'lerin yenilikçi projeler veya çözümler için piyasa fizibilite çalışmaları yürütmesi ve seçilen hedef ülkede yerel uzmanlarla çalışması hedefleniyor.

Çağrı kapsamında başarılı bulunan proje önerilerinin finansmanı Avrupa Birliği tarafından sağlanacak. Bu finansmandan Afrika, ABD, Asya veya Pasifik'teki bir paydaşla proje ortaklığı kuran KOBİ'ler yararlanabilecek.

Başvuru süreci

Başvurular, firmayı yasal olarak temsil etmeye yetkili bir kişi tarafından "SmartSimple" platformu (https://eureka.smartsimple.ie/) üzerinden doldurulacak.

Firma adına yalnızca bir başvuru yapılabilecek. Proje başvurusu göndermeden önce karşı ortağın (piyasa fizibilite projesinde ana alt yüklenici olacak taraf) platform üzerinde bir taahhüdü imzalaması gerekecek.

Bakan Ersoy, NSosyal hesabından, ocak-ağustos dönemi içinde kruvaziyer turizminde ulaşılan rakamları paylaştı.

Ersoy, Türkiye'nin kruvaziyer turizminde tarihi bir rekora koştuğuna dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"2025 yılının ocak-ağustos döneminde kruvaziyer turizminde tarihi bir yükseliş yaşıyoruz. 18 kruvaziyer limanımızda yaklaşık 1,5 milyon yolcuyu ağırladık. Bu rakam son 12 yılın en yüksek seviyesi oldu. Önemli bir gelişme de ana limanı olarak Türkiye'yi seçen seferlerin sayısındaki artış. Bu yabancı ziyaretçilerin daha fazla ülkemizde konaklaması anlamına geliyor."

"Ağustosta 357 bin 646 yolcu ile tarihin en yüksek aylık rekoru kırıldı"

Kruvaziyer turizminin yalnızca turizm gelirlerini artırmakla kalmayıp, aynı zamanda liman kentlerinin ekonomisine ve kültürel canlılığına da büyük katkı sağladığına işaret eden Ersoy, şunları kaydetti.

"Kuşadası ve İstanbul'un yanı sıra Çanakkale, Sinop, Trabzon, Samsun ve Marmaris gibi yeni rotalarla limanlarımız, kruvaziyer gemilerinin gözde uğrak noktası haline geliyor. Galataport İstanbul da bu başarıya güç katan en önemli merkezlerimizden biri. 2024'te 753 olan sefer sayısı bu yıl yüzde 17 artışla 878'e çıktı. Yolcu sayımız 2023'e göre yüzde 56, 2024'e göre yüzde 18 arttı. Yalnızca ağustos ayında 357 bin 646 yolcu ile tarihin en yüksek aylık rekoru kırıldı."

Ersoy, kruvaziyer turizminde ulaşılan başarılar sebebiyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına da teşekkür ederek, "Türkiye Yüzyılı vizyonuyla kruvaziyer turizminde yükselişimiz hız kesmeden devam edecek. Türkiye, kruvaziyer turizminde artık sadece Akdeniz'in değil, dünyanın da en cazip destinasyonlarından biri haline geldi." görüşünü paylaştı.

Bu kapsamda, kamu payı yüzde 50'nin üzerinde olan KİT'lerin ödenek teklif tavanları toplamı, gelecek yıl için 679 milyar 252 milyon 486 bin lira, 2027 için 708 milyar 515 milyon 275 bin lira, 2028 için de 647 milyar 861 milyon 499 bin lira oldu.

Gelecek yıl ödenekleri için belirlenen toplam teklif tavanının yüzde 48,95'i TPAO'ya ayrıldı. Kuruma 2026 için 332 milyar 555 milyon lira, 2027 için 298 milyar 100 milyon lira, 2028 yılı için de 220 milyar 350 milyon lira bütçe öngörüldü.

TPAO'yu, 113 milyar 85 milyon lirayla Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD), 67 milyar 834 milyon lirayla Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) takip etti.

KİT'ler arasında en düşük ödenek teklif tavanı ise gelecek yıl için 72 milyon 655 bin lirayla Türkiye Elektromekanik Sanayi AŞ'ye (TEMSAN) ayrıldı.

Tarımsal faaliyet gösteren KİT'lerin ödenek tavanları

Tarımsal faaliyet gösteren KİT'ler arasında en düşük ödenek teklif tavanı Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü için ayrıldı. 2026 için 99 milyon 200 bin lira ayrılan genel müdürlüğün ödeneği, 2027 için 110 milyon 50 bin lira, 2028 için 118 milyon 888 bin lira oldu.

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğüne 2026 için 842 milyon lira, 2027 yılı için 934 milyon 74 bin lira ödenek tavanı belirlenirken, 2028 yılı için bu tutar 1 milyar 9 milyon 33 bin lira olarak kayıtlara geçti.

Et ve Süt Kurumu için gelecek yıl 650 milyon lira olan teklif tavanı, 2027 için 721 milyon 93 bin lira, 2028 için 779 milyon 4 bin lira olarak belirlendi.

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne gelecek yıl için öngörülen 1 milyar 420 milyon liralık ödenek teklif tavanı, 2027 için 1 milyar 575 milyon 200 bin lira, 2028 için 1 milyar 701 milyon 400 bin lira oldu.

Şeker Fabrikaları AŞ Genel Müdürlüğünün ise gelecek yıl için 2 milyar 577 milyon lira olan ödenek teklif tavanı, 2027'de 2 milyar 858 milyon 668 bin lira, 2028'de 3 milyar 88 milyon 480 bin lira olarak kayıtlara geçti.

KİT'lerin 2024-2026 dönemi ödenek teklif tavanları (TL) şöyle:

Bu kapsamda, sulama sahası 1000 hektardan büyük tüm tesisler, rehabilitasyon veya modernizasyon projeleri de dahil "müstakil proje" olarak Yatırım Programı'na teklif edilecek.

Sulama, taşkın koruma, bitirilecek baraj gibi büyük su işi projelerine dair yıllık fiziki hedefler "proje", sulama, bitirilecek gölet, taşkın koruma gibi küçük su işi projelerine dair yıllık fiziki hedefler ise "faaliyet" bazında yatırım teklifleriyle sunulacak.

Kesin projeler yatırım teklifleriyle gönderilecek

Son bir yıl içinde hazırlanan kesin projeler yatırım teklifleriyle birlikte belirtilecek.

Bitkisel üretimin artırılmasına yönelik yeni proje tekliflerinin, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan tarımsal üretim planlarına uygunluğu dikkate alınacak.

Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri projelerinde daha önce ihalesi yapılan işlerin tamamlanması ve mevzuat gereği olanlar hariç yeni işlerin öncelikle sulama yatırımlarıyla birlikte ele alınması esas olacak.

Organize tarım bölgesi kapsamında kamu tarafından finanse edilecek altyapı ve üstyapı yatırımları, fiilen gerçekleşme kabiliyetinin somut şekilde ortaya konulması şartıyla Yatırım Programı'na teklif edilebilecek. Yatırımcı katkısı ve üstyapı yatırımları yönünden somut taahhüt içermeyen, doluluk ve işletmeye alınma ihtimali düşük bölgeler için altyapı yatırımları programa alınmayacak.

Büyük su işi projelerine öncelik verilecek

Yeni hayvancılık işletmesi kurulmasına, modernizasyonuna, yetiştiricilere hayvan veya hayvan yemi gibi girdi dağıtımına yönelik uygulamalar Yatırım Programı kapsamında değerlendirilmeyecek. Dış krediyle yürütülen Deprem Bölgesinde Tarım Sektörünün İyileştirilmesi Projesi kapsamındaki hayvancılık tesisi modernizasyon faaliyetlerinde ise bu kural uygulanmayacak.

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünün Yatırım Programı'nda yer alan büyük su işi projelerine öncelik verilecek.

Üretimin artırılması, hayvan hastalıklarının önlenmesi, sürü yönetimi ve biyogüvenlik önlemlerini içeren altyapı ve araştırma projeleri önceliklendirilecek.

Balıkçı barınakları projeleri öncelikli yatırımlar arasında

Balıkçı barınakları projelerinde, Balıkçılık Kıyı Yapıları Durum ve İhtiyaç Analizi çalışmasında ortaya konulan ihtiyaç tespitleri ve takvimlendirme dikkate alınarak projeler ön plana konulacak ve idame yatırımlarına ağırlık verilecek.

Avcı ve yetiştiricilerin lojistik ihtiyaçlarını karşılamak üzere, üstyapısı bulunmayan veya tamamlanmamış barınaklara ilişkin etüt proje çalışmaları yapılacak. Bu çalışmaların sonucuna göre balıkçı barınakları üstyapı yatırımları değerlendirilecek.

Bitkisel üretimin artırılması ve tarım bilgi sistemlerinin iyileştirilmesine hizmet edecek altyapı ve araştırma projelerine öncelik verilecek.

Rapora göre, 2025 yılının ikinci çeyreğinde küresel girişim sermayesi yatırımları 7 bin 356 işlemde toplam 101,05 milyar dolarlık hacim oluşturdu. Önceki çeyrekte 7 bin 551 işlem ve 126,3 milyar dolarlık hacim kayıtlara geçmişti.

Yılın ikinci çeyreğinde 46 işlemle 857,9 milyon dolarlık hacme ulaşan Türkiye girişimcilik ekosistemi ise bir önceki çeyreğe göre hacim bazında büyüdü.

Rapora göre, startup ekosisteminde satın alma işlemleri toplam işlem hacminin yüzde 82'sini, erken aşama yatırımları ise toplam hacmin yüzde 14'ünü oluşturdu.

İşlem adedine bakıldığında ise tohum aşaması yatırımları 27 işlemle ilk sırada, erken aşama yatırımlar ise 10 işlemle ikinci sırada yer aldı.

İkinci çeyrekte 27 tohum aşama, 10 erken aşama, 2 ileri aşama yatırım ve 7 şirket satın alma işlemi yapıldı. En büyük 10 işlemin 5'i erken aşamadan, 3'ü ise tohum aşaması yatırımlardan oluştu. Erken aşama ve tohum aşama yatırımlar, satın alma işlemleri hariç tutulduğunda toplam işlem hacminin yaklaşık yüzde 90'ını oluşturdu.

İşlem adedinde yerli yatırımcı öne çıktı

Rapora göre, işlem adedi bakımından yerli yatırımcılar öne çıkarken, işlem hacmi açısından yabancı yatırımcılar belirleyici oldu.

Yerli yatırımcılar 33 işlemde toplam hacmin yüzde 3'ünü, yabancı yatırımcılar 13 işlemde yüzde 97'sini oluşturdu.

En fazla işlem, 10 işlemle hizmet olarak yazılım (SaaS) dikeyinde gerçekleşirken, bunu 8 işlemle yapay zeka, 7 işlemle oyun, 5'er işlemle pazaryeri ve fintek dikeyleri takip etti.

212 Kurucu Ortağı Ali Karabey, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Türkiye girişimcilik ekosisteminin küresel ekonomik dalgalanmalara rağmen dayanıklılığını gösterdiğini ve yatırımların istikrarlı şekilde devam ettiğini söyledi.

Yılın ikinci çeyreğinde yazılım (SaaS), teslimat ve lojistik dikeylerinin öne çıktığına işaret eden Karabey, "Yazılım (SaaS) dikeyi, düşük maliyetli ölçeklenebilirliği ve global pazara hızlı açılabilme potansiyeli sayesinde işlem adedi açısından öne çıktı. Teslimat ve lojistik tarafında ise Uber'in Trendyol Go'yu 700 milyon dolara satın alması tek başına sektörü hacim lideri yaptı. Ayrıca yapay zeka ve oyun alanındaki yatırımlar, yatırımcıların yenilikçi ve teknoloji tabanlı iş modellerine yöneldiğini gösterdi." dedi.

"Türkiye özelinde ekosistem canlılığını korudu"

Karabey, en büyük payı erken aşama ve tohum aşama yatırımlarının oluşturmasına ilişkin şunları ifade etti:

"Bunun nedeni ileri aşamalarda değerlemelerin baskı altında olması ve yatırımcıların daha makul giriş seviyeleriyle uzun vadeli getiri potansiyeli yüksek şirketlere yönelmesi. Türkiye özelinde ekosistem canlılığını korudu. SaaS, yapay zeka ve oyun dikeylerinde işlem sayıları artarken, küresel ölçekte ise hem işlem sayısı hem de hacimde gerileme yaşandı. ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin ticaret politikaları ve gümrük vergileri yatırımcıların daha seçici davranmasına neden oldu. Buna rağmen yapay zeka, savunma ve uzay teknolojileri gibi stratejik alanlara ilgi güçlü şekilde devam etti."

Sektör bazında 2024'te işlem adedinde fintekin öne çıktığını dile getiren Karabey, "2025'te yazılım (SaaS) liderliği aldı. Hacim tarafında ise 2 yıl üst üste lojistik sektörü zirvede kaldı. 2024'ün ikinci çeyreğinde yabancı yatırımcılar toplam hacmin yüzde 65'ini oluştururken, 2025'in ikinci çeyreğinde ise bu oran yüzde 97'ye çıktı. Bu artış, Türkiye girişim ekosistemine yönelik yabancı yatırımcı ilgisinin güçlendiğinin net bir göstergesi." diye konuştu.

Türkiye, yılın ilk yarısında 593 megavat karasal rüzgar enerjisi kapasite kurulumu gerçekleştirerek Avrupa'da en fazla kapasite ekleyen üçüncü ülke oldu.

Avrupa Rüzgar Enerjisi Birliği WindEurope verilerinden yaptığı derlemeye göre, Türkiye'de altı aylık kapasite artışı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 39 yükseldi.

Sektör verilerine göre, yıl sonuna kadar Türkiye'nin toplam 1,6 gigavat karasal rüzgar enerjisi kapasitesi ilave edeceği öngörülüyor. Türkiye, yılın ilk yarısında 593 megavatlık karasal rüzgar enerjisi kurulumu ile Avrupa'da en fazla kapasite ekleyen üçüncü ülke olurken, yılın ilk yarısında yeni rüzgar enerjisi kurulumunda hedefin yüzde 37'si gerçekleşti.

Bu dönemde devreye alınan yeni kapasite, her biri ortalama 5,9 megavat gücünde 100 rüzgar türbininin kurulmasıyla sağlandı.

Türkiye, yenilenebilir enerjiye geçişte hız kesmeden ilerlerken, rüzgar enerjisindeki bu büyüme ülkenin fosil yakıtlara olan bağımlılığını azaltma hedefiyle uyumlu şekilde sürüyor.

Öte yandan, Almanya, bu dönemde yaklaşık 2,2 gigavat ile Avrupa'da en fazla karasal rüzgar enerjisi kapasitesi kuran ülke oldu. Onu, 889 megavat ile İspanya takip etti.

Avrupa genelinde yılın ilk altı ayında karasal rüzgar enerjisinde yeni kurulumlar 6 gigavata ulaştı. Toplam karasal rüzgar enerjisi kurulu gücü ise 253 bin 816 megavat oldu.

Yatırımlar devam edecek

Türkiye, bu yılın başında beş sahada toplam 1,2 gigavatlık karasal rüzgar enerjisi projelerine destek verilmesini onayladı. Destek, 2024'ün sonlarında başlatılan Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) ihalesi kapsamında sağlandı.

Yeni YEKA modeli çerçevesinde, ihaleyi kazanan yatırımcılar ilk altı yıl boyunca ürettikleri elektriği serbest piyasada satabilecek. Bu sürenin ardından ise 20 yıl boyunca alım garantisi (Feed-in-Tariff) mekanizmasından faydalanabilecekler.

Söz konusu ihaleyle Türkiye, yerli ve yenilenebilir enerji yatırımlarını artırmayı, enerji arz güvenliğini güçlendirmeyi ve karbon emisyonlarını azaltmayı hedefliyor.

Dünya genelinde uluslararası doğrudan yatırım (UDY) alan ilk 10 sektör, geçen yıl 1 trilyon dolar değerinde yatırım çekti.

İngiltere merkezli Financial Times gazetesinin UDY'leri takip eden çevrim içi veri tabanı fDi Markets'in 2025 Raporunun sonuçları belli oldu.

Verilere göre, geçen yıl en çok UDY alan ilk 10 sektör, 1 trilyon dolar değerinde yatırım çekti.

Yenilenebilir enerji, 2024'te 270,1 milyar dolarlık doğrudan yatırımla tüm sektörlere öncülük ederken, küresel toplamın da yüzde 27'sini oluşturdu. Ancak, sektöre gelen yatırım miktarı 2023 seviyelerine göre 103 milyar dolar azalırken, rüzgar projelerinde yıllık bazda 33 milyar dolarlık düşüş yaşandı.

UDY girişlerine göre, geçen yıl ikinci büyük sektör iletişim sektörü olurken, bu alanda toplam doğrudan yabancı yatırım 2023'e kıyasla yaklaşık yüzde 84 artarak 165,7 milyar dolar seviyesinde kaydedildi. Bu sektördeki en büyük çekim alanı olarak öne çıkan veri merkezleri ise 146,9 milyar dolarlık doğrudan yatırım aldı.

Yarı iletkenlere uluslararası doğrudan yatırım miktarı iki kat arttı

Verilere göre, yarı iletkenlere yapılan yabancı yatırım 2024 yılında 2023 yılına kıyasla iki kattan fazla artarak, 120,3 milyar dolara yükselirken, ortalama bir yarı iletken yatırım projesinin değeri 823 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Gayrimenkul sektörü ise geçen yıl 1000'den fazla proje ile 92,2 milyar dolarlık doğrudan yatırım çekti. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 9,2 artış göstererek, 2018'den bu yana en yüksek rakama ulaştı.

Kömür, petrol ve doğal gaza yapılan yatırımlar ise 89,1 milyar dolar olurken, bu alana yapılan doğrudan yatırımlar 2024'te yaklaşık yüzde 15 azaldı.

Metallere yapılan uluslararası doğrudan yatırımlar geçen yıl 72,8 milyar seviyesinde gerçekleşirken, lojistik ve depolama alanına yatırım miktarı ise 54,6 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

Elektronik bileşenlerdeki uluslararası yatırımlar geçen yıl en büyük düşüşü yaşadı. Söz konusu yatırımlar 2023'e kıyasla yüzde 55 azalarak, 49,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu düşüş, büyük ölçüde pil alt sektöründe yatırımlardaki keskin düşüşten kaynaklandı.

Yazılım ve bilişim teknolojileri alanındaki uluslararası doğrudan yatırımlar da 47,5 milyar dolar olurken, otomotiv endüstrisindeki uluslararası yatırım miktarı ise 38,7 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

En fazla uluslararası doğrudan yatırımı Asya-Pasifik bölgesi aldı

Asya-Pasifik bölgesi, geçen yıl 393 milyar doların üzerinde doğrudan yabancı yatırımla en fazla uluslararası yatırım alan bölge oldu.

Avrupa ise yaklaşık 311 milyar dolarlık uluslararası doğrudan yabancı yatırımla ikinci sırada yer alırken, onu 268 milyar dolarlık yatırımla Kuzey Amerika takip etti. Kuzey Amerika'daki uluslararası yatırım 2024'te yüzde 61,1 artarken, yarı iletkenler tek başına 74,6 milyar dolarlık UDY akışı sağladı.

Bakanlıkça bu doğrultuda yürütülen çalışmalarla Dörtyol-Hassa Otoyol ve Demir Yolu Projesi için yaklaşık 1,55 milyar avro tutarında dış finansman sağlandı.

Finansmana ilişkin anlaşmalar Bakanlık ile Societe Generale liderliğindeki kreditörler arasında imzalandı. Finansmana İsveç İhracat Kredi Kuruluşu (EKN), İslam Kalkınma Bankası bünyesinde faaliyet gösteren İslam Yatırım Sigortası ve İhracat Kredisi Şirketi (ICIEC) garantisi altında çeşitli ticari bankalar katıldı.

Projenin stratejik önemi bulunuyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen proje, İskenderun Körfezi'ni Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne doğrudan bağlaması nedeniyle stratejik önem taşıyor.

İskenderun Körfezi'ni Amanoslar'ın arkasındaki endüstriyel alanlara ve Gaziantep iline hem kara hem de demir yoluyla bağlayacak projenin tamamlanmasıyla, bölgedeki ulaşım altyapısının gelişmesi, ticaret ve turizm faaliyetlerinin artması, ekonomik ve sosyal kalkınmanın desteklenmesi ve Türkiye'nin ihracatına önemli katkı sunulması bekleniyor.

Proje, bölgedeki ulaşım altyapısının depreme dayanıklı hale getirilmesi ve geliştirilmesi için de önem taşıyor.

Bu projeyle beraber Türkiye'nin bu yıl içinde demir yolu sektörüne sağladığı dış kaynak tutarı yaklaşık 4,2 milyar avroya ulaştı.

150 çiftçiye toplam 147 bin fide dağıtılan projeyle hasat başladı, bu yıl yaklaşık 14 bin ton sebze verimi hedefleniyor

Ağrı’da Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen "Sebze Yetiştiriciliğinin Yaygınlaştırılması Projesi" kapsamında sağlanan yüzde 75 hibeli fide desteği, üretime doğrudan katkı sundu. 2025 yılı itibarıyla il genelinde 150 çiftçiye toplam 147 bin adet fide dağıtıldı. Desteklerle birlikte ilk hasatlar alınmaya başladı, bu yıl yaklaşık 14 bin ton sebze verimi bekleniyor.

Proje kapsamında düzenlenen sebze hasadı programına katılan Ağrı Valisi Mustafa Koç, sağlanan desteklerin tarımsal üretimde önemli bir ivme oluşturduğunu belirtti. Vali Koç, "İklim ve coğrafi yapı açısından önemli bir potansiyele sahip olan Ağrı’da, son yıllarda Bakanlık destekli projelerle tarım güç kazanmıştır. Verilen hibeler sadece verimliliği artırmakla kalmıyor, kırsal yaşamı da destekliyor" dedi.

Ağrı’da 28 binden fazla kayıtlı çiftçi bulunduğunu belirten Vali Koç, üretimin cinsiyet farkı gözetmeden herkesin emeğiyle gerçekleştiğini vurguladı. Bu yıl dağıtılan fideler arasında 45 bin domates, 45 bin salatalık, 45 bin biber ve 12 bin patlıcan fidesi yer aldı.

Destekten faydalanan merkez ilçeye bağlı çiftçilerden Hüseyin Demir ise aldığı 980 fidenin verimini kısa sürede aldığını söyledi. "Yaklaşık üç dönüm kadar bostan ekiyoruz. Ektiğimiz alanın yüzde 70’ini verilen hibeyle oluşturduk. Salatada 2-3 ton, domateste dekara 6 ton civarında verim alıyoruz" diyen Demir, patlıcan gibi bölgede geç yetişen ürünlerde bile ilk hasadı yapabildiklerini aktardı.

İklim şartlarının üretimi zorlaştırdığını belirten Demir, gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farklarına karşı ekim tarihini öne çektiklerini belirtti. "Eskiden 15 Mayıs’tan sonra ekim yapıyorduk, şimdi Haziran başında ekiyoruz. Bu sayede ürün gelişimini koruyabiliyoruz" dedi.

