Kahramanmaraş, yakın tarihinin en ağır sınavlarından birini yaşadı. Asrın felaketi olarak anılan 6 Şubat depremleri, sadece binaları değil; hayatları, düzenleri ve alışkanlıkları da yerle bir etti. Böyle bir dönemde yöneticilik yapmak, sadece bir makamı temsil etmek değil; aynı zamanda bir şehrin yükünü omuzlamak anlamına gelir.

İşte tam da bu noktada Mustafa Buluntu, kolay bir dönemde değil; aksine en zor zamanda sorumluluğu devralan isimlerden biri oldu. Tıpkı Fırat Görgel, Hanifi Toptaş ve Mehmet Beşen gibi, krizle yoğrulmuş bir süreçte görev başına geldi.

Depremin hemen ardından birçok kurum fiziki olarak yokluk içinde kalırken, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası’nın da benzer bir tabloyla karşı karşıya kaldığını biliyoruz. Hatta öyle ki, Başkan Buluntu’nun oturacak bir makamı dahi kalmamıştı. Ancak mesele koltuk değil, iradeydi. O irade ise geri adım atmadı.

Bu şehir ticaretle ayakta duran, üretimle nefes alan bir şehir. Böylesi bir yapının en zor zamanında geri çekilmek değil, ileri çıkmak gerekir. Mustafa Buluntu’nun bu süreçte sergilediği duruş tam da buydu. Sadece elini taşın altına koymakla kalmadı; gerektiğinde bedenini kayanın önüne siper eden bir anlayışla hareket etti.

Elbette Kahramanmaraş, zorluklara yabancı bir şehir değil. Tarih boyunca birçok badire atlatmış, her defasında küllerinden doğmayı başarmıştır. Bugün yaşanan ekonomik, sosyal ve ticari sıkıntılar da elbet aşılacaktır. Ancak burada kritik olan bir başka gerçek daha var: Birbirine çelme takmayan, başarıya engel olmayan bir toplumsal duruş.

Çünkü ne yazık ki bu coğrafyada, aynı sofrayı paylaşıp aynı kahveyi içtiğiniz insanların, yarın sizi aşağı çekmeye çalıştığına da şahit olabiliyoruz. “Kahvenin kırk yıl hatırı vardır” deriz ama bazıları için bu hatır, kırk gün bile sürmeyebiliyor. İşte tam da bu yüzden, emek verenin önünü açmak; üretim yapanı desteklemek bu şehrin en büyük ihtiyacıdır.

Mustafa Buluntu’nun görev süresi boyunca ortaya koyduğu projeler ve girişimler, sadece günü kurtarmaya değil; geleceği inşa etmeye yönelik adımlar olarak öne çıkıyor. Deprem sonrası toparlanma sürecinde, ticaretin yeniden ayağa kalkması için atılan her adımın arkasında ciddi bir emek ve kararlılık var.

Bu noktada, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası’nın sadece klasik ticaret anlayışıyla değil; vizyoner hamlelerle de öne çıktığını görmek gerekiyor. Özellikle uzay ve havacılık alanında atılan adımlar, şehrin ekonomik dönüşümünün fitilini ateşleyen stratejik bir açılım olarak dikkat çekiyor. Bu girişim, Kahramanmaraş’ın üretim gücünü ileri teknolojiyle buluşturma hedefinin somut bir yansıması niteliğinde.

Önümüzde bir oda seçimi süreci bulunuyor. Elbette bu demokratik bir yarış ve adayların çıkması son derece doğal. Ancak şu gerçeği de göz ardı etmemek gerekir: Böylesine ağır bir felaketin ortasında dimdik duran bir yönetimin, istikrar açısından yeniden göreve gelmesi; projelerin devamlılığı ve şehrin geleceği adına önemli bir avantaj sağlayacaktır.

Öte yandan, bu sürecin görünmeyen kahramanlarını da unutmamak gerekir. Özellikle basın ve iletişim tarafında, zor şartlar altında görevini sürdüren Emre Akkış gibi isimler, yapılan çalışmaların kamuoyuna doğru ve etkin bir şekilde aktarılmasında kritik rol üstleniyor. Kriz zamanlarında iletişim, en az icraat kadar değerlidir.

Sonuç olarak; Kahramanmaraş sadece yöneticilerin değil, tüm paydaşların ortak emeğiyle yeniden ayağa kalkıyor. Bu şehirde taş üstüne taş koyan, gecesini gündüzüne katan, sorumluluktan kaçmayan herkesi takdir etmek gerekir.

Çünkü bu şehir, zorluklara rağmen üretmeye devam edenlerin omuzlarında yükselecek. Ve unutulmamalıdır ki; gerçek liderlik, en zor zamanda ortaya çıkar.

Bizde daha teknik, sade, yumuşak tonda yazalım!

Ama mesele tam da burada başlıyor.

Çünkü ekonomide sorun çoğu zaman kanunlarda değil, güven duygusunda ortaya çıkıyor. Denetimin pahalı olduğu bir ülkede, güvenin ucuz olmaması gerekir. Oysa bugün Türkiye’de tam tersini yaşıyoruz.

Bağımsız denetim, piyasanın güvenini ayakta tutan temel mekanizmalardan biridir. Şirketler için şeffaflık, yatırımcı için güven, kamu için denge sağlar. Ancak denetimin maliyeti arttıkça, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler açısından bu sistem bir güven aracından çok ek bir yük hâline geliyor.

Örnekle; karayollarında hız sınırı aşıldığında kesilen cezalar, devletin “denetimli serbestlik” mantığını gösterir. Sınırı geçersen ceza vardır. Kurallar nettir, karşılığı bellidir.

Ancak burada birçok meslek mensubunun sorduğu soru aynıdır:
“Bu bedelleri ödüyoruz ama karşılığında ne kazanıyoruz?”

Sorunun cevabı net değil.
Çünkü sorun denetim eksikliği değil, adalet algısındaki aşınmadır.

Tam da bu nedenle, meseleyi yalnızca yeni yılla gelen zamların bir sonucu olarak görmek eksik kalır. Günlük hayatın içinden gelen fiyatlar da aynı çelişkiyi açıkça ortaya koyuyor.

Bugün bazı restoranlarda bir ayranın 300 liraya, Türk kahvesinin 320 liraya satıldığına tanık oluyoruz. Havalimanlarında bir şişe suyun 200 liraya ulaşması artık kimseyi şaşırtmıyor. Buna rağmen masalar dolu, kahveler içiliyor, restoranlarda boş yer bulunmuyor. 600 liraya satılan dürüm, çoğu zaman birkaç saat içinde tükeniyor.

Öte yandan, son günlerde sosyal medyada sıkça konuşulan bir başka örnek bu tabloyu daha da görünür hâle getirdi. Havalimanında içtiği iki kahve ve iki suya ödediği bedeli eleştiren bir işletmecinin, kendi işletmesinde benzer ürünleri yüksek fiyatlarla sunması kamuoyunda tartışma yarattı. Bu durum, kişisel bir polemiğin ötesinde toplumsal bir çelişkiye işaret ediyor.

Asıl soru şu:
Bu fiyatlar neden bu kadar rahat kabul görüyor?

Burada iki ihtimal var.

Ya insanlar artık parasının yetmediğini bile bile harcıyor,
ya da belli bir kesim için fiyatların hiçbir anlamı kalmadı.

Birinci ihtimalde tüketim, bir tercih olmaktan çıkıp bir kaçış biçimine dönüşüyor. İnsanlar alım gücünü değil, anı kurtarmayı önceliyor. “Bugünü yaşayalım, yarını sonra düşünürüz” anlayışı yaygınlaşıyor.

İkinci ihtimalde ise fiyat algısı tamamen kopuyor. Harcama, ihtiyaçtan değil, umursamazlıktan besleniyor.

Her iki tablo da sağlıklı değil.

Bu ortamda fiyatlar artık piyasa dengesiyle değil, “nasıl olsa alan var” düşüncesiyle belirleniyor. Denetim mekanizmaları mevzuatta var, tabelalarda var, raporlarda var. Ancak sahadaki asıl belirleyici unsur alışkanlıklar oluyor.

İşte bu yüzden bir kahvenin 300 liraya satılması yalnızca bir fiyat meselesi değildir. Bu, sessizce aşılmış bir eşiğin göstergesidir. O eşik aşıldığında artık kimse “pahalı mı?” diye sormaz. Sadece “nerede daha pahalı?” diye bakar.

Ekonomide en tehlikeli kırılma tam da burada başlar.

Çünkü güven yalnızca kurumlara değil, fiyatların makul olduğuna dair inanca da dayanır.

Bedeller güncellenebilir.
Yönetmelikler değişebilir.
Menüler yeniden yazılabilir.

Ama güven kaybolursa,
ne denetim yeterli olur
ne de düzenleme.

Ve unutulmamalıdır:
Ekonomide denetim pahalı olabilir,
ama güven pahalı olmamalıdır.

Kahramanmaraş...

Ama bugün, o potansiyelin yeniden canlandığı bir dönemin eşiğindeyiz.
Ve bu dönüşümün merkezinde, şehrin bağrından çıkmış bir isim var: Fırat Görgel.

Büyükşehir koltuğuna oturduğu günden bu yana, Fırat Başkan sadece yöneten değil, şehrin ruhunu bilen, halkın dilinden anlayan bir lider olarak farkını hissettirdi. Göreve geldiği ilk günden itibaren dosyaların arkasına saklanmadı; sahaya indi, insanın içine karıştı. Kahramanmaraşlı onu uzaktan değil, göz göze tanıdı.

Mütevazı ama kararlı bir lider

Fırat Görgel’in en belirgin özelliği gösteriş değil, mütevazı bir azim.
O, makamı bir güç alanı olarak değil, hizmetin merkezi olarak görüyor.
Kendini anlatmaya değil, şehrini anlatmaya çalışıyor.
Bu duruş, onu klasik siyaset kalıplarının çok ötesine taşıyor.
Çünkü o, Kahramanmaraş’ta doğdu, büyüdü, bu toprağın havasını soludu.
Bu şehirdeki her yolun, her sokağın, her mahallenin hikâyesini biliyor.

Kahramanmaraş yeniden yükseliyor

Bugün şehirde büyük bir hareketlilik var.
Yeni stadyum projesi, hızlı tren hattı, kentsel dönüşüm çalışmaları, altyapı yenilemeleri, turizm yatırımları…
Bunların hiçbiri tesadüf değil. Fırat Görgel yönetimi, Kahramanmaraş’ı yeniden bir cazibe merkezine dönüştürme kararlılığında.
Hava yolu tarafında THY’nin son tanıtımında Kahramanmaraş’a yer vermesi, sadece bir reklam değil, şehrin Türkiye vitrinine yeniden çıktığının göstergesi.

Şehri sevenle, şehri kullananı ayırmak

Elbette bu başarı tablosu, bazı çevreleri rahatsız etti.
Bugün, hizmet üretmek yerine çamur atmayı tercih eden, şehrin gelişmesinden nemalanamayan bir grup,
kendilerini “halkın sesi” gibi göstermeye çalışıyor.
Oysa gerçekten halkını düşünen insan, küçük bir sorunda bayrak açmaz, meydanlarda rol kesmez.
Şehrin iyiliğini isteyen, taşın altına elini koyar.
Ne yazık ki bu şehirde, bunu yapanların sayısı hâlâ çok az.
Ama o azınlığın en kararlı ismidir Fırat Görgel.

Kendi şehrini sevenin yönetimi

Bir şehri yönetmekle, o şehri yaşamak arasında fark vardır.
Şehri tanımayan biri, en iyi niyetle bile onun ruhuna dokunamaz.
Ama Fırat Görgel gibi, bu toprağın evladı olan bir isim; o şehrin acısını da, gururunu da, umudunu da bilir.
O yüzden bugün Kahramanmaraşlılar, belediye binasına bir siyasetçiden çok bir “kardeş” girdiğini hissediyor.
Ve o kardeş, halkının güvenini boşa çıkarmamak için gece gündüz çalışıyor.

Geç kalınmış bir isim

Belki de bu şehir Fırat Görgel’i biraz geç tanıdı.
Ama geç de olsa doğru bir tercih yaptı.
Çünkü şehir, bugün emin ellerde.
Kahramanmaraş artık sadece bir il değil, bir vizyon.
Sanayisiyle, turizmiyle, ticaretiyle, enerjisiyle Türkiye ekonomisinde yeniden adından söz ettiriyor.

Ve bu hikâyenin başında, şehrini tanıyan, halkını unutmayan bir başkan var.
Adı: Fırat Görgel.

Kahramanmaraş’ın geleceği, bu kez kendi evladının ellerinde yeniden yazılıyor.

Edebiyat bazen bir kentin yüreğinde filizlenir, bazen de bir milletin belleğinde yankılanır. İşte Kahramanmaraş tam da bu iki kaynaktan beslenen bir şehir. Geçmişiyle kahraman, kültürüyle kadim, insanıyla yürekli... Ve şimdi, UNESCO tarafından Türkiye’nin ilk “Edebiyat Şehri” seçilerek adını bir kez daha tarihe altın harflerle yazdırdı.

Bu unvan, sadece bir tabelaya asılacak isim değil, binlerce yıllık söze sadakatin ödülüdür. Çünkü Maraş’ın sokakları, birer şiir dizesi gibi kıvrılırken; kahvehanelerinde sözcükler tütün kokusuna karışır, kitapların sayfalarından mısralar yükselir. “Yedi Güzel Adam”ın mirası hâlâ bu şehrin duvarlarında yankılanır: Cahit Zarifoğlu’nun derinliği, Sezai Karakoç’un dirilişi, Erdem Bayazıt’ın vakarı, Rasim Özdenören’in hikmet dolu kalemi... Onlar gittiler ama kelimeleri Maraş’ın toprağında kök saldı.

Bugün bir kez daha anlıyoruz ki; edebiyat bir kentin kaderini değiştirebilir. Şiirin, hikâyenin ve romanın gölgesinde büyüyen bu şehir, artık kendi destanını yazıyor. Kahramanmaraş, kahramanlığını kelimelere dönüştürdü.

Ve şimdi dünya biliyor: Bu şehirde rüzgâr bile dizeyle eser.

ÇOK YAŞA KAHRAMANMARAŞ!

Merkez Bankası’nın son faiz kararını “stratejik dönüşüm” olarak nitelendirdi. Kısa vadede dengelenme, orta vadede lirada yeniden değerlenme olasılığına dikkat çekiliyor. Altın ve dövizde gün içi dalgalanmalar sınırlı kalırken tahvil faizlerinde gevşeme eğilimi öne çıkıyor.

Kararın Çerçevesi: Sade ve Net Mesaj

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), son Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizinde değişikliğe gitmeyerek para politikasındaki sıkı duruşunu korudu. Karar metninde; enflasyon görünümü, finansal koşullar ve dezenflasyon sürecine yönelik riskler dikkatle izlenirken, likidite yönetiminde sadeleşme adımlarına referans verildi. Kale Finans Analitik Birimi, bu çerçeveyi “piyasalara öngörülebilirlik ve güven sinyali” olarak yorumluyor.

“Faizde sabit ve kararlı iletişim, fiyatlama davranışlarını çıpalamaya yardımcı oluyor. Kademeli sadeleşme adımları, kredi kanalı ve finansal istikrar açısından destekleyici.”
— Kale Finans Stratejik Araştırmalar Direktörlüğü

Piyasa Tepkisi: Denge Arayışı

• Döviz: Karar sonrası döviz tarafında sınırlı oynaklık görüldü. Kur seviyeleri gün içi bant hareketiyle dengelendi.
• Altın: Gram altında (Kapalıçarşı) kararın ardından tepki alımları izlense de fiyatlamalar ılımlı seyretti.
• Tahvil: İç borçlanma piyasasında orta–uzun vadeli tahvil faizlerinde kademeli geri çekilme dikkat çekti.
• Hisse Senetleri: Endekste banka dışı öncü sanayi hisselerine ilginin arttığı gözlendi; işlem hacmi haber akışına duyarlı kaldı.

Kısa vadede “dikkatli iyimserlik”, orta vadede “seçici ve katmanlı pozisyonlanma” yaklaşımı önerilir. Kur riski yüksek profiller için doğal koruma (hedge) stratejileriyle vade disiplininin öne alınması tavsiye edilir.

Enflasyon ve Beklentiler: İletişim Gücü

TCMB’nin tutarlı iletişim ve veri odaklı yaklaşımı, enflasyon beklentilerinde kademeli iyileşmeyi destekleyebilir.fiyatlama davranışlarının yeniden çıpalanması ve beklentilerin dar bir bantta toplanması, reel faiz–enflasyon ilişkisini güçlendirerek yerli yatırımcı güvenini artıracak.

Uluslararası Bağlam: Karşılaştırmalı Avantaj

FED ve ECB cephesinde gevşeme döngüsü tartışılırken, Türkiye’de sabırlı sıkılık stratejisi, carry dinamiklerini ve portföy girişlerini destekleyebilir. Küresel risk iştahındaki dalgalanmalar sürse de, rezerv yönetimi ve makroihtiyati sadeleşme adımları dış finansman koşullarını dengeleyebilir.

Altın–Döviz–Tahvil: Strateji Kutusu

• Altın: Portföylerde %5–10 aralığında, risk profiline göre taktik ağırlıklandırma.
• Döviz: Operasyonel ihtiyaç ve yükümlülüklerle uyumlu, ihtiyatlı pozisyon koruması.
• Tahvil: Kademeli vade uzatımı; enflasyona endeksli enstrümanlarda seçici artış.

*Bu metin yatırım tavsiyesi değildir; genel nitelikte bilgi ve analiz içerir.*

Sonuç: Stratejik Dönüşüm Dönemi

Kale Finans; para politikasındaki kararlı duruş, sadeleşen iletişim ve ölçülü makroihtiyati adımların, 2025 görünümünde dengeleyici rol oynayacağını öngörüyor. Kurumsal yatırımcılar için riskin kaydırılması ve vadenin katmanlandırılması; bireysel yatırımcılar içinse nakit akışı–vade uyumuna dayalı planlama öne çıkıyor.

“Üretmeden tüketen toplumlar, sonunda kendi geleceğini de ithal eder.”

Bir toplumun gücü, sadece elindeki kaynaklarda değil; o kaynakları nasıl kullandığında gizlidir. Ne yazık ki biz artık üretmeyi değil, tüketmeyi yaşam biçimi haline getirdik. Almak, sahip olmak, göstermek… Bu üçlü, modern insanın yeni ibadeti oldu.

Üretimden Uzaklaşan Nesiller

Eskiden bir şey bozulduğunda tamir edilirdi; şimdi yenisi alınır. Eskiden bir masa, bir ömür boyu kullanılırdı; şimdi modası geçince çöpe atılır.
Bu sadece ekonomik değil, kültürel bir dönüşüm.
Emeğe, sabra, el becerisine ve tasarrufa olan saygı kayboldukça, “kendi kendine yetmek” bir erdem olmaktan çıktı. Yerine hızlı tüketimin, krediyle alınan mutlulukların toplumu geçti.

Borçla Yaşamak, Sahte Refah

Tüketim ekonomisi, insanlara sahip olmanın kolay yolunu sundu: kredi kartı.
Artık herkes her şeye “sahipmiş gibi” yaşıyor ama aslında sahip oldukları sadece borç.
Bu sahte refah düzeni, insanların hem ekonomik hem psikolojik bağımsızlığını elinden alıyor.
Kendi emeğiyle üretemeyen birey, bir noktadan sonra hem ekonomiye hem sisteme bağımlı hale geliyor.

Kültürel Erozyon

Tüketim yalnızca cüzdanı değil, kimliği de şekillendiriyor.
Ne yediğimizden çok nerede yediğimiz, ne giydiğimizden çok markası ne önemli hale geldi.
Artık bir değer ölçüsü yok; yerine fiyat etiketi geçti.
Toplumun kültürel belleği, sürekli yenilenen trendlerin, sosyal medya akımlarının ve reklam sloganlarının arasında siliniyor.
Her şey geçici, her şey unutulabilir. Çünkü sistem bunu istiyor: unut ki tekrar alasın.

Gerçek Zenginlik

Gerçek zenginlik, kendi emeğine güvenen toplumların mirasıdır.
Kendi gıdasını üretebilen, kendi enerjisini üretebilen, kendi markasını yaratabilen toplumlar ayakta kalır.
Bir milletin bağımsızlığı artık sadece sınırlarını değil, tüketim alışkanlıklarını da korumakla ölçülür.

Bugün içinde yaşadığımız krizlerin çoğu, üretimden kopan toplumların krizidir.
Tüket, unut, yeniden tüket… Bu döngü, insanı da ülkeyi de yavaş yavaş yoksullaştırır.
Kendine yetmek, artık sadece bir ekonomik tercih değil; bir kurtuluş stratejisi olmalı.

Kahramanmaraş, tarih boyunca kültürüyle, üretimiyle, çalışkan insanıyla her zaman ayakta kalmayı bilmiş bir şehir oldu. 6 Şubat felaketinin ardından yaralarını hızla sarmaya çalışan bu kadim kent, bugün yeniden ayağa kalkışın en güzel örneklerinden birini “Geleneksel Ağustos Fuarı” ile gösteriyor.

1–31 Ağustos tarihleri arasında KAFUM Fuar Alanı’nda düzenlenen fuar, yalnızca bir etkinlik değil; Kahramanmaraş’ın ekonomisine, ticaretine, turizmine ve kültür hayatına yeni bir nefes. İlk günden itibaren binlerce ziyaretçiyi ağırlayan bu fuar, bölge esnafının vitrinini genişletirken, yerel üreticinin ürününü hem ülke geneline hem de çevre illerden gelen binlerce ziyaretçiye tanıttı.

Ekonomiye Can, Ticarette Yeni Kapılar

Kahramanmaraş’ın fuarlar üzerinden kazandığı ivme küçümsenemez. Yerel üretimden turizme kadar geniş bir alanda hareketlilik getiren bu organizasyon, şehrin ticaret hacmini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda marka değerine de katkı sağlıyor. Her yeni ziyaretçi, şehrin ekonomisine dokunan yeni bir canlılık demek.

Teşekkürün Adresleri

Bu büyük başarının arkasında şüphesiz Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel’in liderliği var. Ancak yalnızca başkan değil; Harun Dedeoğlu'ndan Yalçın Dobooğlu'na, Mehmet Beşen’den Şems Sezal’a, Atalay Selamet’ten İlyas Karageçen’e, Tuğrul Sönmez’den Mehmet Cigerlioğlu'na ve  belediyenin tüm kademelerinde emek veren yüzlerce çalışana kadar herkesin alın teri, bu fuarın başarısında imzası var. İsim isim saymak mümkün değil belki ama bu gayreti, bu fedakârlığı görmezden gelmek de olmaz. Personelin gece gündüz demeden gösterdiği çaba, fuarı yalnızca bir etkinlik olmaktan çıkarıp bir “ekonomi ve kültür şölenine” dönüştürdü.

Şehrin Abisi: Fırat Görgel

Kahramanmaraşlıların gönlünde “şehrin abisi” olarak bilinen Fırat Görgel, bu güveni boşa çıkarmıyor. Yalnızca fuarlar değil, kültürden sanata, ekonomiden altyapıya kadar birçok alanda attığı adımlar, Kahramanmaraş’ın geleceğini yeniden inşa etme iradesini gösteriyor. Bu fuar, aslında geleceğe atılmış imzaların ilklerinden sadece biri.

Önümüzdeki süreçte de Görgel’in, Kahramanmaraş için yeni projelerle, yeni yatırımlarla ve daha da önemlisi halkı merkeze alan bir vizyonla yoluna devam edeceğine hiç şüphe yok.

Son Söz

Kahramanmaraş Ağustos Fuarı, bir fuardan çok daha fazlası. Bir ayağa kalkışın, bir yeniden doğuşun, bir ekonomik kalkınmanın adı. Şehrin kültürüne, sanatına, ekonomisine ve ruhuna dokunan bu emek için emeği geçen herkese teşekkür etmek boynumuzun borcu.

Kahramanmaraş, her geçen gün daha da güçleniyor. Ve şehrin abisi Fırat Görgel’in liderliğinde, bu toprakların geleceği çok daha parlak olacak.

Türkiye’nin gündeminde üç önemli başlık var:

Çalışanların enflasyon karşısındaki durumu, vergi rekortmenleri listesinde kadınların görünürlüğü ve 2024’ün zirvesine yerleşen isim: Selçuk Bayraktar.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, 8. Dönem Kamu Toplu Sözleşmesi görüşmeleri sürerken, “hiçbir çalışanımızı enflasyona ezdirmeyeceğiz” dedi. Masada 1200’e yakın talep var, sendikalarla müzakereler devam ediyor. Söylem güçlü ama sahadaki gerçek, çarşı pazardaki fiyatlarla çalışanların maaşları arasındaki dengeyi tartışmalı kılıyor. Kâğıt üzerindeki oranlarla, vatandaşın cebindeki his aynı değil. Asıl sınav, bu sözlerin hayata nasıl yansıyacağı olacak.

Vergi rekortmenleri listesi ise başka bir hikâye anlatıyor.

2020-2024 döneminde üç kadın ismin öne çıkması, Türkiye ekonomisinde kadınların artan rolünü gösteriyor.

İpek Kıraç üç kez, Gülden Kanatlı Derbil ve Ceyda Lale Tara ise ikişer kez listede yer aldı. Bu tablo umut verici ama kalıcı mı? Son listede sadece bir kadın mükellefin bulunması, kadın girişimcilerin ve üst düzey yöneticilerin önünde hâlâ büyük engeller olduğunu gösteriyor. Kadınların iş dünyasında süreklilik kazanması için, finansmana erişimden yönetim kademelerine kadar daha fazla destek şart.