Türkiye-Katar anlaşması TEOA ile ne hedefleniyor

TEOA’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte; Katar ile 1 milyar dolar seviyesindeki mevcut ikili ticaret hacminin orta vadede 5 milyar dolara çıkarılması, 2 ülke arasındaki ticari ve ekonomik iş birliğinin derinleştirilmesi, Türk firmalarının, Katar pazarına avantajlı şartlarda girişinin sağlanması, karşılıklı yatırımların artırılması ve üretim-istihdam odaklı projelerin teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Katar, aynı zamanda, Türk özel sektörünün enerji kaynakları ve stratejik hammaddelere erişimi açısından önemli bir ortak ülke konumundadır.

TEOA neler getiriyor

Ticarette konu olan malların önemli bir kısmında karşılıklı olarak gümrük vergileri ve eş etkili tedbirler kaldırılmıştır. Anlaşma kapsamında yürürlüğe giren başlıca ticari düzenlemeler bulunuyor. Bunlar; teknik engellerin kaldırılması, sağlık ve bitki sağlığı önlemleri, damping ve korunma tedbirleri, hizmet ticareti, e-ticaret hükümleri. Sanayi ürünlerinde ise otomotiv, inşaat malzemeleri, mücevherat, beyaz eşya, tekstil ve halı, ayakkabı, temizlik ürünleri, plastik, makine ve elektrik-elektronik. Tarım ürünlerinde, yumurta, süt ve süt ürünleri, deniz mahsulleri, yaş sebze-meyve, kuruyemiş, nebati yağlar, işlenmiş tarım ürünlerinin büyük bölümünde Katar, Türk ihracatına pazar açılımı sağladı.

Hizmet ticareti düzenlemeleri

Genel hükümlere ilaveten; mali hizmetler ve telekomünikasyon başlıklarında da karşılıklı faaliyetleri düzenleyen hükümler getirilmiştir. Pazara giriş listelerinde, Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) ötesine geçen taahhütler kapsamında; hukuk, araç kiralama, reklamcılık, dağıtım, eğitim, tur operatörlüğü, taşımacılık hizmetleri gibi alanlarda yeni açılımlar sağladı. Ayrıca, Katar’ın DTÖ altında taahhüt ettiği muhasebe, mimarlık, bilgisayar ve inşaat hizmetleri gibi bazı sektörlerde de taahhüt iyileştirmeleri elde edildi.

Yatırım, üretim ve istihdamda yeni ufuklar

TEOA ile birlikte; karşılıklı yatırımların artması, iş süreçlerinin hızlanması ve kolaylaşması, üretim ve istihdamı önceleyen projelerin çoğalması bekleniyor. Anlaşmanın sunduğu güçlü hukuki altyapı, Türk ve Katarlı iş insanları için karşılıklı güven esaslı yeni bir yatırım ortamı tesis ediyor. Ticaret Bakanlığı, ihracatçının önünü açan, yatırımcıya güven veren ve ülkenin küresel ekonomik gücünü artıran tüm adımları kararlılıkla atmaya devam edeceğini bildirdi.

E-ticaret başlığı altında yer alan; çevrimiçi tüketicinin korunması, kişisel verilerin korunması, istenmeyen elektronik mesajlara karşı önlemler, kağıtsız ticaretin teşviki hükümleri, e-ticaret ekosistemine güveni artırıcı ve iş yapmayı kolaylaştırıcı niteliktedir.

Uygulama esasları ve menşe kuralları

‘Menşeli ürün’ tanımı ve uygulama esasları, 27 Temmuz tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle netleşti. EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenen mallar, anlaşma kapsamındaki avantajlardan yararlanabiliyor. Tarife indirimlerine ilişkin kararlar, 30 Temmuz tarihli Resmi Gazete’de 10130 ve 10131 sayılı Kararlar yayımlandı.

Sivas’ta 2 buçuk milyon dekar alanda buğday ekildiğini söyleyen Güler, 800 bin ton buğday, 400 bin ton arpa hasat edilmesini beklediklerini söyledi.

Küresel ısınmaya bağlı iklim değişikliği, ülke genelinde hasat dönemini etkiledi. Sivas’ta normal şartlarda Ağustos ayında başlayan hububat hasadı, havaların sıcak seyretmesi nedeniyle Temmuz ayı sonuna kaldı. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Sivas Valisi Yılmaz Şimşek ve Sivas Ziraat Odası Başkanı Hacı Çetindağ, hububat hasadına katıldı. Merkeze 10 kilometre uzaklıktaki Bingöl köyünde çiftçileri ziyaret ederek hayırlı bol kazanç diledi. Biçerdöver kullanarak hasat gerçekleştiren Güler, "Çiftçimizin yüzü bu bereketli topraklarda her zaman gülmeye devam edecek ve bizlere de onların yanında olmaya ve onları desteklemeye her zaman devam edeceğiz" dedi.

800 bin ton buğday, 400 bin ton arpa bekleniyor

Sivas’ta hasadın 10 gün önce başladığını ifade eden Grup Başkanı Abdullah Güler, "Ben bu yılki hasat zamanında çiftçilerimize bereketli bir yıl diliyorum. Rabbim ülkemizin bereketini arttırsın. İnşallah bütün çiftçilerimizin yüzünü güldürecek bir sezon olur. İlimizde 2 buçuk milyon dekar buğday yaklaşık 1 buçuk milyon dekarda da arpa ekimi gerçekleşti. Ülkemizin birçok bölgesinde maalesef ki 2025 yılı kurak geçti. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve ülkemizin Güney bölgelerinde yağışların az olmasından dolayı buğday ve arpa hasadında verim kaybı yaşıyoruz. Sivas’ımız bu dönem diğer bölgelere göre yağıştan daha fazla yararlandı. Bu sene Sivas’ta 800 bin ton buğdayı ve 400 bin ton civarında da arpayı elde etmeyi amaçlıyoruz. İnşallah ülkemizi bu yılda önceki yıllarda olduğu gibi kuraklığı atlatır ve rabbimin rahmetiyle birlikte diğer bölgelerimiz de önceki yıllarda olduğu gibi bol yağışlı yıllar geçirir. Sivas tarım ve hayvancılık şehir. Tarımsal konularda da gerek Tarım İl Müdürlüğümüz gerekse Ziraat Odası Başkanlığımız iyi bir iş birliği içinde de bu süreçten sonra da çiftçimizin yanında olmaya devam edecekler. Çiftçimizin yüzü bu bereketli topraklarda her zaman gülmeye devam edecek ve bizlere de onların yanında olmaya ve onları desteklemeye her zaman devam edeceğiz. 2025 yılı hasat dönemi herkese hayırlı uğurlu olsun" dedi.

"Çiftçilerimiz hasat sevincini birlikte yaşadık"

Sivas Valisi Yılmaz Şimşek ise," Sivas’ımızda hasadın de en yoğun olarak yapıldığı günleri yaşıyoruz. Çiftçilerimiz Bir yıl boyunca çalıştıkları çabaladıkları ürünlerin hasadını yapıyorlar. Bizleri de bugün Bingöl köyünde bir çiftçimize konuk olduk onların hasat sevincini birlikte yaşadık. Öyle gözüküyor ki bu yıl çiftçilerimiz için verimli bir sezon olacak. Emeklerinin karşılıklarını aldıkları bir sezon olacak. Bu sene rekolte güzel gözüküyor. Çiftçilerimizin emeklerinin karşılıklarını aldıkları bir sezon diliyorum. 2025 yılı hasat dönemi herkese hayırlı olsun" dedi.

Kato Dağı’nda petrol heyecanı: 2 bin 800 metreye inildi

"Yerli imkânlarla petrol arama çalışmalarımızı sürdürüyoruz"

Bölgeye giderek çalışmaları yerinde inceleyen AK Parti Van İl Başkanı Abdulahat Arvas, terörün bittiği dağlarda artık kardeşliğin ve üretimin yükseldiğini belirtti. Başkan Arvas, "Çatak ilçemizin 25 kilometre uzaklığında, Belbuka Bölgesi olarak bilinen Kato Dağı’nda, Türkiye Petrolleri Anonim Şirketi’nin (TPAO) petrol arama kulesinin yanındayız. Yaklaşık 2 bin 700 metre rakıma sahip bu tepe, Van, Şırnak ve Siirt illerinin kesişim noktasında yer alıyor. Kato Dağı, bizler için büyük anlam ifade ediyor. Allah’a hamdolsun ki artık terörsüz bir Türkiye sürecindeyiz. Silahların sustuğu, barut kokusunun hissedilmediği, kardeşlik havasının estiği bu topraklarda, petrol zengini bir ülke olmamamıza rağmen milli ve yerli imkânlarla petrol arama çalışmalarımızı sürdürüyoruz" dedi.

Kato Dağı’nda petrol heyecanı: 2 bin 800 metreye inildi

"Sondaj 5 bin metreye kadar devam edecek"

Bölgedeki petrol arama çalışmalarının 2 bin 800 metre derinliğe ulaşıldığını dile getiren Arvas, "Planlanan sondaj 5 bin metreye kadar devam edecek. Yapılan sismik araştırmalar sonucunda inşallah bu bölgede petrol bulunacak. Petrolün bulunması hâlinde Van’ın Çatak ilçesi de ihya ve inşa olacak, bölgeye katma değer kazandırılacak. Bu önemli çalışmada emeği geçen başta Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımıza ve TPAO çalışanlarına şükranlarımı sunuyorum. Bu petrolün ülkemize, milletimize ve Türkiye’ye hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum" diye konuştu.

İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, böyle bir desteğin İzmir için tarihi önem taşıdığına dikkat çekerek, kentin tarımda yepyeni bir döneme geçeceğini ifade etti.

Dikili Jeotermal Isıtmalı Sera Organize Tarım Bölgesi’nin, Türkiye’de Dünya Bankası finansmanı ile desteklenen tek Organize Tarım Bölgesi olduğuna dikkat çeken İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, "Dünya Bankası tarafından başlangıçta 30 milyon dolar olarak sağlanan finansman desteği, projenin büyüklüğü ve potansiyeli göz önünde bulundurularak 65 milyon dolara çıkarıldı. Bu destek, projeye duyulan güvenin en önemli göstergesi. Böyle bir yatırımın kentimizde yapılmasından dolayı büyük mutluluk duyuyoruz" dedi.

Dikili OTB’nin, tarım dışı arazilerin modern tarım üretimine kazandırılması, yenilenebilir enerji kullanımı, yüksek istihdam kapasitesi ve çevreci yaklaşımıyla sadece Türkiye’de değil, Avrupa’da da tarımsal üretimde öncü bir model olmayı hedeflediğini söyleyen Özgener sözlerine şöyle devam etti: "Projemize en başından beri desteklerini esirgemeyen T.C. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a, T.C. Tarım ve Orman Bakanımız Sayın İbrahim Yumaklı ve İzmir Valimiz Sayın Dr. Süleyman Elban’a, projemizi yakından takip eden Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Sayın Dr. Ahmet Bağcı’ya, Tarım Reformu Genel Müdürü Dr. Osman Yıldız ve değerli ekibine, bölgenin kalkınması için yoğun emek veren Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Sekreteri, İzmir Milletvekilimiz Sayın Eyyüp Kadir İnan’a, Sayın Ceyda Bölünmez Çankırı ve Sayın Mahmut Atilla Kaya başta olmak üzere tüm İzmir milletvekillerimize teşekkür ederiz"

Çakan: "Alt yapı çalışmaları başlıyor"

İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi ve Dikili Jeotermal Isıtmalı Sera OTB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Şahin Çakan, "Bugün (25 Temmuz Cuma) yayınlanan "Dikili OTB Kapsamında Altyapı Yapım İşleri (Atık Su, Yağmur Suyu, Kullanma Suyu, Elektrik ve Telekomünikasyon, Kuşaklama Kanalı, Sanat Yapıları) ile Jeotermal Şebekeler ve Isıtma Sistemleri Yapım İşi" ihalesi ile projenin altyapı çalışmaları tamamlanacak. Böylece, OTB katılımcılarının üretime başlaması için gerekli zemin hazırlanacak. Çalışmalarımıza hızla devam ediyoruz, hedefimiz projeyi en kısa sürede tamamlayarak ilk mahsüllerimizi toplamak" dedi.

Proje hakkında:

Toplam 3 milyon 38 bin 787 metrekare alana sahip olan Dikili OTB, Türkiye ve Avrupa’nın en büyük teknolojik sera üslerinden biri olarak öne çıkıyor. Tam entegre bir organize tarım bölgesi olarak tasarlanan proje, tarım dışı çorak arazileri modern tarımsal üretim üssüne dönüştürüyor. Proje, sadece sera üretim parselleriyle sınırlı kalmayıp, sanayi tesisleri, teknik altyapılar, eğitim merkezi, hizmet ve destek alanları, ileri atık su arıtma tesisi, güneş enerji sistemleri (GES), rüzgâr enerji sistemleri (RES) ve biyogaz enerjisi gibi bileşenleriyle tam entegre ve çevreci bir Yeşil Organize Tarım Bölgesini oluşturuyor.

Dikili OTB, tamamlandığında yıllık 80 bin ton kaliteli ve katma değeri yüksek yaş sebze-meyve üretimi gerçekleştirerek Türkiye’nin tarımsal ihracatına büyük katkı sağlayacak. Proje, 3.500 kişilik istihdam yaratacak ve bu istihdamın yüzde 75’ini kadınlar oluşturacak.

Tahıl ambarı Konya Ovasında hububat hasadı devam ediyor. Arpanın ardından buğday hasadının başladığını belirten uzmanlar, kurak geçen kış aylarının ardından beklenen yağışların gelmediğini ifade ederek, rekoltede kıraç alanlarda ciddi kayıpları olduğunu, hiç biçerdöver girmeyen tarlalar bile mevcut olduğunu söyledi.

Türkiye’nin tahıl ambarı olarak bilinen Konya Ovasında buğday hasadı devam ediyor. Yüzölçümünün yüzde 47’si tarım arazisi olarak kullanılan Konya’da, kuraklık ve yağış yetersizliği nedeniyle rekoltede ciddi oranda düşüşler meydana geldi. Buğday hasadının devam ettiğini ve rekoltenin oldukça düşük seviyelerde olduğunu belirten Ziraat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, "Kıraç alanlarda 100 kilolar, dağ altlarında 75 kilolara kadar düşen verimler var. Hatta hiç biçer girmeyen tarlalarımız da mevcut. Uzun yıllar ortalaması Konya yöresinde 2 milyon 200 bin ton olan buğdayımız, bu yıl 1 milyon 800 bin - 1 milyon 700 bin ton civarında. Rekolte kaybı yaşayacağımızı düşünüyoruz. Arpalarda da 1 milyon 100 bin - 1 milyon 200 bin ton olan ortalama rekoltemizin bu sene 800 bin tonlara kadar düşeceğini tahmin ediyoruz. İklimin aşırı kurak gitmesi, kış yağışlarını alamamamız, özellikle yeraltı ve yerüstü su kaynaklarımızda azalmanın yanında hububat alanlarında da ciddi anlamda rekolte kayıplarına neden oldu" dedi.

"Gıda arzını sağlayabilmek için Konya Ovası oldukça yoğun bir mesai sergiliyor"

Nisan ve mayıs aylarında yağan yağışların yeterli ve dengeli olmadığını, ancak gıda arzını sağlayabilmek için Konya Ovasının yoğun bir mesai harcadığını belirten Kırkgöz, "Havaların aşırı sıcak gitmesi, mevsim normallerinin uzun yılların ortalamasına göre üzerinde olması, özellikle yeşil mahsul dediğimiz sulu alanlarda ekilen pancar, ayçiçeği, mısır gibi ürünlerimizde de birtakım streslere yol açmakta. Çiftçilerimiz sulamalarını yapıyor, tabii yağışların azalmasıyla birlikte yeraltı ve yerüstü su kaynaklarımızda da çok ciddi çekilmeler oldu. Bölgesel olarak değişmekle beraber, kuyularda 15-20 metreye kadar çekilmeler söz konusu oldu. Tabii çiftçilerimiz sulamaya ve ürünlerini yetiştirmeye devam ediyor. Çünkü gıda ihtiyacını, gıda arzını sağlayabilmek için Konya Ovası oldukça yoğun bir mesai sergiliyor. Çiftçilerimiz canla başla tarlalarını, ürünlerini daha kaliteli, daha yüksek verimlerde yetiştirmeye çalışıyor" ifadelerini kullandı.

"Ürün kalitesi borsadaki fiyatını belirliyor"

Ürün kalitesinin, yetiştirme periyodunun devamlılığıyla doğrudan bağlantılı olduğunu ve bunun borsadaki satışları etkilediğini ifade eden Kırkgöz, "Borsadaki fiyatları belirleyen en önemli unsurlardan bir tanesi de kalite. Özellikle yağmur yağışları ve kar yağışları olmadığı için bitkilerdeki başak taslakları tam manasıyla doldurulamadı. Buğday bitkisinin çiçeklenme dönemi dediğimiz dönemde de samyeli denilen sıcak rüzgarların esmesi, bu çiçekleri kuruttu ve döllemenin oluşumunda problemler oluşturdu. Buğday başağı, ortadan yukarı ve aşağıya doğru çiçeklenmekte. Orta bölgelerinde buğdaylarda daneler oluşurken, üst ve alt bölgelerinde başağın daneleri biraz daha zayıf oluştu. Bu da tabii kaliteyi çok ciddi anlamda etkiledi. Böylesi geçen yıllarda ürünlerimizde maalesef kalite düşüklüğü de yaşanıyor" şeklinde konuştu.

Geçtiğimiz aylarda ülke genelinde bir çok bölgede etkili olan Zirai don sebebi ile Düzce’de fındık üretimi yapan çiftçilerin tarlalarında da yanma meydana geldi. Yüzlerce dönüm alanda etkili olan don çiftçileri kara kara düşündürüyor. Düzce’nin Kaynaşlı ilçesine bağlı Tavak köyünde köylülerin yüzde 98’inin fındık üretimi ile geçimini sağladığını belirten Köy Muhtarı Önder Ergin, "Evet bu sene fındık yok. Köylülerimizin yüzde 98’i fındık tarımı ile uğraşıyor. Bu sene don sebebi ile fındığımız yok. Önümüzdeki 2-3 yıl daha fındık olabileceğini düşünmüyoruz. Üreticilerimiz büyük bir zarar aldı. Zarar büyük yapacak hiç bir şey yok. Devletimiz çiftçilerimizin her zaman yanında oldu. Şu anda bir kaç yıl daha etkili olacağını düşünüyoruz. Dallar bile bu durumdan etkilendi. Bahçeyi gördüğünüz zaman sizlerde bu donu görebilirsiniz. Dallarımızın bile kuruduğunu görebilirsiniz" dedi.

"Tek gelir kaynağımızdı"

Fındık üretimi yapan Kaya Aydın ise, "Tavak köyünde tarlam var. Tarlalarımızda fındıklarımız don olayı sebebi ile kuruma yaptı. 1-2 sene daha fındık olmaz. Tek gelir kaynağımız buydu. Yapacak bir şeyimiz yok. Devletten destek bekliyoruz" şeklinde konuştu.

Palandöken, "Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımız hem bulundukları ülkelerde çalışıyor hem de yaz tatillerinde, memleketlerine dönüş yaptıklarında ülkemize önemli bir döviz girdisi sağlıyor. Bu yıl, özellikle Euro’nun ve diğer yabancı para birimlerinin yükselmesinden kaynaklı esnafın yüzünü güldürecek bir beklenti söz konusu. Vatandaşlarımız memleketlerine, anne-baba ziyaretine geldiklerinde A’dan Z’ye birçok meslek dalında ihtiyaçlarını karşılıyor, hatta giderken beraberlerinde birçok ürünü götürerek ekonomiye adeta can suyu oluyor. Bu can suyu, esnaf için mevsimsel olarak her yıl tekrarlanan bir canlılık sağlıyor. Gelen döviz miktarının kişi başı ortalama 15 bin Euro civarında olduğunu da tahmin ediyoruz" dedi.

"Yaz harcamaları tüm sektörlere nefes aldırıyor"

Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız sayesinde yazın tüm sektörlerin hareketlendiğine dikkati çeken Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, "Yurtdışında çalışıp Türkiye’ye gelen vatandaşlarımız burada önemli harcamalar yapıyor. Çocuklarına giysi alıyor, restoran ve lokantalarda özlemini duyduğu, kendi mutfak lezzetlerine uygun ürünleri tüketmek istiyor. Düğün mevsiminde altın alıyor, nişanlar düzenleniyor. Düğün salonları, taksiciler, çiçekçiler, tatlıcılar gibi herkes bu hareketlilikten nasibini alıyor. Bu döviz girişi ekonomimiz için vazgeçilmez. Ayrıca, gelen vatandaşlarımız evlerinin mimarisini değiştiriyor, tadilat yapıyor ya da oturdukları evlerin bakımını üstleniyor. Tüm bu harcamalar, inşaat ve dekorasyon başta olmak üzere pek çok sektöre katkı sağlıyor. Her yıl artarak devam eden bu hareketlilik sayesinde ülkemize 700-800 milyar TL civarında döviz girişi gerçekleşiyor. Bu paralar, hem ülke ekonomisine katkı sağlıyor hem de burada yaşayan aile bireylerinin geçimlerine destek oluyor" şeklinde konuştu.

"Turizm sektörü için de canlılık kazandırıyor"

Bu yıl beklentilerinin daha yüksek olduğuna dikkati çeken Palandöken, "Avrupa’da yaşayan vatandaşlarımızın tatil sürelerine bağlı olarak Türkiye’de kalma süreleri uzuyor. Bu yurttaşlarımız sadece ekonomik değil, sosyal anlamda da büyük katkı sağlıyor. Ülkemizdeki gelişmeleri yerinde görüp memnun kaldıklarında, bulundukları ülkelerdeki dostlarını Türkiye’ye davet ederek turizmde canlılık oluşturuyorlar. Yılda en az 5 milyon yurt dışında yaşayan ve çalışan vatandaşımız olduğunu düşünürsek; beraberlerinde getirdikleri misafirler, büyüyen aile nüfusları ve oluşturdukları hareketlilik sayesinde ülkemizin tanıtımı, tarihi ve kültürel zenginlikleri daha geniş kitlelerle buluşuyor. Özellikle Anadolu ve Doğu Anadolu’ya gelen vatandaşlarımız memleketlerinin havasını soluyarak hem huzur buluyor hem de bıraktıkları dövizle esnafa, sanatkâra ve ülke ekonomisine önemli katkı sunuyorlar" diye konuştu.

İngiltere Investments Güvencesiyle, Başrolde Mustafa Sandal!

Ünlü sanatçı, çocuklarının eğitimi ve geleceği için yaptığı yatırımda, İngiltere'nin başkenti Londra'nın en prestijli konut projelerinden Camden Goods Yard ve London Dock'u tercih etti. Mustafa Sandal, bu önemli yatırım sürecini İngiltere Investments Kurucusu İsmail Gürkan’ın danışmanlığında yürüttü.