Ve gelelim 2024’ün zirvesine:

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, en fazla gelir vergisi ödeyen isim oldu. Savunma sanayinde elde ettiği başarı, şimdi vergi katkısıyla ülke ekonomisine de yansıyor. Baykar’ın ihracat gelirleri, sadece teknoloji üretiminde değil, devletin bütçesinde de ciddi bir kaynak haline geldi. Bu, stratejik sektörlerin ekonomiye nasıl yön verdiğinin güçlü bir göstergesi.

Tüm bunların yanında siyasetin sıcak gelişmeleri de dikkat çekiyor. Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı’nın CHP’den AK Parti’ye geçişi, yerel siyasetin geleceğini ve parti dengelerini yeniden şekillendirecek bir adım olarak görülüyor. Siyasi tercihlerin, hizmet anlayışıyla ve seçmen beklentileriyle nasıl örtüşeceği önümüzdeki süreçte yakından takip edilecek. Çünkü siyasi geçişler yalnızca partilerin iç dengelerini değil, yerel ekonomiden yatırımlara kadar pek çok alanda doğrudan etki yaratıyor.

Sonuçta, bir yanda çalışanların alım gücünü korumaya dönük vaatler, diğer yanda ülkesine milyarlarca liralık vergi katkısı sağlayan iş insanları ve giderek görünür olan kadınlar var.

Ama unutmamak gerek:

Ekonominin gücü sadece tabloların zirvesinde değil, hayatın tam ortasında ölçülür.

Bugün en önemli soru şu:

Bu başarılar ve sözler, toplumun geneline adil, kalıcı ve sürdürülebilir bir refah olarak yansıyacak mı?

İşte asıl yanıtı beklenen mesele bu.

Kahramanmaraş’ın geleneksel hale gelen Ağustos Fuarı, bu yıl da hem şehir hem de bölge ekonomisi açısından önemli bir canlılık kaynağı oldu. Açıldığı günden bu yana 1 milyonu aşkın ziyaretçiyi ağırlayan fuar, sadece bir eğlence veya kültürel etkinlik değil, aynı zamanda ekonomik döngüyü hızlandıran bir lokomotif işlevi görüyor.

Ekonomik Hareketlilik

Fuar alanını ziyaret eden her kişi, beraberinde ulaşım, yeme-içme, konaklama ve alışveriş gibi pek çok harcama yapıyor. Özellikle şehir dışından gelen on binlerce ziyaretçi, yerel esnafın cirosunu artırıyor. Restoranlardan otellere, hediyelik eşya satıcılarından ulaşım sektörüne kadar geniş bir yelpazede ekonomik katkı sağlanıyor. Nitekim turizm sektöründe “etkinlik bazlı talep” denilen bu durum, Kahramanmaraş’ta Ağustos ayının şehir ekonomisi için en canlı dönemlerden biri olmasını sağlıyor.

İstihdama Katkı

Fuar süresince geçici ya da yarı zamanlı iş imkânları da doğuyor. Standlarda çalışan gençler, yiyecek-içecek alanlarında görev yapan personel, güvenlik ve temizlik hizmetleri için istihdam edilenler… Hepsi toplamda binlerce kişiye ek gelir kapısı oluşturuyor. Bu yönüyle fuar, sadece esnafa değil, bireysel hane ekonomisine de olumlu yansıyor.

Şehrin Tanıtım Gücü

1 milyon ziyaretçinin önemli bir kısmı farklı illerden geliyor. Bu durum, Kahramanmaraş’ın marka değerini artırırkenşehrin ticaret ve yatırım potansiyelini de görünür kılıyor. Fuara katılan her ziyaretçi, aslında şehir için birer “gönüllü tanıtım elçisi”ne dönüşüyor. Böylece uzun vadede Kahramanmaraş’ın hem turizm hem de yatırım çekme kapasitesi güçleniyor.

Psikolojik ve Sosyal Sermaye

Deprem sonrası zor günler yaşayan şehirde, fuarın oluşturduğu kalabalık ve hareketlilik sadece ekonomik değil, sosyal ve psikolojik anlamda da değer taşıyor. İnsanların bir araya gelmesi, çocukların eğlenmesi, nostaljik bir atmosferin yeniden canlanması; şehre moral ve motivasyon kazandırıyor. Ekonomi literatüründe “sosyal sermaye” olarak tanımlanan bu durum, bireylerin ve toplumun üretim kapasitesini dolaylı olarak artırıyor.

Sonuç: Bir Eğlenceden Fazlası

Kahramanmaraş Ağustos Fuarı, sadece bir kültürel etkinlik değil; aynı zamanda şehir ekonomisinin çarklarını hızlandıran, istihdamı artıran, turizmi canlandıran ve şehrin marka değerini yükselten bir güç. Bu etkinliğin düzenli ve sürdürülebilir şekilde devam etmesi, Kahramanmaraş’ın geleceği için ekonomik bir yatırım niteliğinde.

Şehirler sadece fabrikalarla, yatırımlarla değil; bu tür toplumsal ve kültürel etkinliklerle de büyür. Ağustos Fuarı bunun en somut örneği olarak hem şehre hem de bölgeye canlılık katmaya devam ediyor.

Büyükşehir Belediye Başkanı Fırat Görgel, yaptığı açıklamada, “20 gün içerisinde Kılavuzlu’dan su temini sistemini devreye alacağız. Sorun kalıcı olarak çözülecek” dedi. Aylar süren teknik çalışmalar, mühendislik planlamaları ve kriz yönetiminin ardından nihayet bir çözüm ufukta belirdi. Elbette geçici zorluklar yaşandı. Ancak kim ne derse desin, bu şehirde halkı mağdur etmemek adına yükü sırtlanan biri varsa, o da Fırat Görgel’dir. Görünmeyen kamburu neredeyse çıkacak.

Peki ya diğerleri?

Bugünlerde muhalefet partilerinin diline “Maraş susuz kaldı” söylemleri pelesenk olmuş durumda. Elbette eleştiri haktır ama sormak gerekiyor: Bu zamana kadar neredeydiniz? Sadece muhalefet değil, iktidar kanadından birçok isim de aynı sorunun muhatabı. Siyaset, yalnızca konuşmak değil; şehrin derdine derman olmak için susup çalışmaktır. Sorunlar ayyuka çıktığında değil, henüz sessizken harekete geçmektir.

Geçtiğimiz günlerde Ziraat Odası Başkanı Mehmet Çetinkaya, durumu ciddiyetle ele alarak geçmiş zaman gerekli mercilerle temasa geçti. Gaziantep Belediye Başkanı Fatma Şahin’den bile destek istemek zorunda kaldı. Çünkü ortada sadece içmesuyu değil, tarımsal üretimi tehdit eden bir kuraklık vardı. O an sessiz kalan vekillerin, şimdi çıkıp suyun yokluğuna dair tweet atması, sorunun değil algının peşinde koşulduğunu gösteriyor.

 Fatma Şahin Ne Yaptı?

 Böbürlenerek, Kahramanmaraşlı siyasetçileri eleştirme hakkını kendinde buldu.

Peki, bu hakkı nereden aldı? Haksız olduğu nokta tam da burada:
Bu eleştirme cesaretini bizim sessizliğimizden, bizim suskunluğumuzdan aldı.

Kendi içimize kapanırken, o konuştu.
Biz izlerken, o gündem kurdu.

Sıcak bir gelişme daha:
Birkaç gün önce Çağlayancerit Belediye Başkanı Yemliha Göktaş, Fatma Hanım'ı ziyaret etti.
Bu ziyaretin bize anlattığı iki net mesaj var:

• Kahramanmaraş için mi gidildi?
• İnadına mı... 

Kısaca anladığımız şu:
Yemliha Başkan da, suskunluğu tercih ediyor.
Belki dostluk gösterisi gibi görünse de, aslında arkasında çok daha derin bir mesaj var.

Ve biz bu mesajı alıyoruz:
Siyaset, artık sessizliğe değil, duruşa bakıyor.

Siyaset; krizi fırsata çevirmek değil, krizin içine girip çözümün bir parçası olabilmektir. Maraşlı susarken, siyasetçi susmamalıydı. Konuşmanız değil, harekete geçmeniz gerekiyordu. Sadece eleştiriyle değil, çözüm önerisiyle gelmeliydiniz. Çünkü bu şehir, konuşanları değil sırtında yük taşıyanları hatırlıyor.

Evet, bu şehirde ihanet eden siyasetçiler oldu. İrfan Karatutlu’nun sözlerine bu noktada katılmamak mümkün değil. Ancak şimdi önemli olan, geçmişi suçlamak değil, geleceği kuraklıktan kurtarmak. Fırat Görgel bu yükü tek başına taşıyor. En azından şimdilik. O halde yapılması gereken bellidir: Eleştiriyi bırakın, çözüm masasına oturun. Sessiz olun ama çözüme katkı verin. Çünkü Maraş, konuşan değil çalışan siyasetçilere muhtaç.

Gaziantep’te bir esnaf, Maraş Dondurması adı altında üretim yaparken bir yandan da “merdiven altı dondurmalara aldanmayın” çağrısı yapıyor.

***

Peki bu nasıl bir çelişki?

Hem “Maraş dondurması almayın, kötüdür” deniliyor, hem de kendi ürünlerine “Maraş Dondurması” etiketi yapıştırılıyor. Bu, tüketiciyi yanıltmakla kalmıyor, Kahramanmaraş’ın kültürel mirasına da açık bir saldırı anlamına geliyor.

***

Peki, Fatma Şahin bu konuda ne yapması lazım?

Bu olayın arka planına baktığımızda, gözler ister istemez Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’e çevriliyor. Çünkü bu kadar hassas bir meselede Sayın Şahin’in sessiz kalması, kamuoyunda soru işaretleri yaratıyor.

Kahramanmaraş ile Gaziantep arasında kültürel ve gastronomik değerler üzerinden son zamanlarda yaşanan bu gerilim, ister istemez “Acaba içten içe bir rekabet ya da gerilim mi var?” sorusunu akıllara getiriyor.

Fatma Hanım’ın bu konuya dair sessizliği sürdürmesi yerine, özür niteliğinde bir ziyaretle Kahramanmaraş’a gelmesi hem kamuoyunu rahatlatacak hem de iki şehir arasındaki dostane ilişkilerin yeniden tesis edilmesine katkı sağlayacaktır.

Elbette biz Gaziantep’i, halkını ve esnafını severiz. Ancak sevgi, eleştiriyi de gerektirir. Bu olayda yapılan haksızlığın kabul edilmesi ve Kahramanmaraş halkından açıkça özür dilenmesi gerekiyor. Çünkü kültürel değerler paylaşılır ama sömürülmez. Sessizlik değil, açıklık şeffaflık getirir. Aksi takdirde bu suskunluk, şehirler arasında telafisi zor bir kırgınlığa dönüşebilir.

***

Kimse Gaziantep’te dondurma üretmesin demiyor

Elbette üretebilirler. Ama bu üretim kendi markalarıyla, kendi şehirlerine özgü bir tat ve anlatıyla olmalı. Kahramanmaraş’a yetkililerle görüşmek için uğramamış, bu şehrin dondurmacılık geleneğini yerinde görmemiş biri, nasıl olur da “Maraş Dondurması” üretme hakkını kendinde bulur?

Asıl sorun ise sessizlikte

Kahramanmaraşlılar markaya emek vermiş ustalar ve şehrin ileri gelenleri bu sessizliğe devam ettiği sürece, bu tür hak gaspları artarak sürecek. Bugün “dondurma” diyenler, yarın “biber bizim”, “tarhana bizim”, “cevizli sucuk bizim” demeye başlarsa şaşırmayın. Bu sadece bir rekabet değil, kültürel mirasa karşı sistematik bir aşındırma hareketidir.

Ancak bu noktada önemli bir ismi anmak gerekir: Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mustafa Buluntu. Sessiz kalmayanlardan biri olarak hemen yasal yollara başvurdu, kamuoyunu net bir şekilde bilgilendirdi ve Maraş markasına sahip çıktı. Sayın Buluntu’nun bu net duruşu, şehrin marka değerinin korunması açısından son derece kıymetlidir. Bu tavır, diğer kurum ve yetkililere de örnek olmalıdır. 

***

Peki, bu durumda dondurma sadece KMTSO’nun mu?

Elbette hayır. Kahramanmaraş Dondurması, tüm şehrin ortak mirasıdır. Bu süreçte yalnızca Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mustafa Buluntu'nun ses yükseltmesinin yanı sıra şehrin tüm kurumları, markaları, sivil toplum kuruluşları ve kanaat önderleri bu konuda birlikte hareket etmeli; Buluntu’yu yalnız bırakmamalıdır.

Dondurma Üreticilerimiz Neden Sessiz?

Dünyaca tanınan bir marka haline gelen Mado, Kahramanmaraş’ın adını ve eşsiz dondurmasını tüm dünyaya duyurdu. Böylesine güçlü bir markanın, Maraş Dondurmasına yönelik açık bir saygısızlık karşısında sessiz kalması ve diğer üreticilerle bir araya gelmesi gerekiyor.

Kahramanmaraş’ın asırlık mirasını ve emeğini hedef alan bu tür söylemler karşısında sadece Mado değil, tüm dondurma üreticilerinin ortak bir sesle tepki vermesi gerekmez mi?

Sessiz kalmak, bazen onaylamaktan daha tehlikelidir. Çünkü sessizlik, çoğu zaman tarafsızlık değil, tavırsızlıktır. Ve unutulmamalıdır ki; sessiz kalan, sessizliğiyle gömülür.

***

Türkiye’de hak çalmak öyle kolaylaştı ki;

 Sınır tanımaya bile gerek kalmadı. Marka tescilleri, coğrafi işaretler, geleneksel üretim teknikleri artık kâğıt üstünde birer detaydan ibaret. Gerçek mücadele, kamuoyunu bilgilendirmekle ve sahayı sahiplenmekle başlar. Eğer Kahramanmaraş, “bizimdir” diyemezse, yarın başkaları o “bizim” olanı elinizden alır.

Ayrıca Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre “markayı ilk kullananın hakkı vardır.” Bu noktada köklü üreticilerin hem hukuki hem kültürel olarak bu değere sahip çıkma sorumluluğu da vardır.

Kahramanmaraş’ın bu suskunluğu, sadece bir ürünün değil, şehrin kültürel hafızasının silinmesi anlamına gelir. Bugün bu sahaya güçlü şekilde çıkılırsa, yalnızca bir ürün değil, bir kent onuru da korunmuş olur. Unutmayın: Tabela dondurması geçer gider; ama aslı, özü ve geleneği yaşatmak irade ister.

Ve o irade, artık susmamalı.

Bugün Türkiye’de sokakta yürüyen herhangi bir insana, “Nasılsın?” diye sorsanız, cevabı çoğunlukla ya bir iç çekişle ya da kısa bir sessizlikle başlar. Çünkü bu ülkede “nasıl olmak” artık sadece kişisel bir ruh hali değil; ekonomik dalgalarla, göçlerle, siyasetle ve hatta çocuk yetiştirme biçimleriyle biçimlenen kolektif bir yük haline geldi.

Psikolojisi Yorgun Bir Toplum

İnsanlar artık eskisi gibi gülmüyor.

Umutlarını daha sessiz taşıyorlar.

1980’lerde temel ihtiyaçlar için çabalayan aileler, bugünün Türkiye’sinde enflasyonla, kirayla, borçla, geleceksizlikle mücadele ediyor. Ancak fark şu: 1980’lerin yoksulluğu kalabalık ama dayanışma içindeydi; 2025’in yoksulluğu yalnız ve izole.

Depresyon, kaygı bozukluğu, tükenmişlik sendromu sıradanlaştı. Psikolojik destek bir lüks değil, ihtiyaç. Fakat bu ihtiyaca ulaşmak da bir ekonomik mesele haline geldi. Çünkü ayda bir terapiye gitmek bile, artık yalnızca üst sınıfa ait bir “rahatlama” yöntemi.

⸻

Anne Babaların Dönüşümü: Yasakçılıktan Kaygıcılığa

1980’li yıllarda çocuklar “büyütülürdü”, bugünse çocuklar “yetiştiriliyor”. Aradaki fark büyük. O dönem ebeveynler için önemli olan itaatkâr ve ayakta kalabilen çocuklardı; şimdi ise özgüvenli, global, iki dil bilen ama aynı zamanda sınavdan sınava koşan bir çocuk profili isteniyor. Aileler daha bilinçli ama bir o kadar da kaygılı.

Bugünün ebeveyni, çocuğu üzerine kurulu bir hayat yaşarken kendi psikolojisini ihmal ediyor. Modern ebeveynlik, çocuğu merkezde tutarken, kendini sessiz bir çöküşe sürüklüyor.

İki Yıl, Bin Yıllık Değişim: Ekonomik Dönüşümün Sert Yüzü

Sadece son iki yılda yaşanan ekonomik sarsıntı, milyonlarca insanın yaşam standardını yerle bir etti. Asgari ücretin artışı, etiket fiyatlarına yetişemez oldu. Hayaller önce ertelendi, sonra iptal edildi. Geleceğe dair planlar yerini günü kurtarma refleksine bıraktı. İnsanlar artık hayatta kalma mücadelesi veriyor, yaşam mücadelesi değil.

Bir ülkede kahvaltılık ürünlerin teker teker evden eksilmesi, aslında sessiz bir yoksulluk devrimidir.

⸻

Göçler ve Göç Siyaseti: Nereye Aitiz, Kimiz?

Suriye savaşından sonra başlayan büyük göç dalgası, artık sadece bir “misafirlik” değil, kalıcılık meselesi. Türk halkı ile göçmenler arasında gerilen toplumsal bağ, siyasetin oy potansiyeli üzerinden yürüttüğü “göç stratejileriyle” daha da karmaşık hale geldi. Bu yalnızca demografik bir değişim değil; aynı zamanda kültürel, sosyal ve hatta psikolojik bir çatışma.

İnsanlar, aidiyet duygusunu yitiriyor. “Ben bu ülkeye ait miyim?” sorusu artık sadece göçmenler tarafından değil, yerli halk tarafından da sıkça soruluyor.

Değişen İnsan Profili: Gülüşü Azalan Bir Nesil

Türkiye’de insan profili artık daha tepkili ama daha umutsuz. Daha eğitimli ama daha kırılgan. Teknolojiye entegre ama doğadan kopuk. Aile bağları zayıflıyor, bireycilik artıyor ama birey de yalnızlaşıyor.

⸻

Ve en kötüsü: Gençler gitmek istiyor. Gitmek bir umut değil, kaçış haline geldi.

Türkiye sadece ekonomik değil, kültürel, psikolojik ve sosyal anlamda da bir dönüşüm yaşıyor. 1980’den 2025’e uzanan bu çizgi, bir milletin yaşama biçiminin, hayal kurma yönteminin ve hatta çocuklarına sarılma şeklinin bile değiştiğini gösteriyor.

Bu dönüşüm bir “ilerleme” mi, yoksa bir “yıpranma” mı? Belki de her ikisi. Ama kesin olan şu: Türkiye’nin hafızası artık daha karmaşık, daha yüklü ve daha sessiz.

⸻

Tüketim Toplumundan Tükenmiş Topluma

Türkiye’de birey, artık sadece vatandaş değil; aynı zamanda bir müşteri, bir borçlu, bir hedef kitle. Her şeyin “satılabilir” olduğu bir çağda yaşıyoruz. Reklamlar mutluluğu ürünle eşitliyor, sosyal medya yaşam tarzı yarışına dönerken insanlar kendi hayatlarını beğenmez hale geliyor. Bu sahte mutluluk hali, özellikle gençleri depresyonla tanıştırıyor.

Kredi kartı limitlerinin sınırına gelen insanlar, lüksün değil temel ihtiyaçların peşinde koşuyor. Tüketmek için yaşamaya zorlanan bir halk, artık yaşamak için tüketemiyor bile.

⸻

Eğitimin Yükü: Gelecek Garantili Bir Yarış Değil, Mutsuzluk Yarışı

Okul öncesinden üniversiteye kadar uzanan eğitim sistemi, artık çocukları hayata hazırlamak yerine sistemin stresine hazırlıyor. Dershaneler, özel öğretmenler, sınavlar, yarışlar… Bir çocuğun hayalleri test kitapçıklarına sıkışmış durumda. Aileler çocuklarının geleceğini garanti altına almak için ekonomik ve duygusal tükenmişliğe razı.

Ama artık diplomalar geçim garantisi değil; bir zamanlar umut olan üniversite ise işsizliğin başlangıç noktası.

⸻

Sessiz Çöküş: Orta Sınıfın Eriyip Yok Oluşu

Türkiye’de geçmişte “orta direk” denilen bir kavram vardı. Ne zengin, ne fakir… Ama şimdi bu kitle ya alttakilere yaklaştı ya da yok oldu. Eskiden iki maaşla ev alınabilirken, bugün üç maaş bir araya gelse bir yıllık kiranın yarısını zor karşılıyor. Ev almak hayal oldu, kiracı olmak bile lüks hale geldi.

Bu sınıfsal erime, toplumsal huzuru da erozyona uğrattı. Orta sınıfın kaybı, aynı zamanda toplumsal denge ve umut kaybıdır.

⸻

Sosyal Medya ve Kimlik Krizi: Herkes Her Şey Ama Aslında Hiç Kimse

İnsanlar artık “kendisi” değil, “görünmesi gereken kişi” haline geliyor. Sosyal medyada mutluluk pozlarıyla bezeli hayatlar, gerçek hayatta boşluk ve değersizlikle yankılanıyor. Kimlik bunalımı, özellikle gençler arasında yaygın: Ne olmak istediğini bilen çok az, ama neye benzemesi gerektiğini düşünen çok fazla.

Takipçi sayısıyla değer, filtreyle mutluluk ölçülür hale geldi. Gerçek insanlar, sanal kişiliklerin gölgesinde yok oluyor.

⸻

Gelecek Endişesi: Hayal Kurmaktan Vazgeçen Bir Gençlik

Türkiye’de gençlik, yalnızca ideallerle değil; artık kredi borçları, barınma sorunları, işsizlikle tanışıyor. En verimli yaşlarını ya KPSS’ye hazırlanarak ya da bir yurtdışı kapısı aralayarak geçiriyorlar.

Hayal kurmak bile lüks. Çünkü herkes önce “nasıl geçinirim?” sorusunu yanıtlamak zorunda.

Son dönemde Türkiye’de yaşanan ekonomik dalgalanmalar, özellikle fahiş zamlar ve kira artışları halkın gündeminin en yakıcı konusu haline geldi. Buna rağmen toplumun önemli bir kesiminin bu ekonomik baskıya karşı yeterli tepki göstermediği dikkat çekiyor. İlginçtir ki aynı kesim, Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanma ihtimaline karşı oldukça organize ve gürültülü bir tepki verdi. Bu durum, ekonomik sıkıntıların toplumun belirli bir kesiminde yeterince yankı bulmadığını ve bazı grupların bu zam dalgasından görece daha az etkilendiğini düşündürüyor.

***

Fahiş Zamlar ve Sessizlik

Son aylarda gıda, enerji, kira gibi temel ihtiyaçlara gelen zamlar, vatandaşın yaşam standardını ciddi şekilde zorlaştırdı. Birçok hane bütçesini denkleştirmekte zorlanırken, bazı kesimlerin bu duruma kayıtsız kaldığı gözlemlendi. Zamlar, her gelir grubunu farklı şekilde etkiler; ancak ekonomik olarak daha güçlü kesimlerin bu artışlara sessiz kalması, yaşanan çalkantının toplumun her kesimine eşit yansımadığını gösteriyor.

Asıl çelişki, bu ekonomik baskıya karşı gösterilmeyen tepkinin, siyasi gelişmelere karşı çok daha güçlü ve örgütlü şekilde sergilenmesiyle ortaya çıkıyor. Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanma ihtimaline karşı birçok şirketi, medya kuruluşunu ve teknoloji firmasını, gıda sektörünü karşı boykot kararı alındı. Bu, bir siyasi figüre duyulan desteğin ne kadar güçlü olduğunu gösterse de aynı zamanda halkın günlük yaşamını doğrudan etkileyen zam dalgasına gösterilen kayıtsızlık düşündürücü.

***

Siyasi Tepki ve Ekonomik Gerçekler

Ekrem İmamoğlu’na yönelik destek, toplumun bazı kesimlerinin haklı olarak siyasi kimliğine sahip çıkma refleksi olabilir. Ancak bu refleksin, halkın yaşam koşullarını zorlaştıran zam dalgasına yönelik gösterilmemesi, temel ekonomik sorunların arka plana itildiğini gösteriyor. Oysa İmamoğlu’nun tutuklu olup olmamasının kişisel hayatlar üzerinde doğrudan bir etkisi yokken, her sabah gelen zamlar vatandaşın cebini doğrudan vuruyor.

Bir toplumun siyasal ve ekonomik tepkileri arasındaki bu dengesizlik, bazı grupların ekonomik sıkıntıları daha az hissettiğini düşündürüyor. Zamların acısını yoğun şekilde çeken kesimlerin ise tepkilerini örgütlü şekilde dile getirememesi, ekonomik dengesizliğin toplumda yarattığı uçurumu daha da derinleştiriyor.

***

Asıl Mesele: Geçim Sıkıntısı

Bugün Türkiye’de toplumun büyük bir kısmı sabahın ilk saatlerinde yeni zam haberleriyle güne başlıyor. Elektrikten akaryakıta, gıdadan kiraya kadar uzanan bu dalga, ekonomik dar boğazın her geçen gün daha da derinleştiğini gösteriyor. İmamoğlu’na gösterilen destek, bir grup için siyasi bir duruş olsa da ekonomik kriz karşısında gösterilmeyen tepki, asıl çözüm arayışının zayıf kaldığını düşündürüyor.