 Mustafa Sandal'ın yatırım yaptığı Londra, dünyanın en seçkin eğitim kurumlarına ev sahipliği yapmasıyla biliniyor. "Complete University Guide 2026" sıralamasına göre, Birleşik Krallık'ın en iyi 20 üniversitesinin büyük bir kısmı Londra ve çevresinde konumlanıyor. Bu durum, yatırımın sadece finansal getiri potansiyelini değil, aynı zamanda ailelerin eğitim odaklı gelecek planları için ne kadar stratejik bir hamle olduğunu da ortaya koyuyor. Yatırım sürecinin şeffaflık, güven ve doğru yönlendirme ilkeleriyle yürütüldüğünü belirten İngiltere Investments Kurucusu İsmail Gürkan, iş birliğiyle ilgili olarak şunları söyledi: “Mustafa Sandal gibi değerli bir ismin, çocuklarının geleceği için çıktığı bu yolda bize güvenmesi bizim için büyük bir gurur. Amacımız, yatırımcılarımıza sadece bir mülk satmak değil, onların ihtiyaçlarına en uygun, güvenli ve kazançlı çözümleri sunmaktır. Londra, dünyanın dört bir yanından gelen aileler için hem bir eğitim merkezi hem de istikrarlı bir yatırım limanıdır. Mustafa Bey ile gerçekleştirdiğimiz bu süreç, doğru analiz ve şeffaf bir danışmanlıkla ne kadar başarılı sonuçlar alınabileceğinin en güzel kanıtıdır.”Yatırım kararında profesyonel danışmanlığın önemine dikkat çeken

Mustafa Sandal ise süreci şu sözlerle anlattı: “Çocuklarım için bir ev arayışındayken en büyük önceliğim güven ve doğru yönlendirmeydi. Londra gibi büyük bir metropolde bu süreci tek başıma yönetmek istemedim. İsmail Bey, bu yolculukta bana tüm artı ve eksileriyle, son derece objektif yorumlar yaparak rehberlik etti. Kendisinin bu şeffaf ve güven veren yaklaşımı sayesinde içim rahat bir şekilde kararımı verdim. Bu sadece bir ev yatırımı değil, çocuklarımın geleceğine yapılan bir yatırımdır ve bu süreçte profesyonel destek almak en doğru karardı.”Temmuz 2025'in ilk haftasında tamamlanan yatırım, Londra'nın hem kültürel ve sosyal merkezlere hem de önde gelen üniversitelere yakınlığıyla dikkat çeken bölgelerinde gerçekleştirildi.

 İngiltere Investments Hakkında: İngiltere Investments, Birleşik Krallık'ta konut yatırımı yapmak isteyen bireysel ve kurumsal yatırımcılara uçtan uca danışmanlık hizmeti sunan bir danışmanlık şirketidir. Müşterilerinin ihtiyaçlarına yönelik doğru proje ve lokasyon analizi, satın alma süreç yönetimi ve yatırım sonrası destek hizmetleriyle güvenilir ve kazançlı yatırım fırsatları sunmayı hedeflemektedir.

Türkiye ve Afrika arasında altyapı, enerji, finans ve teknoloji alanlarında daha güçlü iş birliklerini teşvik etme amacıyla düzenlenen Türkiye-Africa Day etkinliği, Afrika’nın enerji geleceğine yönelik önemli bir imza törenine ev sahipliği yaptı. Aksa Enerji Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Cemil Kazancı ile AFC Başkanı Samaila Zubairu tarafından imzalanan anlaşma kapsamında AFC, Afrika bölgesindeki doğal gaz kaynaklı enerji santrali projeleri için Aksa Enerji’ye 150 milyon ABD Doları finansal destek sağlayacak.

Anlaşma hakkında değerlendirmede bulunan Aksa Enerji Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Cemil Kazancı, "2030 Global Stratejimiz ve sürdürülebilir yüksek büyüme hedefimiz doğrultusunda Afrika’nın dört bir yanında yalnızca elektrik üretmiyor; aynı zamanda güvenilir enerji altyapıları inşa ediyor, ekonomik kalkınmayı destekliyor ve bölgenin enerji dönüşümünü hızlandırıyoruz. Afrika’da hayata geçirdiğimiz yüksek mühendislik ve ileri teknolojiye sahip santral yatırımları, bölgenin enerji arz güvenliğine sunduğumuz somut katkının en net göstergesi. Bugün imzaladığımız bu önemli anlaşma, Afrika’da uzun vadeli değer oluşturma yolculuğumuzda yeni bir dönüm noktasıdır. AFC gibi güçlü bir ortakla birlikte, Afrika’nın enerji geleceğini daha sürdürülebilir, erişilebilir ve güvenli hale getirmek için kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz."

CGTN, Astana'da düzenlenen ikinci Çin-Orta Asya Zirvesi'yle ilgili Çin ve beş Orta Asya ülkesinin Ebedî İyi Komşuluk ve Dostane İş Birliği Anlaşması'nı imzalamasının önemini vurgulayan, ortak kalkınmayı ve bölgesel iş birliğini teşvik etmek amacıyla Kuşak ve Yol Girişimi aracılığıyla aralarındaki ortaklıkları güçlendirmeye yönelik ortak taahhüde dikkat çeken bir makale yayımladı.

Tarihte ilk defa, bir Orta Asya ülkesi Çin-Orta Asya Zirvesi'ne ev sahipliği yaparken Çin ve beş Orta Asya ülkesinin liderleri salı günü Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen ikinci zirve için bir araya geldi.

Altı ülkenin zirvede Ebedî İyi Komşuluk ve Dostane İş Birliği Anlaşması'na imza atması yeni bir dönüm noktası oldu.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping açılış konuşmasında anlaşmanın amacının ülkeler arasındaki ebedî dostluk ilkesini hukuki bir zemine oturtarak güvence altına almak olduğunu belirtti.

Başkan Xi Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan cumhurbaşkanlarının katıldığı zirveye değinerek "Bu anlaşma bugün için bir dönüm noktası, yarın içinse bir temel taşı." diye belirtti.

Çin-Orta Asya Ruhunu Yaşatmak

Başkan Xi salı günü yüksek nitelikli kalkınma sayesinde ortak modernleşme arayışına yönelik karşılıklı saygı, karşılıklı güven, karşılıklı çıkar ve karşılıklı yardımlaşma ilkelerini simgeleyen Çin-Orta Asya Ruhunu övdü.

Çin, bir Çin-Orta Asya Mekanizması kurulmasını 2020'de teklif etti. 2022'de aralarındaki diplomatik ilişkilerin 30. yıl dönümünü kutlamak için düzenlenen sanal zirvede, ülkeler mekanizmanın devlet başkanları düzeyine yükseltilmesi teklifinde bulundu.

Bu teklif Çin'in kuzeybatısındaki Xi'an şehrinde düzenlenen ilk Çin-Orta Asya Zirvesi'yle 2023'te hayata geçirildi. Liderler, bu üst düzey toplantının iki yılda bir Çin ve Orta Asya Ülkeleri arasında dönüşümlü olarak yapılmasını kararlaştırdı.

İki yılın ardından, birinci zirvede varılan mutabakatın her alanda hayata geçirildiğini belirten Başkan Xi, iş birliği yolunun istikrarlı bir şekilde genişlediğini ve dostluğun her zamankinden daha güçlü filizlendiğini ekledi.

CGTN'nin yakın zamanda yaptığı bir ankete göre katılımcıların %90'ı Çin-Orta Asya Mekanizması'nın çekişmeyle veya rekabetle ilgili olmadığını, iki taraf için de istikrar, kalkınma ve geleceğe odaklanan iş birliği arayışı için kurulan bir çerçeve olduğunu düşünüyor.

Çin bugüne dek geniş kapsamlı stratejik ortaklıklar kurdu, Kuşak ve Yol iş birliği belgeleri imzaladı ve ortak bir geleceği paylaşan bir topluluk inşa etme vizyonunu ikili ilişkiler düzeyinde beş Orta Asya ülkesinin tümüyle hayata geçirdi.

Çin-Orta Asya Mekanizması Genel Sekreteri Sun Weidong bunun, yüksek düzeyli stratejik karşılıklı güveni ve karşılıklı yarar sağlayan iş birliğini derinleştirme konusundaki kararlılığı her yönüyle gözler önüne serdiğini ifade etti.

Kuşak ve Yol Girişimi'nin sağladığı yüksek nitelikli kalkınma

Başkan Xi Astana zirvesinde ülkelere Çin-Orta Asya Ruhu doğrultusunda hareket etme, yepyeni bir enerjiyle ve daha pratik önlemlerle iş birliğini pekiştirme, Kuşak ve Yol Girişimi'nin (BRI) sağladığı yüksek nitelikli kalkınmayı teşvik etme ve bölge için ortak bir geleceği paylaşan bir topluluk inşa etme amacı doğrultusunda hızla ilerleme çağrısında bulundu.

Başkan Xi, Kuşak ve Yol Girişimi'nin temel unsurlarından biri olan İpek Yolu Ekonomik Kuşağı'nı ortaklaşa inşa etme hayalini ilk kez 2013'te Kazakistan'ın başkentinde açıklamıştı.

Çin ve bölge ülkeleri bu girişim sayesinde ticaret, dijital ekonomi ve bağlanabilirlik alanlarında güçlü iş birliklerine imza attı. Çin, bölgenin en büyük ticaret ortağı ve önemli bir yatırım kaynağı oldu. Gümrükler Genel Müdürlüğü verilerine göre Çin-Orta Asya arasındaki ticaret hacmi 2024'te rekor seviyeyle 94,8 milyar dolara ulaştı; Çin'in bölgeye yaptığı toplam yatırım ise 30 milyar doları aştı.

CGTN anketine göre katılımcıların %92,4'ü Kuşak ve Yol Girişimi'nin Çin ve Orta Asya arasındaki yüksek düzeyli iş birliğini destekleyen, kamu yararına hizmet eden önemli bir uluslararası proje olduğunu kabul ediyor.

Başkan Xi salı günü Çin ve Orta Asya ülkelerine aralarındaki iş birliği çerçevesini daha sonuç odaklı, verimli ve fazlasıyla entegre hâle getirmek amacıyla optimize etme çağrısında bulundu.

İş birliğinde ticareti kolaylaştırmaya, endüstri yatırımlarına, bağlantısallığa, yeşil madenciliğe, tarımda modernleşmeye ve personel değişimine odaklanmak ve daha fazla projeyi hayata geçirmek konularında çaba gösterilmesi gerektiğini belirtti.

Başkan Xi, söz konusu iş birliğini teşvik etmek amacıyla Çin'in yoksullukla mücadeleye, eğitim alanında değişim programlarına, çölleşmeyi önlenme ve kontrol etmeye odaklanan üç iş birliği merkezinin yanı sıra ticareti kolaylaştırmaya yönelik bir iş birliği platformu kuracağını duyurdu.

Liaoning Üniversitesi'nin Rusya, Doğu Avrupa ve Orta Asya Ülkeleri Araştırma Merkezi Müdürü Cui Zheng, CGTN'de yayımlanan bir görüş yazısında şu anki uluslararası ortam ışığında iş birliği modelinin önemini vurguladı.

Cui, yükselişteki korumacılığın damga vurduğu bir küresel ortamda Çin-Orta Asya ortaklığının bağımsızlığa saygı gösteren, karşılıklı çıkarı gözeten ve Küresel Güney'in sesini güçlendiren yeni bir diplomatik iş birliği modelini temsil ettiğini dile getirdi.

Konut ve ticari alanlardaki kira artışlarının TÜFE'ye göre daha yüksek olması gerektiğini dile getiren Bekem, bu yıl belirlenen kiraların ise günümüz piyasa koşulları nedeniyle daha düşük kaldığını söyledi.

Gülçin Bekem, “İnsanların alım gücünün bir sınırı var. Hem kira hem de satış anlamında belli bir limitleri bulunuyor. Ederinin üstünde rakamlı evleri ilana koymak mantıklı değil; bu evler zaten kiralanmıyor, satılamıyor. Dolayısıyla arz - talep arasında bir denge kurulmak zorunda. Bu da hem kira hem de satış rakamlarını baskılamış oldu. Kiralar bir önceki yıla baktığımızda en fazla yüzde 25- 30 artarken, satış fiyatları bunun da altında kaldı. Kiralık konut bulma konusunda sıkıntı yok. Öte yandan ticari tarafta bazı işletmeler ya daha küçük ofislere veya dükkanlara yöneldi ya da kepenk kapattı. Ticari mülklerde yüzde 90 olan doluluklar ise bu yıl yüzde 70 seviyelerine indi. Yüksek faiz nedeniyle krediye ulaşmak zorlaştı. İnsanlar konut konusunda eskisi kadar talepkar değil. Yatırımcılar 5 ila 8 milyon bandındaki ikinci el konutları tercih ediyor” diye konuştu.

HER İLÇENİN ALTERNATİFİ OLUŞTU

İzmir'in merkeze yakın bazı ilçelerinin günümüzde daha çok talep görmeye başladığını kaydeden Bekem, şunları söyledi: “Bu ilçelerin başında Buca geliyor. Buca merkeze çok yakın; arsa maliyetleri de daha düşük olduğundan kira ve konut fiyatları daha uygun kaldı. Bu nedenle tercih ediliyor. Aynı durum İzmir'in kuzeyi yani Ulukent Menemen aksında da geçerli. Aslında Gaziemir ve Bornova'nın alternatifi Buca olurken Karşıyaka'nın alternatifi de Ulukent oldu diyebiliriz. Torbalı ve Ayrancılar da son dönemde revaçta. Yani her ilçenin kendisine yakın konumda alternatifi var"

PİYASANIN GELECEĞİNİ GÖRMEK ZOR

Tüm dünyada yaşanan politik ve ekonomik gelişmelerin geleceği görmeyi de zorlaştırdığını vurgulayan Gülçin Bekem, “Ülkemizde ve dünyada yaşanan bazı politik gelişmeler, yurt dışında devam eden savaşlar ekonomileri zorluyor. Gayrimenkul ve yapı sektörü de bu durumdan etkilendi. Buradan baktığımızda yarınlar için konuşmak güç. Eğer belli bir istikrar dönemi yaşanır ve faizler indirilmeye başlanırsa yılın ikinci yarısı daha pozitif geçecektir. Bu da yapı sektörü ve buna bağlı olan iş kollarını harekete geçirecektir. Öz sermayeleri güçlü olan bazı yapı firmaları proje geliştirmeye, inşaat yapmaya devam ediyor. Üretimin sürekliliği, ülkemiz ve vatandaşlarımız için önemli. Piyasalar rahatladığında ve kredilere ulaşım sağlandığında alacak konut olacak demektir. Bizim sektörümüzde de donanımlı, deneyimli ve en önemlisi mücadeleci ruha sahip kişiler ve firmalar ayakta kalmaya devam edecektir. Bu işte deneyim kadar mücadeleci olmak ve kendini motive etmek de çok önemli” ifadelerini kullandı.

Yenilenebilir enerjiye verdiği önemle dikkat çeken Dağlıoğlu Group, Bulgaristan’daki grup şirketi Tehmash-BG OOD’un fabrika çatısına depolamalı Güneş Enerjisi Santrali kurarak sürdürülebilir üretim hedefini bir adım daha ileri taşıdı.

Dağlıoğlu Group bünyesinde faaliyet gösteren Dağlıoğlu Enerji-PowerED, yurt dışı yatırımlarıyla da sürdürülebilir enerji alanındaki gücünü ortaya koyuyor. Grup şirketlerinden Bulgaristan merkezli Tehmash-BG OOD’un fabrika binasına kurulan depolamalı GES sistemi, hem çevre dostu üretimi destekliyor hem de enerji maliyetlerinin düşürülmesine katkı sağlıyor.

Sınır ötesinde çevreci hamle

Dağlıoğlu Group Yönetim Kurulu Başkanı Erol Dağlıoğlu, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, "Yenilenebilir enerji yatırımlarımızı sadece Türkiye’de değil, faaliyet gösterdiğimiz tüm ülkelerde sürdürüyoruz. Bulgaristan’daki bu yatırımımızla hem çevreyi koruyor hem de grubumuzun enerji maliyetlerinde ciddi tasarruf sağlıyoruz" ifadelerini kullandı.

Enerji üretiminde yüksek teknoloji

Dağlıoğlu Enerji-PowerED, enerji sektöründe sadece üretim değil, aynı zamanda depolama teknolojileriyle de sektöre öncülük ediyor. Son olarak Bulgaristan’daki yatırımda kullanılan sistemler, güneşten elde edilen enerjinin depolanarak kesintisiz kullanımına imkan tanıyor. Bu sayede hem karbon salımı azaltılıyor hem de enerji arz güvenliği sağlanıyor.

Dağlıoğlu Group Yönetim Kurulu Başkanı Erol Dağlıoğlu, bu teknolojiye büyük önem verdiklerini belirterek şunları söyledi:

"Bugün sadece enerji üretmek yetmiyor; bunu verimli, kesintisiz ve çevreye zarar vermeden yapmak gerekiyor. Depolamalı sistemler sayesinde gündüz ürettiğimiz enerjiyi gece de kullanabiliyor, sürdürülebilirliğe gerçek anlamda katkı sağlıyoruz."

Grup içi uygulamalarla sürdürülebilirlik güçleniyor

Yenilenebilir ve sürdürülebilir enerjiye büyük önem veren Dağlıoğlu Group, sadece yurt dışı projeleriyle değil, Türkiye’deki yatırımlarıyla da çevreci yaklaşımını sürdürüyor. Grup merkez binasında ve grup şirketlerinden Kutlukent Tavukçuluk tesislerinde kurulan GES sistemleri, doğaya duyarlı üretim anlayışının bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

Açıklamasında, "İklim kriziyle mücadelede üzerimize düşeni yapıyoruz" diyen Erol Dağlıoğlu, "Grubumuzun her tesisinde yenilenebilir enerji kullanımını yaygınlaştırmak için çalışıyoruz. Çevreye ve geleceğe karşı sorumluluğumuzun farkındayız" şeklinde konuştu.

"Enerjinin her yerindeyiz" vizyonuyla ilerliyor

Öte yandan Dağlıoğlu Group, "Enerjinin her yerindeyiz" vizyonuyla hareket ederek, yenilenebilir enerji yatırımlarını artırmayı ve çevreci enerji çözümlerini yaygınlaştırmayı hedefliyor. Grup, enerji sektöründe attığı her adımı sürdürülebilirlik ilkesiyle planlayarak, çevreye duyarlı iş modelleriyle örnek olmaya devam ediyor.

Ülke genelinde konut sigortası sahipliğinin hâlâ yüzde 25 seviyelerinde olduğuna dikkat çeken Allianz Türkiye Elementer Bireysel Sigortalar Genel Müdür Yardımcısı Emrah Gökmen, “Evleri ve eşyaları yangın, su baskını, hırsızlık, deprem gibi birçok riske karşı teminat altına alan konut sigortaları adeta koruyucu bir kalkan görevi görüyor” diyerek konut sigortalarının önemine işaret etti.

Evlerde karşılaşılabilecek hasarlara karşı geniş kapsamlı güvence sağlayan konut sigortası, herhangi bir doğal afet, yangın ve hırsızlık gibi durumda ev ve içindeki eşyaları koruyarak sigorta sahiplerine önemli faydalar sağlıyor. Buna rağmen ülkemizde konut sigortası penetrasyonu (sigortalılık oranı) yüzde 22 seviyelerinde kalıyor. Konut sigortasının özellikle Türkiye gibi deprem kuşağında yer alan bir ülkede riskleri güvence altına almak için kritik öneme sahip olduğunu söyleyen Allianz Türkiye Elementer Bireysel Sigortalar Genel Müdür Yardımcısı Emrah Gökmen, “Son dönemde ülkemizde yaşanan deprem, yangın ve sel felaketlerini göz önünde bulundurduğumuzda iklim krizinin etkileriyle önümüzdeki dönemde daha fazla karşı karşıya kalmamız gerekebilir.  Bunun yanı sıra hırsızlıktan tesisat arızası veya cam kırılmasına kadar birçok sorunun yol açtığı maddi hasarları karşılayan konut sigortasının sahipliği ülkemizde maalesef olması gereken düzeyde değil” dedi.

Konut sigortasının önemine dair farkındalığı artırmak hedefiyle farklı bütçelere ve ihtiyaçlara göre üç farklı plan dahilinde Yuvam Sigortası’nı müşterileriyle buluşturduklarını söyleyen Gökmen, “Kapsamlı teminat sunan ve hayatta karşılaşabileceğimiz birçok olasılığa karşı güvence sağlayan Yuvam Sigortası; eko, ekstra ve premium olmak üzere üç farklı paketten oluşuyor. Cam kırılmasından tesisat sorunlarına, çilingir hizmetinden evcil hayvan asistans hizmetine, zengin teminat içeriğiyle öne çıkan Yuvam Sigortası’ndan hem ev sahipleri hem de kiracılar faydalanabiliyor” dedi.

Çevre dostu ev eşyaları da güvence altında

Çevre dostu özellikleriyle öne çıkan Allianz Yuvam Sigortası; yağmur suyu depolama ünitesi, su sensörü, hareket sensörü, kompost makinesi, voltaj regülatörü ve çöp öğütücü gibi birçok çevre dostu eşyayı da güvence altına alıyor. Evlerin yanı sıra hepimizin yuvası olan dünyamızı da iklim krizinin etkilerine karşı korumak için 2021 yılından bu yana Yuvam Dünya Derneği’nin çatı destekçisi olan Allianz Türkiye, tüm Allianz Yuvam Sigortası sahipleri adına Yuvam Dünya Derneği’ne bağışta bulunuyor.

Son 12 ayda %68’e varan değer artışlarıyla gayrimenkul, yatırım enstrümanları arasında açık ara öne çıktı. SOA Holding Yönetim Kurulu Başkanı Yalçın Artukoğlu toprağa yapılan yatırımın her zaman kazandıracağının altını çizerek şunları söyledi: “Altın ve döviz yatırımcısı son dönemde ciddi dalgalanmalarla karşılaştı. Borsa ise belirsizlik ortamında güven kaybı yaşadı. Oysa doğru lokasyonda, doğru projeyle yapılan gayrimenkul yatırımı hem istikrarlı hem yüksek kazanç getiriyor. Kıbrıs projelerimiz, yalnızca bugünün değil, geleceğin de kazandıran yatırımlarıdır.”

Gayrimenkul, Artık Lüks Değil Stratejik Bir Zorunluluk

Türkiye’de konut arzı daralırken, nüfus artışı ve talebin yüksek seyrettiğini aktaran Artukoğlu “Bu da gayrimenkulü sadece bir barınma aracı değil, ciddi bir yatırım aracı haline getiriyor. Yüksek enflasyon ortamında yatırımcılar, birikimlerini korumak ve değerlendirmek adına gayrimenkule yöneliyor. Özellikle prim potansiyeli yüksek bölgelerdeki projeler, kısa vadede kazanç sağlama avantajıyla öne çıkıyor.” İfadelerini kullandı.

Kıbrıs: Hem Yaşam Hem Yatırım Adası

Turizmdeki yükselişin yanı sıra uluslararası öğrencilerin ve yatırımcıların ilgi odağı haline gelen Kıbrıs’ın önemine dikkat çeken Artukoğlu “Kıbrıs, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’nın kesişim noktasında bulunuyor. Döviz bazlı kira gelirleri, vergi teşvikleri ve yatırımcı dostu yasalar yatırımcıya büyük avantaj sağlıyor. SOA Holding olarak biz de bu potansiyeli görüyor ve bölgenin geleceğine yatırım yapıyoruz. SOA Holding’in Kıbrıs projeleri; denize yakın, modern mimarili ve yüksek kira getirisi potansiyeline sahip.” dedi.