***

Çözüm Ne Olmalı?

Siyasetin kutuplaştırıcı atmosferi içinde ekonomik sorunlar ikinci plana atıldığında, bu durum fırsatçılara zemin hazırlıyor. Zamlar karşısında sessiz kalınması, ekonomik manipülasyonlara ve halkın alım gücünün daha da erimesine yol açar. Oysa toplum olarak siyasi refleks kadar ekonomik gerçeklere de aynı duyarlılıkla yaklaşmak gerekiyor.

Ekrem İmamoğlu’na gösterilen tepkinin arkasında kendilerince haklılık payı olabilir; ancak zamların, fırsatçılığın ve ekonomik eşitsizliğin etkilediği milyonların sesi duyulmadığında, toplumun tamamı için daha büyük sorunların kapıda olduğunu unutmamak gerekir. Unutmayalım ki, siyaset gelip geçer; ama her gün eve götürülen ekmek, ödenen kira ve yaşanan ekonomik baskı kalıcı izler bırakır.

Bugün ihtiyacımız olan, siyasal refleks kadar güçlü bir ekonomik refleks geliştirmektir. Çünkü herkesin cüzdanına dokunan zam dalgası, sadece bir kesimin değil, tüm toplumun ortak sorunudur.

Bugün yapılan bu eylemlerin fırsatçılara karşı yapılmaması üzücü bir durum. Yapılan protestolar, boykot kararları doğru bir yapılanma olmamakla birlikte, yapı düzenini bozmaktan başka bir şey değildir.

Türkiye’de milletvekili maaşları ve emeklilerin durumu, yıllardır tartışma konusu olmaya devam ediyor. Emekliler ve dar gelirli vatandaşlar, hayat pahalılığı karşısında zorlanırken, milletvekillerinin yüksek maaşları ve sosyal hakları gündeme getiriliyor. Peki, vekillerin maaşlarının bir kısmının doğrudan ihtiyaç sahiplerine aktarılması mümkün mü? Özellikle muhalefet partileri, sürekli olarak ekonomik zorlukları ve vatandaşın geçim derdini dile getirirken, kendi maaşlarından bir pay ayırarak somut bir adım atabilir mi?

Mevcut Durum ve Milletvekili Maaşları

Türkiye’de şu an 600 milletvekili bulunuyor. Bir milletvekilinin maaşı ise ek ödeneklerle birlikte yaklaşık 140-150 bin TL arasında değişiyor. Emekliye ayrılan milletvekilleri de yüksek emekli maaşları alarak hayatlarına devam ediyorlar. Eğer aktif ve emekli milletvekillerinin maaşlarının %25’i dar gelirli aileler ve emeklilere verilse, önemli bir kaynak oluşturulabilir.

Örneğin;

• Aktif 600 milletvekilinin maaşından %25’lik bir kesinti yapıldığında, her ay yaklaşık 20 bin TL x 600 = 12 milyon TL gibi bir miktar ortaya çıkacaktır.
• Son üç dönemde emekliye ayrılan vekillerin maaşları da eklendiğinde, bu rakam daha da artacaktır.
• Bu paranın doğrudan dar gelirli ailelere, emeklilere ya da öğrencilere burs olarak aktarılması mümkün olabilir.

Muhalefet ve Sosyal Sorumluluk

Muhalefet partileri, sürekli olarak hükümeti emekli maaşlarının düşüklüğü, ekonomik sıkıntılar ve hayat pahalılığı üzerinden eleştiriyor. Ancak bu noktada samimiyet testi devreye giriyor. Eğer gerçekten vatandaşın yanında olduklarını göstermek istiyorlarsa, öncelikle kendi maaşlarından bir fedakârlık yapmaları gerekmez mi?

CHP, İYİ Parti, DEM Parti ve diğer muhalefet partileri, ekonomik zorlukları sıkça gündeme getirirken, kendi vekillerinin maaşlarının belirli bir oranını doğrudan ihtiyaç sahiplerine aktararak öncülük edebilirler. Bu, bir yandan dar gelirli vatandaşlara destek sağlarken, diğer yandan siyasi samimiyetin de göstergesi olabilir. Eğer muhalefet milletvekilleri, her ay maaşlarının %25’ini yoksul ailelere bağışlasa, halkın gözünde çok daha güçlü bir güven ortamı yaratabilirler.

Siyasi Popülizm Yerine Gerçek Çözümler

Elbette bu öneri, sadece muhalefetle sınırlı kalmamalı. İktidar partisi milletvekilleri de aynı fedakârlığı göstererek destek olabilirler. Meclis içinde ortak bir fon oluşturulup, bu fon aracılığıyla düzenli olarak dar gelirli ailelere yardım yapılabilir.

Siyasette halkın refahı için konuşmalar yapmak önemli ancak eyleme dökülmeyen söylemler bir noktadan sonra samimiyetini yitiriyor. Eğer gerçekten emekliyi, dar gelirliyi düşünüyorlarsa, vekiller maaşlarının bir kısmını bağışlayarak toplumda fark yaratabilirler.

Muhalefet, sadece sözde değil, özde de vatandaşın yanında olduğunu kanıtlamak istiyorsa, bu tür somut adımları atmalıdır. Aksi takdirde, yapılan eleştiriler sadece siyasi bir söylemden öteye geçmez ve halk nezdinde güven kaybına uğrar.

Peki, bu öneriyi hayata geçirmek için adım atacak bir siyasetçi çıkar mı? Bekleyip göreceğiz…

Asgari Ücret Artışı ve Enflasyon Tartışmaları

Son dönemde ekonomi yönetiminden bazı yetkililerin yaptığı açıklamalar da dikkat çekici. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı’nın asgari ücretin artırılmasının enflasyona neden olacağı yönündeki açıklaması, ekonomik gerçekler açısından tartışmalı bir iddia olarak karşımıza çıkıyor.

Bu görüşe göre, asgari ücret artırıldığında dar gelirli vatandaşların satın alma gücü yükseliyor ve bu da daha fazla harcama yapmalarına yol açarak enflasyonu tetikliyor. Ancak bu mantık yürütülürse, milletvekili maaşlarının ve diğer üst düzey gelir gruplarının da enflasyonist baskı oluşturduğu iddia edilebilir. Çünkü bir milletvekili maaşı yaklaşık 150 bin TL iken, bir asgari ücretli 23 bin TL kazanıyor. Eğer harcama gücü enflasyonu artırıyorsa, o zaman önce yüksek gelir gruplarının maaşlarını tartışmaya açmak gerekmez mi?

Dahası, vatandaşın temel ihtiyaçlarını karşılamak için yaptığı harcamalar, lüks tüketimden çok gıda, kira ve faturalar gibi zorunlu harcamalardan oluşuyor. Eğer halkın temel ihtiyaçlarını karşılayacak bir geliri olmazsa, ekonomik çarklar nasıl dönecek? Üstelik büyük şirketlere teşvikler ve vergi afları sağlanırken, dar gelirli kesimin maaş artışlarını "enflasyonun sebebi" olarak göstermek ne kadar adil?

Bugün milyonlarca insanın bebek bezini tek tek aldığı, ekonomik sistem var. Asgari ücretin artışına karşı çıkanların, öncelikle bu durumu sorgulaması gerekmiyor mu? Eğer maaş artışı gerçekten enflasyonu artırıyorsa, milletvekili maaşlarının da enflasyon üzerindeki etkisi konuşulmalı.

Siyasi Popülizm Yerine Gerçek Çözümler

Siyasette halkın refahı için konuşmalar yapmak önemli ancak eyleme dökülmeyen söylemler bir noktadan sonra samimiyetini yitiriyor. Eğer gerçekten emekliyi, dar gelirliyi düşünüyorlarsa, vekiller maaşlarının bir kısmını bağışlayarak toplumda fark yaratabilirler.

Ekonomik Dinamiklerin Evrimi

2025, küresel ticaretin görülmemiş şekilde yeniden tanımlandığı bir yıl olabilir. Yıllarca süregelen arz zinciri sorunları ve enerji kıtlığı, yerel üretim modellerinin geri dönüşünü hızlandırırken, küresele meydan okuyan yerel oyuncuların yükseldiğini görebiliriz. Ancak bu yükseliş, tam anlamıyla teknoloji destekli bir paradigma kaymasını beraberinde getiriyor. Yapay zekâ ve otomasyon, çoktan ekonominin "yeni doğalı" haline geldi.

Birbirine bağlı bu sistemler, klasik "emek" kavramını yeniden şekillendirirken, ülkelerin rekabet avantajını belirleyen ana unsurlarını da farklı bir zemine çekiyor. Artık, kaynak bolluğu ya da coğrafi konum kadar, yazılım altyapısı ve teknolojik öncülük öne çıkıyor.

Küresek Paradoksa Doğru

Küresel ekonomi, daha şeffaf ve eşitlikçi bir yöne doğru evrilirken, ironik bir şekilde gelir eşitsizliği derinleşiyor. 2025, büyüyen dijital ekonominin sunduğu fırsatların, sınırlı bir kesimin elinde toplanma riskinin yoğunlaştığı bir yıl olarak hatırlanabilir. Ancak bu durum, toplumsal bilinçte yeni bir farkındalık dalgasını da tetikliyor.

Sınırsız Türkiye: Yerelden Küresele

2025 yılında Türkiye ekonomisi, "sınırsız" bir vizyonla kendine yeni bir yol çiziyor. Geleneksel ihracat modellerinden, dijital hizmet ve yenilenebilir enerji gibi geleceğin odak noktalarına doğru kayış hızlanıyor. Kırsaldan gelen yaratıcı endüstriler ve teknolojik inovasyon, sadece ekonomik büyümeyi değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmayı da güçlendiriyor.

Yeni Ekonomik İnsiyatif: İnsan Odaklı Değişim

2025 yılında ekonominin en belirleyici unsuru, "insan merkezli" bir yaklaşımın farkına varılması olabilir. Fiziksel çalışma alanlarından, dijital bağlantılarla şekillenen yeni bir dünyaya geçişte, "işçi" ve "tüketici" kimlikleri arasındaki fark gitgide silik hale geliyor.

2025'i, sadece piyasa performansına ya da makroekonomik verilerle özetlemek yerine, derinlemesine bir toplumsal dönüşüm olarak ele almak, bu yılın anlam ve önemini daha iyi kavramamızı sağlayacak. Belki de, 2025'i "ekonomik yeniden başlangıç yılı" olarak adlandırmak, onun dinamiklerini ve potansiyelini özetlemek için en iyi yoldur.

2025 Yılında Altın ve Doların Rotası

2025 yılı, finansal piyasalar açısından hem beklenen hem de beklenmeyen gelişmelerin yaşanacağı bir dönem olmaya aday. Altın ve dolar gibi geleneksel güvenli liman yatırımlarının, hem küresel hem de yerel ekonomilerdeki dinamiklere bağlı olarak nasıl bir yol izleyeceği önemli soruların başında geliyor. Ancak, bu iki varlığın gelecekteki değerini sadece ekonomik faktörlerle değil, aynı zamanda jeopolitik ve teknolojik gelişmelerle de yorumlamak gerekiyor.

Dolar: Rezerv Para Biriminin Evrimi

Dolar, küresel rezerv para birimi olarak uzun yıllardır liderliğini koruyor. Ancak, bu liderlik son yıllarda çeşitli meydan okumalarla karşı karşıya. 2025 yılında ABD ekonomisinin performansı, merkez bankasının faiz kararları ve küresel ticaret dengesi dolara yön verecek temel faktörler olacak.

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikaları, 2024'teki agresif faiz artırımlarının etkilerinin 2025'te hissedilmeye devam etmesiyle dikkatle izlenecek. Fed'in politika değişiklikleri, dolara olan talebi doğrudan etkileyebilir. Bununla birlikte, dijital merkez bankası para birimlerinin (CBDC'ler) yayılması, doların geleneksel rezerv para birimi rolünü kısmen de olsa sorgulatabilir.

Dolar/TL paritesine gelince, Türkiye'nin ekonomi politikaları ve enflasyonla mücadele stratejileri bu paritedeki oynaklığın temel belirleyicileri olacak.

Altın mı, Dolar mı?

2025 yılında yatırımcılar için kritik soru şu olacak:

Altın mı, dolar mı?

Cevap, yatırımcının risk iştahı ve portföy stratejilerine bağlı. Kısa vadeli kazançlar peşinde olanlar için dolar, uzun vadeli güven ve istikrar arayanlar için ise altın öne çıkabilir. Ancak her iki varlık da, volatiliteye karşı dayanıklı bir strateji geliştirmek isteyen yatırımcılar için cazip birer alternatif olacağını sürdürecek.

Konut fiyatlarındaki artışın en büyük sonuçlarından biri, giderek daha fazla insanın barınma sorunu yaşamasıdır. 