Kıbrıs: Yükselen Değerin Yeni Yüzü

Girne, Gazimağusa, Lefkoşa ve İskele gibi bölgelerin önemine ve bu bölgelerde hayata geçirilen projelere dikkat çeken Yalçın Artukoğlu, “Kıbrıs’ın gelişim rotasında öne çıkan İskele, doğal güzellikleri, sahil şeridi ve artan konut projeleriyle hem yerli hem yabancı yatırımcıların ilgisini üzerine çekiyor. Gerek artan turizm potansiyeli gerekse yeni gelişen yaşam alanları sayesinde İskele; sadece konut değil, aynı zamanda otel, ticari ve turizm yatırımları için büyük bir potansiyel taşıyor. Girne ve Gazimağusa gibi bölgeler; üniversiteler, sağlık kurumları, kültürel olanaklar ve denize yakın yaşam tarzlarıyla hem öğrencilerin hem de genç ailelerin yoğun ilgisini çekerken, Lefkoşa ise başkent olmanın avantajları, gelişmiş altyapısı ve iş imkanlarıyla öne çıkıyor. Tüm bu bölgeler, Kıbrıs’ın turizmden gayrimenkule, eğitimden ticarete kadar pek çok alanda yükselen değerini temsil ediyor ve adanın geleceğini şekillendiren güçlü merkezler olarak dikkat çekiyor.” açıklamasında bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN’ın 48 adetlik rekor ihracat sözleşmesi kapsamında Endonezya’ya gönderileceğini açıkladı. Erdoğan, anlaşmanın iki ülke arasındaki dostane ilişkileri daha da pekiştireceğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Endonezya ile yapılan dev savunma sanayi ihracat sözleşmesinin detaylarını paylaştı. Erdoğan, dost ve kardeş ülke Endonezya ile imzalanan anlaşma çerçevesinde, 48 adet KAAN'ın Türkiye’de üretilerek Endonezya’ya ihraç edileceğini duyurdu.

Anlaşma kapsamında, Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN'ın üretiminde Endonezya’nın yerel kabiliyetlerinden de faydalanılacağına işaret eden Erdoğan, "Yerli ve millî savunma sanayimizin kaydettiği gelişmeyi ve ulaştığı noktayı gözler önüne seren bu anlaşmanın Türkiye ve Endonezya için hayırlı olmasını temenni ediyorum" ifadelerini kullandı.

Türkiye tarihinin bu rekor ihracat sözleşmesinin imzalanmasına büyük katkı sunan Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’ya selam ve teşekkürlerini ileten Cumhurbaşkanı Erdoğan, Savunma Sanayii Başkanlığı TUSAŞ başta olmak üzere projede emeği geçen tüm kurum ve kuruluşları tebrik etti.

Türkiye tarihinin en büyük savunma ihracatlarından biri olan anlaşmaya ilişkin Erdoğan, "Savunma sanayimizin daha da güçlenmesi adına her türlü desteği verdiğimiz, bundan sonra da kararlılıkla destekleyeceğimiz bütün firmalarımızın başarılarının devamını diliyor, savunma sanayiinde çalışan tüm kardeşlerime şükranlarımı sunuyorum" değerlendirmesini yaptı.

Tüpraş ile Türk Hava Yolları, Türkiye’nin karbon nötr hedefine ve havacılık sektörünün karbonsuzlaşmasına katkı sağlayacak önemli bir iyi niyet anlaşması imzaladı. Tüpraş, İzmir Rafinerisi’nde üretim yaparak Türk Hava Yolları’na Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı temin edecek. İş birliği Türk Hava Yolları’nın Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı tedarikine ilişkin yurt içinde yaptığı ilk anlaşma olma özelliğini taşıyor.

Türkiye’nin en büyük şirketlerinden Tüpraş ve Türk Hava Yolları (THY), Türkiye’de Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) alanında gerçekleştirdikleri iş birliği ile Türkiye’nin ve havacılık sektörünün karbon azaltım hedeflerine katkı sağlayacak önemli bir adım attı.

Yapılan açıklamaya göre, enerji sektörünün önde gelenlerinden Tüpraş, rafinaj kapasitesi, teknolojik altyapısı ve sürdürülebilirlik vizyonuyla Türkiye’nin enerji dönüşümüne yön verirken, dünyanın en fazla ülkesine uçan havayolu unvanına sahip olan THY, bu anlaşma ile yolcu taşımacılığındaki liderliğini, çevresel sürdürülebilirlikte de pekiştiriyor. Enerji şirketi ile yapılan bu stratejik iş birliği, havayolu şirketinin SAF tedarikine ilişkin yurt içinde yaptığı ilk anlaşma niteliğini taşıyarak sektöre örnek olurken, Türkiye’nin uluslararası çevre hedeflerine de katkı sağlayacak.

Açıklamaya göre, öncelikli hedefi Türkiye’nin enerji ihtiyacını emniyetli ve kesintisiz bir şekilde karşılamak olan enerji şirketi, bölgenin en önemli havalimanlarından İstanbul Havalimanı’nın ana tedarikçisi konumunda bulunuyor ve Türkiye’nin jet yakıtı ihtiyacının yüzde 74’ünü karşılıyor. 2021’de "Enerjimiz Geleceğe" mottosu ile açıkladığı Stratejik Dönüşüm Planı kapsamında Türkiye’nin lider SAF üreticisi olmayı hedefleyen şirket, bu kapsamda İzmir Rafinerisi’nde 2026’da öncelikle mevcut tesislerindeki üretim kabiliyetlerinden faydalanarak üretime başlayacak. Böylelikle şirket Türkiye’deki ilk SAF üreticisi olacak. Bitkisel ve hayvansal ham maddelerden üretilmesi planlanan SAF’ın, yaşam döngüsü boyunca geleneksel jet yakıtına kıyasla karbon emisyonlarında yüzde 87’ye varan azaltım sağlayabileceği öngörülüyor. Üretilecek SAF, ICAO’nun karbon dengeleme programı CORSIA ile uyumlu olacak ve uluslararası geçerliliğe sahip sertifikasyonlarla belgelendirilecek. Bu iş birliği, iki şirketin vizyoner yaklaşımlarını ve rekabetteki güçlü konumlarını bir kez daha ortaya koyarken, Türkiye’nin enerji ve havacılık alanlarında sürdürülebilir geleceğe emin adımlarla ilerlediğinin somut bir göstergesi niteliğinde.

Tüpraş Genel Müdürü İbrahim Yelmenoğlu, iş birliği anlaşmasına ilişkin açıklamasında "Türk Hava Yolları ile Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı alanında iş birliği anlaşması imzalayarak ülkemizin karbon nötr hedeflerine katkı sağlamaktan dolayı memnuniyet duyuyoruz. İzmir Rafinerimizde mevcut tesislerimizdeki üretim kabiliyetlerimizden faydalanarak SAF üretimine önümüzdeki yıl başlayacağız. SAF üretim kapasitemizi 300 bin ton seviyesine çıkarmak adına yeni inşa etmeyi planladığımız ünitemize ilişkin nihai yatırım değerlendirmesini yıl sonuna kadar tamamlamayı hedefliyoruz. Havacılık sektörünün karbonsuzlaşması için uluslararası ve yerel mevzuat kapsamında SAF kullanımı artık zorunluluk haline geliyor. Türk Hava Yolları ile yaptığımız anlaşma bugün olduğu gibi geleceğin sürdürülebilir yakıtlarının tedarikinde de Türkiye’nin lider üreticisi olmamız yolunda kıymetli bir adım niteliğinde. 2050 yılında karbon nötr lider bir enerji şirketi olma hedefimiz doğrultusunda; sürdürülebilir rafinajdan sıfır karbon elektrik üretimine, sürdürülebilir havacılık yakıtından yeşil hidrojen teknolojilerine kadar uzanan geniş bir yelpazede yatırımlarımızı kararlılıkla sürdürüyor, ülkemizin ve sektörün düşük karbonlu geleceğine öncülük etmeye devam ediyoruz" dedi.

Tüpraş ile Sürdürülebilir Havacılık yakıtı iş birliğini değerlendiren Türk Hava Yolları Genel Müdürü Bilal Ekşi, "Sürdürülebilirlik, Türk Hava Yolları olarak operasyonel mükemmeliyet kadar öncelik verdiğimiz bir alan. Uçuşlarımızın çevresel etkilerini azaltmak için filomuzu modernleştirmenin yanı sıra alternatif yakıt kullanımını da artırmaya odaklanıyoruz. Tüpraş ile gerçekleştirdiğimiz bu iş birliği, yalnızca SAF temininde değil, Türkiye’nin bu alandaki üretim kapasitesinin gelişimine katkı sunma açısından da stratejik önem taşıyor. Havacılık sektöründe küresel sorumluluğumuzun bilinciyle, düşük karbonlu çözümler üretmeye devam ederken, ulusal ölçekte kurulan bu tür iş birliklerinin hem çevresel hem de ekonomik açıdan kaldıraç etkisi oluşturacağına inanıyoruz.

2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefimiz doğrultusunda, tedarik zincirimizden uçuş operasyonlarımıza kadar tüm alanlarda çevresel performansımızı geliştirmeye kararlıyız. Bu iş birliği, sürdürülebilir havacılığın Türkiye’deki geleceği açısından da önemli bir kilometre taşıdır" dedi.

Dijital varlık endüstrisinin öncü şirketlerinden Tether, Şili merkezli dijital varlık borsası ve finansal altyapı şirketi Orionx’e yatırım yaparak Latin Amerika’daki dijital ödeme çözümlerine yönelik önemli bir adım atıyor. Şili, Peru, Kolombiya ve Meksika’da faaliyet gösteren Orionx’in Seri A yatırım turunu kapatan bu iş birliği, stablecoin tabanlı finansal hizmetlerin bölge genelinde ölçeklenmesini hedefliyor. Chainalysis verilerine göre Latin Amerika’da bir yılda 415 milyar dolarlık kripto transferi gerçekleşirken, ekonomik belirsizlikler ve yerel para birimlerinin değer kaybı kullanıcıları stablecoin çözümlerine yönlendiriyor.

Tether’in Orionx’e yaptığı yatırım, stratejik bir adım olarak büyük bir önem taşıyor

Latin Amerika, hâlâ dünyanın en yüksek ikinci banka dışı yetişkin nüfus oranına sahip bölgesi olarak finansal kapsayıcılık açısından büyük bir boşluk barındırıyor. Geleneksel finans hizmetlerine erişimdeki zorluklar nedeniyle stablecoin’ler, bireyler ve işletmeler için hızlı, güvenli ve düşük maliyetli bir alternatif sunuyor. Tether’in Orionx’e yaptığı yatırım, bu ihtiyaca stratejik bir yanıt niteliği taşıyor. Orionx’in “Havale Hizmeti” platformu sayesinde kullanıcılar, sadeleştirilmiş süreçlerle sınır ötesi ödemeleri anında gerçekleştirebiliyor; yerel para birimleriyle giriş çıkış işlemleri kolaylaşıyor. Bu yapı, stablecoin’lerin gerçek dünyadaki kullanımını artırırken, Tether de bu etkinin bölge genelinde yaygınlaşmasını destekliyor.

Orionx’e yapılan yatırım hakkında değerlendirmelerde bulunan Tether CEO’su Paolo Ardoino,“Tether olarak, stablecoin’ler aracılığıyla gelişmekte olan pazarlarda gerçek dünya değerleri sunan teknoloji ve ekiplere yatırım yaparak finansal kapsayıcılığı teşvik etme misyonumuzu sürekli genişletiyoruz. Orionx’in Seri A turunu kapatarak yalnızca yüksek etki yaratan bir şirketi desteklemekle kalmıyor, aynı zamanda stablecoin tabanlı finansal araçları bölgedeki yetersiz hizmet alan topluluklara ulaştırma vizyonumuzu da ileri taşıyoruz. Orionx, Latin Amerika’da dijital varlıklara erişimi artırıyor ve bireyler ile işletmelerin küresel ekonomiye daha istikrarlı, şeffaf ve verimli biçimde dahil olabilmeleri için anlamlı yollar oluşturuyor.” ifadelerini kullandı.

“Tether gibi küresel lider bir şirketin desteğiyle çok daha hızlı ilerleyebileceğiz”

Tether ile yapılan iş birliği hakkında açıklamalarda bulunan Orionx CEO’su Joel Vainstein, “Tether’in yatırım portföyünde yer almaktan ve Latin Amerika bölgesindeki iş ortağı olmaktan gurur duyuyoruz. Bu stratejik iş birliğinin başlaması, B2B vizyonumuzda bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Bölge genelinde tahsilat, dağıtım ve hazine yönetimi için daha hızlı ve maliyet etkin çözümler arayan şirket sayısında katlanarak artış görüyoruz. Tether gibi stablecoin alanında tartışmasız küresel lider bir şirketin desteğiyle, bu yolda dijital, esnek ve ölçeklenebilir çözümlerle çok daha hızlı ilerleyebileceğiz.” dedi.

Bu iş birliği, bireylerin ve işletmelerin geleneksel bankacılık sistemlerine alternatif, kendi varlıklarının kontrolünde ve dolara endeksli dijital varlıklarla güçlenmesini hedefleyen ortak bir misyona dayanıyor. Stablecoin’ler Latin Amerika’daki günlük finansal etkileşimlere giderek daha fazla entegre olurken, Tether kapsayıcı finansal ve teknolojik inovasyonlar konusundaki küresel liderliğini sürdürmeye kararlı.

Özellikle Asya-ABD hatlarında, navlun fiyatlarının yılın ilk aylarındaki hızlı artışı ve tarife değişikliği beklentisiyle öne çekilen talep, boş konteyner dengesizliği ve limanlardaki yoğunluk, taşımacılığı hem maliyet hem de zaman açısından zorlaştırıyor. Lojistik sektöründe çözüm arayışları artarken, Lanes Lojistik bu süreçte çevreci ve dijital odaklı stratejileriyle dikkat çekiyor. Lanes Lojistik'in Operasyon Direktörü Ali Demircan, yaşanan krizin sadece operasyonel değil, aynı zamanda çevresel ve yapısal bir sorun olduğuna dikkat çekerek, sürdürülebilirlik ve dijitalleşmenin bu krize karşı en güçlü yanıtlar olduğunu ifade ediyor.

Dijitalleşme ve Rota Optimizasyonu

Küresel konteyner krizi, pandemi sonrası artan talep, limanlardaki yoğunluk, iş gücü eksiklikleri ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle lojistik zincirlerinde ciddi aksamalar yaratmıştır. Bu kriz, özellikle konteynerlerin düzensiz dağılımı, yüksek navlun fiyatları ve teslimat sürelerinin öngörülemez hale gelmesi gibi sorunları beraberinde getirmiştir. Bu karmaşık tabloda dijitalleşme ve rota optimizasyonu, lojistik sektörünün daha dirençli hale gelmesi adına kritik rol oynamaktadır.

Dijitalleşme sayesinde gerçek zamanlı takip sistemleri, yapay zekâ destekli tahminleme araçları ve blokzincir tabanlı yük izleme çözümleri devreye alınarak, konteyner hareketliliği daha şeffaf ve öngörülebilir hale getirilebilmektedir. Öte yandan, rota optimizasyonu algoritmaları; gemi, kamyon ve tren gibi taşıma modları arasında en verimli yolların belirlenmesini sağlayarak hem maliyetleri azaltmakta hem de teslimat sürelerini iyileştirmektedir. Bu teknolojilerin daha yaygın kullanımı, küresel çapta yaşanan krizlerin etkisini azaltmak ve lojistik süreçlerini daha sürdürülebilir kılmak adına büyük bir potansiyel sunmaktadır.

Konteyner Paylaşım Ağı ve Konsolidasyon Merkezleri

Küresel konteyner krizinin etkilerini azaltmak adına öne çıkan stratejilerden biri de konteyner paylaşım ağı (container pooling) sistemlerinin geliştirilmesidir. Bu sistem, lojistik firmaları ve taşıyıcılar arasında konteynerlerin ortak kullanıma açılmasını ve boş konteyner dolaşımının minimize edilmesini amaçlar. Özellikle bazı hatlarda konteynerlerin tek yönlü dolu çalışması, diğer yönde ise boş dönmesi ciddi maliyet ve verimsizlik yaratmaktadır. Paylaşım ağı modeliyle firmalar, gerçek zamanlı stok ve ihtiyaç bilgilerini dijital platformlar üzerinden paylaşarak konteynerlerin rotasyonunu daha dengeli ve sürdürülebilir hale getirebilir.

Konsolidasyon merkezleri ise küçük hacimli yüklerin tek merkezde birleştirilerek daha büyük ve verimli taşımalar yapılmasına olanak tanır. Bu yaklaşım, hem konteyner doluluk oranlarını artırır hem de taşımacılıkta maliyet etkinliğini sağlar. Özellikle e-ticaret ve parsiyel yük taşımalarının arttığı günümüzde, konsolidasyon merkezlerinin yaygınlaştırılması, limanlardaki tıkanıklığı azaltmakta ve teslimat sürelerinin optimize edilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu merkezler, aynı zamanda çevresel etkilerin azaltılmasına da katkı sunar; çünkü daha az araçla, daha fazla yük taşımayı mümkün kılarak karbon salımını düşürür.

Intermodal ve Alternatif Taşıma Modelleri

Lanes Lojistik, hava, kara, demir ve denizyolu taşıma modlarını birleştiren intermodal çözümleriyle taşıma süreçlerinde hem esneklik hem de sürdürülebilirlik sunuyor. Özellikle karbondioksit salınımı açısından daha düşük olan demiryolu taşımacılığına yapılan yatırımlar, çevresel etkiyi önemli ölçüde azaltıyor. Ayrıca bu model sayesinde alternatif güzergahlar kullanılarak tıkanan limanların ve yoğun rotaların yaratabileceği riskler azaltılıyor.

İki ülke arasında savunma iş birliğini geliştirmek üzere savunma iş birliği niyet mektubu ile MQ-90 insansız hava araçlarının satışına yönelik teklif ve kabul mektubu imzalandı.

Al Thani ile Trump, ayrıca iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirmeye yönelik iş birliği ortak bildirgeye imza attı.

"İlişkilerimiz yeni bir düzeye taşındı"

İmza töreninin ardından açıklamalarda bulunan Al Thani, "Başkan ile birkaç saat süren harika bir toplantı gerçekleştirdik. İkili ilişkilerimizle ilgili birçok konuyu ve bölgedeki gelişmeleri değerlendirdik. Bu anlaşmalarla Katar ve ABD arasındaki ilişkilerimiz yeni bir düzeye taşındı. Sayın Başkan’a bu tarihi ziyaret için teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.

"Uzun zamandır dostuz, iş birliğimiz güçleniyor"

Trump ise konuşmasında, "Bugün burada dostum Emir Al Thani ile çok verimli bir görüşme gerçekleştirdik. İran, Rusya-Ukrayna savaşı ve bölgesel istikrar konularında kapsamlı değerlendirmelerde bulunduk. Ticaret alanında da önemli bir adım attık. Boeing tarihinin en büyük uçak siparişi anlaşması imzalandı. Bu anlaşmanın toplam değeri 200 milyar doları aşıyor. Bu bir rekor. Bu dostluk ve stratejik iş birliği için teşekkür ediyorum" dedi.

Trump, ayrıca Orta Doğu'daki ilişkilerin gelişmesinden memnuniyet duyduğunu ifade ederek, "Biz ABD olarak her zaman Katar’ın ve bölgedeki dostlarımızın yanındayız" ifadelerini kullandı.

2025 yılı ilk çeyreğinde satın alınan alacak tutarı 2.225 milyon TL oldu. Böylelikle toplam satın alınan alacak tutarı ise 35,5 milyar TL seviyesine ulaştı. Yatırım tarafında da güçlü bir performans sergileyen Gelecek Varlık, bu periyotta 519 milyon TL yatırım gerçekleştirdi. Şirketin toplam yatırım tutarı ise 7,6 milyar TL olarak kaydedildi.

“20’nci yılımızda sektörel liderliğimizi güçlendiriyoruz”

Gelecek Varlık Yönetimi Genel Müdürü Sezin Ünlüdoğan, 2025 yılının ilk çeyreğine ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Gelecek Varlık, sürdürülebilir büyüme hedefleri doğrultusunda sergilediği finansal performansla, sektördeki liderliğini güçlendirmeye devam etti. Bu yılın ilk çeyreğinde 519 milyon TL yatırım gerçekleştirdik, bu bizim için önemli bir yatırımdı. Toplam yatırım tutarımız ise 7,6 milyar TL’ye ulaştı” dedi.

“Sektörümüzün en köklü ve lider şirketi olarak bu yıl 20’nci yılımızı kutluyoruz” diyen Ünlüdoğan, açıklamalarına şöyle devam etti: “Bu yılı, finans ekosistemindeki güçlü konumumuzu biraz daha öne çıkarmak üzere bir fırsat olarak algılıyoruz. 20 yıllık başarımızın arkasında, sağlam temeller üzerinde kurulmuş olmamızın, kurumsal bir firma olarak markamıza yatırım yapmamızın ve ülkemiz için değer yaratmamızın çok büyük etkisi var. Gecikmiş alacakların hızlı ve etkili biçimde çözüme kavuşturulması, borçluların finansal olarak rahatlamasını sağlarken, ekonomik istikrara da katkıda bulunuyor. Gelecek Varlık Yönetimi olarak ülkemizin finansal yapısının gücünü korumasında rol almaktan memnuniyet duyuyoruz. Kişi ve kurumların tekrar ekonomik sisteme dahil olmasında rol alarak Türkiye ekonomisine katkı sağlamaya devam edeceğiz”.

Piyasadaki en yüksek piyasa değerine sahip tokenlaştırılmış altın ürünü olma unvanını koruyan Tether Gold (XAUT), El Salvador’daki düzenleyici onayın ardından ilk resmî doğrulama raporunu yayımladı. 2025 yılının ilk çeyreğini kapsayan bu rapora göre, dolaşımdaki her bir XAUT, İsviçre’deki dünya standartlarındaki tesislerde saklanan LBMA onaylı saf altın külçeleriyle bire bir oranında destekleniyor. Raporda, toplam 246.523,33 ons altına denk gelen 7,7 tondan fazla fiziki rezervin XAUT dolaşımıyla uyumlu olduğu teyit edildi. 2025’in ilk çeyreği itibarıyla birim fiyatı 3.123,57 ABD doları olan XAUT’nin piyasa değeri 770 milyon ABD dolarına ulaştı. Aynı çeyrekte XAUT fiyatı yüzde 9,6 oranında artarak 3.423 ABD dolarıyla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Tether Gold, yatırımcılara güvenli ve tam rezerv destekli bir değer koruma aracı sunuyor

Tether Gold, dijital çağda fiziki altının gücünü blockchain teknolojisinin verimliliğiyle birleştirerek yatırımcılara güvenli, düzenlenmiş ve tam rezerv destekli bir değer koruma aracı sunuyor. Gelişen piyasalar başta olmak üzere, kullanıcılar için istikrar ve şeffaflık odağında yeni bir finansal çözüm yaratıyor.

2025’in ilk çeyreğinde XAUT’nin değer kazanımı, dünya genelinde artan ekonomik belirsizlikler, ticaret tarifeleri ve jeopolitik riskler nedeniyle altına olan talebin yükselmesiyle desteklendi. Fiziki altına olan ilginin dijital karşılığı olan XAUT, volatil piyasalarda yatırımcılar için güvenli liman işlevini yerine getirdi. Tether, bu süreçte fiziki altın rezerv miktarının, fiyat değişkenliğinden daha temel bir güven unsuru olduğunun altını çizdi. Ayrıca, şirketin şeffaflığı ve güvenilirliğini pekiştirmek amacıyla hem ABD’de hem de uluslararası düzenleyici kurumlarla yakın iş birliği içinde çalışıldığı vurgulandı.

Dünya Altın Konseyi verilerine göre, 2024 yılında küresel altın rezervleri 37.755 metrik tona ulaştı ve merkez bankaları yıl boyunca toplamda 1.044,6 metrik ton altın satın aldı. Bu alımların 332,9 metrik tonu 2024’ün son çeyreğinde gerçekleşti. Özellikle BRICS ülkeleri, dolar bağımlılığını azaltmak adına büyük çaplı altın rezervleri biriktirerek altının küresel ekonomik sistemdeki rolünü güçlendirdi. Bu durum, gelişmekte olan ekonomiler için altının bireysel ve kurumsal düzeyde stratejik önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Tether Gold (XAUT)’nun stratejik önemini her geçen gün daha da artıyor

Tether Gold, gelişen piyasalarda, dijital altına güvenli ve düzenlenmiş erişim sağlayarak ekonomik dalgalanmalara karşı güçlü bir alternatif sunuyor. Diğer uyumsuz altın tokenlarının oluşturduğu düzenleyici ve operasyonel risklerin aksine, XAUT bire bir fiziksel destekli, şeffaf, hukuki geçerliliği yüksek ve denetlenebilir bir model sunuyor. Merkez bankalarının altına dayalı dijital para birimlerine yönelmesi, parasal düzenin hızlı bir şekilde değişmekte olduğunu ortaya koyarken, XAUT bu yeni dönemde bireyler ve kurumlar için sağlam bir değer koruma mekanizması oluşturuyor. Fiat para birimlerine yönelik artan güvensizlik, XAUT’nin stratejik önemini her geçen gün daha da artırıyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tether CEO’su Paolo Ardoino, “Tether Gold, ekonomik belirsizlik zamanlarında altının değer koruma gücünü ve dayanıklılığını bir kez daha kanıtlamaktadır. XAUT ile kullanıcılara fiziki altının güvenliğini dijital bir formda sunuyoruz. Güvenli, kolayca transfer edilebilir ve bire bir oranında tam fiziki altın rezerviyle desteklenmektedir. Bu, geleneksel varlıkların gücünü blockchain teknolojisinin verimliliğiyle birleştiren finansal araçlar geliştirme konusundaki genel taahhüdümüzün bir parçasıdır.” ifadelerini kullandı.

“Bugün vereceğimiz akıllı ve dengeli kararlar, yalnızca bir platformun geleceğini değil; Türkiye’ye yatırım yapmayı düşünen birçok büyük uluslararası aktörün stratejik yönelimini de etkileyecektir,” diyen KRİPTODER Başkanı Şenol Vatansever, sürecin yalnızca hukuki değil, stratejik bir perspektifle de yönetilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. “Uyum sağlayan yapılar tehdit değil, fırsat olarak görülmeli,” sözleriyle yaklaşımın dönüştürücü etkisine vurgu yapıyor.

Güçlü Düzenleme Zemini Yatırımcının Güveniyle Bütünleşmeli

 Türkiye, dijital varlıklar ve blokzincir tabanlı finansal teknolojiler alanında son yıllarda önemli adımlar attı. 2024 yılı itibarıyla yürürlüğe giren yasa değişiklikleriyle birlikte, kripto varlık hizmet sağlayıcıları (KVHS) için net bir hukuki zemin oluşturulmuş durumda. Bu çerçevenin detayları ise, 13 Mart 2025 tarihinde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yayımlanan İkincil Düzenlemeler ile daha da somut hale geldi. Söz konusu düzenlemeler, lisanslama süreçlerinden sermaye yeterliliğine, bilgi sistemleri altyapısından yönetişim standartlarına kadar birçok alanda kapsamlı ve teknik yükümlülükler getirdi. Mevzuat altyapısının güçlendirilmiş olması son derece sevindirici olmakla birlikte, bu düzenlemelerin uygulama sürecinde yatırımcı dostu bir yaklaşım benimsenmesi, Türkiye’nin küresel ölçekteki cazibesini daha da artıracaktır.

Birçok ülke (Örnek; Birleşik Arap Emirlikleri, Singapur, Hong Kong) kripto varlık regülasyonlarını netleştirerek yatırım çekme yarışında avantaj sağlamıştır. Türkiye’nin bu yarışta geri kalmaması, düzenleyici netliği yatırım dostu yaklaşımla birleştirmesine bağlıdır. Aksi halde küresel platformlar, bölgesel merkez olarak başka ülkeleri tercih edebilecektir.

Bu noktada T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın kararlılığı da dikkat çekmektedir. T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in 16 Nisan 2025 tarihinde yaptığı açıklamalarda, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının finansal sistemin bir parçası olarak sorumluluk üstlenmesi gerektiği net bir şekilde ortaya konmuştur. Şimşek’in vurguladığı üzere, bu kuruluşlar artık bankalar ve aracı kurumlarla aynı düzeyde yükümlülüklere tabidir; uyum programı hazırlamaları, uyum görevlisi atamaları ve müşteri işlemlerini etkin biçimde izlemeleri beklenmektedir. Bu yaklaşım, hem finansal sistemin güvenliğini artırmakta hem de Türkiye’nin uluslararası yatırımcılar nezdinde güvenilir bir pazar olarak algılanmasını pekiştirmektedir.

Uyum İradesi Gösteren Platformlar Stratejik İş Ortağı Olarak Görülmeli

 Kripto Varlık Derneği (KRİPTODER) Başkanı Şenol Vatansever, konuyla ilgili değerlendirmesinde şu görüşlere yer veriyor:

“Bugün birçok küresel kripto platformu Türkiye’ye yatırım yapmak, burada şirketleşerek lisanslı ve yasal bir şekilde faaliyet göstermek istiyor. Bu platformların bazıları geçmişte erişim engeliyle karşı karşıya kaldı; ancak artık Türk mevzuatına uyum sağlamak adına ciddi adımlar atıyorlar. Türk Lirası ile işlemleri durdurmaları, Türkçe dil seçeneğini kaldırmaları ve reklam-tanıtım faaliyetlerini sonlandırmaları, bu iradenin açık göstergesi. Bu iyi niyetli adımların ülkemiz adına stratejik fırsata dönüşebileceğini düşünüyoruz.”

Bugün birçok küresel kripto borsası Türkiye pazarına girmeyi hedeflemekte ya da aktif olarak giriş sürecine yönelik adımlar atmaktadır. Lisans başvurularına hazırlık yapan, Türkiye’de şirketleşmeyi planlayan bu aktörler, ülkemizdeki dijital dönüşüm sürecini fırsat olarak görmekte ve stratejik yatırımları değerlendirmektedir. Bu süreç, Türkiye’ye teknoloji transferi ve küresel likidite erişimi açısından önemli katkılar sağlayabilir.

Türkiye’ye yatırım yapmayı planlayan global kripto platformlarının lisanslı faaliyet göstermesi, yalnızca teknoloji değil aynı zamanda döviz girişi açısından da stratejik bir fırsattır. Bu yatırımlar; veri merkezleri, istihdam, altyapı yatırımı ve servis ihracatı gibi alanlarda cari açığı azaltıcı etkiler yaratabilir.

Bu platformlar yalnızca dijital varlık alım satımı yapmıyor; aynı zamanda teknoloji transferi, istihdam, dijital güvenlik altyapısı ve küresel finansal erişim gibi alanlarda da önemli katkılar sunma potansiyeline sahip. Birçok ülkenin bu tarz aktörleri kendi sınırlarına çekmek için ciddi çaba gösterdiği bir dönemde, Türkiye’nin yatırımcı dostu duruşunu güçlendirmesi; sürdürülebilir ve nitelikli sermaye girişini destekleyecektir.

Kripto varlık sektöründe faaliyet gösteren platformlar, sadece mühendislik ve yazılım ekipleriyle değil; hukuk, uyum, pazarlama ve müşteri destek birimleriyle de nitelikli istihdam sağlamaktadır. Bu alanlardaki iş gücü oluşumu, genç ve dijital okuryazar nüfusun istihdam edilmesi açısından stratejik fırsatlar yaratmaktadır.

SPK’nın Karar Süreci Ekosistemi Şekillendiriyor

SPK’nın özellikle geçici nitelikteki erişim tedbirlerini güncel gelişmeler ve somut uyum adımları çerçevesinde değerlendirmesi; uyum iradesi ortaya koyan platformlara yönelik yapıcı bir yaklaşım geliştirmesi, ekosistemin dengeli büyümesi açısından önemli katkılar sağlayabilir.

Şenol Vatansever, “Sebep ortadan kalkmışsa, hukuki engelin devam etmesi de yeniden değerlendirilebilir hale geliyor. SPK’nın hem koruyucu hem de gelişimi teşvik edici bir bakış açısını birlikte yansıtması, Türkiye’ye olan yatırım ilgisini daha da artırabilir,” ifadelerini kullandı.

Vatansever’in dikkat çektiği bir diğer önemli husus ise, yalnızca yurt dışındaki platformlar değil, SPK’nın “Faaliyette Bulunanlar Listesi”nde yer alan bazı yerli ve küresel platformların da mevcut düzenleme yükümlülükleri nedeniyle faaliyetlerini gözden geçirdiği yönünde:

“Bugün gelinen noktada, faaliyette bulunan bazı büyük kripto borsalarının dahi tasfiyeyi ciddi şekilde değerlendirmeye başladığını görüyoruz. Ve bu sayı hiç de azımsanacak seviyede değil. Bu tablo, sistemin sürdürülebilirliği açısından dengeli ve öngörülebilir uygulamalara olan ihtiyacı ortaya koyuyor.”

Özellikle Haziran 2025 sonrası yürürlüğe girecek teknik ve kurumsal yükümlülükler nedeniyle birçok platformun faaliyetlerini durdurmayı planladığı gözlemlenmektedir. Bu durum, yerel aktörlerin de teşvik edilmesini, adil rekabetin sağlanmasını ve yatırımcıların korunmasını zorunlu kılmaktadır.

Bu noktada, Türkiye’de hâlihazırda “Faaliyette Bulunanlar Listesi”nde yer alan kripto varlık hizmet sağlayıcılarının, ülkemize sağladıkları yatırım ve kurumsallaşma katkısı göz önünde bulundurularak, belirli avantajlardan faydalanmalarının sağlanması yerinde olacaktır. Ancak bu süreçte, düzenleyici çerçevenin daha da etkin işlemesi için atılacak adımların ortak akılla şekillenmesi, özellikle sektör paydaşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla istişare edilerek yapılandırılması büyük önem taşımaktadır.

Kurumlar Arası Eşgüdüm Yatırım Güvenini Güçlendirebilir

Bu noktada, T.C. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi’nin sürece daha aktif şekilde dahil olması, yatırımcıların Türkiye’ye yönelik ilgisini yönlendirme açısından kıymetli olabilir.

Vatansever, “Yatırım ve Finans Ofisimiz, süreci sahiplenen ve yatırımcıya güven veren bir pozisyon üstlendiğinde, yalnızca lisans başvuruları değil; doğrudan yatırım kararları da çok daha hızlı alınabilir. Bu destekleyici duruş, uluslararası alanda Türkiye’ye olan bakışı olumlu yönde etkiler,” değerlendirmesini yaptı.

Aynı şekilde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı da dijital varlıkların ekonomiyle entegrasyonu, vergilendirme, şeffaflık ve mali denetim konularında yönlendirici politikalarıyla yatırım ortamının gelişimine katkı sağlayabilir.

“Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bu yeni dijital ekonomi başlığında ortaya koyacağı politika çerçevesi, yatırımcının Türkiye’deki geleceğe dair güven algısını doğrudan etkileyebilir. Bu sürecin yalnızca bir teknoloji yatırımı değil, aynı zamanda finansal dönüşümün bir parçası olarak ele alınması çok kıymetli,” dedi Vatansever.

Denetimli ve lisanslı platformların güçlenmesi, yasa dışı işlemlerin kayıt dışı mecralarda ilerlemesini engeller. Bu sayede kripto piyasası, hem T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK) hem de uluslararası standartlarla uyumlu biçimde denetlenebilir hale gelir. Bu strateji, kara para aklama ve terör finansmanı risklerini azaltmak açısından da etkinlik sağlar.

Kripto ekosisteminde lisanslı ve denetlenen yapılar aracılığıyla oluşacak kayıtlı ekonomik faaliyet, devletin vergi tabanını genişletme stratejisine doğrudan katkı sunacaktır. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın mali disiplin hedefleriyle uyumlu bir şekilde, bu yeni dijital finans kanalı sürdürülebilir ve kayıt içi gelir kaynağına dönüşebilir.

KRİPTODER olarak Türkiye’ye yatırım yapmak isteyen yapıları potansiyel sektör paydaşı ve üyeleri olarak değerlendirdiklerini belirten Vatansever, bu platformlara Türk düzenlemelerine tam uyum sağlamaları konusunda destek verdiklerini, amaçlarının Türkiye’yi dijital varlıklar alanında bölgesel bir merkez haline getirmek olduğunu vurguladı.

Stratejik Yaklaşım Türkiye’nin Dijital Finans Vizyonunu Şekillendirebilir

 “Türkiye’nin bu tür stratejik yatırım süreçlerini yalnızca düzenleme odağında değil; yatırım, istihdam ve teknoloji transferi açısından bütünsel bir yaklaşımla değerlendirmesi, ülkemizi dijital finans dünyasında merkez konuma taşıyabilir. SPK’nın esnek ve güncel veriye dayalı yaklaşımı, Yatırım ve Finans Ofisi’nin yatırımcıya rehberliği ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın politika desteği bu hedefe ulaşmada belirleyici olacaktır.”

Kripto varlık teknolojileri, geleneksel finans sistemine erişemeyen bireyler için alternatif bir köprü olabilir. Bu yönüyle, finansal kapsayıcılığı artırarak T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın finansal erişimi artırma stratejileriyle örtüşmektedir. Denetimli platformlar aracılığıyla bireylerin yatırım bilinci artacak ve sermaye piyasası katılımı genişleyecektir.

Şenol Vatansever son olarak şunları söyledi: “Bugün vereceğimiz akıllı ve dengeli kararlar yalnızca bir platformun geleceğini değil, Türkiye’ye yatırım yapmayı düşünen birçok büyük uluslararası aktörün stratejik yönelimini de etkileyecektir. Bu nedenle süreci hem hukuki hem stratejik bir perspektifle birlikte değerlendirmeliyiz.”

Bu süreçte kamu-özel sektör iş birliğinin artırılması büyük önem taşımaktadır. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın liderliğinde, Sermaye Piyasası Kurulu, T.C. Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi ve sektörel sivil toplum yapılarının birlikte çalışacağı bir istişare kurulu oluşturulması; düzenlemelerin daha etkin, sahaya uyumlu ve yatırımcı dostu biçimde işlemesini sağlayacaktır.

Erciyes A.Ş Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Elcuman, "Turizmde en önemli husus, sizin para harcamanız. Misafirlerimize para harcatmak istiyoruz. Bu kötü manada değil. Tabi ki keyif alsınlar, giderken Kayseri’den hatıra götürsünler, yeme içme sektörüne katkı da bulunsunlar, burada alışveriş yapsınlar diye. Erciyes’in yıllık ülke ve şehir ekonomisine katkısı 200 milyon Euro civarında. Bu gittikçe de artıyor. Biz özellikle hizmet ihracat etmek istiyoruz. Yabancı turist sayımızı artırmak istiyoruz. Özellikle İstanbul’dan, Ankara’dan, Mersin’den, yakın çevrelerden çok sayıda ziyaretçimiz var. Yabancı turist sayısının artmasıyla da yıllık gelirimiz inşallah artacak" ifadelerini kullandı.

Üç Deniz Girişimi içerisinde sadece AB üyesi ülkelerden oluşan "Katılımcı Üyeler" Avusturya, Bulgaristan, Çekya, Estonya, Hırvatistan, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan girişime mali destekte bulunabilecek ve prestij kazandırabilecek ülkelerden oluşan "Stratejik Ortaklar" olarak AB Komisyonu, ABD, Almanya, Japonya ile Ukrayna ve Moldova gibi ülkeleri dahil etmek üzere tasarlanan "Ortak Katılımcılar"dan oluşan üç farklı statü bulunuyor. Üç Deniz Girişimi’ne herhangi bir statü için başvuru yapan ülkelerin başvurularının onaylanması, katılımcı üyelerin fikir birliğine varmasıyla mümkün.

Üç Deniz Girişimi’nin 11 Nisan 2024’te Vilnius’ta düzenlendi. Bu Zirveye Türkiye, İngiltere, Finlandiya, Karadağ, İspanya ve İsrail özel konuk statüsünde katılım sağlamıştı. Üç Deniz Girişimi ’nin 10. Zirvesi 28-29 Nisan 2025’te Varşova’da düzenlendi. Türkiye’nin "Stratejik Ortaklık" başvurusu bu Zirvede üye ülkelerce kabul edildi.

Üç Deniz Girişimi, Türkiye’nin enerji, ulaştırma ve dijital altyapı alanlarında tesisine çalışılan bağlantısallık projelerinde ikili düzeyde sürdürdüğü işbirliklerini çok taraflı bir arenada ele almasını sağlayacak.

Bu Girişim kapsamında Türkiye, öncelik verdiği ekonomik büyüme, yeni altyapı yatırımları ve enerji güvenliğini öne çıkarıyor. Ukrayna’nın yeniden imarı ve altyapının iyileştirilmesi de bu platformun ana gündem maddelerinden biri olacak.

Somut projelerle ilerleme sağlanması amacıyla anılan Üç Deniz Girişimi’nin bir diğer önemli boyutu da özel sektörle sağlanan etkileşim. Bu bağlamda her Zirve paralelinde bir de iş forumu düzenlenmektedir.

Limana indirilen binlerce sıfır kilometre araç, havadan görüntülendi. Ortaya çıkan ilginç manzara dikkat çekerken, bu araçların Türkiye ve yurt dışı için kullanılacağı bildirildi.

Lojistik sektörünün önünde yeşil dönüşüm ve dijital dönüşüm olmak üzere iki önemli eşik olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Kazançoğlu, "Bunlar birbirini tamamlayan senkronize dönüşümler. Lojistikte dijitalleşmenin yeşil lojistiğe çok büyük katkısı var. Lojistik sektörü devasa boyutlara ulaştı. Dünyada küreselleşmenin bir sonucu olarak tedarik zincirlerinin yönetilmesi büyük önem kazanıyor. Tedarik zincirinde ucu Çin’e dokunmayan sektör neredeyse yok. Tedarik zinciri büyüdükçe yönetilmesi daha zor hale geliyor. Taşımacılık ve lojistik faaliyetleri artıyor. Buna depolama, elleçleme, gümrükleme hatta paketleme de ekleniyor. Ayrıca ürün çeşidi arttıkça bununla ilgili ham madde sayısı, müşteri sayısı ve teslimat türleri artıyor. Bu boyutlardaki operasyonu basit yöntemlerle yürütmek mümkün olmadığı için dijitalleşme kaçınılmaz hale geldi. Bu büyüklük korkutucu ama bizlere veri oluşturması açısından çok da değerli. Eskiden müşteri eğilimlerini öğrenmek için anket yapılırken şimdi sosyal medya üzerinden veriler akıyor. Bu karar alma mekanizmaları açısından müthiş bir kaynak. İşte bu noktada yapay zeka modelleri devreye giriyor. Yapay zeka bu kadar büyük verileri işleyip anlamlandırmamıza yarıyor. Dolayısıyla sektör bu değişime ayak uydurmak için dijitalleşiyor ve yapay zeka bu çapta bir operasyonu yürütmek için en önemli çözüm ortağımız" dedi.

Çözüm dijitalleşme

Türkiye’nin lojistikte dijitalleşme konusunda bir dönüşüm içinde olduğunu belirten Prof. Dr. Kazançoğlu şunları söyledi: "Türkiye’de çok iyi lojistik firmaları mevcut. Uluslararası organizasyonlara entegre oldukları için dijitalleşmeye geçişi başlatmış durumdalar. Ancak orta ve küçük ölçekli firmalarda tablo bu kadar iyi değil. Orta Kuşak’ta yerimizi sağlamlaştırmak ve uluslararası ticaret yollarında söz sahibi olmak istiyorsak çok hızlı bir şekilde dijital dönüşümü sağlamalıyız. Limanlarımızda da yığılmayı ya da bekleme sürelerini azaltmak dijital dönüşüm ile mümkün. Singapur Limanı dijital limana çok iyi bir örnek."

Şehir lojistiği

Yaşar Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Lojistik Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yiğit Kazançoğlu, günümüzde neredeyse her ürünün eve kadar gelmesiyle şehir lojistiği diye bir kavram oluştuğunu belirterek, "Dünyada ve Türkiye’de e-ticaretin artması ile teslimat konusunda müşterinin esneklik ve hız talebi arttı. Günümüzde neredeyse her ürünün eve kadar gelmesiyle hatta değişim ve iade süreçlerinin dahi bu şekilde işlemesiyle her yerde kuryeler var. Bu da şehir lojistiği kavramının önemini ortaya çıkardı. Önceden bu operasyonları büyük aktarma ve depolama merkezleri üzerinden düşünürdük. Şimdi son adım teslimatı yani kapıya kadar hizmet var. Evlerin son teslim noktası olması sadece tedarik zincirinde değil şehirlerde de bir baskı oluşturuyor. Bu konfor alanımızı artırsa da bazı olumsuzlukları da beraberinde getiriyor. Şehir lojistiği trafik tıkanıklığına neden olmanın yanında gürültü, hava kirliliği ve partiküler madde salımına da sebep oluyor. Dünyada şehirlerin bu yükünü azaltmaya yönelik çalışmalar yapılıyor. Belli teslimat noktaları oluşturulması ya da bölge esnafını kargo teslimat noktası olarak kullanmak gibi yeni iş modelleri geliştirilse de, çözüm son adım teslimatının dijital teknolojiler ile yönetilmesi ve optimize edilmesinde yatıyor. Kısacası dijital teknolojiler ile yönetilen şehir lojistiği önümüzdeki yıllarda sıkça konuştuğumuz konulardan biri olacak." dedi.

Muradiye ilçesine yaklaşık 25 kilometre uzaklıkta ve 2 bin 300 rakımda yer alan dağın eteklerinde başlatılan çalışmalar, zorlu coğrafyaya rağmen tüm hızıyla devam ediyor. Bölgede güvenlik tedbirleri en üst seviyeye çıkarılırken, jandarma ekipleri ile güvenlik korucuları da 24 saat esasına göre nöbet tutarak saha çalışmalarına eşlik ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tensipleriyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı öncülüğünde TPAO ile Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılan sahada yaklaşık 200 personel görev yapıyor. Bölgedeki çalışmaların dört mevsim boyunca aralıksız süreceği bildirildi. Bölgeye giderek çalışmaları yerinde inceleyen Muradiye Kaymakamı Melih Aydoğan ve AK Parti Van İl Başkanı Abdulahat Arvas, süreci yakından takip etti.