Bu durum ise,
•⁠  ⁠İş imkanlarının azalmasına.
•⁠  ⁠Uygun fiyata ev neredeyse imkansız olması.
•⁠  ⁠Yeni evlenecek ve evlilerin ciddi bir sosyal sorun haline gelmesidir.
Şöyle ki, Konut bulamayanlar ya şehir dışına taşınacak ya da şehir merkezlerinde yüksek kiralarla finansal baskı altına girecek.

*

Ekonomik Eşitsizlik Artacak
Konut piyasasındaki artışlar, ekonomik eşitsizliği daha da derinleştirecek. Yüksek gelirli gruplar, yatırımlarını daha fazla mülk satın alarak değerlendirebilirken, düşük gelirli bireyler ve aileler konut edinme şansını kaybedecek. Zenginlerin mülk sahipliğinin artmasıyla birlikte, kira ödemek zorunda kalan kesimlerin üzerindeki baskı daha da artacak. Mülk sahibi olmak artık bir lüks haline gelirken, kiracılar barınma masrafları yüzünden temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanacak.

Tüketici Borçlanması ve İflaslar günden güne artmasıyla birlikte konut fiyatlarının sürekli artması, insanların kredi ve borçlanma yoluna başvurmasına neden olacak. Ancak ekonomik belirsizlikler, artan faiz oranları ve düşük gelirler borç yükünün altına giren haneler için ciddi bir risk oluşturacak. Bankaların kredi verme şartlarını daha da zorlaştırmasıyla birlikte, birçok kişi ev sahibi olma hayalinden tamamen vazgeçmek zorunda kalacak. Kira ödemeleri, hanelerin gelirlerinin büyük bir bölümünü yutarken, tüketici borçları artacak ve iflaslar kaçınılmaz hale gelecek. Bu durum büyü bir çıkmazın içine girilmesine neden olacak.

Sosyal Gerilimler ve Göç
Konut fiyatlarındaki artışın uzun vadede yaratacağı sosyal sorunlardan biri de toplumsal gerilimlerdir. Şehirlerde yaşamayı sürdüremeyen kesimler, daha uygun fiyatlı bölgelerde yaşamak için göç edecek, ancak bu da göç edilen yerlerde yeni sorunlara yol açacak. Yerel halk ile göç edenler arasında gerginlikler artabilir. Ayrıca şehirlerin merkezleri giderek yüksek gelirli azınlıklar için ayrılırken, daha geniş kesimler sosyal ve ekonomik olarak dışlanmış hissedecekler.

Devletin Müdahalesi ve Siyasi Baskılar
Bu tür derin ekonomik krizlerde, devletlerin müdahalesi kaçınılmaz hale gelir. Ancak konut politikalarında etkili ve sürdürülebilir çözümler üretmek her zaman kolay olmayabilir. Kira kontrolleri, sosyal konut projeleri ve inşaat teşvikleri gibi önlemler geçici çözümler sunabilir, ancak piyasadaki yapısal sorunları çözmek için daha kapsamlı ekonomik ve mali politikalar gerekecektir. Bu süreçte halkın devlete yönelik beklentileri ve baskıları artarken, hükümetler toplumsal huzursuzlukları yönetmek zorunda kalacaklar.

Uzun Vadeli Psikolojik ve Sosyal Etkiler
Konut krizi, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve psikolojik sonuçlar da doğuracaktır. Barınma güvencesinin olmayışı, insanların geleceğe dair güvenlerini sarsacak ve toplumsal huzursuzlukları körükleyecek. Özellikle genç nesiller arasında mülk sahibi olma umudunun kaybolması, uzun vadede aile kurma, çocuk sahibi olma gibi kararları etkileyebilir. Daha az insan, uzun vadeli bir yaşam planı yapma konusunda kendini güvende hissedecek.

Sonuç ne derseniz de
Kira ve konut fiyatlarındaki artış, sadece bireylerin ekonomik durumu üzerinde değil, aynı zamanda toplumların genel huzuru ve yapısı üzerinde de ciddi etkiler yaratacak. Bu sorunlar çözüme kavuşmadıkça, toplumsal eşitsizlikler derinleşecek, sosyal gerilimler artacak ve gelecekte daha büyük ekonomik krizler kapıda bekliyor olacak. Yapılması gereken, sürdürülebilir ve kapsayıcı konut politikaları ile uzun vadeli ekonomik reformların hayata geçirilmesidir. Aksi takdirde, bu barınma krizi, halkın ekonomik gücünü tüketen ve sosyal dokuyu zayıflatan bir sorun olmaya devam edecek.

Bu yazı, gelecekte karşı karşıya kalacağımız zorluklara dair bir uyarı niteliğindedir. Barınma hakkı, bir lüks değil, temel bir insan hakkıdır; bu hakkı güvence altına almak ise tüm toplumun görevidir.
Bugüne baktığımızda emlak piyasasının yarış içinde olması ve fiyatların kendi kafalarına göre belirlenmesi ise toplumsal bir tehdidin haberci niteliğindedir.

Ekonomi her ne kadar soyut bir kavram gibi görünse de, aslında hayatımızın hemen her anında varlığını hissettiren bir güç. Peki, ekonomi toplumda nasıl bir rol oynar ve bizim günlük yaşantımızı nasıl şekillendirir?

Ekonomi, kaynakların arz ve talep dengesi içerisinde en verimli şekilde kullanılması bilimi olarak tanımlanabilir. Üretim, tüketim, tasarruf, yatırım gibi temel ekonomik faaliyetler, toplumun bütün bireylerini yakından ilgilendirir. Ekonomik kararların, bireyler ve hükümetler tarafından nasıl alındığı ve bu kararların toplumun genel refahını nasıl etkilediği, ekonomik incelemelerin ana konusudur. Bu konu üzerinde birçok ekonomistin yakın takip araştırmaları neticesinde, toplum katında alt, orta ve üst düzey oluşumu netleşmektedir.

Gelelim İstihdam ve İşsizliğin Sosyal Etkilerine…

İstihdam ve işsizlik oranları, toplum üzerinde doğrudan etkiler. Sağlam bir ekonomik yapı, işsizliği azaltarak toplumsal huzurun korunmasına yardımcı olur. İşsizliğin yüksek olduğu toplumlarda sosyal sorunlar, suç oranları ve ruhsal bozukluklar daha yaygın görülür. Dolayısıyla ekonomik istikrar, sadece finansal değil, aynı zamanda sosyal bir gerekliliktir.

Sosyal İzolasyon ve Stigma

İşsiz bireyler genel olarak sosyal izolasyon ve toplumsal dışlanmışlık hissedebilirler. İşsizlik, toplumda bir şekilde damgalanmayla da sonuçlanabilir; bu da sosyal ilişkiler üzerinde olumsuz etkilere yol açar. Mali ve sosyal baskılar, anksiyete, depresyon ve diğer ruh sağlığı sorunlarına sebep olur. Diğer yandan, toplumsal huzursuzluklara ve bazen de kitlesel protesto hareketlerine neden olabilir. Özellikle genç işsizliği, siyasal ve toplumsal istikrarsızlığın başlıca faktörleri olarak ele alınabilir.

Gelir dağılımının dengeli olması toplumda sosyal adaleti sağlamaktadır. Eşitsizliğin yüksek olduğu toplumlarda, sınıf farklılıkları ve sosyal çekişmeler daha belirgin hale gelir. Ekonomik politikalar, vergi sistemi ve sosyal yardımlar gibi mekanizmalar aracılığıyla bu eşitsizliklerin dengelenmesi amaçlanır. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde gelir adaletsizliği, dikkatle yönetilmesi gereken önemli bir sorun olduğunu söylemeden edemeyiz.

Ekonomik gücün eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim üzerindeki etkisi de yadsınamaz. İyi bir ekonomik yapı, eğitim ve sağlık gibi kamu hizmetlerinin kalitesini ve erişilebilirliğini artırır. Bu, toplumun genel refah seviyesini yükselten başlıca unsurlardandır. Sağlık ve eğitime yapılan yatırımlar, uzun vadede ekonomik büyüme ve kalkınmaya büyük katkı sağlar.

Ekonominin güçlü olduğu toplumlar, teknoloji ve yenilik alanında daha hızlı ilerleme kaydedebilir. Teknolojik gelişmeler ve inovasyon, ekonomik büyümeyi hızlandıran başlıca etkenlerdir. Dijital ekonomi ve ileri teknolojiler, yeni iş alanları ve yaşam standartlarının yükselmesini sağlayarak toplumdaki refahı artırır. Kültürel dinamiklerin ise ekonomi ve kültür arasındaki ilişki karşılıklı ve karmaşıktır. Ekonomik koşullar, kültürel değerleri etkileyebilir; aynı şekilde kültürel yaklaşımlar da ekonomik davranışları yönlendirebilir. Küreselleşme ve ekonomik entegrasyon süreçleri, kültürel etkileşimleri ve toplumların yakınlaşmasını hızlandırır.

Küresel Ekonomiye Entegrasyon Global ekonomi ile olan etkileşim, yerel ekonomilerin kırılganlıklarını ve fırsatlarını artırdığı gibi Türkiye gibi ülkeler, küresel piyasalardaki değişimlere duyarlı hale gelir. Dış ticaret, döviz kurları ve uluslararası anlaşmalar, yerel ekonomilerin küresel sisteme entegrasyonu açısından büyük önem taşır. Bu, aynı zamanda Türkiye’nin dünya ekonomisindeki yerini ve rolünü de belirler.

Ekonomi, toplumun tüm katmanlarını etkileyen, onlarca bileşeni olan devasa bir ekosistemdir. Ekonomik kararlar, politikalar ve stratejiler, toplumsal refah ve adaletin korunması için belirleyici unsurlardır. Ekonominin toplumdaki yerini ve bu yerin nasıl daha adil, sürdürülebilir ve refah dolu bir geleceğe taşınabileceğini anlamak, bireyler ve yöneticiler olarak hepimizin sorumluluğudur. Bu sorumluluk kişisel olarak algılanmamalıdır.

O zaman ne diyoruz. Ekonomik şartların en kısa sürede düzene binmesini, toplum olarak el birliğiyle ekonomimize sahip çıkmamız gerekiyor. Günden güne artan ücretlendirme tarifesinin ileri zamanda hane halkının daha zora düşmesini tetikleyecektir.

Özellikle Kürt vatandaşların söylediklerini dikkatle dinledim: Muhaliflerden bıkkınlık gelmiş.

İsteklerde yok, her zamanki gibi gönülleri bol.

Yapılan projeleri, mahallelerindeki yaşam kalitesini, halkın refah bir ortamda yaşamasından tutunda her şeyi anlattılar. Bu zamana kadar kendi partilerinin sağlamadığı imkanların sunulduğunu dile getirdiler.

Ve şu sözü eklediler: “Sandıkta oyumuz sizin.” Dobra dobra vallahi helal olsun.

*

“Abartıyorsun” diyenlere abartan ben değilim Yeniden Refah.

Elbette her kişi aynı değildir. Mahaller dedikse içinde mutlaka tercihlerini farklı yerlerde kullanacak seçmenler vardır.

*

Ayrıca bu açıklamaları da ben yapmadım Kürt seçmen yaptı.

Fırat Görgel’in Kürt seçmenle olan diyalogları onlarda net etki bıraktı!

*

Yeniden Refahçıların bitmek bilmeyen enerjisi

Fırat Görgel’in mahalle ziyaretlerinde seçim arabalarının tahrikleri yetmezmiş gibi ortaya;

Çaçaronlar çıkıyor.

Bunların istekleri ise:

• “Mahallemizden tren neden geçmiyor.”
• “Havaalanı neden denize uzak.”
• “Evimde neden yangın merdiveni yok.”

Gibi gibi.

Elbette hepimiz o çaçaronların kim olduklarını biliyoruz. Sakin olun, istedikleriniz olacak.

İki kelimeyi hak ettiniz.

BİR: Düne kadar Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la yürüyordunuz. Ne değişti?

İKİ  : Siyaset yapıyorsunuz ama Pragmatik değilsiniz.

ÜÇ : Çok iyi sosyal algı yaptınız.

DÖRT: Her alanda iyi konuşlanmış tahrik gücüne hazırsınız.

BEŞ: Anketçiler hayali olarak sizi yükseltti ama karşı seçmeni çalışmaya sevk etti.

Yanlış değil, bunu bizzat gördüm.

Türkoğlu’nda Feyzettin Okumuş’la birlikte mahalle ziyareti sırasında bir vatandaşın Fırat Görgel’e sorusundan sonra arka platformdan yaklaşan bir kişinin bizimle konuşması şu şekilde:

• “Bunu neden çekmiyorsunuz?”

“Ne için çekeceğiz” dediğimde.

• “Adam ne güzel konuştu. Çekin, birazda gülelim!”

“Sen neden çekmiyorsun.”

• “Etki alanım dar.” Diyor.

Biraz tersleşme ve hır gürün ardından kameraman arkadaşların fotoğraflarını çektikten sonra kızgın boğa gibi gezmesi! Kim olduğunu ele verdi.

*

Burada gördüğümse toplantıda o soruyu soran ve toplantı dışında bize, “çeksenize” diyen işgüzar arkadaş, Yeniden Refah tahrikçilerinden olduğu anlaşıldı. Nereden anladığıma gelince biraz uğraşlarım sonucu netice veriyor.

Siyaset;

Tahrikle.

Tehditle.

Kızdırmakla olmaz arkadaşlar.

Siyaset;

Projelerini,

Hedeflerini,

Yapacaklarını anlatmakla olur.

Toplantılarda, mahalle ziyaretlerinde konu ne zaman projelerden açılsa mutlaka sorun çıkaracak birileri oluyor.

Görgel’in projeleri:

-Depremden dolayı yıkım şehri olan Kahramanmaraş’ı bir an önce ayağa kaldırmak.

-Ayrım yapmadan, diz çökmeden üç veya beş yıllık değil yirmi yıllık Kahramanmaraş’ı hayal etmek.

-Polemik konusunda kimseyle atışmasına gerek yok cevabı veriyor. Ama bunlar sonraki işler.

*

30 Mart YRP Genel Başkanı Fatih Erbakan Kahramanmaraş’a gelecekmiş.

Galiba genel başkana:

• “Kahramanmaraş’ı alıyoruz.”
• “Yüzde 70 oy oranımız var.”
• “Efendim son golü siz atınız yüzde 101 olsun.”
• “Pazarcık’ta kaybedebiliriz.” Dediniz mi?

*

Fatih Erbakan, İstanbul adaylarını geri çekmek için şartlarını açıklıyor, diyor ki:

• İsrail ile ticaret sonlandırılacak.

• Kürecik Radar Üssü kapatılacak.

• En düşük Emekli maaşı 20.000 TL yapılacak.

Doğru mu bunlar Fatih Bey?

İlkini geçiyorum nasıl yapılacağını anlatsın. Ayrıca 2. Ve 3. Maddenin amacı nedir... Mesela emekli maaşı 20 bin olunca hükümet bunu fonlama için vergilere abanacak ve alım gücü daha da beter olacak.  Fatih Bey bunu bile mi hesaplayamıyor.

Şöyle özetleyelim:

Emekli maaşı 20 bin olursa asgari ücret 40 bin olmalı. Bu eşittir; İstanbul’da 15 bin olan kiralar 50 bin. 10 TL olan ekmek 40 TL olacaktır. Fatih Bey, sessizce adayınızı geri çekin ortalığı karıştırmanın bir anlamı yok.

*

Anketçiler kendinize gelin

“Koptuk gidiyoruz, 50 puan fark atıyoruz” diyerek manipüle ettiğiniz anketlerle umut tacirliğine soyunduğunuzun farkında mısınız? “Nasıl olsa kazanıyoruz” duygusunu bu halka vermeyle fantezi mi yapıyorsunuz. Fazladan “Üç beş puan öndeyiz” diyerek galeyana getirdiğiniz halk, anketlere karşılık karşı tarafın seçmenini harekete geçiremez mi. “Bizim aday gerilerde geziyor ağabey” içgüdüsü, daha çok çalışmaya itmez mi? Ama tebrik ederim. Siz, kendinize değil karşıya yeşil ışık verdiniz(!)

*

CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in

CHP Genel başkanlığı koltuğuna yakışmadığı gibi Ünal Ateş’inde Kahramanmaraş İl başkanlığı koltuğuna yakışmadığı kesin. Bakın bu parti Deniz Baykal’a kalmadı. Çünkü parti de şehirde kimsenin babasının malı değil. Seçmenden uzaklaştınız haberiniz olsun.

Şimdiden Kemal Kılıçdaroğlu’nu özler gibiyiz!

İstanbul'a gelince,

Küçük bir oranla Murat Kurum'un seçimi alacağını da söyleyelim.

NOT; Bu Şehir, Belediye, STK, Kurumlar ne belediye başkanlarının ne müdürlerin ne de amirlerin. Kimsenin babasının malın değil. Babanızın malı gibi davranmayı da bırakın, baba malı mirastan ibarettir. Bu kurumlarda size kimseden miras kalmadı. Halkın olanı halka kapatamazsınız, bir de başka şehirden geliyorsanız. Umarım anlamışsınızdır.

Bu hafta önereceğim dizi veya kitap yok, en son önerdiklerime devam ediyorum.

*Kahramanmaraş’a ve sektörüne büyük hizmetlerinden dolayı yeni kurulan, büyük bir marka olma yolunda ilerleyen HACI MEHMET ŞAN Premium ailesi Hacı Mehmet Şan ustamıza, oğulları Mehmet Akif ve Aykut Şan’a çıkmış oldukları bu yolda başarılarının devamını dilerim!

Ülke ekonomisi ve kişisel ekonomimiz bir tarafa gün geçtikte geçmiş yıllara oranla pahalı bulduğumuz birçok alan şu an ucuz geliyor.

Ama paramız nerede?

Cebimizdeki paramız bize ihanet ediyor!

2024 yılının ekonomi gidişatı, küresel ekonomik gelişmelere ve Türkiye'nin iç politikalarına bağlı olarak şekillenecek gibi duruyor!

Küresel ekonomide, 2023 yılında başlayan yavaşlama 2024 yılında da devam etmesi beklenirken, bu yavaşlamanın başlıca nedenleri arasında, küresel enflasyonun yüksek seyretmesi, emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve Çin ekonomisinin yavaşlaması yer alıyor.

Türkiye ekonomisi 2023 yılında yüzde 2,8 büyümesi beklenirken, bu büyümenin, iç talepteki artışa ve ihracattaki toparlanmaya dayalı olacağını biraz olsun tahmin ediyoruz.

2024 yılında, küresel ekonomideki yavaşlama ve Türkiye ekonomisindeki kırılganlıklar, ekonominin daha ılımlı bir büyüme kaydetmesine neden olabilir.

Türkiye ekonomisinin 2024 yılındaki büyüme beklentileri, şöyle:

-          Küresel ekonomideki yavaşlama

-          Enflasyon

-          Emtia fiyatları

-          Çin ekonomisi

-          İç talep

-          İhracat

Türkiye'nin iç politikaları

Küresel ekonomide, 2024 yılında enflasyonda düşüş ve emtia fiyatlarında istikrar sağlanırsa, Türkiye ekonomisinin daha hızlı bir büyüme kaydetmesi mümkün olabilir. Bununla birlikte, iç talepteki yavaşlama ve Türkiye'nin iç politikalarındaki belirsizlikler, ekonominin büyümesini sınırlayabilir.

Sonuç olarak, 2024 yılında Türkiye ekonomisinin ılımlı bir büyüme kaydetmesi beklenmektedir. Ancak, küresel ve iç ekonomik gelişmelere bağlı olarak, ekonominin büyüme oranında önemli değişiklikler olabilir.

Deprem gerçeği ve ülke ekonomisine etkisi!

2023 yılında Türkiye'de meydana gelen depremler, ülke ekonomisine ciddi bir darbe vurdu. Depremlerin etkisi hem doğrudan hem de dolaylı olarak hissedildi.

Doğrudan etkileri arasında, konut ve altyapı hasarı, işgücü kaybı ve can kaybı yer aldı. Depremde yaklaşık 24.000 kişi hayatını kaybetti, 100.000'den fazla kişi yaralandı ve yaklaşık 1 milyon kişi evsiz kaldı. Deprem, özellikle inşaat, turizm ve hizmet sektörlerinde önemli bir işgücü kaybına yol açtı.

Dolaylı etkileri arasında, üretim kayıpları, talep azalması ve ekonomik güven kaybı yer aldı. Deprem, birçok işletmenin üretim faaliyetlerini durdurmasına neden olurken, yıkım ve tahribat, halkın harcama isteklerini azalttı. Son olarak, deprem, ekonomik güvenin azalmasına ve yatırımların ertelenmesi veya azaltılmasına neden oldu.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın yaptığı bir çalışmaya göre, depremin Türkiye ekonomisine toplam maliyeti 2 trilyon TL olarak tahmin ediliyor. Bu maliyetin yaklaşık 1,5 trilyon TL'si doğrudan, 500 milyar TL'si ise dolaylı etkilerden kaynaklanıyor.

Deprem, Türkiye ekonomisinin büyüme hızını da olumsuz etkiledi. Merkez Bankası'nın tahminlerine göre, depremin neden olduğu kayıplar, Türkiye'nin 2023 yılı büyümesini 1,2 puan düşürecek.

Depremin Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri, önümüzdeki yıllarda da hissedilmeye devam edecek. Depremden etkilenen bölgelerin yeniden inşası ve altyapının iyileştirilmesi için önemli miktarda kaynak ayrılması gerekecek. Ayrıca, depremin neden olduğu psikolojik etkilerin de ekonomi üzerinde uzun vadeli bir etkisi olabileceği söylememek mümkün değil!

Depremin kiralara etkisi ve çıkış yolu nasıl olmalı?

2023 depremleri kira artışlarını olumsuz yönde bir artışla etkiledi. Depremden etkilenen bölgelerde, konut sıkıntısı ve talep artışı nedeniyle kiralar hızlı bir artış söz konusu. Örneğin, Kahramanmaraş'ta depremden önce ortalama kira 1.500 TL iken, depremden sonra 10 Bin TL'ye kadar çıktı. Bu etki deprem bölgelerinde kalmayarak başta İstanbul olmak üzere birçok ilde bu artışlar tavan yaptı.

İstanbul’da: 1600 TL olan evler 8 bin TL’ye…

                     8 Bin TL olan evler 20 bin TL’ye kadar çıktı.

Öyle ki depremin kira artışlarını etkilemesinin başlıca nedenleri:

-          Depremden etkilenen bölgelerde, hasarlı veya yıkılan binaların sayısının artması nedeniyle konut arzı azaldı.

-          Deprem nedeniyle evsiz kalanların sayısı arttı. Bu kişiler, depremden etkilenmeyen bölgelere göç etti ve bu da kira talebini artırdı.

-          Deprem, insanların ev güvenliğine olan duyarlılığını artırdı. Bu nedenle, insanlar daha sağlam ve yeni binaların kiralanmasına daha fazla istekli hale geldi.

-          Depremden etkilenmeyen bölgelerde de kira artışları yaşandı. Bu, depremin yarattığı güvensizlik ortamının ve ekonomik belirsizliğin kira artışlarını tetiklemesinden kaynaklandı.

Türkiye'de 2023 kira artışları, TÜİK verilerine göre, ortalama %70'lere ulaştı. Bu, son 20 yılın en yüksek kira artışı oranı.

Kira artışları, özellikle düşük gelirli aileleri olumsuz etkilemenin yanı sıra kira artışları nedeniyle, birçok aile, kiralarını ödemekte zorlanmaya başladı. Bu da, hanehalkı gelirlerinin azalmasına ve ekonomik eşitsizliğin artmasına neden oldu.

Türkiye'de kira artışlarını kontrol altına almak için bazı önlemler alındı. Örneğin, 1 Temmuz 2023 tarihinden itibaren, kira artışları, bir önceki yılın TÜFE ortalamasına göre sınırlandırıldı. Bu sınırlama, kira artışlarını %25'e kadar düşürdü.

Fakat bu durum konut sahipleri tarafından ciddiyete alınmayarak, kiracıları evlerden çıkmaya zorlama ve bunun gibi birçok nedenlerin sıralanmasına sebep verdi.

Ancak, bu önlemlerin yeterli olup olmadığı henüz belli değil. Deprem ve ekonomik belirsizlik nedeniyle, kira artışlarının önümüzdeki dönemde de yüksek seviyelerde kalması bekleniyor.

Konut yetersizliğinden kaynaklı kira artışlarının önüne geçilmediği sürece asgari ücretlinin yakın tarihlerde çadır sistemine geçilmesi ihtimaller çerçevesinde…

Ülke olarak yüzyılın felaketini yaşadığımız 6 Şubat 2023 depremleri hepimizde çok derin yaralar açtı. Saniyeler içinde bazıları telafi edilebilecek bazıları ise hiçbir zaman yerine konulamayacak kayıplar yaşadık. Hepimiz bir imtihandan geçtik ve geçmeye de devam ediyoruz. Kimilerinin sınavı daha kolay kimilerinin ise daha zor geçiyor maalesef. Allah bir daha vatanımıza milletimize böyle felaketler yaşatmasın. Vefat edenlerimize Cenab-ı Hakk’tan rahmet, kalanlarımıza ise sabır ve metanet diliyorum.