Van’da petrol arayışı: 200 tonluk dev sondaj kulesi kuruldu

"Ruslar günlük 5 ton petrol çıkarmış"

Konuya ilişkin konuşan AK Parti Van İl Başkanı Arvas, bölgenin tarihi olarak da petrol geçmişine sahip olduğunu belirtti. Arvas, "Muradiye ilçemize 25 kilometre mesafedeki Beşparmak-Kürzot bölgesi, Özalp sınırlarımız içerisinde yer alıyor. 1915 Rus-Ermeni istilası döneminde Ruslar tarafından burada günlük 5 ton petrol çıkarıldığı ve buradan çekildiği sırada kuyunun üzerini kapattıkları biliniyor. Bugün bile derenin dibinde o dönemki faaliyetlerin izlerine rastlanabiliyor. Çıkarılan petrol o dönemde Van Gölü üzerindeki teknelerde, ısıtma ve aydınlatma sistemlerinde kullanılmış" dedi.

Van’da petrol arayışı: 200 tonluk dev sondaj kulesi kuruldu

"Bölge terörden arındırıldı, çalışmalar başladı"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına iki yıl önce sundukları raporla birlikte bölgede yapılan uydu taramaları ve hazırlıkların ardından, huzur ve güven ortamının sağlanmasıyla sondaj çalışmalarının başlatıldığını belirten Arvas, "200 tonluk kuleyle 1050 metre derinliğe inilerek petrol aranıyor. Kaliteli ve yüksek graviteye sahip petrol bulunması durumunda, ülkemiz ekonomisine ve bölge istihdamına önemli katkılar sağlanacaktır" diye konuştu. Sahada elde edilecek veriler, başka bölgelerde yapılacak sondajlar için yol gösterici olacağını vurgulayan Arvas, "Çatak bölgemizde de petrol, maden ve sıcak su kaynaklarımız mevcut. İnşallah, terörden uzak bir dönemde bu kaynakları ekonomimize kazandıracağız. Bölgemize ve ülkemize hayırlı olsun" şeklinde konuştu.

QUA, sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda yenilenebilir enerji kaynakları yatırımlarına devam ediyor. T2D Yenilenebilir Enerji Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. iş birliğinde hayata geçireceği GES projesi ile karbon ayak izini azaltmak ve sürdürülebilir çevrenin korunmasına katkıda bulunmak hedefiyle enerji ihtiyaçlarının bir kısmını yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılayacak.

İklim değişikliğiyle mücadeleyi, ekonomik - sosyal kalkınmayı ve çevresel sürdürülebilirliği temel sorumluluğu olarak kabul eden QUA, Aydın Söke’deki fabrikasının 150.000 metrekarelik çatısında hayata geçireceği 20,4 MWp kapasiteye sahip Güneş Enerji Santrali (GES) projesiyle sürdürülebilir enerji çözümlerinde yatırımlarına devam ediyor. 10.2 milyon dolarlık bir yatırım ile başlayan ve 2025 yılı içerisinde tamamlanması planlanan GES projesi, QUA’nın sürdürülebilir enerji vizyonunun somut bir göstergesi olarak öne çıkacak.

Konuyla ilgili bir açıklama yapan QUA Genel Müdürü Ali Küçük, “QUA olarak çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliği sadece bir strateji değil, temel bir değer olarak kabul ediyoruz. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını odağımıza alarak üretim, istihdam, insan kaynakları gibi birçok farklı alandaki uygulamalarımızla sadece iş süreçlerimizi değil, aynı zamanda geleceğe olan sorumluluğumuzu da şekillendiriyoruz. Bu anlamda, karbon ayak izini azaltma, enerji verimliliğini artırma ve atık yönetimi konularında belirlediğimiz somut hedeflerle, sürdürülebilirlik yolculuğumuzda kararlılıkla ilerliyoruz. Yenilenebilir enerji yatırımlarımız da bu sürecin önemli bir parçası. Aydın Söke’deki fabrikamızda hayata geçireceğimiz 20,4 MWp kapasiteli GES projesi, yalnızca enerji ihtiyacımızı karşılamakla kalmayacak, aynı zamanda çevresel etkilerimizi azaltarak daha yeşil bir geleceğe katkı sağlama amacımıza hizmet edecek. QUA olarak, sürdürülebilir üretim süreçleri ve çevresel etkileri minimize eden stratejilerimizle, sektörümüze öncülük etmeye devam edeceğiz” dedi. 

QUA’nın yeni GES projesi ile 35.478 adet yeni nesil Topcon – Ntype güneş paneliyle yılda 20,4 MWp'lik elektrik üretilmesi hedefleniyor. Bu sayede 365.200 ağacın kesilmesi önlenirken, karbon salınımı yaklaşık 140.000 ton azaltılacak.

Türkiye, yenilenebilir enerji kapasitesinde son yıllarda istikrarlı bir büyüme sergiliyor. Türkiye’nin toplam kurulu gücü 2025 itibarıyla 118 GW’a ulaşmış durumda. Bunun yaklaşık %60’ı yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor. IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO’su Murat Çiftçi özellikle hidroelektrik, rüzgar ve güneş enerjisindeki büyümeye dikkat çekerek, “2023-2024 döneminde yenilenebilir enerjiye yapılan yatırım yaklaşık 2,5 milyar dolar seviyesindeydi. Bu da yıllık bazda %8-10 arasında bir artış anlamına geliyor. 2025 yılı sonuna kadar kadar ise mevcut kapasitenin %15’e kadar artırılması hedefleniyor. Bu büyüme sadece enerji arz güvenliği açısından değil, aynı zamanda düşük karbon ekonomisine geçişte de kritik bir rol oynuyor. Bu veriler, Türkiye'nin yenilenebilir enerji alanındaki kararlı büyümesini ve sürdürülebilir enerji hedeflerine ulaşma yolundaki ilerlemesini göstermektedir” dedi.

Rüzgar ve güneşe 10 yılda 65 milyar dolar yatırım

Murat Çiftçi, Türkiye’de son dönemde en fazla yatırım yapılan alanların güneş ve rüzgar enerjisi olduğunu ve bu ivmenin sigorta stratejisi için de büyük öneme sahip olduğunu belirtti. Murat Çiftçi, “Özellikle lisanssız güneş enerjisi santrallerine olan talep ciddi şekilde artmış durumda. Ayrıca kara tipi rüzgar santrallerine ek olarak deniz üstü (offshore) rüzgar enerjisi projeleri de gündeme gelmeye başladı. Ulusal Enerji Planı’na göre 2035 yılına kadar güneş enerjisinde 52,9 GW, rüzgar enerjisinde ise 29,6 GW kurulu güç hedefleniyor. Bu da önümüzdeki 10 yıllık süreçte sadece bu iki alanda yaklaşık 65 milyar doların üzerinde yatırım potansiyeli anlamına geliyor. Bu ivme, sigorta ve reasürans sektörü açısından da önemli fırsatlar sunmakta” diye konuştu.

Parametrik sigortalar en fazla öne çıkan çözümlerden biri

Yenilenebilir enerji projelerinin yapıları gereği hem inşaat hem de operasyonel süreçte birçok risk barındırdığını ifade eden Murat Çiftçi, şöyle konuştu: “Globalde sigorta sektörü bu alan için özel ürünler geliştirmiş durumda: mühendislik sigortaları, iş durması teminatları, doğal afet teminatları, enerji verimliliği performans garantileri gibi. Türkiye’de de bu ürünler hızla adapte ediliyor ancak sektör olarak henüz yolun başındayız. Avrupa’da ve ABD’de ise özellikle "parametrik sigorta" çözümleri öne çıkıyor. Bu sistemlerde, örneğin bir rüzgar hızının belirli bir eşiği aşması durumunda otomatik ödeme mekanizması devreye giriyor. Aynı şekilde iklim temelli risk modellemeleri ve dijitalleşme, enerji projelerinin risk yönetimini daha öngörülebilir hale getiriyor. Türkiye sigorta sektörü olarak biz de bu çözümleri lokal ihtiyaçlara uyarlayarak müşterilerimize sunmaya başlıyoruz.”

Ege’deki rüzgar santrali 3 milyon dolarlık zarara yol açtı

Murat Çiftçi, iklim değişikliğiyle birlikte artan sıcak hava dalgaları, fırtınalar, dolu yağışları ve kuraklık gibi olayların yenilenebilir enerji yatırımlarını doğrudan etkilediğini vurgulayarak,  “Örneğin aşırı sıcaklar, güneş panellerinin verimini düşürebiliyor; fırtınalar rüzgar türbinlerini fiziksel olarak tahrip edebiliyor. Geçtiğimiz yıl Ege bölgesindeki bir rüzgar santralinde meydana gelen fırtına sonrası rotor hasarı yaklaşık 3 milyon dolarlık bir zarara yol açtı. Bu zarar, kapsamlı enerji tesis sigortası kapsamında karşılandı. Ayrıca, yangın riski de artan bir tehdit. Özellikle ormanlık alanlara yakın güneş enerjisi santralleri için yangın teminatları daha önemli hale geldi. Sigorta sektörü olarak biz, bu tür afet risklerine karşı "all-risk" poliçeler ve özel doğal afet teminatlarını proaktif biçimde öneriyoruz” diye konuştu.

Yenilikçi enerji projelerine özel çözümler üretiyoruz

Yenilikçi düşük karbonlu enerji projelerine de değinen Murat Çiftçi, “Hidrojen teknolojileri, enerji depolama sistemleri, karbon yakalama ve biyokütle gibi yenilikçi çözümler bu kapsamda değerlendiriliyor. Bu projeler, karbon ayak izini minimize etmeyi hedefliyor ve sürdürülebilir kalkınmanın temel taşlarından biri haline geliyor. Sigorta sektörü olarak biz de bu projelerin risklerine özel çözümler sunuyoruz. Özellikle yeni teknolojilerle ilgili belirsizlikler, yatırımcılar açısından önemli bir engel oluşturabiliyor. Bu noktada mühendislik teminatları, ürün sorumluluk sigortaları ve çevresel zarar sigortaları devreye giriyor. Ayrıca bu alandaki Ar-Ge projeleri için yatırımcıya güven veren "risk transfer çözümleri" geliştiriyoruz. Uluslararası reasürans piyasalarıyla işbirliği içinde, inovatif projelere yönelik destek mekanizmalarını ülkemizde de yaygınlaştırmak önceliklerimiz arasında yer alıyor” ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray geçtiğimiz hafta Harvard Üniversitesi’ne; üniversitenin yönetim, öğrenci kabul ve işe alım uygulamalarında köklü değişiklikler yapılması gibi konuların yer aldığı 10 farklı kategorilik talep listesi göndermişti. Harvard Üniversitesi de bu talepler listesini dün reddetmişti. Harvard’ın Trump yönetimine karşı bu adımı karşılıksız kalmadı. Trump yönetimi, üniversiteye yapılan 2.2 milyar dolarlık federal fon ve 60 milyon dolarlık anlaşmaları durdurma kararı aldı. ABD Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, "Harvard'ın yaptığı açıklama, ülkemizin en prestijli üniversitelerinde ve kolejlerinde yaygın olan rahatsız edici hak sahibi olma zihniyetini pekiştirmektedir" dedi. Harvard, bu kararla Trump yönetiminin politikalarını değiştirmesi yönündeki baskıya boyun eğmeyen ilk büyük ABD üniversitesi oldu.

Harvard, Trump yönetiminin isteklerini kabul etmedi

Beyaz Saray, kampüste antisemitizmle mücadele gerekçesiyle hazırlanan ve yönetim, öğrenci kabul ve işe alım uygulamalarında köklü değişiklikler içeren listeyi geçtiğimiz hafta üniversiteye göndermişti. Harvard da dün, Trump yönetiminin bu talebinin "üniversiteye müdahale" olduğunu ifade ederek dün reddetti.

Harvard Üniversitesi Başkanı Alan Garber, Beyaz Saray’ın Cuma günü "güncellenmiş ve genişletilmiş bir talep listesi" gönderdiğini ve üniversitenin hükümet ile "finansal ilişkisinin" sürmesi için "buna uyması" uyarısının yapıldığını dile getirdi. Garber, "Sundukları anlaşmayı kabul etmeyeceğimizi yasal danışmanımız aracılığıyla Trump yönetimini bilgilendirdik. Üniversite bağımsızlığından vazgeçmeyecek ya da anayasal haklarını başkasına devretmeyecek" ifadelerini kullandı. Üniversitenin antisemitizm ile mücadeleyi "hafife almadığını" kaydeden Garber, "Hükümet tarafından özetlenen taleplerin bazıları antisemitizmle mücadeleyi amaçlamasa da çoğunluğu Harvard’daki ‘entelektüel şartların’ direkt olarak hükümet tarafından düzenlemesi anlamına geliyor" ifadelerini kullandı.

Üniversiteye 2.2 milyar dolarlık federal fon durduruldu

Harvard Başkanı Garber’in bu açıklamasının ardından ABD Eğitim Bakanlığı, Harvard’a sağlanan 2.2 milyar dolarlık federal fon ve 60 milyon dolarlık anlaşmaları durdurduğu açıklandı. Bakanlık açıklamasında, "Son yıllarda kampüslere yayılan öğrenimin aksaması kabul edilemez. Yahudi öğrencilerin taciz edilmesi kabul edilemez. Seçkin üniversitelerin bu sorunu ciddiye almalarının ve vergi mükelleflerinin desteğini almaya devam etmek istiyorlarsa anlamlı bir değişim taahhüt etmelerinin zamanı gelmişti" denildi.

Listede öğrencilerin hükümete bildirilmesi de yer alıyor

Beyaz Saray tarafından gönderilen talep listesinde ABD değerlerine karşı "düşmanca" tavır sergileyen öğrencilerin hükümet bildirilmesi, her akademik bölümün "bakış açısı çeşitliliğine sahip" olmasını sağlamak, "antisemitik tacizi en çok körükleyen" programları ve bölümleri denetlemesi için hükümet tarafından onaylanmış bir taraf tutmak gibi maddeler yer aldığı kaydedildi. ayrıca listede, üniversiteden son 2 yıldır üniversite kampüslerinde gerçekleştirilen eylemlerdeki "ihlaller" için disiplin cezası alması isteniyor. Ayrıca üniversitenin çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık politika ve programlarına son verilmesi talep ediliyor.

Filistin’e destek protestoları dikkat çekmişti

ABD’de özelikle Filistin destek protestoları kısa sürede geniş kitlelere yayılmış ve çok sayıda üniversitede eyleme katılan öğrenci ve akademik personele şiddet uygulanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump da üniversiteleri Yahudi öğrencileri korumada başarısız kalmakla suçlamıştı.

Golden Global Yatırım Bankası, küresel piyasalarda yakın zamanda yaşanan dalgalanmalara rağmen 750 milyon TL tutarlı kira sertifikası ihracını başarıyla tamamladı. Yurt içinde halka arz edilmeksizin nitelikli yatırımcılara satılmak üzere 5 milyar TL ihraç tavanı kapsamında gerçekleşen kira sertifikası ihracına 2 katına yakın talep geldi.

Golden Global Yatırım Bankası etkin bir bilanço yönetimi, müşterilere özel çözümleri ve sağlam iş stratejisiyle yerel ve uluslararası piyasalarda paydaşlarına artı değer oluşturarak, istikrarlı büyümesini sürdürüyor. Sunduğu faizsiz finans ürün ve hizmetleriyle yatırım bankacılığında fark oluşturan Golden Global Yatırım Bankası, 750 milyon TL’lik kira sertifikası ihracını yatırımcılardan gelen yüksek talep sonrasında başarıyla tamamladı.

KİRA SERTİFİKASI İHRACINA YÜKSEK TALEP

Golden Global Yatırım Bankası Genel Müdürü Yavuz Yeter, "Golden Global Yatırım Bankası olarak, faizsiz finans prensipleri çerçevesinde sermaye piyasalarının gelişimine katkı sağlama vizyonuyla, kira sertifikası ihraçlarında düzenli ve istikrarlı büyüyerek piyasada kalıcı olduğumuzu gösterdik. 2024 yılında TL cinsinden 1,5 milyar TL ihraç tavanı kapsamında üç kira sertifikası ihracı gerçekleştirdik. Aynı zamanda uluslararası sukuk programı çerçevesinde ABD doları ve avro cinsinde sukuk ihraçlarımız toplamda 6 milyar TL eş değerinde bir hacme ulaştı. 2025 yılında da yabancı para cinsinde 30 milyon avro ile başlayan ilk işlemimiz sonrasında 750 milyon TL tutarındaki kira sertifikası ihracımızı yüksek bir yatırımcı talebiyle ve başarıyla tamamladık” açıklamasında bulundu.

Yavuz Yeter, Golden Global Yatırım Bankası'nın uluslararası iş birliklerine de dikkat çekerek, "Ayrıca IILM Sukuk Programı'nda Piyasa Yapıcı bankalardan biri olarak önemli bir iş birliğine imza attık. Bu iş birliği, bankamızın uluslararası faizsiz finans piyasalarındaki etkinliğini ve itibarını pekiştirmektedir" ifadelerini kullandı.

Golden Global Yatırım Bankası’nın iştiraki Golden Global Varlık Kiralama A.Ş. üzerinden gerçekleştirdiği 750 milyon TL tutarındaki, %45 basit yıllık getiri sunan, 112 gün vadeli kira sertifikası ihracına yurt içinden nitelikli yatırımcılar katıldı.

•               Küresel enerji düşünce kuruluşu Ember, ‘Türkiye Elektrik Görünümü’ raporunu yayınladı

•               Buna göre yerli kaynaklardan elektrik üretiminin son yıllardaki itici gücü güneş ve rüzgar. 2024’te rüzgar ve güneşin elektrik üretimindeki payı yüzde 18’e ulaşarak ilk kez yerli kömürün tarihi zirvesini geçti

•               Önceki yıla kıyasla güneşten elektrik üretiminde yüzde 39 artış kaydedildi

•               Türkiye Avrupa’da kömürden en çok elektrik üreten ülke olsa da fosil yakıtların payı 31 yılın en düşük seviyesinde. Kömürün elektrik üretimindeki payı 2024’te yüzde 35,6'ya indi

•               Ancak yeni rüzgar ve güneş santrali kurulumları halen elektrik talep artışını karşılayacak seviyede değil. Türkiye'nin yeni 2035 hedeflerine ulaşması için, rüzgar ve güneş enerjisinin elektrik talebindeki artışı aşacak şekilde hızla artması gerekiyor

 Rüzgar ve güneş enerjisi 2024 yılında 62 TWh enerji üreterek üst üste ikinci kez yerli kömürün (47 TWh) önüne geçti. Hatta yerli kömürün tarihi zirvesi olan 2019'daki 53 TWh’lik elektrik üretimini bile geçti ki bu, söz konusu durumun kalıcı olabileceğine işaret ediyor.

Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, “Rüzgar ve güneşin yerli kömürden elektrik üretimini geride bırakmış olması Türkiye için önemli bir dönüm noktası ve rüzgar ve güneş enerjisinin artık ülkenin enerji güvenliğinin önemli bir parçası olduğunu gösteriyor” dedi.

Türkiye’de 2023 ve 2024’te güneş kurulu gücünde dikkat çeken artış, güneşin elektrik üretimindeki payına da yansıdı. Rüzgardaki artış yavaşlarken kurak dönemlere rağmen hidroelektrik üretimi yükseldi.

Güneş enerjisinde rekor büyüme

Türkiye'de güneş enerjisi 2024 yılında da hızla artmaya devam ederek bir önceki yıla göre yüzde 39 (+7,3 TWh) gibi rekor bir oranda büyüdü. Sadece 2024 yılındaki bu ilave güneş enerjisi, Türkiye'nin 2018 yılındaki toplam güneş enerjisi seviyesine (7,8 TWh) neredeyse eşit.

2023’teki güçlü büyümenin ardından, 2024 yılı güneş enerjisi kapasitesi için bir başka dönüm noktası oldu. Güneş enerjisi kapasitesi 2022'de 10,9 GW iken 2024 sonunda 19,8 GW'a ulaşarak neredeyse iki katına çıktı. Güneş enerjisinin güçlü performansı, rüzgar ve güneş enerjisi birlikte geçen yıl Türkiye'nin elektriğinin yüzde 18'ini üretti.

Fosil yakıtların elektrik üretimindeki payı yüzde 55’e düştü

 Kömürden elektrik üretimindeki artışa (+4 TWh) rağmen kömürün Türkiye'de elektrik üretimindeki payı 2024 yılında yüzde 36,9'dan yüzde 35,6'ya düştü. Doğal gazdan elektrik üretimi ise 3 TWh (- yüzde 4) düştü. Böylece fosil yakıtların elektrik üretimindeki payı 1993'ten bu yana en düşük seviye olan yüzde 55'e indi.

Ayrıca Türkiye'de elektrik üretiminde kullanılan kömür ve doğal gaz büyük ölçüde ithal ediliyor. 2024’te kömür yakıtlı elektrik üretiminin yüzde 61'i ithalata dayalı kömür santrallerinde gerçekleşti. Doğal gaz için de çok az yerli üretim söz konusu; geçen yıl Türkiye'de tüm sektörlerde tüketilen doğal gazın yüzde 96'sı ithal edildi.

Fosil yakıt ithalatını ikame etmek için hedeflere ulaşılması

COP29 sırasında açıklanan Türkiye'nin yeni 2035 kurulu güç hedefleri, ülkenin mevcut rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini dört katına çıkarmayı amaçlıyor. Bu hedeflere ulaşılması halinde, 2035 yılına kadar fosil kaynaklı elektrik üretiminin payı yüzde 20'nin altına düşebilir, rüzgar ve güneş enerjisinin payı ise yüzde 49'a yükselebilir.

Ancak bu hedeflere ulaşmak için rüzgar ve güneş enerjisinin elektrik talebindeki yükselişi aşması gerekiyor. Son beş yılda talep 42 TWh artarken, rüzgar ve güneş enerjisindeki artış 31 TWh'te kaldı. Talepteki arta kalan artış ise ithal kömür ve doğal gazla karşılandı.

Ufuk Alparslan sözlerini şöyle sürdürdü: “2035 yılı için öngörülen iddialı hedefler çerçevesinde, rüzgar ve güneş enerjisi Türkiye'nin elektriğinin yarısını karşılayabilecek düzeye gelebilir. Ancak hem artan elektrik talebini karşılamak hem de fosil yakıt ithalatının yerini almak için rüzgar ve güneş enerjisinin daha hızlı büyümesi gerekiyor. Bundan sonraki hedef, yerli yenilenebilir enerji kaynaklarının önünü açacak adımlar atmak olmalı.”

Hidroelektrikten üretilen elektrik arttı

Hidroelektrik, 2024 yılında toplam elektrik üretiminin yüzde 22’sini karşılayarak Türkiye’nin enerji güvenliğine güçlü bir katkı sağlasa da yıllık üretimindeki dalgalanmalar nedeniyle rüzgar ve güneş enerjisi gibi tamamlayıcı özelliğe sahip kaynaklarla desteklenmesi gerekiyor.

Bununla birlikte hidroelektrik santrallerinin 2024 yılında 2023’e kıyasla 11 TWh (+ yüzde 17) daha fazla elektrik ürettiği saptanırken ilkbaharda yaşanan kuraklık üretimi olumsuz yönde etkiledi. Akarsu tipi hidroelektrik üretimi kuraklık koşullarında azalırken barajlı hidroelektrik üretimi suyu depolayabilmesi sayesinde yükseliş kaydetti.

Rüzgardan elektrik üretiminde Türkiye bazı G7 ülkelerinin önünde

Türkiye'de rüzgar enerjisi, 2022 yılına kadar istikrarlı yükselişini sürdürdü. O zamandan bu yana rüzgarın büyümesindeki yavaşlamaya rağmen, rüzgarın elektrik üretimindeki payı yüzde 11 olan Türkiye hala İtalya

(yüzde 8,5) ve Fransa (yüzde 7,7) gibi G7 ülkelerinin önünde yer alıyor.