Depremler sonrası, gerek şehir gerekse ülke olarak hem ekonomik hem de sosyal anlamda ciddi sıkıntılar yaşadık ve yaşamaya da devam ediyoruz. Ancak, hiçbir zaman umudumuzu, geleceğe inancımızı kaybetmedik. Azimle gece gündüz demeden çalıştık ve çalışmaya da devam ediyoruz. 11 ilde, 13,5 milyon insanı etkileyen çok geniş bir coğrafya da yaşandı depremler. Hava ve doğa koşullarının oldukça zor olduğu bir dönemde yakalandık depreme. İlk birkaç gün herkeste bir şok etkisi meydana geldi. İnsanlar göçük altından çıktı; yakınlarını çıkarmaya çalıştı. Cenazelerin definleri, yaralıların hastane süreçleri derken tam bir can pazarı yaşandı. Hepimizin yakından uzaktan birçok kayıpları oldu. Asıl bizi derinden yaralayan yeri dolmayacak bu canlarımız oldu. Bu süreçte gerek ülkemiz gerekse Kahraman şehrimizin kahraman evlatları bir kez daha ne kadar duyarlı, ne kadar yardımsever olduğunu bütün dünyaya gösterdi. Göçüklerde herkes el birliğiyle bir taş kaldırmaya bir cana sağ ulaşmaya çalıştı. Bir ekmeği, bir bardak suyu yanında tanımadığı insanlarla paylaştı. Evi yıkılmış, sokakta kalmış insanlara durumu müsait olan herkes evini açtı; bir göz odasını paylaştı. Bir konteynırda, bir çadırda onlarca insan bir arada hayatta kalma mücadelesi verdi. İlk birkaç gün depremler nedeniyle ulaşım konusunda sıkıntı yaşansa da yollar açıldıktan sonra Türkiye’nin ve dünyanın her tarafından yardımlar gelmeye başladı. Gerçek dost, samimi insanlar o zor günlerde daha net anlaşıldı. Bir hafta on günlük dönemde imkanı olan insanlar ailelerini şehir dışında güvenli bir yere bırakıp tekrar işlerine döndüler. Türkiye’nin her köşesinde depremzedeler şevkatle kucaklandı. Ülke olarak ne kadar misafirperver olduğumuzu birkez daha ispat ettik.

Olayların ilk sıcaklığı ortadan kalkınca, herkes işine gücüne dönmeye başladı. Kahramanmaraş ciddi bir sanayi şehri ve istihdamın büyük bir kısmı özel sektör işletmelerinde çalışmakta. Depremlerde özellikle Gaziantep yolu üzerindeki ve Türkoğlu’ndaki sanayi kuruluşları ciddi hasar aldılar. Fay hattı üzerindeki işletmelerde tamamen veya kısmi göçükler meydana geldi. Bazı işletmelerin binaları, bazılarının makineleri, bazılarının ise her ikisi de hasar gördü. En sevindirci konu ise, bu işletmelerin vardiya usulü 7/24 çalışan büyük müesseseler olup deprem anından ciddi can kayıplarının yaşanmaması oldu. İlk etapda hasar tespitleri yapıldı; sigorta şirketleri, brokerlar ekspertiz şirketleri yoğun bir mesai yaptı. İskur Group olarak bölgenin en ağır deprem hasarlarından birini almamıza rağmen, sigorta sürecini tüm paydaşlarımızla hızlı bir şekilde çözdük. Bu süreçte sağ duyulu şekilde davranan tüm paydaşlara teşekkür ederim. Hasar tespitinin ardından, işletmelerin devreye alınması ile ilgili planlar yapıldı. İlk etapta hasarsız veya az hasarlı işletmeler devreye alınırken, ikinci etapta kısa vadede bakımı tamamlan işletmeler devreye alındı ve alınmaya devam ediyor. En sıkıntılı süreç ise ağır hasarlı yıkılacak olan veya yıkık işletmelerin süreci. Onlar için ayağa kalkma süresi biraz daha uzayacak gibi. İskur Group açısından baktığımızda da benzer bir tablo var. Deprem sonrası 1 aylık dönemde bizler de öncelikle örme ve vortex iplik işletmelerimizi devreye aldık. Akabinde denim ve boyahane işletmeleri üretime başladı. Mayıs ayı itibariyle makineleri ciddi hasarlı ve hassas ayar gerektiren open-end işletmemiz peyderpey üretime başladı. En zorlu sürecimiz ise şu anda binasını güçlendirmekle uğraştığımızı ring işletmemiz tarafında. İnşallah onu da halledip yıl bitmeden önce devreye alacağız. Depremde yeni modernize ettiğimiz yanan iplik işletmemizin yerine ise yeniden çok daha modern ve büyük bir open-end işletmesi yapıyoruz. Şehrimizdeki birçok sanayici ve esnafta benzer süreçleri yaşadı ve yaşamaya devam ediyor. Ama en mutlu edici konu, hiçbir sanayicimiz ve esnafımız şehrini terk etmedi; sürekli işinin başında oldu. Fabrikasında, dükkanında yatıp kalktı. Hiç yatırım yapmama veya başka yere yatırım yapma gibi planların içinde olmadı. Yıllardır ekmeğini yediği şehrini yüz üstü bırakmadı. Bu noktada vefakar işletme sahiplerimize de ayrı bir parantez açıp teşekkür etmemiz lazım. Bir taraftan müesseselerimiz toparlanırken hepimizde acaba çalışacak işgücü bulabilir miyiz endişesi vardı. Çünkü panik havasıyla ciddi bir şehir dışına çıkış söz konusu idi. Orda da bizi vefalı çalışanlarımız yarı yolda bırakmadı çok şükür. Göreve çağırdığımız arkadaşlarımız hızlı bir şekilde iş başı yaptı. Şu anda şehrin doluluk oranı oldukça yüksek, okulların tatil olması ile birlikte hemen hemen deprem öncesi doluluğa ulaşırız diye ümit ediyorum. Kahramanmaraş halkı memleketini sever. Doğdu şehirde yaşama oranı en yüksek olan ildir Kahramanmaraş.

Yarınlara umutlu bakıyoruz. Daha güçlü bir Türkiye, daha güçlü bir Kahramanmaraş için gayretlerimizi artırdık. Yiğit düştüğü yerden kalkmasını bilendir. Kahramanmaraş ise yiğitlerin harman olduğu yerdir. Yüce Allah’ın bir daha bizleri deprem ve benzeri felaketleri yaşatmaması duasıyla, saygılarımı sunarım.

Yeni kabineyle beraber ekonomide köklü reformlar dönemine girildi.

Ekonomi konusunda kaptan köşkünde oturan “Mehmet Şimşek” hepimizin yakinen tanıdığı ve bildiği bir isim!

Ekonomide başlayan bu süreç: faiz artışları, ek vergiler ve zamlar; gibi gözükse de olayın perde arkasında ciddi derece bir hazırlık süreci söz konusu.

Gerçekleşen yapısal reformlar ile önümüzdeki 5-10 yıllık ekonomik veriler ışığında ülkemiz, bu süreci fırsata çevirebilir.

Vergilendirme ve zam yaklaşımı harici bir uygulama mümkün mü? Bence değil. Bu ağır uygulama vatandaşı ciddi derece bir süre daha etkileyecek mi? Evet. Fakat son beş yıldır yapılmayan veya ertelenen ve kronik hale gelen sorunlar artık bir şekilde çözülmeliydi. Ve yeni ekonomi politiği bunu hayata geçirme iradesini ortaya koydu.

Hepinizin malumudur; bir sorunu vaktinde çözmezseniz veya yanlış formülle çözmeye çalışırsanız; sorun daha da büyümekle kalmaz; içinden çıkılmaz bir hal alır!

Türk ekonomisinin yaşadığı tam da bu idi…

Ve Mehmet Şimşek geldi,

Ama adeta mucize beklenerek ve sanki elinde sihirli değnek varmış gibi bir havada geldi.

Ekonomi denen şey mucizelerle yönetilmez!

Bunun parametreleri bellidir ve kötü durumun iyileştirilmesi kaçınılmaz şekilde can yakacaktır.

Buna ilaveten küresel ekonominin de kötü gidişatı işi maalesef olumsuz etkiledi.

Daha yapılması gerekenler nedir peki?

—Ekonominin maliyeti sadece halka yansıtılmamalı.

Kamusal tasarruf veya israfın azaltılması ve maliyet paylaşımı en görünür şekilde uygulanmalıdır.

—Türk ekonomisi sadece alınan dış borçla düzelmez.

İvedilikle yabancı yatırımcı çekilmelidir.

Bunun için ise; yapısal reformlar hemen başlatılmalıdır.

Yatırımcının kendini güvende hissetmesi için hukuksal güvence,

Demokratik adımlar,

Yatırım teşvikleri,

Ve kamu yönetiminde objektivite…

Yani; Ekonomi yönetiminde ağız birliği.

Bugünlere gelinmenin sebebi Mehmet Şimşek'miş gibi tüm mesuliyet onun omuzuna yüklenmemeli; iktidar topyekûn şekilde ekonomi pratiklerine sahip çıkmalıdır.

Aksi takdirde acı reçete karşısında dayanılmaz durumda olan vatandaşın ümidi daha da kırılır. Bu ise bırakın düzelmeyi; gün be gün, beklentinin bile pozitife dönmesi ihtimalini yok eder!

Şuanda, yabancılar finansal boyutla seçim öncesine göre daha olumlu bakar haldeler.

Özellikle yeni kurulan kabine ve Şimşek'in ekonominin patronu olması bu olumlu havanın oluşmasını sağladı.

Ama bu yetmez,

Bunun devamı olmazsa; sorunlar çözülmez ve dış finansmanın realizasyonu sağlanamaz.

Hele de gelişmiş ekonomiler enflasyon/faiz kıskacındayken ve resesyon durumuyla karşı karşıya iken Türkiye olarak çok daha fazla çaba gösterilmesi ve radikal adımlar atılması kaçınılmazdır.

Evet, herkes fedakarlık etmeli,

Ama sadece vatandaşa yüklenmemeli; maliyet topyekûn üstlenilmelidir.

Uygulanan programın/yapılan zammın/vergi artışlarının neden-niçin yapıldığı en üst ağızlardan anlatılmalı; bunun izahı sadece Maliye Bakanlığına ve bakanına bırakılmamalıdır!

Ek vergi/fiyat artışları vb. gibi alternatifler pansuman tedbirlerdir ve abartı gibi düşünmeyin ama depremin maliyetini bile karşılamaya yetmez!

Bu ülke dünya tarihinde nadir görünen bir deprem yaşadı. Ve özellikle gıda ve tekstil sektörünün at başı olan şehirlerde ciddi yıkımlar oldu.

Ne yapılmadı?

Tabiki yatırım teşvikleri bu sanayii bölgelerine verilmeli fakat yeni bir planlama süreci ile.

Döviz!

Ülkemizde maalesef ki Döviz; sanayicinin ikamesi için lazım iken, tüketicinin lüks ihtiyacının aracı oldu.

Üretim için gerekli olan hammaddenin tedariğinde lazım olan dolar, hiç bir arızası olmadığı halde telefonunu değiştirmek isteyen acımasız tüketim toplumunun gösteriş merakına kurban gidiyor.

Yatırım teşvikleri özellikle ithal ham haddenin yerli üretimi konusunda değerlendirilmelidir.

Çünkü ihracata giden ürünlerin büyük kısmı ithal hammaddesi ikamesine üzerine kurgulanmış durumda.

Yeni hükümetin ekonomi politiğine dönecek olursak; özellikle tasarruf konusu. 

Tasarrufsa herkesin yapması/fedakarlıksa herkesi kapsaması ve özellikle kamunun örnek teşkil edecek şekilde pratik oluşturması şarttır/elzemdir/mutlak gereklidir!

"Mehmet Şimşek geldi ama sadece vergi/zam/fiyat artışları yapıyor.

Öncekilerden bir farkı yok!"  Bu cümleler ekonomide yarını hesap etmeyenlerin serzenişleridir maalesef.

Farkındayız; ekonomi can yakıyor!

Ama çok üzgünüm ki; yakmaya devam da edecek!

Çünkü küresel ekonomi/gelişmiş ekonomiler bile büyük zorluklarla mücadele ederken, o ülkelerin halkları da tüketimi kısıp tasarrufa giderken bizim gibi kırılgan/gelişmekte olan ve dışa bağımlı ekonomisi olan bir ülkenin canının yanmaması mümkün değildir ve olmayacaktır da!..

Ama bir gerçek var; o da ekonomimiz kötü durumda.

Bunu öteleyebilir miyiz? Artık santim öteleme imkanımız kalmadı ve sıfır toleranstayız!

Fakat yabancı yatırım için Türkiye hala cazip bir ülke.

Hele de Rusya ve Çin ile Amerika ve Batı'nın arasında oluşan husumeti ve yaptırımsal yaklaşımı düşününce; buradan fırsatlar çıkartmamız çok mümkün.

Nitekim NATO zirvesinde de bunu gördük.

Fakat bunun için akıllı/akılcı olmak, öncelikle içeride gereken reformları geciktirmeden yapmak ve yatırım cazibesi için somut adımlar atmak zorundayız!

Yoksa ve sadece mucizevi çözüm beklentisi içinde olursak; maalesef söylemek zorundayım ki, hiçbir şey olmaz ve dinamik Türk sanayicisine rağmen daha beter hallere düşmemiz çok muhtemel hale gelir!