Güneş enerjisindeki rekor büyümeye rağmen Türkiye, güneş enerjisi potansiyeli daha düşük olan Polonya'nın gerisinde kaldı, 2024 yılında Romanya tarafından da geçildi. Türkiye ile benzer güneş potansiyeline sahip İtalya, İspanya, Portekiz ve Yunanistan gibi güney Avrupa ülkelerinde güneşin elektrik üretimindeki payı yüzde 14 ile yüzde 22 arasında değişiyor.

Çözüm önerileri

‘Türkiye Elektrik Görünümü’ çalışmasında, rüzgar ve güneş kurulumlarının artırılması ve yeni 2035 yılı hedeflerine ulaşılması için çözüm önerileri de getirildi:

Kısıtlı bağlantı kapasitesi artırılmalı: Türkiye, hedeflediği gibi 2035’e dek güneşte 76,9 GW’lık kurulu güce ulaşabilir; bunun için her yıl 5,2 GW’lık güneş kapasitesi devreye alınmalı. Öte yandan bir rüzgar ya da güneş santralinin kurulabilmesi için o bölgedeki trafo merkezinde kullanılabilir kapasitenin olması, yeni bağlantı kapasitelerinin tahsis edilebilmesi için de yeni şebeke yatırımları gerekiyor. Bu nedenle yeni açıklanan hedeflerde ilk kez yer alan yüksek voltajlı doğru akım (HVDC) iletim hattı, 90 bin km yeni şebeke bağlantısı ve 942 yeni trafo merkezi hedeflerinin gerçekleştirilmesi de önem taşıyor.

Hibrit santrallere kolaylık sağlanmalı: Kısıtlı bağlantı kapasitesine çözüm alternatiflerinden biri de hibrit santraller. Mevcut hidroelektrik ve rüzgar santrallerine ait bağlantı kapasitelerinin güneş gibi ikincil bir üretim kaynağı ile daha verimli bir şekilde kullanıldığı hibrit santrallerde, farklı üretim kaynaklarının birbirini tamamlayıcı özelliklerinden de faydalanılabilir.

İhalelerde iyileştirmeler: 2025 itibarıyla her yıl düzenleneceği duyurulan 2 GW’lık ihaleler, 2035 hedeflerine ulaşılması için önemli. İhalelerdeki yerli oranı şartı, uzun izin süreçleri ve bağlantı kapasitesi elde etme zorluğu nedeniyle rekabetin arttığı ihaleler sonucunda ortaya çıkan düşük fiyatlar, gelecekte ihale ile elde edilen projelerin de hayata geçirilmesine engel olabilir.

Bağlantı kapasitesinde yer açılmalı: Mevcut proje stokunun bir an önce hayata geçirilmesini sağlayacak politikalar izlenmeli. Proje stokunda devreye girme ihtimali olmayan projeler varsa, bunlar iptal edilerek yeni bağlantı kapasitesi açılabilir.

Yeni ihale çeşitleri eklenmeli: Güneş için yüzer güneş santrali ihalesi, rüzgar için ise denizüstü rüzgar santrali ihaleleri düzenlenebilir.

Komşu ülkelerle şebeke bağlantılarını güçlendirme: Rüzgar ve güneşten elektrik üretiminin artmasıyla birlikte komşu ülkelerle şebeke bağlantısını geliştirmek daha da önem kazanacak. Özellikle Nahçıvan ile Azerbaycan anakarası arasında bağlantının kurulmasıyla gelecekte inşa edilebilecek Nahçıvan-Türkiye enterkonneksiyonu, Türkiye’nin henüz planlama aşamasında olan Azerbaycan ve Orta Asya ülkeleri arasındaki enterkonneksiyon projelerinin de parçası olmasını sağlayacak. Türkiye ve Azerbaycan, yenilenebilir enerji potansiyellerini hayata geçirmeleri durumunda, doğu ve batı arasında köprü görevi görerek birer temiz enerji merkezi olabilir ve böylelikle elektrik ihracatıyla ek gelir yaratabilirler.

 Rakamlarla 2024’te Türkiye’de Elektrik Üretimi:

%39: Önceki yıla kıyasla güneşten elektrik üretimindeki artış

%18: Rüzgar ve güneşin elektrik üretimindeki payı

%35,6: Kömürden elektrik üretiminin payı

%61: Kömürden elektrik üretiminde ithal kömürün payı

Yapay zekâ chatbotlar, otellerde misafir deneyimini nasıl geliştiriyor?

Turizm sektörü de yapay zeka teknolojilerinin sunduğu yeniliklerle dönüşüm geçirmeye devam ediyor. İş dünyasının her alanında olduğu gibi, bu teknolojiyi doğru şekilde kullanan şirketler, daha yüksek verimlilik ve kârlılık elde ederek rakiplerinin önüne geçiyor.

Tüm sektörlerden farklı olarak günümüzde, otel grupları sadece daha fazla kazanç elde etmeyi değil, aynı zamanda misafir deneyimlerini daha özel hale getirmeyi amaçlıyor. Yapay zekâ çözümlerinin otelcilik sektöründeki en önemli katkılarından biri hiç şüphesiz misafir deneyimi alanında gerçekleşiyor.

Özel hizmet anlayışını bir üst seviyeye taşımak isteyen oteller, yapay zeka destekli chatbot çözümlerine yöneliyor. Yapay zeka destekli chatbotlar sayesinde konukların ihtiyaçlarına anında yanıt verilirken, onların beklentileri daha hızlı ve etkin şekilde karşılanabiliyor. Otelcilik sektöründe hiper kişiselleştirme hizmetleri ile misafir memnuniyetini artıran chatbotlar, turizmin geleceğini şekillendiriyor.

Turizm sektöründeki bu değişim ve dönüşüme dikkat çeken Palamar Teknoloji Kurucu CEO’su Onur Candan, hiper kişiselleştirmenin tüm sektörlerde olduğu gibi turizmde de yeni bir çağ başlattığını vurgulayarak şunları söyledi:

“Otelcilik sektöründe yapay zekâ destekli chatbot çözümleri, özellikle rezervasyon süreçlerini hızlandırmak ve müşteri taleplerine anında yanıt vermek amacıyla tercih ediliyor. Otel web siteleri ve mobil uygulamalarda kullanılan chatbotlar sayesinde konuklar, rezervasyon işlemlerini hızlıca gerçekleştirip, oda seçenekleri, tesis özellikleri ve fiyatlandırma gibi konularda anlık bilgi alabiliyor. Böylece kullanıcı deneyimi önemli ölçüde gelişiyor ve müşteri memnuniyeti artıyor.”

Chatbotların Otelcilik Sektöründe Çok Yönlü Kullanımı

“İlk aşamada chatbotlar, otellerin sıkça karşılaştığı rutin soruları yanıtlayarak resepsiyon çalışanlarının yükünü hafifletiyor. Bu durum, kurumun misafirlerle yüz yüze iletişim kalitesini artırmasına imkân sağlıyor. Chatbotların ekisinin hissedildiği daha spesifik kullanım alanları arasında ise oda servisi talepleri, restoran, spa ve özel etkinlik rezervasyonları bulunuyor. Chatbotlar, bu hizmetlerle ilgili talepleri anında alıp işleyerek personelin üzerindeki yükü azaltırken misafirlerin bekleme sürelerini de önemli ölçüde düşürüyor.”

Misafir Deneyiminde Chatbotların Etkisi

“Günümüzün otel misafirleri, hızlı ve kişiselleştirilmiş hizmetlere büyük önem veriyor. Yapay zekâ destekli chatbotlar, bu taleplere etkin ve hızlı çözümler sunarak beklentileri karşılıyor. Misafirler, chatbotlar aracılığıyla istedikleri anda taleplerini iletip saniyeler içinde cevap alabiliyor. Bu da müşteri memnuniyetini önemli ölçüde artırarak otellere sadık müşteri kitlesi oluşturma fırsatı sunuyor.”

Chatbotların Gelecekteki Rolü

“Chatbot teknolojilerinin ilerleyen yıllarda daha da gelişmesi ve dil anlama yeteneklerinin artması bekleniyor. Bu gelişmeler, chatbotların otellerin müşteri ilişkileri yönetiminde temel bir araç haline gelmesini sağlayacak. Ayrıca chatbotların rezervasyon süreçlerini tam anlamıyla otomatik hale getirmesiyle, oteller operasyonlarını daha verimli ve müşteri odaklı hale getirebilecek.”

Yapay zekâ destekli chatbot çözümleri, turizm sektöründe rezervasyon süreçlerini kolaylaştırması sayesinde, müşteri memnuniyetini artırmasının yanı sıra genel misafir deneyimini zenginleştirerek rekabet koşullarını yeniden şekillendiriyor.

Genel Sektör Eğilimleri ve Yatırım İklimi

MIPIM 2025'te genel sektör eğilimleri, ekonomik ve jeopolitik belirsizliklere rağmen geçen yıla nazaran daha iyimser bir yatırım iklimi taşıyordu. Özellikle sürdürülebilirlik ve iklim dayanıklılığı konuları, sektördeki yatırımcıların ve geliştiricilerin gündeminde önemli bir yer tutmaya devam ediyor. Yapay zeka ve teknolojik gelişmelerin gayrimenkul sektörüne etkisi de yoğun olarak tartışıldı. Genel yatırım iklimi, çoğu varlık sınıfı ve ana pazarlar için temkinli bir iyimserlik taşıyordu. Çoğu piyasa ve varlık sınıfının dip seviyelerine ulaştığı veya bu seviyelere yaklaşmakta olduğu hissediliyordu. Bu durum, yatırımcıların geleceğe yönelik daha umutlu olmalarını sağladı.

Mülk Tiplerine Göre Eğilimler

Bu yılki etkinlikte, konut, veri merkezleri ve otel gibi varlık sınıflarına yönelik ilgi dikkat çekiciydi. Konut sektörü, özellikle öğrenci yurtları ve erişilebilir konut projeleriyle öne çıktı.

Perakende mülkleri, pandemi ve çevrimiçi perakendenin yükselişi nedeniyle yıllarca süren mücadeleden sonra şimdi çok cazip fiyatlar ve yumuşayan getiriler sunuyor.

Avrupa genelinde, ileri çekirdek (core plus) ve katma değerli (value-add) varlıklar yatırımcılar için cazip fırsatlar sunuyor. Ancak, fiyat düzeltmeleri henüz tüm sektörlerde gerçekleşmediği için fırsatçı (opportunistic) varlıklar oldukça sınırlı. Ofis talebi ise Avrupa ve ABD genelinde hala çok düşük seviyelerde ve zayıf kiracı talebi nedeniyle bu durumun devam etmesi bekleniyor. Ofis mülklerine yönelik yatırım iklimi hala karamsar ve piyasa henüz dip seviyelerine ulaşmış değil. Ancak, Türkiye'de yıllarca sınırlı gelişim hattı ve güçlenen talep sonrası benzer bir talep ve arz durumu yaşanması muhtemel.

Ülkeler, Şehirler ve Bölgelerin Güçlü Varlığı

MIPIM 2025'te Suudi Arabistan, Mısır, Londra, Paris ve Roma'nın yanı sıra Almanya'nın şehirleri ve eyaletleri gibi birçok ülke, şehir ve bölgenin güçlü varlığı dikkat çekti. Bu yerler, yıllardır MIPIM'de merkezi olarak organize edilen etkinliklerle sektördeki varlıklarını pekiştirdiler. Özellikle Suudi Arabistan ve Mısır, büyük ölçekli projeleri ve yatırım fırsatlarıyla öne çıktı. Almanya'nın farklı bölgeleri ise uzun vadeli stratejilerini ve yatırım fırsatlarını uluslararası arenada sergilemeye devam etti.

Türkiye için MIPIM'in Önemi

Türkiye'nin MIPIM'de daha güçlü bir şekilde temsil edilmesi gerektiği açıkça görülüyor. Türkiye'nin gayrimenkul sektöründeki potansiyelini ve fırsatlarını uluslararası arenada daha etkin bir şekilde sergilemesi, sektördeki büyüme ve gelişim için kritik öneme sahip. Bu bağlamda, Türkiye'nin genel varlığının kalkınma veya yatırım ajansı gibi kamu kurumları tarafından koordine edilmesi veya en azından güçlü bir şekilde desteklenmesi, ülkenin uluslararası gayrimenkul piyasasında daha sürdürebilir ve etkin bir rol oynamasını sağlayabilir.

Ancak, Avrupa ve ABD’deki mevcut gayrimenkul piyasası sorunları nedeniyle, yatırımcıların önceliği mevcut portföylerini "kurtarmak" ve diğer pazarlara, özellikle Türkiye'ye, odaklanmakta zorlanıyor. Bu durum, Türkiye'nin uluslararası yatırımcılar için cazip bir pazar olarak öne çıkmasını zorlaştırıyor.

Katılımcı ve İstatistikler

MIPIM 2025, dünya genelinden 20,000'den fazla katılımcıyı ve 3,100'den fazla standı ağırladı. Etkinlikte, 90'dan fazla ülkeden gelen delegeler yer aldı. Cushman & Wakefield, etkinlikte 200'den fazla delege ile güçlü bir varlık gösterdi. MIPIM, ilk olarak 1990 yılında düzenlendi ve o zamandan beri her yıl düzenlenmeye devam ediyor. Katılım, geçen yıla göre daha iyi olsa da, hala pandemi öncesi seviyelerin oldukça altında kaldı. Ayrıca, bu yıl hava durumu da etkinlik boyunca yağmurlu geçti, bu da uzun zamandır ilk kez yaşanan bir durumdu.

Şehirleri Yeniden Hayal Etmek: Kentsel Çöküş Döngüsünü Bozmak

MIPIM 2025'te dikkat çeken konulardan biri de şehirlerin karşılaştığı zorluklar ve bu zorlukların üstesinden gelmek için geliştirilen yenilikçi çözümlerdi. "Şehirleri Yeniden Hayal Etmek: Kentsel Çöküş Döngüsünü Bozmak" başlıklı oturumda, şehirlerin sürdürülebilirlik, dayanıklılık ve yaşanabilirlik konularında nasıl dönüşüm geçirebileceği ele alındı.

Sonuç

MIPIM 2025, gayrimenkul dünyasında yeni ufuklar açarken, Türkiye'nin bu alandaki rolünü güçlendirmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. Türkiye'nin uluslararası arenada daha etkin bir şekilde temsil edilmesi, sektördeki büyüme ve gelişim için kritik öneme sahip. Kamu kalkınma ve/veya yatırım ajansının liderliğinde veya güçlü desteğiyle Türkiye'nin gayrimenkul piyasasında daha etkin bir rol oynaması, ülkenin potansiyelini tam anlamıyla ortaya çıkarabilir. Avrupa ve ABD’deki mevcut piyasa sorunlarına rağmen, Türkiye'nin cazip bir yatırım merkezi olarak öne çıkması için doğru stratejiler ve güçlü bir temsil gereklidir. Ayrıca, MIPIM'in Türk yatırımcılar için de iki yönlü bir yol haline geldiği görülüyor; Avrupa'daki cazip fırsatlar, Türk yatırımcılar için önemli bir çekim merkezi oluşturuyor.

Türkiye’deki islami finans hacmi 100 milyar doları aşıyor

Türkiye, 100 milyar doları aşan islami finans hacmiyle, etik ve faizsiz finans sistemine yönelik artan bir taleple karşı karşıya. Ancak mevcut çözümler, dijital dönüşüm ve finansal kapsayıcılık açısından hâlâ yeterli seviyeye ulaşabilmiş değil.  85 milyonluk bir nüfusa sahip olan Türkiye’de dini hassasiyetlerinden ötürü bankacılık işlemlerine mesafeli yaklaşanlar için 9 katılım bankası faaliyet gösteriyor. Halihazırda geleneksel finans sistemine faizsiz alternatif sunmayı amaçlayan bu bankalar dijitalleşme ve blokzincir teknolojileri konusunda ise sınırlı bir etki alanına sahip.

Caiz, Türkiye’nin islami finans sektörüne dijital bir boyut kazandırmayı hedefliyor
 

Caiz, katılım bankalarından farklı olarak, blokzincir tabanlı, merkeziyetsiz ve islami kaidelere uygun dijital finansal çözümler sunarak sektöre yenilikçi bir yaklaşım getiriyor. Şirketin Türkiye’yi cazip bir pazar olarak görmesinin en önemli nedenlerinden biri, islami finans hacmi ve faizsiz finansman modellerine olan yüksek talep. Aynı zamanda, Türkiye’nin genç ve teknolojiye yatkın nüfusu, dijital finans çözümlerine olan ilgiyi artırarak Caiz’in ekosistemini hızla büyütebileceği bir ortam yaratıyor.

Diğer kripto paralardan farklı olarak, Caiz yalnızca merkeziyetsizliğe odaklanmak yerine merkeziyetsiz finans (DeFi) ile merkezi finansı (CeFi) birleştiren çift yaklaşımla çalışıyor. Bu, Caiz ekosistemi içindeki işlemlerin merkeziyetsiz ve şeffaf kalmasını sağlarken, genel operasyonların islami hukuka tam uyumlu olmasını garanti ederek uzmanların rehberliğinde sağlıyor.

Ayrıca, varlık destekli dijital para birimleri ve faizsiz (riba) yaklaşımı ile Caiz, Türkiye'nin en islami dostu finansal ekosistemi olmayı hedefliyor. Bu yenilikçi yapı, geleneksel finansal sistemle entegrasyonun yanı sıra, her yerden erişilebilen etik ve islami ilkelere uygun alternatifler sunarak geniş bir kitleye finansal katılımı kolaylaştırıyor.

“Blokzincir teknolojisiyle faizsiz finansı birleştirerek herkesin erişebileceği bir sistem sunmayı hedefliyoruz”

Caiz’in Türkiye’de sağladığı hizmetler hakkında değerlendirmelerde bulunan Türkiye Operasyonları Müdürü Irmak Yolcu, “Türkiye, islami finans alanında güçlü bir ekosisteme sahip olsa da dijital finans çözümleri açısından hala gelişime açık bir pazar. Caiz olarak, blokzincir teknolojisiyle faizsiz finansı birleştirerek etik, şeffaf ve herkesin erişebileceği bir sistem sunmayı hedefliyoruz. Türkiye’nin genç ve dijitalleşmeye açık nüfusu, islami finans çözümlerine olan yüksek talep ile birleştiğinde, burayı bizim için önemli bir merkez haline getiriyor. Amacımız, bireylerden işletmelere kadar geniş bir kitleye hitap eden yenilikçi ve güvenilir bir finansal alternatif oluşturmak” ifadelerini kullandı.

Törende Yeni Organize Sanayi Bölgesi’nde hayata geçmesi planlanan tesislerde yeni nesil elektrikli araçlar ve parçalarının üretimininin gerçekleştirileceği açıklandı. Yıllık 200 bin araç kapasitesi olacak tesiste yeni nesil elektrikli araçlar ve parçalarının üretileceği, projenin AR-GE merkezini de içereceği ifade edildi. Projenin toplam maliyetinin 1 milyar dolar olması ve hedeflenen yatırımlarla 5 binden fazla kişiye istihdam sağlaması öngörülüyor.

Başkan Görgel 2 Proje Müjdesi Verdi…

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, şehir genelinde ulaşım altyapısını güçlendirmek ve trafik akışını daha konforlu hale getirmek amacıyla yeni projeleri bir bir hayata geçirmeye devam ediyor. Bu kapsamda, Sümbüllü Kavşağı – Batı Çevre Yolu Bağlantı Projesi ile Sanayi Kavşağı Projesinde ilk adımlar atıldı. Büyükşehir Belediyesi tarafından teknik çalışmaları tamamlanan projeler, Karayolları Genel Müdürlüğü’ne sunuldu. İhalesi yapılan projelerin kısa süre içerisinde yapım süreçlerinin başlatılması hedefleniyor. Toplam 1 Milyar TL yatırım bedeline sahip iki proje ile özellikle şehir içi trafiğin yükünü azaltmak, sanayi bölgelerine ve çevre yoluna daha hızlı ve güvenli ulaşımı sağlamak amaçlanıyor.

Görgel: “Şehrimizin Ulaşım Altyapısını Daha da Güçlendireceğiz”

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, ulaşım yatırımlarının öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldığını vurguladı. Başkan Görgel, “Sümbüllü Kavşağı – Batı Çevre Yolu Bağlantı Projesi ile Sanayi Kavşağı Projesi şehrimizin batı aksında ulaşımı ciddi anlamda rahatlatacak iki önemli yatırım. Büyükşehir Belediyemiz tarafından projeleri tamamlandı ve Karayolları Genel Müdürlüğüne sunduk. İnşallah en kısa sürede sözleşmeler imzalanarak yapım süreci başlayacak. Toplamda 1 Milyar TL’lik bu iki büyük yatırımla şehrimizin ulaşım altyapısını daha da güçlendireceğiz. Kahramanmaraş’ımız için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz” cümlelerini kaydetti.

Tatvan’daki tersanede tamamlanan feribotlar daha fazla yük taşıma ve yüksek hızıyla Van Gölü üzerinden yapılan taşımacılığa ivme kattı. Van Gölü’ne 2018’de indirilen feribotlar, gerçekleştirdikleri yüzlerce seferler ile binlerce vagon ve yük taşımasının yanı sıra yolcu taşımacılığında da büyük rol oynadı.

Tatvan Feribot İşletme Müdürlüğü iskelesinden feribotlara yüklenerek Van’a götürülen yük dolu vagonlar, Van’dan da yine trenlerle İran üzerinden Orta Asya ülkelerine gönderiliyor.

Kahramanmaraş’ın ticari yapısında önemli bir yere sahip olan ve 6 Şubat depremlerinde büyük hasar alan Toptancılar Sitesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından başlatılan proje ile yeniden inşa ediliyor. 9 Ocak 2025 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un katılımıyla temeli atılan proje, kısa sürede önemli mesafe kat etti. 117 dükkân ve 23 bloktan oluşacak modern ticaret kompleksinde kaba inşaat büyük ölçüde tamamlandı. Hedef, yıl sonuna kadar tüm çalışmaların bitirilerek iş yerlerinin esnafa teslim edilmesi ve ticaretin yeniden canlandırılması.

Ekonomiye İvme Kazandıracak

Toptancılar Sitesi projesiyle sadece depremde yıkılan bir yapının yeniden yapılması değil, aynı zamanda Kahramanmaraş’ın ticari potansiyelinin daha modern ve işlevsel bir alanda yeniden inşa edilmesi hedefleniyor. Geniş ulaşım ağı, altyapı olanakları ve estetik mimarisiyle yeni site, şehrin ekonomik yaşamına güçlü bir ivme kazandıracak.

Görgel: “Kahramanmaraş’ımızın Geleceğine Önemli Bir Yatırım”

Toptancılar Sitesi’ne kazandırılan projenin sadece bir iş alanı olmanın ötesinde şehrin geleceğine yapılan önemli bir yatırım olduğunu vurgulayan Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, “Kahramanmaraş’ımızın ekonomik damarlarından biri olan Toptancılar Sitesi, 6 Şubat depremlerinde büyük hasar aldı. Ancak devletimizin güçlü desteğiyle, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızın öncülüğünde başlatılan bu proje sayesinde, esnafımızın yeniden ticaret hayatına kavuşması için önemli bir adım atıldı. 117 dükkân ve 23 bloktan oluşacak yeni site, sadece bir iş alanı değil, aynı zamanda şehrimizin geleceğine yapılan yatırımdır. İnşallah yıl bitmeden bu projeyi tamamlayarak, esnaf kardeşlerimize anahtarlarını teslim edeceğiz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan başta olmak üzere, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum ve emeği geçen herkese şükranlarımızı sunuyoruz” ifadelerini kullandı.

Bu kapsamda İEÜ, merkez bünyesinde geliştirilecek projelere, yazılım ile yapay zeka başta olmak üzere birçok farklı alanda eğitim ve danışmanlık desteği sağlayacak. İEÜ’deki araştırma merkezleri ve laboratuvarlar, tarım teknolojilerinde ulusal ve uluslararası katma değer oluşturacak projeler için kullanıma açık olacak. İTTM’nin danışma kurulunda da İEÜ’den daimi bir üye bulunacak.

Türkiye’nin ilk tematik tarım teknolojileri merkezi olan İzmir Tarım Teknoloji Merkezi’ne büyük güç katacak iş birliğine ilişkin protokol imza töreni, İzmir Ekonomi Üniversitesi’nin ev sahipliğinde düzenlendi. Programa; İTB Meclis Başkanı Ömer Gökhan Tuncer, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ercan Korkmaz, Genel Sekreter Erçin Güdücü, Genel Sekreter Yardımcıları Mustafa Yağcıoğlu ve Pınar Erdil, İTB Danışmanı Dilara Sürgü, İEÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Levent Eren, Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yaşar Güneri Şahin ile Araştırma İş Birlikleri ve İnovasyon Koordinatörü Fazilet Vardar da katıldı.

"İzmir, tarım teknolojilerinde üs olabilir"

Toplantıda konuşan İTB ve İTTM Yönetim Kurulu Başkanı Işınsu Kestelli, çok önemli bir iş birliğine imza attıklarına dikkat çekerek, İzmir’i tarım teknolojilerinde üs yapma hedefiyle çalışmayı sürdüreceklerini belirtti. Başkan Kestelli, "İzmir Ticaret Borsası olarak, hem bir tarım hem de bir ticaret merkezi olan İzmir’in, Türk tarımının global entegrasyonunda öncü olması gerektiğine inanıyoruz. Bu nedenle tüm paydaş kurumların iş birliğinde İzmir’i, tarım teknolojilerinde bir üs yapma hedefi ile İzmir Tarım Teknoloji Merkezi’ni hayata geçirdik. Tarımda bilişim teknolojilerinin geliştirilmesi, test edilmesi ve ticarileştirilmesi amacıyla kurulmuş olan İTTM, Türkiye’nin ilk tematik tarım teknolojileri merkezi olma özelliğini taşımaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı’mıza ait Menemen’de bulunan Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi içerisinde projemize tahsis edilen binada, İzmir Kalkınma Ajansı’mızın güdümlü proje desteği ile kurulan İTTM, KOSGEB’e yapılan başvuru ile de TEKMER unvanı almaya hak kazanmıştır. TEKMER statüsü ile girişimcilere çeşitli vergi avantajları sağlayan İTTM; aynı zamanda kamu, özel sektör, akademi ve tarımsal üreticileri bir araya getirerek tarım teknolojileri geliştirecekler için bir ekosistem oluşturmaktadır" diye konuştu.

"İlk 5’teyiz"

Başkan Kestelli, sözlerini şöyle sürdürdü: "İTTM’yi sadece bölgesel ve ülkesel bir proje olarak düşünmüyor; güçlü proje ortakları ile İTTM’nin başta yakın coğrafyamız olmak üzere tüm dünyaya hizmet üretecek bir ekosistem olmasını planlıyoruz. Bu yolda da önemli bir adım olarak Dijital Avrupa Programı kapsamında Türkiye’nin ilk 5 ‘Avrupa Dijital İnovasyon Merkezi’nden biri olduk. Kısa adı ile ADİM ağına dahil olmak, bize tüm Avrupa çapında 200’den fazla dijital inovasyon merkezi ile iş birliğinin kapılarını açtı. İTTM’nin bir özelliği de ülkemizin önde gelen kurumlarının katılımı ile oluşturulan güçlü ortaklık yapısı ve geniş iş birliği ağına sahip olması."

"Çok değerli bir paydaşımız"

Üniversitelerin, hem akademik kadroları hem de girişimci öğrencileri ile İTTM için çok önemli paydaşlar olduğunu dile getiren Başkan Kestelli, "İzmir Ticaret Odamız tarafından kurulan, İzmir’in ilk vakıf üniversitesi olan İzmir Ekonomi Üniversitesi, şehrimizin güzide eğitim kurumlarından birisi. Özellikle, Türkiye’nin en başarılı yazılım mühendisliği bölümlerinden birine sahip olan İEÜ, en çok tercih edilen üniversitelerinden biri haline geldi. Başarıları ile gurur duyduğumuz üniversitemizle; İTTM bünyesinde genç tarım teknolojileri girişimcileri yetiştirmek ana hedefiyle bir iş birliği protokolü imzalıyoruz. İTTM Güdümlü Proje ortaklığından, bugün şirket ortaklığına kadar her aşamada projemizi destekleyen, kıymetli dostum Mahmut Özgener şahsında İzmir Ticaret Odamıza ve akademik iş birliğinin kapılarını bize açan İzmir Ekonomi Üniversitemize, Rektör nezdinde teşekkürlerimizi sunuyorum" ifadelerini kullandı.

"Tarım, çok stratejik bir alan"

İEÜ Rektörü Prof. Dr. Yusuf Hakan Abacıoğlu ise böylesine önemli merkeze destek verecek olmanın heyecanını yaşadıklarını belirtti. Tarımın çok stratejik bir alan olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Abacıoğlu, "Tarım; dönüştürücü çözümlere çok ihtiyaç duyulan bir alan. Bu konuda üniversite olarak üzerimize düşen ne varsa yapmaya, katkı sağlamaya hazırız. Unutulmamalı ki, sağlıklı gıda da öncelikle tarımla başlar. Üniversite olarak yazılımın yanı sıra yapay zeka ve robotik alanında gayet iyi bir noktadayız. Bu alanlarda birçok başarılı çalışmaya imza attık. Gururla söylüyorum ki, üniversite olarak İzmir Tarım Teknoloji Merkezi’ne katkılar sunacak birçok güçlü yönümüz var. İTTM, çok değerli ve üniversitemizin vizyonuyla da uyan bir proje. Bizlere, geleceğe dönük böylesine önemli bir projede paydaş olma imkanı verdiği için Sayın Işınsu Kestelli’ye teşekkür ediyorum" diye konuştu.

Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, tarımda modern sulamayı yaygınlaştırmak, toplulaştırma çalışmalarıyla tarım arazilerinden en yüksek faydayı sağlamak, musluklara sağlıklı ve içilebilir su ulaştırmak ve yerleşim yerleri ile tarım arazilerini taşkın risklerine karşı korumak için tüm gücüyle çalışırken, sürdürülebilir su yönetimi anlayışıyla da suyun her damlasına sahip çıkıyor. Türk tarımının gözde kentlerinden Manisa’ya bir baraj daha geliyor. Manisalı üreticilere müjdeli haberi veren DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, Yunusemre Beydeğirmeni Barajı’ndaki çalışmaların tamamlandığını duyurdu. Üreticilerin düşen sulama maliyetleri ve tarlalardaki verim artışı ile yılda yaklaşık 23.3 milyon lira ek gelire kavuşacaklarını açıkladı.

Projenin DSİ’nin 2024 yılı performans hedeflerinden biri olduğunun altını çizen DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta "Yunusemre Beydeğirmeni Barajı’nı tamamlamak için son aylarda yoğun bir tempoda çalıştık. Gövde dolgusu, dolusavak ve vana odası imalatlarını bitirdik. Tıkaç betonunu atarak barajda su tuttuk. Manisalı üreticilerimize hayırlı uğurlu olsun" dedi.

Manisa’nın Türk tarımının lokomotif kentlerinden biri olduğunu vurgulayan Balta, bölge üreticisinin dünya ile rekabet edebilir bir konuma ulaşması için çalıştıklarını ifade etti. Beydeğirmeni Barajı’nın da bu hedef doğrultusunda inşa edildiğini vurgulayan DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta, "Kil çekirdekli kaya dolgu tipinde, temelden yüksekliği 41 metre olarak inşa ettiğimiz barajımızda 2 milyon 320 bin metreküp su depolayacağız." diye konuştu.

Yunusemre Beydeğirmeni Barajı sayesinde 2 bin 750 dekar arazinin borulu basınçlı sistem ile sulanacağını ifade eden Balta, "Sulu tarım olanağının artmasıyla bölge üreticilerimiz katma değeri yüksek farklı ürünleri yetiştirme olanağına da sahip olacak. Ayrıca sulama maliyetleri de düşecek. Çiftçimiz yılda 23.3 milyon lira daha fazla gelir elde edecek." dedi.

Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) her ay açıkladığı Hazır Beton Endeksi ile Türkiye’de inşaat sektörü ve bağlantılı imalat ve hizmet sektörlerindeki mevcut durumu ve beklenen gelişmeleri ortaya koymaktadır. İnşaat sektörünün en temel girdilerinden biri olan ve aynı zamanda üretiminden sonra kısa bir süre içerisinde stoklanmadan inşaatlarda kullanılan hazır betonla ilgili bu Endeks, inşaat sektörünün büyüme hızını ortaya koyan öncü bir göstergedir.

Hazır Beton Endeksi 2025 Şubat Ayı Raporu’na göre, Tüm endeksler geride bıraktığımız şubat ayında yukarı yönlü hareket etmiş görünmektedir. Ocak ayında oldukça gerileyen Faaliyet Endeksi yükselmiş görünse de tüm endeksler içinde en düşük seviyedeki endekstir. Geçen yılın aralık ayından itibaren bir değişim trendi gösteren Beklenti Endeksi, diğer tüm endekslerin üstünde bir yerde konumlanmasına rağmen henüz inşaat sektörünün potansiyelini harekete geçirebileceği noktadan uzak durumdadır. Güven Endeksi şubat ayında yükselmiş olmasına rağmen henüz pozitif tarafa geçememiştir. Beklenti hariç diğer endekslerin negatif bölgede kaldığının altı çizilmedir.

Geride bıraktığımız şubat ayında Beklenti Endeksi hariç tüm endeksler geçen yılın aynı ayına göre azalmış durumdadır. En çok düşüş Faaliyet Endeksi’nde görülmektedir. Güven ve Hazır Beton Endeksleri benzer oranda düşüş göstermiştir. Endekslerin şubat ayındaki hareketi, ocak ayındaki yıllık değişim ile paralellik arz etmektedir. Bu yönüyle yılın ilk iki ayında inşaat sektörünün geçen yıla kıyasla daha yavaş bir ilerleme kaydettiği görülmektedir.

Raporun sonuçlarını değerlendiren Türkiye Hazır Beton Birliği (THBB) Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Işık, “Şubat ayında tüm endeksler yukarı yönlü hareket etmiştir. Ocak ayında oldukça gerileyen Faaliyet Endeksi şubat ayında yükselmiş görünse de tüm endeksler içinde en düşük seviyedeki endekstir. Beklenti hariç diğer endeksler eşik değerin altında kalmıştır. Geçen yılın aynı ayına göre Beklenti Endeksi hariç tüm endeksler azalmış, en çok düşüş ise Faaliyet Endeksi’nde görülmüştür.” dedi.

Ekonomik gelişmelerle ilgili görüşlerini paylaşan THBB Başkanı Yavuz Işık, “2025 yılında enflasyon üzerinde etkili olan döviz kuru volatiliteden uzak, beklenen patikada yoluna devam edecek ve bu da enflasyonla mücadelede Türkiye’ye destek olacaktır. Geçen yıllarda yaşadığımız döviz kuru ataklarından bu yıl uzakta bulunuyoruz. Merkez Bankasının yeterli döviz stoku var ve mevcut durumda dövize koşmayı gerektirecek bir durum söz konusu değildir ancak faiz düzeyinin enflasyonun altına inmesi durumunda bu risk yeniden gündeme gelebilir. Yani elinde parası olan vatandaşın faizden reel anlamda kazanamayınca, her zamanki alışkanlığına geri dönmesi ülkemizde yeniden bir dolarizasyon sürecini tetikleyebilir. Bunun çözümü ise yine inşaat sektöründedir. Nasıl ki son dönemde konuta bir yöneliş varsa, insanlar konutu bir yatırım aracı olarak görüyorlarsa, dolara yatırımın alternatifi konut olmaya devam etmelidir.

Ekonomi yönetimi, konut ve inşaat sektörünü ‘alternatif yatırım aracı’ olarak politikalarına dâhil ederse, bundan yalnızca inşaat sektörü değil tüm ülke ekonomisi kazançlı çıkacaktır. Dolara yönelecek likidite konuta gidecek, bu bir yandan döviz kurunu dengeli tutarken aynı zamanda ekonominin çarklarını da döndürecektir.” dedi.

DestekBank, ilk seküritizasyon işlemini TeamSec ile gerçekleştirdi

Bu süreçte TeamSec, yapay zeka, ileri finansal mühendislik ve güçlü matematiksel modelleme tekniklerini kullanarak analitik çözümlerini bankayla buluşturdu.

Türkiye’nin ve dünyanın ilk ve tek yapay zekâ destekli ve bulut tabanlı menkul kıymetleştirme fintek ve regtech şirketi TeamSec, güçlü iş birlikteliklerine imza atmaya devam ediyor. DestekBank VDMK (Varlık Dayalı Menkul Kıymetleştirme) seküritizasyon piyasasındaki ilk ihracını başarıyla tamamladı. Bu önemli finansal dönüşüm, herhangi bir dış aracı kurum olmadan tamamen banka içinde yapılandırılan ilk seküritizasyon işlemi olma özelliğini taşıyor. TeamSec, sunduğu yenilikçi finansal çözümler ve ileri düzey yapay zeka yetkinlikleriyle bankanın bu süreci verimli bir şekilde tamamlamasına olanak sağladı. Destek Yatırım Bankası Birinci Varlık Finansmanı Fonu 1. İhraç kapsamında, A Grubu 63 gün ve 90 gün vadede toplam 298.000.000 TL nominal tutarlı iskontolu menkul kıymet ihracı gerçekleştirdi.

DestekBank rakiplerine göre daha düşük maliyetle borçlandı

Diğer finans kuruluşlarının yaptığı yakın dönem ihraçlarla kıyaslandığında, DestekBank’ın daha düşük maliyetle borçlanmayı başarması, sektörde yeni standartların belirlenmesine de kapı açıyor. Ortaya çıkan sonuç, TeamSec’in finansal yapılandırma ve optimizasyon konusundaki uzmanlığını da bir kez daha gözler önüne seriyor. Başarılı girişim, gelişmiş analitik modelleri ve yapay zeka destekli kredi seçim sistemleri ile ihraç portföyünün en verimli şekilde oluşturulmasını sağladı. Aynı zamanda, sürecin her aşamasında etkin bir yönetim süreci izleyerek, Türkiye’de seküritizasyon alanındaki liderliğini de pekiştirdi.

‘’Önümüzdeki dönem için önemli bir adım olarak görüyoruz’’

DestekBank Genel Müdürü Özgür Akayoğlu, bu önemli finansal dönüşümle ilgili olarak şu ifadeleri kullandı: ‘’Bu önemli adım, bankamızın finansal stratejisindeki sağlam temelleri ve geleceğe dönük yatırımcılarımıza sunduğumuz fırsatları pekiştiriyor. Gerçekleştirdiğimiz bu iş birliği, sadece mevcut iş süreçlerimizi optimize etmekle kalmadı, aynı zamanda sektördeki rekabetçi borçlanma maliyetlerini elde etmemize olanak sağladı. Bu başarıyı, önümüzdeki dönemde daha da büyümek için önemli bir adım olarak görüyoruz."

‘’Finans piyasasında dönüm noktası olma niteliği taşıyor’’

TeamSec Kurucusu ve CEO’su Esad Erkam Köroğlu, “Bu ihraç, Türkiye finans piyasasında bir dönüm noktası niteliğinde. Bu ihraç, DestekBank’ı VDMK finans alanında öncü konuma ulaştırırken, TeamSec’in sunduğu yenilikçi analitik çözümlerin etkinliğini de ispatlıyor. Başarılarımıza bir yenisini daha eklemekten ötürü mutluluk duyuyoruz. Önümüzdeki dönemde de finansal inovasyonun birincil adresi olmaya devam edeceğiz’’ dedi. 

Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED), Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ödemeler Dengesi İstatistiklerinin açıklanmasının ardından Rakamlarla Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Bültenini yayımladı

Uluslararası Yatırımcılar Derneği’nin (YASED) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 12 Mart 2025 tarihinde paylaştığı Ödemeler Dengesi İstatistiklerinden derleyerek hazırladığı Rakamlarla Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Bültenine göre, 2025 yılının ilk ayında Türkiye’ye 1,4 milyar dolarlık Uluslararası Doğrudan Yatırım (UDY) girişi gerçekleşti.

12 Mart 2025 tarihinde paylaşılan güncel resmi verilere göre, 2025 yılının Ocak ayında, Türkiye’ye, 1.414 milyon dolar değerinde UDY girişi gerçekleşti. Böylelikle 2024 yılının aynı ayına göre yüzde 65 oranında artış kaydedilirken 2002 yılından itibaren Türkiye'ye gelen UDY girişlerinin toplam değeri ise yaklaşık 276 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Ocak ayında gerçekleşen toplam UDY girişi 1.414 milyon dolar olarak hesaplanırken bu yatırımların 934 milyon doları yatırım sermayesi şeklindeydi. Ocak ayındaki toplam UDY'nin 356 milyon doları borçlanma araçları, 132 milyon doları yabancı uyruklulara gayrimenkul satışı yoluyla kaydedildi. Aynı ay içerisinde yatırım tasfiyelerinin 8 milyon dolar değerinde aşağı yönlü etkisiyle, Ocak ayındaki toplam UDY girişi 1.414 milyon dolar oldu.

2025 yılının ilk ayında en fazla yatırım 'Toptan ve Perakende Ticaret' ile 'Finans ve Sigorta Faaliyetleri' sektörlerinde gerçekleşti

2025 yılının ilk ayında gerçekleşen 934 milyon dolar değerindeki yatırım sermayesi girişleri içerisinde, 670 milyon dolarlık yatırım girişi ile 'Toptan ve Perakende Ticaret' yüzde 72 oranında bir pay aldı. 'Finans ve Sigorta Faaliyetleri' sektörü ise 2025 yılı Ocak ayında gerçekleşen yatırım sermayesi girişlerinden yüzde 9 düzeyinde bir pay aldı. En fazla yatırımın gerçekleştiği diğer bir sektör ise yüzde 4 düzeyinde bir pay ile 'Mesleki Bilimsel ve Teknik Faaliyetler' oldu. Bu sektörleri, yüzde 3’er payla 'Bilgi ve İletişim' ile 'Kauçuk ve Plastik Ürünleri İmalatı' sektörleri takip etti.

2025 yılının ilk ayında ülkemize gelen uluslararası doğrudan yatırımların kaynak ülkeleri olarak 'Kazakistan', 'Amerika Birleşik Devletleri', 'İsviçre', 'Almanya' ve 'Hollanda’ başı çekti

2025 yılının ilk ayında ‘Diğer Asya Ülkeleri’ %69’luk dikkat çekici bir payla ülkemize en fazla yatırım gönderen kaynak bölge oldu. Öte yandan 2005’ten 2024 yılına kadar ülkemize gelen yatırımların %58’sinin kaynağı olan 'AB27' ülkeleri, 2025 yılının ilk ayında, yüzde 12 oranında bir paya sahip oldu. Üçüncü ve dördüncü sıralarda ise yüzde 7’lik paylarla ‘Amerika Kıtası’ ve ‘AB27 üyesi olmayan Avrupa Ülkeleri’ yer aldı.

Ocak 2025 dönemine ilişkin olarak Türkiye'ye yönelik yatırım sermayesi girişlerinin kaynak ülkeleri incelendiğinde; yüzde 65 pay ile 'Kazakistan' öne çıkarken, onu yüzde 7 ile 'Amerika Birleşik Devletleri', yüzde 6 ile 'İsviçre', yüzde 4 ile 'Almanya' ve yüzde 4 ile 'Hollanda' takip etti.

Tarımsal üretimin ve ihracatın önde gelen kalemlerinden olan, Karadeniz çiftçisinin gözde ürünü fındığın ihracatında miktar bazında yüzde 12 ve değer bazında ise yüzde 26 oranında bir artış yaşandı.

Sezonun 6 ayında ihracat şampiyonu Trabzon oldu. Toplam ihracatın yaklaşık üçte birini tek başına gerçekleştiren Trabzon, 471 milyon 577 bin dolarlık ihracata imza attı.

Türkiye geneli iç fındık ihracatı yüzde 14’lük artışla 108 bin 369 tona ve değerde yüzde 29 yükselişle 892 milyon 188 bin dolara çıktı.

İşlenmiş fındık dış satımı ise yüzde 9 artarak 77 bin 777 tona ve değerde de yüzde 21 yükselerek 623 milyon 260 bin dolara ulaştı.

Kabuklu fındıkta miktarlar az olsa da ciddi artışlar görüldü. Bu kategoride ihracat miktarda yüzde 268 artarak 956 ton ve değerde yüzde 273 yükselerek 3 milyon 661 bin dolar oldu.

İtalya’ya 125 milyon dolarlık ihracat artışı

Fındık ihracat sezonunun 6 ayında en fazla ürün gönderilen ülke Almanya oldu. Bu ülkeye ihracat yüzde 13 artarak 49 bin 450 ton ve değerde ise yüzde 24 yükselerek 392 milyon 587 bin dolar olarak gerçekleşti.

Bu verilere göre Almanya’ya 76 milyon dolarlık bir ihracat artışı yaşanırken, toplam dış satımın yüzde 26’sı bu ülkeye yapıldı.

İtalya ise en fazla dikkati çeken ülke oldu. Bu ülkeye ihracat 10 bin ton artarak 43 bin 691 tona ve değerde ise 125 milyon dolar yükselerek 363 milyon 363 bin dolara çıktı.

Böylece Türkiye’nin fındık ihracatının yarısı Almanya ve İtalya’ya yönelik yapılmış oldu. Başka bir değişle Almanya ve İtalya, Türkiye’den satılan her 2 fındıktan birini aldı.

10 milyon doların üzerinde 21 ülkeye ihracat

Türkiye, ihracat sezonunun 6 ayında 10 milyon doların üzerinde 21 ülkeye fındık sattı.

Bu ülkeler içinde en fazla oransal artış Birleşik Arap Emirliklerine oldu. Bu ülkeye ihracat miktarsal yüzde 92 artışla 2 bin 221 tona ve değer olarak yüzde 106 yükselişle 18 milyon 173 bin dolara ulaştı. Cezayir’e dış satım yüde 83 arttı ve 3 bin 860 tona çıktı. Değer olara ise bu ülkeye ihracat yüzde 94 yükselişle 30 milyon 467 bin dolar oldu.

Brezilya’ya ihracat da yüzde 7 artarak 3 bin 572 tona ve yüzde 28 yükselerek 31 milyon 401 bin dolara çıktı.